Rozporządzenie Ministra Finansówz dnia 2 września 2024 r.w sprawie warunków, jakie muszą spełniać alternatywny system obrotu lub zorganizowana
platforma obrotu 1)Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia
2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. poz. 2710).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 94 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa warunki, jakie muszą spełniać prowadzone przez firmę inwestycyjną
lub bank państwowy prowadzący działalność maklerską alternatywny system obrotu (ASO)
lub zorganizowana platforma obrotu (OTF).
§ 2.
1.
ASO lub OTF posiadają zatwierdzony przez firmę inwestycyjną lub bank państwowy prowadzący
działalność maklerską regulamin określający w szczególności:
1)
rodzaj instrumentów finansowych, które mogą być przedmiotem obrotu;
2)
kryteria i warunki wprowadzania instrumentów finansowych do obrotu;
3)
rodzaj, zakres i sposób udostępniania informacji dotyczących instrumentów finansowych
wprowadzanych do obrotu;
4)
tryb i warunki zawierania transakcji;
5)
porządek obrotu instrumentami finansowymi;
6)
sposób i tryb rozstrzygania sporów dotyczących przebiegu i rozliczania transakcji;
7)
tryb i warunki notowania, zawieszania i zaprzestania notowania instrumentów finansowych;
8)
dni otwarcia i godziny obrotu;
9)
sposób ustalania i ogłaszania kursów lub cen notowanych instrumentów finansowych;
10)
sposób klasyfikowania instrumentów finansowych, jeżeli taka klasyfikacja ma miejsce;
11)
tryb i warunki upowszechniania informacji dotyczących składanych ofert oraz zawieranych
transakcji;
12)
wysokość opłat za korzystanie z systemów informatycznych oraz urządzeń technicznych
firmy inwestycyjnej lub banku państwowego prowadzącego działalność maklerską zapewniających
dostęp do prowadzonych przez nie ASO albo OTF;
13)
wysokość opłat transakcyjnych oraz sposób ich naliczania;
14)
opis systemu gwarantującego rozliczanie i rozrachunek transakcji zawieranych w ASO
albo na OTF;
15)
obowiązki informacyjne w zakresie dotyczącym emitentów, których instrumenty finansowe
są przedmiotem ubiegania się o wprowadzenie do ASO albo na OTF lub zostały do tego
obrotu wprowadzone;
16)
wskazanie miejsca i sposobu udostępniania informacji dotyczących emitentów instrumentów
finansowych, które są przedmiotem ubiegania się o wprowadzenie do ASO albo na OTF
lub zostały do tego obrotu wprowadzone;
17)
kryteria przyznawania statusu członka, uczestnika lub klienta OTF, w przypadku regulaminu
OTF;
18)
sposób postępowania w przypadku naruszenia przez członka lub uczestnika ASO, a w przypadku
OTF - także klienta, obowiązków określonych w regulaminie;
19)
sposób postępowania w przypadku naruszenia obowiązków informacyjnych określonych w
regulaminie;
20)
środki służące przeciwdziałaniu i ujawnianiu przypadków manipulacji na rynku, o której
mowa w art. 12 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 596/2014 z dnia 16
kwietnia 2014 r. w sprawie nadużyć na rynku (rozporządzenia w sprawie nadużyć na rynku)
oraz uchylającego dyrektywę 2003/6/WE Parlamentu Europejskiego i Rady i dyrektywy
Komisji 2003/124/WE, 2003/125/WE i 2004/72/WE 3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016,
str. 1, Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 287 z 21.10.2016, str.
320, Dz. Urz. UE L 254 z 10.10.2018, str. 19, Dz. Urz. UE L 320 z 11.12.2019, str.
1, Dz. Urz. UE L 283 z 03.11.2022, str. 15 oraz Dz. Urz. UE L 2023/2869 z 20.12.2023., zwanego dalej „rozporządzeniem 596/2014”.
2.
W przypadku gdy w ramach OTF przewiduje się możliwość obrotu produktami energetycznymi
będącymi przedmiotem obrotu hurtowego, które muszą być wykonywane przez dostawę, postanowienia
regulaminu, o którym mowa w ust. 1, odnoszą się również do takich produktów, a także
określają środki służące przeciwdziałaniu i ujawnianiu manipulacji na rynku lub próby
manipulacji na rynku, o których mowa w art. 2 pkt 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1227/2011
z dnia 25 października 2011 r. w sprawie integralności i przejrzystości hurtowego
rynku energii 4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 2024/1106 z 17.04.2024
oraz Dz. Urz. UE L 2024/1789 z 15.07.2024., zwanego dalej „rozporządzeniem 1227/2011”.
3.
Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 3, umożliwiają inwestorom ocenę sytuacji finansowej,
majątkowej i gospodarczej emitenta lub wystawcy instrumentu finansowego, jak również
praw i obowiązków oraz ryzyka związanego z nabywaniem tych instrumentów finansowych.
Rodzaj i zakres informacji uwzględnia charakter inwestorów oraz rodzaj instrumentów
finansowych wprowadzanych do obrotu w ASO lub na OTF.
4.
Informacje, o których mowa w ust. 1 pkt 3, mogą nie być udostępniane:
1)
jeżeli zostały podane do publicznej wiadomości w sposób określony w odrębnych przepisach
oraz spełniają warunki określone w ust. 3;
2)
w przypadku papierów wartościowych, o których mowa w art. 1 ust. 2 lit. b i d rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1129 z dnia 14 czerwca 2017 r.
w sprawie prospektu, który ma być publikowany w związku z ofertą publiczną papierów
wartościowych lub dopuszczeniem ich do obrotu na rynku regulowanym oraz uchylenia
dyrektywy 2003/71/WE 5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 320 z 11.12.2019,
str. 1, Dz. Urz. UE L 347 z 20.10.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 68 z 26.02.2021, str.
1 oraz Dz. Urz. UE L 2023/2869 z 20.12.2023..
5.
Zakres i rodzaj obowiązków, o których mowa w ust. 1 pkt 15, uwzględnia charakter inwestorów
oraz rodzaj instrumentów finansowych. Obowiązki te nie mogą dotyczyć emitenta papierów
wartościowych dopuszczonych do obrotu na rynku regulowanym, którego papiery wartościowe
zostały wprowadzone do obrotu w ASO lub na OTF bez jego zgody.
§ 3.
ASO zapewnia, aby jego członkiem lub uczestnikiem byli wyłącznie:
1)
firma inwestycyjna;
2)
bank państwowy prowadzący działalność maklerską;
3)
zagraniczna firma inwestycyjna nieprowadząca działalności maklerskiej na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
instytucja kredytowa w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 17 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ;
5)
bank krajowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe;
6)
podmiot, który:
a)
posiada odpowiednią wiedzę i doświadczenie oraz daje rękojmię prawidłowego i bezpiecznego
uczestnictwa w obrocie,
b)
wykazuje się niezbędnym poziomem możliwości transakcyjnych i kompetencji,
c)
dysponuje odpowiednimi rozwiązaniami organizacyjnymi, o ile takie rozwiązania są niezbędne
dla uczestnictwa w danym ASO,
d)
posiada zasoby finansowe niezbędne dla danego typu uczestnictwa w obrocie oraz spełnia
rozwiązania finansowe wymagane przez firmę inwestycyjną lub bank państwowy prowadzący
działalność maklerską prowadzące ASO w celu zagwarantowania prawidłowego rozrachunku
transakcji zawieranych w tym ASO.
§ 4.
1.
ASO lub OTF posiadają ustalone i wdrożone przez firmę inwestycyjną lub bank państwowy
prowadzący działalność maklerską skuteczne mechanizmy i procedury dotyczące regularnego
monitorowania przestrzegania przez członków, uczestników, a w przypadku OTF - także
klientów, regulacji dotyczących obrotu dokonywanego w tym ASO lub na tym OTF.
2.
ASO lub OTF posiadają rozwiązania zapewniające monitorowanie przez firmę inwestycyjną
lub bank państwowy prowadzący działalność maklerską składanych zleceń, w tym zleceń
anulowanych, oraz transakcji zawieranych w tych systemach przez ich członków, uczestników,
a w przypadku OTF - także klientów, w celu identyfikacji wszelkich przypadków naruszeń
regulacji, o których mowa w ust. 1, zasad uczciwego obrotu, przypadków uzasadniających
podejrzenie usiłowania dokonania lub wystąpienia manipulacji na rynku, o której mowa
w art. 12 rozporządzenia 596/2014, oraz usiłowania wykorzystania, wykorzystania lub
ujawniania informacji poufnej, o której mowa w art. 7 tego rozporządzenia, a także
zakłóceń funkcjonowania systemu obrotu instrumentami finansowymi.
3.
W przypadku gdy w ramach OTF przewiduje się możliwość obrotu produktami energetycznymi
będącymi przedmiotem obrotu hurtowego, które muszą być wykonywane przez dostawę, OTF
posiada również rozwiązania zapewniające monitorowanie przez firmę inwestycyjną lub
bank państwowy prowadzący działalność maklerską składanych zleceń, w tym zleceń anulowanych,
oraz transakcji zawieranych w tym systemie przez jej członków, uczestników lub klientów
w celu identyfikowania wszelkich przypadków uzasadniających podejrzenie wystąpienia
manipulacji na rynku lub próby manipulacji na rynku, o których mowa w art. 2 pkt 2
i 3 rozporządzenia 1227/2011, lub wykorzystania informacji wewnętrznej, o której mowa
w art. 2 pkt 1 tego rozporządzenia.
4.
Rozwiązania, o których mowa w ust. 2 i 3, uwzględniają odpowiednie zasoby kadrowe,
technologiczne i finansowe niezbędne do skutecznego monitorowania zleceń i transakcji,
o których mowa w ust. 2 i 3.
§ 5.
1.
ASO lub OTF zarządzają ryzykiem, na które są narażone. Zarządzanie ryzykiem obejmuje
w szczególności:
1)
opracowanie zasad identyfikacji rodzajów istotnego ryzyka i szacowania jego poziomu;
2)
stosowanie środków ograniczających to ryzyko.
2.
W celu właściwego zarządzania ryzykiem, o którym mowa w ust. 1, ASO lub OTF posiadają
ustalone i wdrożone pisemne procedury dotyczące w szczególności:
1)
zarządzania technicznym funkcjonowaniem systemów informatycznych oraz urządzeń technicznych
w tym ASO lub na tym OTF;
2)
bezpieczeństwa dostępu do systemów informatycznych i urządzeń technicznych ASO lub
OTF przez członków, uczestników, a w przypadku OTF - także klientów, oraz zasad nadzoru
sprawowanego przez firmę inwestycyjną lub bank państwowy prowadzący działalność maklerską
prowadzące ASO lub OTF nad ich przestrzeganiem;
3)
systemów zarządzania ciągłością działania w przypadku wystąpienia sytuacji nadzwyczajnych.
3.
ASO lub OTF posiadają rozwiązania techniczne i organizacyjne zapewniające:
1)
odporność operacyjną zgodnie z wymogami określonymi w rozdziale II rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2554 z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie
operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego i zmieniające rozporządzenia (WE)
nr 1060/2009, (UE) nr 648/2012, (UE) nr 600/2014, (UE) nr 909/2014 oraz (UE) 2016/1011
(Dz. Urz. UE L 333 z 27.12.2022, str. 1, z późn. zm.) 6)Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 2022/2554 z 12.03.2024., zwanego dalej „rozporządzeniem 2022/2554”, w tym:
a)
odporność systemów transakcyjnych tych systemów obrotu,
b)
wydajność systemów transakcyjnych tych systemów obrotu pozwalającą na obsłużenie znacznego
wolumenu zleceń lub komunikatów,
c)
prawidłowy obrót instrumentami finansowymi w przypadku zaistnienia warunków dużych
napięć rynkowych,
d)
przeprowadzanie pełnych testów spełniania warunków, o których mowa w lit. a-c;
2)
ciągłość działania, w tym strategię na rzecz ciągłości działania w zakresie technologii
informacyjno-komunikacyjnych (ICT) i plany reagowania i przywracania sprawności ICT
ustanowione zgodnie z art. 11 rozporządzenia 2022/2554, zapewniające ciągłość świadczenia
usług w przypadku awarii systemów transakcyjnych tych systemów obrotu.
4.
ASO lub OTF posiadają rozwiązania zapewniające utrzymywanie przez firmę inwestycyjną
lub bank państwowy prowadzący działalność maklerską kapitałów na poziomie umożliwiającym
zapewnienie prawidłowego funkcjonowania prowadzonego ASO lub OTF oraz uwzględniającym
charakter i zakres transakcji zawieranych w tym ASO lub na tym OTF oraz zakres i poziom
ryzyka, na które jest ono narażone.
§ 6.
ASO lub OTF, które umożliwiają składanie zleceń z wykorzystaniem handlu algorytmicznego,
posiadają rozwiązania i procedury, zgodne z wymogami rozporządzenia delegowanego Komisji (UE) 2017/584 z dnia 14 lipca 2016 r. uzupełniającego
dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/65/UE w odniesieniu do regulacyjnych
standardów technicznych określających wymogi organizacyjne w zakresie systemów obrotu , zapewniające, że handel algorytmiczny nie będzie prowadził lub przyczyniał się do
powstania na ASO lub OTF zakłóceń obrotu instrumentami finansowymi oraz zapewniające
zarządzanie zakłóceniami obrotu instrumentami finansowymi, które wynikają z takiego
handlu algorytmicznego, w tym:
1)
zobowiązujące członka lub uczestnika systemu obrotu, a w przypadku OTF - także klienta,
do przeprowadzania odpowiednich testów algorytmów oraz zapewniające warunki ułatwiające
przeprowadzenie takich testów, zgodnie z wymogami określonymi w rozdziałach II i IV
rozporządzenia 2022/2554;
2)
umożliwiające ograniczenie liczby niewykonanych zleceń w stosunku do liczby transakcji,
które członek lub uczestnik systemu obrotu, a w przypadku OTF - także klient, może
wprowadzić w danym systemie obrotu;
3)
umożliwiające spowolnienie przekazywania zleceń w przypadku ryzyka osiągnięcia przez
system transakcyjny maksymalnej wydajności oraz ograniczenia minimalnej wielkości
zmiany ceny, jakiej można dokonywać w ramach danego systemu obrotu.
§ 7.
ASO lub OTF synchronizują zegary, których używają do rejestrowania daty i godziny
wszystkich zdarzeń podlegających sprawozdawczości, oraz zapewniają, aby synchronizację
taką przeprowadzali członkowie, uczestnicy, a w przypadku OTF - także klienci tych
systemów obrotu.
§ 8.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 29 września 2024 r., z wyjątkiem § 5 ust. 3
i § 6, które wchodzą w życie z dniem 17 stycznia 2025 r.7)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia
12 kwietnia 2019 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać prowadzone przez firmę
inwestycyjną alternatywny system obrotu lub zorganizowana platforma obrotu (Dz. U.
poz. 734), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie
z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku
z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz.
U. poz. 1723).
1)
Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe, na
podstawie § 1 ust. 2 pkt 3 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia
2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. poz. 2710).
2)
Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża: 1) dyrektywę Parlamentu
Europejskiego i Rady 2014/65/UE z dnia 15 maja 2014 r. w sprawie rynków instrumentów
finansowych oraz zmieniającą dyrektywę 2002/92/WE i dyrektywę 2011/61/UE (Dz. Urz.
UE L 173 z 12.06.2014, str. 349, Dz. Urz. UE L 257 z 28.08.2014, str. 1, Dz. Urz.
UE L 26 z 02.02.2016, str. 19, Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016, str. 8, Dz. Urz. UE
L 188 z 13.07.2016, str. 28, Dz. Urz. UE L 273 z 08.10.2016, str. 35, Dz. Urz. UE
L 64 z 10.03.2017, str. 116, Dz. Urz. UE L 231 z 14.09.2018, str. 39, Dz. Urz. UE
L 314 z 05.12.2019, str. 64, Dz. Urz. UE L 320 z 11.12.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L
334 z 27.12.2019, str. 155, Dz. Urz. UE L 347 z 20.10.2020, str. 50, Dz. Urz. UE L
68 z 26.02.2021, str. 14, Dz. Urz. UE L 151 z 02.06.2022, str. 1 oraz Dz. Urz. UE
L 333 z 27.12.2022, str. 153); 2) dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2022/2556
z dnia 14 grudnia 2022 r. w sprawie zmiany dyrektyw 2009/65/WE, 2009/138/WE, 2011/61/UE,
2013/36/UE, 2014/59/UE, 2014/65/UE, (UE) 2015/2366 oraz (UE) 2016/2341 w odniesieniu
do operacyjnej odporności cyfrowej sektora finansowego (Dz. Urz. UE L 333 z 27.12.2022,
str. 153).
3)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016,
str. 1, Dz. Urz. UE L 175 z 30.06.2016, str. 1, Dz. Urz. UE L 287 z 21.10.2016, str.
320, Dz. Urz. UE L 254 z 10.10.2018, str. 19, Dz. Urz. UE L 320 z 11.12.2019, str.
1, Dz. Urz. UE L 283 z 03.11.2022, str. 15 oraz Dz. Urz. UE L 2023/2869 z 20.12.2023.
4)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 2024/1106 z 17.04.2024
oraz Dz. Urz. UE L 2024/1789 z 15.07.2024.
5)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 320 z 11.12.2019,
str. 1, Dz. Urz. UE L 347 z 20.10.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 68 z 26.02.2021, str.
1 oraz Dz. Urz. UE L 2023/2869 z 20.12.2023.
6)
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 2022/2554 z 12.03.2024.
7)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia
12 kwietnia 2019 r. w sprawie warunków, jakie muszą spełniać prowadzone przez firmę
inwestycyjną alternatywny system obrotu lub zorganizowana platforma obrotu (Dz. U.
poz. 734), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia zgodnie
z art. 50 ust. 2 ustawy z dnia 16 sierpnia 2023 r. o zmianie niektórych ustaw w związku
z zapewnieniem rozwoju rynku finansowego oraz ochrony inwestorów na tym rynku (Dz.
U. poz. 1723).