Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznejz dnia 23 sierpnia 2024 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy
w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy 1)Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej
- praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy
- Załącznik nr 1 - Ramowe programy szkolenia
- Załącznik nr 2 - Karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (wzór)
- Załącznik nr 3 - Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (wzór)
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia
w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
rozporządzeniem Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 czerwca 2005 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy ;
2)
rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2007 r.
zmieniającym rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny
pracy ;
3)
rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2019 r.
zmieniającym rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny
pracy .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje:
1)
§ 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 czerwca 2005 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2005 r.
”
;
2)
§ 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2007 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny
pracy , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
§ 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja
2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa
i higieny pracy , które stanowią:
„
§ 2.
1.
Karty szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zaświadczenia
o ukończeniu szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy wydane przed wejściem
w życie niniejszego rozporządzenia zachowują moc.
2.
Karty szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zaświadczenia
o ukończeniu szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy mogą być nadal
stosowane zgodnie z dotychczasowym wzorem bez obowiązku stawiania na nich pieczęci
lub pieczątek, nie dłużej jednak niż do dnia 31 grudnia 2019 r.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem §
1 pkt 1 lit. a w zakresie zmienianego § 1a pkt 2 lit. a i b, który wchodzi w życie
z dniem 1 września 2019 r.
”
.
1)
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej
- praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 27 lipca 2004 r. w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy1)Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem administracji rządowej - praca kieruje Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
Na podstawie art. 2375 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowe zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwanego
dalej „szkoleniem”;
2)
zakres szkolenia;
3)
wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia;
4)
sposób dokumentowania szkolenia;
5)
przypadki, w których pracodawcy lub pracownicy mogą być zwolnieni z określonych rodzajów
szkolenia.
§ 1a3)Dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 października 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 1420), które weszło w życie z dniem 24 listopada 2007 r..
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
instruktażu - rozumie się przez to formę szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż
2 godziny lekcyjne, umożliwiającego uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy
i umiejętności dotyczących wykonywania pracy i zachowania się w zakładzie pracy w
sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy;
2)
jednostce organizacyjnej prowadzącej działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa
i higieny pracy - rozumie się przez to:
a4)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 1099), które weszło w życie z dniem 28 czerwca 2019 r.; wszedł w życie z dniem 1 września 2019 r.)
placówkę kształcenia ustawicznego i centrum kształcenia zawodowego,
c5)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.)
podmiot wchodzący w skład systemu szkolnictwa wyższego i nauki, o którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ,
d)
stowarzyszenie, którego celem statutowym jest działalność związana z bezpieczeństwem
i higieną pracy,
e7)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.)
przedsiębiorcę prowadzącego działalność oświatową na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców ,
jeżeli prowadzą działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;
3)
kursie - rozumie się przez to formę szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż 15
godzin lekcyjnych, składającego się z zajęć teoretycznych i praktycznych, umożliwiającego
uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie bezpieczeństwa
i higieny pracy;
4)
przygotowaniu dydaktycznym - rozumie się przez to ukończenie kształcenia lub szkolenia
przygotowującego do prowadzenia procesu szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny
pracy w sposób zapewniający wysoką efektywność, z uwzględnieniem, odpowiednich dla
określonych grup uczestników szkolenia i rodzajów szkolenia: form organizacyjnych
i metod szkolenia oraz środków dydaktycznych;
5)
samokształceniu kierowanym - rozumie się przez to formę szkolenia umożliwiającego
uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy i umiejętności w zakresie bezpieczeństwa
i higieny pracy, na podstawie materiałów przekazanych przez organizatora szkolenia,
w szczególności przy zastosowaniu poczty, internetu, przy jednoczesnym zapewnieniu
konsultacji z osobami spełniającymi wymagania dla wykładowców;
6)
seminarium - rozumie się przez to formę szkolenia o czasie trwania nie krótszym niż
5 godzin lekcyjnych, umożliwiającego uzyskanie, aktualizowanie lub uzupełnianie wiedzy
i umiejętności w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 2.
1.
Pracodawca zapewnia pracownikowi odbycie, odpowiedniego do rodzaju wykonywanej pracy,
szkolenia, w tym przekazanie mu informacji i instrukcji dotyczących zajmowanego stanowiska
pracy lub wykonywanej pracy.
2.
W razie wykonywania pracy na terenie zakładu pracy pracodawcy przez pracownika innego
pracodawcy - pracodawca zapewnia poinformowanie tego pracownika o zagrożeniach dla
bezpieczeństwa i zdrowia podczas pracy na tym terenie. Uzyskanie tych informacji pracownik
potwierdza podpisem.
§ 3.
Szkolenie zapewnia uczestnikom:
1)
zaznajomienie się z czynnikami środowiska pracy mogącymi powodować zagrożenia dla
bezpieczeństwa i zdrowia pracowników podczas pracy oraz z odpowiednimi środkami i
działaniami zapobiegawczymi;
2)
poznanie przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie niezbędnym
do wykonywania pracy w zakładzie pracy i na określonym stanowisku pracy, a także związanych
z pracą obowiązków i odpowiedzialności w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy;
3)
nabycie umiejętności wykonywania pracy w sposób bezpieczny dla siebie i innych osób,
postępowania w sytuacjach awaryjnych oraz udzielenia pomocy osobie, która uległa wypadkowi.
§ 4.
18)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Szkolenie może być organizowane i prowadzone przez pracodawców lub, na ich zlecenie,
przez jednostki organizacyjne prowadzące działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa
i higieny pracy.
2.
Szkolenie osób będących pracodawcami, pracowników służby bhp oraz instruktorów i wykładowców
tematyki bezpieczeństwa i higieny pracy prowadzą jednostki organizacyjne, o których
mowa w ust. 1.
§ 59)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Pracodawca organizujący i prowadzący szkolenie oraz jednostka organizacyjna prowadząca
działalność szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zwani dalej „organizatorami
szkolenia”, zapewniają:
1)
programy poszczególnych rodzajów szkolenia opracowane dla określonych grup stanowisk;
2)
programy szkolenia instruktorów w zakresie metod prowadzenia instruktażu - w przypadku
prowadzenia takiego szkolenia;
3)
wykładowców i instruktorów posiadających zasób wiedzy, doświadczenie zawodowe i przygotowanie
dydaktyczne zapewniające właściwą realizację programów szkolenia;
4)
odpowiednie warunki lokalowe do prowadzenia działalności szkoleniowej;
5)
wyposażenie dydaktyczne niezbędne do właściwej realizacji programów szkolenia;
6)
właściwy przebieg szkolenia oraz prowadzenie dokumentacji w postaci programów szkolenia,
dzienników zajęć, protokołów przebiegu egzaminów i rejestru wydanych zaświadczeń.
§ 6.
Szkolenie jest prowadzone jako szkolenie wstępne i szkolenie okresowe.
§ 710)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
1.
Programy szkolenia wstępnego oraz szkolenia okresowego, określające szczegółową tematykę,
formy realizacji i czas trwania szkolenia, dla poszczególnych grup stanowisk opracowuje
pracodawca lub w porozumieniu z pracodawcą - jednostka organizacyjna prowadząca działalność
szkoleniową w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, na podstawie ramowych programów
szkolenia.
2.
Programy szkolenia powinny być dostosowane do rodzajów i warunków prac wykonywanych
przez uczestników szkolenia, a ich realizacja powinna zapewnić spełnienie wymagań
określonych w § 3.
3.
Programy szkolenia, na podstawie których były prowadzone aktualne szkolenia pracowników,
powinny być przechowywane przez pracodawców.
4.
Ramowe programy szkolenia są określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 8.
Szkolenie wstępne jest przeprowadzane w formie instruktażu według programów opracowanych
dla poszczególnych grup stanowisk i obejmuje:
1)
szkolenie wstępne ogólne, zwane dalej „instruktażem ogólnym”;
2)
szkolenie wstępne na stanowisku pracy, zwane dalej „instruktażem stanowiskowym”.
§ 9.
1.
Instruktaż ogólny powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się z podstawowymi
przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy, w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach pracy, z przepisami oraz zasadami
bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie pracy, a także z zasadami
udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
2.
Instruktaż stanowiskowy powinien zapewnić uczestnikom szkolenia zapoznanie się z czynnikami
środowiska pracy występującymi na ich stanowiskach pracy i ryzykiem zawodowym związanym
z wykonywaną pracą, sposobami ochrony przed zagrożeniami, jakie mogą powodować te
czynniki, oraz metodami bezpiecznego wykonywania pracy na tych stanowiskach.
§ 10.
111)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4..
Instruktaż ogólny odbywają, przed dopuszczeniem do wykonywania pracy, nowo zatrudnieni
pracownicy, studenci odbywający u pracodawcy praktykę studencką oraz uczniowie odbywający
praktyczną naukę zawodu.
212)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Instruktaż ogólny prowadzi pracownik służby bezpieczeństwa i higieny pracy, osoba
wykonująca u pracodawcy zadania tej służby albo pracodawca, który sam wykonuje takie
zadania, lub pracownik wyznaczony przez pracodawcę posiadający zasób wiedzy i umiejętności
zapewniający właściwą realizację programu instruktażu, mający aktualne zaświadczenie
o ukończeniu wymaganego szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 11.
1.
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza się przed dopuszczeniem do wykonywania pracy
na określonym stanowisku:
1)
pracownika zatrudnianego na stanowisku robotniczym oraz innym, na którym występuje
narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia, uciążliwych lub niebezpiecznych;
2)
pracownika przenoszonego na stanowisko, o którym mowa w pkt 1;
3)
ucznia odbywającego praktyczną naukę zawodu oraz studenta odbywającego praktykę studencką.
2.
Pracownik wykonujący pracę na kilku stanowiskach pracy powinien odbyć instruktaż stanowiskowy
na każdym z tych stanowisk.
3.
W przypadku wprowadzenia na stanowisku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zmian warunków
techniczno-organizacyjnych, w szczególności zmian procesu technologicznego, zmian
organizacji stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania substancji o działaniu szkodliwym
dla zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych narzędzi, maszyn i innych
urządzeń - pracownik zatrudniony na tym stanowisku odbywa instruktaż stanowiskowy
przygotowujący go do bezpiecznego wykonywania pracy w zmienionych warunkach. Tematyka
i czas trwania instruktażu stanowiskowego powinny być uzależnione od rodzaju i zakresu
wprowadzonych na stanowisku zmian.
4.
Czas trwania instruktażu stanowiskowego powinien być uzależniony od przygotowania
zawodowego pracownika, dotychczasowego stażu pracy oraz rodzaju pracy i zagrożeń występujących
na stanowisku pracy, na którym pracownik ma być zatrudniony.
5.
Instruktaż stanowiskowy przeprowadza wyznaczona przez pracodawcę osoba kierująca pracownikami
lub pracodawca, jeżeli osoby te posiadają odpowiednie kwalifikacje i doświadczenie
zawodowe oraz są przeszkolone w zakresie metod prowadzenia instruktażu stanowiskowego.
6.
Instruktaż stanowiskowy kończy się sprawdzianem wiedzy i umiejętności z zakresu wykonywania
pracy zgodnie z przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy, stanowiącym
podstawę dopuszczenia pracownika do wykonywania pracy na określonym stanowisku.
§ 12.
1.
Odbycie instruktażu ogólnego oraz instruktażu stanowiskowego pracownik potwierdza
na piśmie w karcie szkolenia wstępnego, która jest przechowywana w aktach osobowych
pracownika.
2.
Wzór karty szkolenia wstępnego jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 13.
113)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Pracodawca, który zgodnie z art. 23711 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy wykonuje zadania służby bezpieczeństwa i higieny pracy, przed podjęciem wykonywania
tych zadań odbywa szkolenie przeprowadzone w formie kursu lub seminarium według programu
opracowanego w oparciu o ramowy program określony w części III załącznika nr 1 do
rozporządzenia.
2.
Ze szkolenia, o którym mowa w ust. 1, jest zwolniony pracodawca, który spełnia wymagania
kwalifikacyjne dla służby bezpieczeństwa i higieny pracy określone w przepisach dotyczących
służby bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 14.
1.
Szkolenie okresowe ma na celu aktualizację i ugruntowanie wiedzy i umiejętności w
dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz zaznajomienie uczestników szkolenia
z nowymi rozwiązaniami techniczno-organizacyjnymi w tym zakresie.
2.
Szkolenie okresowe odbywają:
1)
osoby będące pracodawcami oraz inne osoby kierujące pracownikami, w szczególności
kierownicy, mistrzowie i brygadziści;
2)
pracownicy zatrudnieni na stanowiskach robotniczych;
3)
pracownicy inżynieryjno-techniczni, w tym projektanci, konstruktorzy maszyn i innych
urządzeń technicznych, technolodzy i organizatorzy produkcji;
4)
pracownicy służby bezpieczeństwa i higieny pracy i inne osoby wykonujące zadania tej
służby;
514)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.)
pracownicy na stanowiskach administracyjno-biurowych;
615)Dodany przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.)
pracownicy niewymienieni w pkt 1-5, których charakter pracy wiąże się z narażeniem
na czynniki szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością
w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 15.
116)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
Szkolenie okresowe pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych przeprowadza
się w formie instruktażu, nie rzadziej niż raz na 3 lata, a na stanowiskach, na których
są wykonywane prace szczególnie niebezpieczne, nie rzadziej niż raz w roku.
217)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4..
Szkolenie okresowe osób wymienionych w § 14 ust. 2 pkt 1 i 3-6 powinno być przeprowadzane
w formie kursu, seminarium lub samokształcenia kierowanego nie rzadziej niż raz na
5 lat, a w przypadku pracowników na stanowiskach administracyjno-biurowych nie rzadziej
niż raz na 6 lat.
3.
Pracodawca ustala, po konsultacji z pracownikami lub ich przedstawicielami, częstotliwość
i czas trwania szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na określonych stanowiskach,
biorąc pod uwagę rodzaj i warunki wykonywania prac na tych stanowiskach.
418)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4..
Pierwsze szkolenie okresowe osób zatrudnionych na stanowiskach wymienionych w § 14
ust. 2 pkt 1 przeprowadza się w okresie do 6 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych
stanowiskach, natomiast osób zatrudnionych na stanowiskach wymienionych w § 14 ust.
2 pkt 2-6 - w okresie do 12 miesięcy od rozpoczęcia pracy na tych stanowiskach.
5.
Ze szkolenia okresowego, o którym mowa w ust. 4, może być zwolniona osoba, która:
1)
przedłoży aktualne zaświadczenie o odbyciu w tym okresie u innego pracodawcy wymaganego
szkolenia okresowego;
2)
odbyła w tym okresie szkolenie okresowe wymagane dla osoby zatrudnionej na stanowisku
należącym do innej grupy stanowisk, jeżeli jego program uwzględnia zakres tematyczny
wymagany programem szkolenia okresowego obowiązującego na nowym stanowisku pracy.
§ 1619)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3..
1.
Szkolenie, o którym mowa w § 13 ust. 1, oraz szkolenie okresowe kończą się egzaminem
sprawdzającym przyswojenie przez uczestnika szkolenia wiedzy objętej programem szkolenia
oraz umiejętności wykonywania lub organizowania pracy zgodnie z przepisami i zasadami
bezpieczeństwa i higieny pracy.
2.
Egzamin jest przeprowadzany przed komisją powołaną przez organizatora szkolenia.
3.
Potwierdzeniem ukończenia z wynikiem pozytywnym szkolenia, o którym mowa w § 13 ust.
1, oraz szkolenia okresowego jest zaświadczenie wydane przez organizatora szkolenia.
Odpis zaświadczenia jest przechowywany w aktach osobowych uczestnika szkolenia.
4.
Wzór zaświadczenia, o którym mowa w ust. 3, jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
§ 17.
Ukończenie w okresie, o którym mowa w § 15, szkolenia, dokształcania lub doskonalenia
zawodowego związanego z nauką zawodu, przyuczeniem do zawodu albo podnoszeniem kwalifikacji
zawodowych, uwzględniającego program szkolenia okresowego wymagany dla określonego
stanowiska pracy, uważa się za równoznaczne z odbyciem takiego szkolenia.
§ 18.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2005 r.20)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki
Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie
bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 285), zachowanym w mocy na podstawie art.
19 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2081).
1)
Na dzień ogłoszenia obwieszczenia w Dzienniku Ustaw Rzeczypospolitej Polskiej działem
administracji rządowej - praca kieruje Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 grudnia
2023 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej (Dz. U. poz. 2715).
2)
Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy 89/391/EWG z
dnia 12 czerwca 1989 r. w sprawie wprowadzenia środków w celu poprawy bezpieczeństwa
i zdrowia pracowników w miejscu pracy (Dz. Urz. WE L 183 z 29.06.1989). Dane dotyczące
ogłoszenia aktów prawa Unii Europejskiej, zamieszczone w niniejszym rozporządzeniu,
dotyczą ogłoszenia tych aktów w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej - wydanie specjalne.
3)
Dodany przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia
9 października 2007 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie
bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 1420), które weszło w życie z dniem 24
listopada 2007 r.
4)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 29 maja 2019 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie
szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 1099), które weszło
w życie z dniem 28 czerwca 2019 r.; wszedł w życie z dniem 1 września 2019 r.
5)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
6)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 1088, 1234, 1672, 1872 i 2005 oraz z 2024 r. poz. 124, 227 i 1089.
7)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
8)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
9)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
10)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
11)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
12)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
13)
Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
14)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
15)
Dodany przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
16)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
17)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
18)
Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 4 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
4.
19)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3.
20)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki
Socjalnej z dnia 28 maja 1996 r. w sprawie szczegółowych zasad szkolenia w dziedzinie
bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 285), zachowanym w mocy na podstawie art.
19 ustawy z dnia 14 listopada 2003 r. o zmianie ustawy - Kodeks pracy oraz o zmianie
niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2081).
Załącznik nr 1 - Ramowe programy szkolenia21)Ze zmianami wprowadzonymi przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 28 czerwca 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 972), które weszło w życie z dniem 1 lipca 2005 r., oraz przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
I.
Ramowy program instruktażu ogólnego
1.
Cel szkolenia Celem szkolenia jest zaznajomienie pracownika w szczególności z:
a)
podstawowymi przepisami bezpieczeństwa i higieny pracy zawartymi w Kodeksie pracy,
w układach zbiorowych pracy lub w regulaminach pracy,
b)
przepisami oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy obowiązującymi w danym zakładzie
pracy,
c)
zasadami udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
2.
Uczestnicy szkolenia
Szkolenie jest przeznaczone dla wszystkich osób, które rozpoczynają pracę w danym
zakładzie pracy.
3.
Sposób organizacji szkolenia
Szkolenie powinno być zorganizowane w formie instruktażu - przed rozpoczęciem przez
pracownika pracy w danym zakładzie pracy - na podstawie szczegółowego programu opracowanego
przez organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich
środków dydaktycznych, w szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji,
środków do udzielania pierwszej pomocy w razie wypadku.
4.
Ramowy program szkolenia
|
*) Program szkolenia osób podejmujących po raz pierwszy pracę związaną z kierowaniem
pracownikami powinien być poszerzony i dostosowany do obowiązków i odpowiedzialności
tych osób w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
**) W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut.
II.
Ramowy program instruktażu stanowiskowego
1.
Cel szkolenia
Celem szkolenia jest uzyskanie przez pracownika:
a)
informacji o czynnikach środowiska pracy występujących na danym stanowisku pracy i
w jego bezpośrednim otoczeniu oraz o ryzyku zawodowym związanym z wykonywaną pracą,
b)
wiedzy i umiejętności dotyczących sposobów ochrony przed zagrożeniami wypadkowymi
i zagrożeniami dla zdrowia w warunkach normalnej pracy i w warunkach awaryjnych,
c)
wiedzy i praktycznych umiejętności z zakresu bezpiecznego wykonywania powierzonej
pracy.
2.
Uczestnicy szkolenia
Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników nowo zatrudnianych na stanowiskach robotniczych
i innych, na których występuje narażenie na działanie czynników szkodliwych dla zdrowia,
uciążliwych lub niebezpiecznych, dla pracowników przenoszonych na takie stanowiska
oraz w przypadku zmiany warunków techniczno-organizacyjnych, tj. w razie zmiany procesu
technologicznego, zmiany organizacji stanowisk pracy, wprowadzenia do stosowania substancji
o działaniu szkodliwym dla zdrowia albo niebezpiecznym oraz nowych lub zmienianych
narzędzi, maszyn i innych urządzeń. Szkolenie jest przeznaczone również dla studentów
odbywających praktyki studenckie oraz uczniów odbywających praktyczną naukę zawodu.
3.
Sposób organizacji szkolenia
Szkolenie powinno być prowadzone w formie instruktażu - na stanowisku, na którym będzie
zatrudniony instruowany pracownik, na podstawie szczegółowego programu opracowanego
przez organizatora szkolenia.
Szkolenie powinno uwzględniać następujące etapy:
a)
rozmowę wstępną instruktora z instruowanym pracownikiem,
b)
pokaz i objaśnienie przez instruktora całego procesu pracy, który ma być realizowany
przez pracownika,
c)
próbne wykonywanie procesu pracy przez pracownika przy korygowaniu przez instruktora
sposobów wykonywania pracy,
d)
samodzielną pracę instruowanego pracownika pod nadzorem instruktora,
e)
sprawdzenie i ocenę przez instruktora sposobu wykonywania pracy przez pracownika.
Jeżeli pracownik wykonuje prace na różnych stanowiskach, szkolenie powinno uwzględniać
wszystkie rodzaje prac, które będą należały do zakresu obowiązków pracownika.
Sposób realizacji szkolenia i czas trwania poszczególnych jego części powinny być
dostosowane do przygotowania zawodowego i dotychczasowego stażu pracy pracownika oraz
zagrożeń występujących przy przewidzianej do wykonywania przez niego pracy.
4.
Ramowy program szkolenia
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
*) W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut.
III.
Ramowy program szkolenia pracodawców wykonujących zadania służby bezpieczeństwa i
higieny pracy
1.
Cel szkolenia
Celem szkolenia jest uzyskanie przez uczestników szkolenia wiedzy i umiejętności w
zakresie:
a)
identyfikacji i analizy zagrożeń zawodowych oraz oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami,
b)
prowadzenia kontroli i oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym przestrzegania
przepisów i zasad bhp,
c)
organizowania przedsięwzięć mających na celu zapewnienie pracownikom bezpieczeństwa
i ochrony zdrowia,
d)
metod eliminowania lub ograniczenia oddziaływania na pracowników czynników szkodliwych
dla zdrowia i niebezpiecznych,
e)
ustalania okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy oraz chorób zawodowych, a także
określania niezbędnych działań profilaktycznych,
f)
metod i organizacji szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy,
g)
popularyzacji problematyki bezpieczeństwa i higieny pracy.
2.
Uczestnicy szkolenia
Szkolenie jest przeznaczone dla pracodawców, którzy na podstawie art. 23711 § 1 Kodeksu pracy będą wykonywali w swoim zakładzie pracy zadania służby bezpieczeństwa
i higieny pracy.
3.
Sposób organizacji szkolenia
Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium - z uwzględnieniem
ćwiczeń oraz z wykorzystaniem odpowiednich pomocy dydaktycznych, w szczególności filmów,
tablic, folii do wyświetlania informacji, programów komputerowych, materiałów do ćwiczeń.
Uczestnicy szkolenia powinni również otrzymać materiały umożliwiające przyswojenie
problematyki objętej programem szkolenia (np. skrypty, przepisy prawne, zestawy ćwiczeń
z instrukcjami, zestawy pytań kontrolnych).
4.
Ramowy program szkolenia
|
*) Szczegółowy program szkolenia powinien uwzględniać problematykę i przepisy dotyczące
przemysłu (działalności), z którego wywodzą się uczestnicy szkolenia.
**) W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut.
IV.
Ramowy program szkolenia okresowego pracodawców i innych osób kierujących pracownikami
1.
Cel szkolenia
Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności
z zakresu:
a)
oceny zagrożeń występujących w procesach pracy oraz ryzyka związanego z tymi zagrożeniami,
b)
kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
c)
ochrony pracowników przed zagrożeniami związanymi z wykonywaną pracą.
2.
Uczestnicy szkolenia
Szkolenie jest przeznaczone dla:
a)
pracodawców, w tym osób kierujących przedsiębiorstwami państwowymi, spółkami, zakładami
prywatnymi, urzędami, spółdzielniami,
b)
innych osób kierujących pracownikami (mistrzów, brygadzistów, kierowników wydziałów
i innych komórek organizacyjnych).
3.
Sposób organizacji szkolenia
Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium albo samokształcenia
kierowanego - na podstawie szczegółowego programu szkolenia opracowanego przez organizatora
szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych,
w szczególności filmów, folii do wyświetlania informacji, tablic. Uczestnicy szkolenia
organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni otrzymać materiały umożliwiające
przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia (np. skrypty, przepisy prawne,
zestawy pytań kontrolnych).
4.
Ramowy program szkolenia
|
*) W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut.
V.
Ramowy program szkolenia okresowego pracowników zatrudnionych na stanowiskach robotniczych
1.
Cel szkolenia
Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności
z zakresu:
a)
przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy związanych z wykonywaną pracą,
b)
zagrożeń związanych z wykonywaną pracą oraz metod ochrony przed tymi zagrożeniami,
c)
postępowania w razie wypadku i w sytuacjach zagrożeń.
2.
Uczestnicy szkolenia
Szkolenie jest przeznaczone dla osób zatrudnionych na stanowiskach robotniczych.
3.
Sposób organizacji szkolenia
Szkolenie powinno być zorganizowane w formie instruktażu - na podstawie szczegółowego
programu opracowanego przez organizatora szkolenia.
Szkolenie powinno być realizowane przez instruktaż na stanowisku pracy, a także wykład,
pogadankę, film, omówienie okoliczności i przyczyn charakterystycznych (dla prac wykonywanych
przez uczestników szkolenia) wypadków przy pracy oraz wniosków profilaktycznych.
4.
Ramowy program szkolenia
|
*) W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut.
VI.
Ramowy program szkolenia okresowego pracowników inżynieryjno-technicznych
1.
Cel szkolenia
Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności
z zakresu:
a)
identyfikacji i oceny zagrożeń występujących w procesach pracy,
b)
organizacji pracy i stanowisk pracy zgodnie z wymaganiami bezpieczeństwa i higieny
pracy oraz ergonomii,
c)
metod likwidacji lub ograniczenia zagrożeń czynnikami występującymi w środowisku pracy.
2.
Uczestnicy szkolenia
Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników inżynieryjno-technicznych zakładów pracy,
w szczególności projektantów, konstruktorów, technologów, organizatorów produkcji.
Przy kompletowaniu grup pracowników do szkolenia należy brać pod uwagę podobieństwo
prac wykonywanych przez uczestników szkolenia.
3.
Sposób organizacji szkolenia
Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium albo samokształcenia
kierowanego - na podstawie szczegółowego programu szkolenia opracowanego przez
organizatora szkolenia. Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków
dydaktycznych, w szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji. Uczestnicy
szkolenia organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni otrzymać materiały
umożliwiające przyswojenie problematyki objętej programem szkolenia (np. skrypty,
przepisy prawne, zestawy pytań kontrolnych).
4.
Ramowy program szkolenia*)
|
*) Szczegółowy program szkolenia powinien być opracowany odrębnie dla każdej z grup
pracowników inżynieryjno-technicznych (projektantów, konstruktorów, technologów).
**) W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut.
VII.
Ramowy program szkolenia okresowego pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy
i osób wykonujących zadania tej służby
1.
Cel szkolenia
Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności
z zakresu:
a)
przepisów prawnych dotyczących bezpieczeństwa i higieny pracy,
b)
analizy i oceny zagrożeń oraz metod oceny ryzyka związanego z tymi zagrożeniami,
c)
organizacji i metod kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy,
a także pomoc w rozwiązywaniu trudnych problemów z dziedziny bezpieczeństwa i higieny
pracy.
2.
Uczestnicy szkolenia
Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników służby bezpieczeństwa i higieny pracy
i osób wykonujących zadania tej służby.
3.
Sposób organizacji szkolenia
Szkolenie powinno być zorganizowane w formie kursu lub seminarium albo samokształcenia
kierowanego, z uwzględnieniem ćwiczeń oraz z wykorzystaniem odpowiednich pomocy dydaktycznych,
w szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji, programów komputerowych,
materiałów do ćwiczeń. Uczestnicy szkolenia organizowanego w formie samokształcenia
kierowanego powinni otrzymać materiały umożliwiające przyswojenie problematyki objętej
programem szkolenia (np. skrypty, przepisy prawne, zestawy ćwiczeń z instrukcjami,
zestawy pytań kontrolnych).
4.
Ramowy program szkolenia
|
*) Szczegółowy program szkolenia powinien uwzględniać przepisy dotyczące przemysłu (działalności),
z którego wywodzą się uczestnicy szkolenia.
**) W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut.
VIII.
Ramowy program szkolenia okresowego pracowników na stanowiskach administracyjno-biurowych
oraz pracowników, o których mowa w § 14 ust. 2 pkt 6 rozporządzenia
1.
Cel szkolenia
Celem szkolenia jest aktualizacja i uzupełnienie wiedzy i umiejętności w szczególności
z zakresu:
a)
oceny zagrożeń związanych z wykonywaną pracą,
b)
metod ochrony przed zagrożeniami dla zdrowia i bezpieczeństwa pracowników,
c)
kształtowania warunków pracy w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa
i higieny pracy,
d)
postępowania w razie wypadku oraz w sytuacjach awaryjnych.
2.
Uczestnicy szkolenia
Szkolenie jest przeznaczone dla pracowników na stanowiskach administracyjno-biurowych,
w tym zatrudnionych przy obsłudze monitorów ekranowych, a także pracowników, o których
mowa w § 14 ust. 2 pkt 6, których charakter pracy wiąże się z narażeniem na czynniki
szkodliwe dla zdrowia, uciążliwe lub niebezpieczne albo z odpowiedzialnością w zakresie
bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym w szczególności pracowników podmiotów wykonujących
działalność leczniczą, szkół i innych jednostek organizacyjnych systemu oświaty oraz
instytutów badawczych.
3.
Sposób organizacji szkolenia
Szkolenie powinno być zorganizowane w formie seminarium lub kursu albo samokształcenia
kierowanego - na podstawie szczegółowego programu opracowanego przez organizatora
szkolenia.
Podczas szkolenia konieczne jest stosowanie odpowiednich środków dydaktycznych, w
szczególności filmów, tablic, folii do wyświetlania informacji.
Uczestnicy szkolenia organizowanego w formie samokształcenia kierowanego powinni otrzymać
odpowiednie materiały umożliwiające przyswojenie wiadomości i umiejętności objętych
programem szkolenia (np. skrypty, przepisy, zestawy pytań kontrolnych).
4.
Ramowy program szkolenia
|
*) W godzinach lekcyjnych trwających 45 minut.
21)
Ze zmianami wprowadzonymi przez § 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy
z dnia 28 czerwca 2005 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szkolenia w dziedzinie
bezpieczeństwa i higieny pracy (Dz. U. poz. 972), które weszło w życie z dniem 1 lipca
2005 r., oraz przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
Załącznik nr 2 - Karta szkolenia wstępnego w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (wzór)22)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
22)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
Załącznik nr 3 - Zaświadczenie o ukończeniu szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy (wzór)23)Dodany przez § 1 pkt 9 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3; w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.
23)
Dodany przez § 1 pkt 9 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 3; w brzmieniu ustalonym
przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 4.