Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Technologiiz dnia 26 lipca 2024 r.w sprawie określenia definicji ryzyka handlowego, politycznego i nierynkowego 1)Minister Rozwoju i Technologii kieruje działem administracji rządowej - gospodarka,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja
2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Technologii (Dz.
U. poz. 739).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 2 ust. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o ubezpieczeniach gwarantowanych przez
Skarb Państwa zarządza się, co następuje:
§ 1.
1.
Rozporządzenie określa definicje ryzyka handlowego, politycznego i nierynkowego, które
mogą prowadzić do powstania szkody.
2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
podmiocie publicznym albo dłużniku publicznym - należy przez to rozumieć odpowiednio
podmiot albo dłużnika, będącego organem władzy publicznej lub osobą albo jednostką
organizacyjną wykonującą funkcję władzy publicznej, który nie może zostać uznany za
niewypłacalnego;
2)
podmiocie prywatnym albo dłużniku prywatnym - należy przez to rozumieć odpowiednio
podmiot albo dłużnika, który nie jest podmiotem publicznym albo dłużnikiem publicznym,
chyba że może być uznany za podmiot publiczny albo dłużnika publicznego z uwagi na:
a)
jego status prawny,
b)
efektywność postępowania prawnego przeciwko niemu,
c)
jego źródła finansowania i dochodów, w tym fakt, że może on również spłacać zobowiązania,
korzystając ze środków publicznych lub ze środków uzyskiwanych ze świadczenia usług
finansowanych w części albo w całości ze środków publicznych,
d)
wpływ, jaki może na niego wywierać rząd państwa macierzystego, lub kontrolę, którą
może nad nim sprawować;
3)
państwie ubezpieczającego - należy przez to rozumieć państwo, na terytorium którego
ubezpieczający lub ubezpieczony ma siedzibę albo miejsce zamieszkania;
4)
nabywcy - należy przez to rozumieć dłużnika publicznego albo dłużnika prywatnego,
który zawarł na swoją rzecz kontrakt eksportowy lub umowę, o których mowa w art. 3 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o ubezpieczeniach gwarantowanych przez
Skarb Państwa, a także każdy podmiot, na którego rzecz dłużnik publiczny albo dłużnik prywatny
zawarł ten kontrakt eksportowy lub tę umowę;
5)
umowie - należy przez to rozumieć odpowiednio instrument finansujący, kontrakt eksportowy,
umowę lub inwestycję, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1-5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o ubezpieczeniach gwarantowanych
przez Skarb Państwa, objęte ubezpieczeniem gwarantowanym, o którym mowa w art. 1 ust. 2 tej ustawy;
6)
inwestycji - należy przez to rozumieć odpowiednio inwestycję, o której mowa w art. 1 ust. 2 pkt 3 i 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o ubezpieczeniach gwarantowanych
przez Skarb Państwa, objętą ubezpieczeniem gwarantowanym, o którym mowa w art. 1 ust. 2 tej ustawy.
§ 2.
Ryzyko handlowe obejmuje:
1)
prawne lub faktyczne stwierdzenie niewypłacalności dłużnika prywatnego oraz, o ile
występuje, jego poręczyciela albo gwaranta, będącego podmiotem prywatnym;
2)
opóźnienie w spełnieniu świadczenia przez dłużnika prywatnego oraz, o ile występuje,
jego poręczyciela albo gwaranta, będącego podmiotem prywatnym;
3)
inne niż wskazane w pkt 2 zdarzenie będące niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem
przez dłużnika prywatnego umowy, w szczególności bezpodstawną odmowę przyjęcia towarów
lub usług.
§ 3.
Ryzyko polityczne obejmuje:
1)
opóźnienie w spełnieniu świadczenia przez dłużnika prywatnego oraz jego poręczyciela
albo gwaranta, będącego podmiotem publicznym;
2)
opóźnienie w spełnieniu świadczenia przez dłużnika publicznego oraz, o ile występuje,
jego poręczyciela albo gwaranta;
3)
inne niż wskazane w pkt 2 zdarzenie będące niewykonaniem lub nienależytym wykonaniem
przez dłużnika publicznego umowy, w szczególności bezpodstawną odmowę przyjęcia towarów
lub usług;
4)
podjęcie przez rząd państwa innego niż Rzeczpospolita Polska lub państwo ubezpieczającego
lub przez jakikolwiek organ władzy publicznej w tym państwie w formie uznawanej za
interwencję rządu środków lub decyzji, które uniemożliwiają wykonanie lub należyte
wykonanie umowy;
5)
ogłoszenie powszechnego moratorium płatniczego przez rząd państwa dłużnika albo państwa,
w którym jest realizowana inwestycja, lub państwa, które uczestniczy w dokonywaniu
płatności w związku z umową;
6)
niemożność lub opóźnienie w dokonywaniu transferu należności uiszczanych w związku
z umową spowodowane wydarzeniami politycznymi, trudnościami gospodarczymi, środkami
prawnymi lub administracyjnymi, które wystąpiły lub zostały podjęte poza granicami
Rzeczypospolitej Polskiej;
7)
wejście w życie przepisów prawnych w państwie dłużnika albo w państwie, w którym jest
realizowana inwestycja, zgodnie z którymi dokonanie przez dłużnika płatności w walucie
tego państwa powoduje zwolnienie dłużnika z długu, w sytuacji gdy w wyniku wahań kursu
walutowego płatność według stanu na dzień dokonania płatności wobec ubezpieczającego
nie jest wystarczająca do spełnienia przez dłużnika świadczenia w całości;
8)
podjęcie przez rząd Rzeczypospolitej Polskiej lub rząd państwa ubezpieczającego, lub
Unię Europejską środków lub decyzji odnoszących się do handlu między państwem członkowskim
i państwami trzecimi albo do inwestycji realizowanej w państwie członkowskim lub państwie
trzecim, w szczególności dotyczących zakazu wywozu i przywozu towarów, które skutkują
uniemożliwieniem wykonania lub należytego wykonania umowy i nie są rekompensowane
przez rząd albo właściwy organ Unii Europejskiej, który podejmuje te środki lub decyzje;
9)
zaistnienie siły wyższej, która obejmuje w szczególności następujące zdarzenia i ich
skutki: wojnę, wojnę domową, powstanie, rewolucję, zamieszki, przewlekłe masowe strajki,
trzęsienie ziemi, wybuch wulkanu, cyklon, tajfun, powódź, gwałtowną falę przypływową,
lawinę, pożary o rozmiarach katastrofalnych, awarię nuklearną, akty piractwa morskiego,
pandemię, o ile zaistnienie siły wyższej uniemożliwia wykonanie lub należyte wykonanie
umowy.
§ 4.
1.
Ryzyko nierynkowe obejmuje ryzyko handlowe i polityczne, o których mowa odpowiednio
w § 2 i § 3:
1)
związane z nabywcami mającymi siedzibę albo miejsce zamieszkania w państwach innych
niż państwa o ryzyku zbywalnym, wymienione w załączniku do komunikatu Komisji w sprawie
zastosowania art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do krótkoterminowego
ubezpieczenia kredytów eksportowych (Dz. Urz. UE C 497 z 10.12.2021, str. 5);
2)
związane z dłużnikami mającymi siedzibę albo miejsce zamieszkania w Rzeczypospolitej
Polskiej albo mogące zaistnieć na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ‒ w przypadku
gdy ubezpieczenie gwarantowane dotyczy umów lub inwestycji, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 5 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o ubezpieczeniach gwarantowanych
przez Skarb Państwa, lub instrumentów finansujących te umowy lub inwestycje.
2.
Ryzyko handlowe i polityczne, o których mowa odpowiednio w § 2 i § 3, związane z nabywcami
mającymi siedzibę albo miejsce zamieszkania w państwach o ryzyku zbywalnym, wymienionych
w załączniku do komunikatu Komisji w sprawie zastosowania art. 107 i 108 Traktatu
o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do krótkoterminowego ubezpieczenia kredytów eksportowych,
traktuje się jako ryzyko nierynkowe w przypadku uznania przez Komisję Europejską ryzyka
handlowego i politycznego, związanego z nabywcami z tych państw, za ryzyko tymczasowo
nierynkowe.
§ 5.
Do umów obejmujących ubezpieczenie, o którym mowa w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. o ubezpieczeniach gwarantowanych przez
Skarb Państwa, w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie ustawy z dnia 13 lipca 2023 r. o zmianie ustawy o gwarantowanych przez Skarb Państwa
ubezpieczeniach eksportowych oraz niektórych innych ustaw , zawartych przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy
rozporządzenia uchylanego w § 6.
§ 6.
Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 7 maja 2010 r. w sprawie określenia definicji
ryzyka handlowego, politycznego i nierynkowego .
§ 7.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Minister Rozwoju i Technologii kieruje działem administracji rządowej - gospodarka,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 16 maja
2024 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Technologii (Dz.
U. poz. 739).
2)
Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Rady 98/29/WE
z dnia 7 maja 1998 r. w sprawie harmonizacji podstawowych przepisów dotyczących zasad
ubezpieczeń kredytów eksportowych dla transakcji objętych ubezpieczeniem średnio-
i długoterminowym (Dz. Urz. WE L 148 z 19.05.1998, str. 22 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 11, t. 28, str. 246 oraz Dz. Urz. UE L 122 z 16.05.2003, str. 1
- Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 1, t. 4, str. 301).