Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 7 kwietnia 2023 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom
rynkowym
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych
innych ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 6 kwietnia 2023 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 9 i art. 11 ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o prawach konsumenta
oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
Art. 9.
Do postępowań dotyczących roszczeń, o których mowa w art. 12 ust. 1 ustawy zmienianej
w art. 5, wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepis art. 12 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą.
”
„
Art. 11.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 23 sierpnia 2007 r. o przeciwdziałaniu nieuczciwym praktykom rynkowym1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2005/29/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE, 2002/65/WE Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady („Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych”) (Dz. Urz. UE L 149 z 11.06.2005, str. 22). Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji, z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym oraz Rzeczniku Ubezpieczonych i z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i konsumentów.
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa nieuczciwe praktyki rynkowe w działalności gospodarczej i zawodowej
oraz zasady przeciwdziałania tym praktykom w interesie konsumentów i w interesie publicznym.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
przedsiębiorcy - rozumie się przez to osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki
organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej, które prowadzą działalność gospodarczą
lub zawodową, nawet jeżeli działalność ta nie ma charakteru zorganizowanego i ciągłego,
a także osoby działające w ich imieniu lub na ich rzecz;
2)
konsumencie - rozumie się przez to konsumenta w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny ;
32)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2581), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.)
produkcie - rozumie się przez to każdy towar lub usługę, w tym nieruchomości, usługi
cyfrowe, treści cyfrowe, prawa i obowiązki wynikające ze stosunków cywilnoprawnych;
4)
praktykach rynkowych - rozumie się przez to działanie lub zaniechanie przedsiębiorcy,
sposób postępowania, oświadczenie lub informację handlową, w szczególności reklamę
i marketing, bezpośrednio związane z promocją lub nabyciem produktu przez konsumenta;
5)
kodeksie dobrych praktyk - rozumie się przez to zbiór zasad postępowania, a w szczególności
norm etycznych i zawodowych, przedsiębiorców, którzy zobowiązali się do ich przestrzegania
w odniesieniu do jednej lub większej liczby praktyk rynkowych;
6)
propozycji nabycia produktu - rozumie się przez to informację handlową określającą
cechy produktu oraz jego cenę, w sposób właściwy dla użytego środka komunikowania
się z konsumentami, która bezpośrednio wpływa bądź może wpływać na podjęcie przez
konsumenta decyzji dotyczącej umowy;
7)
decyzji dotyczącej umowy - rozumie się przez to podejmowaną przez konsumenta decyzję,
co do tego, czy, w jaki sposób i na jakich warunkach dokona zakupu, zapłaci za produkt
w całości lub w części, zatrzyma produkt, rozporządzi nim lub wykona uprawnienie umowne
związane z produktem, bez względu na to, czy konsument postanowi dokonać określonej
czynności, czy też powstrzymać się od jej dokonania;
8)
przeciętnym konsumencie - rozumie się przez to konsumenta, który jest dostatecznie
dobrze poinformowany, uważny i ostrożny; oceny dokonuje się z uwzględnieniem czynników
społecznych, kulturowych, językowych i przynależności danego konsumenta do szczególnej
grupy konsumentów, przez którą rozumie się dającą się jednoznacznie zidentyfikować
grupę konsumentów, szczególnie podatną na oddziaływanie praktyki rynkowej lub na produkt,
którego praktyka rynkowa dotyczy, ze względu na szczególne cechy, takie jak wiek,
niepełnosprawność fizyczna lub umysłowa;
9)
państwie członkowskim - rozumie się przez to państwo członkowskie Unii Europejskiej
lub państwo członkowskie Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA) - stronę
umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym;
10)
systemie konsorcyjnym - rozumie się przez to prowadzenie działalności gospodarczej
polegającej na zarządzaniu mieniem gromadzonym w ramach grupy z udziałem konsumentów,
utworzonej w celu sfinansowania zakupu produktu na rzecz uczestników grupy;
113)Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
plasowaniu - rozumie się przez to przyznawanie określonej widoczności produktom lub
wagi nadawanej wynikom wyszukiwania przez przedsiębiorców, którzy udostępniają funkcję
wyszukiwania internetowego w formie, w jakiej zostało przedstawione, zorganizowane
lub przekazane niezależnie od wykorzystanych środków technologicznych;
123)Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
internetowej platformie handlowej - rozumie się przez to internetową platformę handlową
w rozumieniu art. 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta .
Rozdział 2
Nieuczciwe praktyki rynkowe
Art. 3.
Zakazane jest stosowanie nieuczciwych praktyk rynkowych.
Art. 4.
1.
Praktyka rynkowa stosowana przez przedsiębiorców wobec konsumentów jest nieuczciwa,
jeżeli jest sprzeczna z dobrymi obyczajami i w istotny sposób zniekształca lub może
zniekształcić zachowanie rynkowe przeciętnego konsumenta przed zawarciem umowy dotyczącej
produktu, w trakcie jej zawierania lub po jej zawarciu.
2.
Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się w szczególności praktykę rynkową wprowadzającą
w błąd oraz agresywną praktykę rynkową, a także stosowanie sprzecznego z prawem kodeksu
dobrych praktyk. Praktyki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych
w ust. 1.
3.
Za nieuczciwą praktykę rynkową uznaje się prowadzenie działalności w formie systemu
konsorcyjnego lub organizowanie grupy z udziałem konsumentów w celu finansowania zakupu
w systemie konsorcyjnym. Praktyki te nie podlegają ocenie w świetle przesłanek określonych
w ust. 1.
Art. 5.
1.
Praktykę rynkową uznaje się za działanie wprowadzające w błąd, jeżeli działanie to
w jakikolwiek sposób powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta
decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.
2.
Wprowadzającym w błąd działaniem może być w szczególności:
1)
rozpowszechnianie nieprawdziwych informacji;
2)
rozpowszechnianie prawdziwych informacji w sposób mogący wprowadzać w błąd;
3)
działanie związane z wprowadzeniem produktu na rynek, które może wprowadzać w błąd
w zakresie produktów lub ich opakowań, znaków towarowych, nazw handlowych lub innych
oznaczeń indywidualizujących przedsiębiorcę lub jego produkty, w szczególności reklama
porównawcza w rozumieniu art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji ;
4)
nieprzestrzeganie kodeksu dobrych praktyk, do którego przedsiębiorca dobrowolnie przystąpił,
jeżeli przedsiębiorca ten informuje w ramach praktyki rynkowej, że jest związany kodeksem
dobrych praktyk;
54)Dodany przez art. 5 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
każdy rodzaj wprowadzenia na rynek w co najmniej jednym państwie członkowskim towaru
jako identycznego z towarem wprowadzonym na rynki w innych państwach członkowskich,
mimo że towar ten w sposób istotny różni się składem lub właściwościami, chyba że
przemawiają za tym uzasadnione i obiektywne czynniki.
3.
Wprowadzające w błąd działanie może w szczególności dotyczyć:
1)
istnienia produktu, jego rodzaju lub dostępności;
2)
cech produktu, w szczególności jego pochodzenia geograficznego lub handlowego, ilości,
jakości, sposobu wykonania, składników, daty produkcji, przydatności, możliwości i
spodziewanych wyników zastosowania produktu, wyposażenia dodatkowego, testów i wyników
badań lub kontroli przeprowadzanych na produkcie, zezwoleń, nagród lub wyróżnień uzyskanych
przez produkt, ryzyka i korzyści związanych z produktem;
3)
obowiązków przedsiębiorcy związanych z produktem, w tym usług serwisowych i procedury
reklamacyjnej, dostawy, niezbędnych usług, części, wymiany lub naprawy;
4)
praw konsumenta, w szczególności prawa do naprawy lub wymiany produktu na nowy albo
prawa do obniżenia ceny lub do odstąpienia od umowy;
5)
ceny, sposobu obliczania ceny lub istnienia szczególnej korzyści cenowej;
6)
rodzaju sprzedaży, powodów stosowania przez przedsiębiorcę praktyki rynkowej, oświadczeń
i symboli dotyczących bezpośredniego lub pośredniego sponsorowania, informacji dotyczących
sytuacji gospodarczej lub prawnej przedsiębiorcy lub jego przedstawiciela, w tym jego
imienia i nazwiska (nazwy) i majątku, kwalifikacji, statusu, posiadanych zezwoleń,
członkostwa lub powiązań oraz praw własności przemysłowej i intelektualnej lub nagród
i wyróżnień.
4.
Przy ocenie, czy praktyka rynkowa wprowadza w błąd przez działanie, należy uwzględnić
wszystkie jej elementy oraz okoliczności wprowadzenia produktu na rynek, w tym sposób
jego prezentacji.
Art. 6.
1.
Praktykę rynkową uznaje się za zaniechanie wprowadzające w błąd, jeżeli pomija istotne
informacje potrzebne przeciętnemu konsumentowi do podjęcia decyzji dotyczącej umowy
i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji
dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.
2.
W razie wątpliwości za istotne informacje, o których mowa w ust. 1, uważa się informacje,
które przedsiębiorca stosujący praktykę rynkową jest obowiązany podać konsumentom
na podstawie odrębnych przepisów.
3.
Wprowadzającym w błąd zaniechaniem może być w szczególności:
1)
zatajenie lub nieprzekazanie w sposób jasny, jednoznaczny lub we właściwym czasie
istotnych informacji dotyczących produktu;
2)
nieujawnienie handlowego celu praktyki, jeżeli nie wynika on jednoznacznie z okoliczności
i jeżeli powoduje to lub może spowodować podjęcie przez przeciętnego konsumenta decyzji
dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.
4.
W przypadku propozycji nabycia produktu, za istotne informacje, o których mowa w ust.
1, uznaje się w szczególności:
1)
istotne cechy produktu w takim zakresie, w jakim jest to właściwe dla danego środka
komunikowania się z konsumentami i produktu;
2)
imię, nazwisko (nazwę) i adres przedsiębiorcy (siedzibę) oraz przedsiębiorcy, na którego
rzecz działa;
3)
cenę uwzględniającą podatki lub, w przypadku gdy charakter produktu nie pozwala w
sposób racjonalny na wcześniejsze obliczenie ceny, sposób, w jaki cena jest obliczana,
jak również wszelkie dodatkowe opłaty za transport, dostawę lub usługi pocztowe lub,
w sytuacji gdy wcześniejsze obliczenie tych opłat nie jest w sposób racjonalny możliwe,
informację o możliwości powstania takich dodatkowych kosztów;
45)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
uzgodnienia dotyczące sposobu płatności, dostawy lub wykonania produktu;
5)
informacje o istnieniu prawa do odstąpienia od umowy lub rozwiązania umowy, jeżeli
prawo takie wynika z ustawy lub umowy;
66)Dodany przez art. 5 pkt 3 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
informacje o tym, czy osoba trzecia oferująca produkty na internetowej platformie
handlowej jest przedsiębiorcą - na podstawie oświadczenia tej osoby złożonego dostawcy
internetowej platformy handlowej w rozumieniu art. 2 pkt 9 ustawy z dnia 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta;
76)Dodany przez art. 5 pkt 3 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
informacje o tym, czy i w jaki sposób przedsiębiorca zapewnia, aby publikowane opinie
pochodziły od konsumentów, którzy używali danego produktu lub go nabyli - w przypadku
przedsiębiorcy, który umożliwia dostęp do wystawionych przez konsumentów opinii o
produktach;
86)Dodany przez art. 5 pkt 3 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
ogólne informacje udostępniane w specjalnej części interfejsu internetowego dostępnej
w sposób bezpośredni i łatwy ze strony, na której prezentowane są wyniki wyszukiwania
dotyczące głównych parametrów decydujących o plasowaniu produktów przedstawianych
konsumentowi w wyniku wyszukiwania oraz względne znaczenie tych parametrów w porównaniu
z innymi parametrami - w przypadku gdy udostępnia się konsumentom możliwość wyszukiwania
produktów oferowanych przez różnych przedsiębiorców lub konsumentów i niezależnie
od tego, gdzie transakcja ostatecznie zostanie zawarta.
5.
Przy ocenie, czy praktyka rynkowa wprowadza w błąd przez zaniechanie, należy uwzględnić
wszystkie jej elementy oraz okoliczności wprowadzenia produktu na rynek, w tym sposób
jego prezentacji.
6.
W przypadku gdy ze specyfiki środka komunikowania się z konsumentami stosowanego dla
danej praktyki rynkowej wynikają ograniczenia przestrzenne lub czasowe, ograniczenia
te i wszystkie środki podjęte przez przedsiębiorcę w celu udostępnienia informacji
konsumentom w inny sposób uwzględnia się przy ocenie, czy doszło do pominięcia informacji.
77)Dodany przez art. 5 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Przepisu ust. 4 pkt 8 nie stosuje się do dostawców wyszukiwarek internetowych w rozumieniu
art. 2 pkt 6 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2019/1150 z dnia
20 czerwca 2019 r. w sprawie propagowania sprawiedliwości i przejrzystości dla użytkowników
biznesowych korzystających z usług pośrednictwa internetowego (Dz. Urz. UE L 186 z
11.07.2019, str. 57).
Art. 7.
Nieuczciwymi praktykami rynkowymi w każdych okolicznościach są następujące praktyki
rynkowe wprowadzające w błąd:
1)
podawanie przez przedsiębiorcę informacji, że zobowiązał się on do przestrzegania
kodeksu dobrych praktyk, jeżeli jest to niezgodne z prawdą;
2)
posługiwanie się certyfikatem, znakiem jakości lub równorzędnym oznaczeniem, nie mając
do tego uprawnienia;
3)
twierdzenie, że kodeks dobrych praktyk został zatwierdzony przez organ publiczny lub
inny organ, jeżeli jest to niezgodne z prawdą;
4)
twierdzenie, że:
a)
przedsiębiorca uzyskał stosowne uprawnienie od organu publicznego lub podmiotu prywatnego,
b)
praktyki rynkowe lub produkt zostały zatwierdzone, zaaprobowane lub uzyskały inne
stosowne uprawnienie od organu publicznego lub podmiotu prywatnego
- przy jednoczesnym niespełnieniu warunków zatwierdzenia, aprobaty lub warunków niezbędnych
do uzyskania innego stosownego uprawnienia;
5)
reklama przynęta, która polega na propozycji nabycia produktu po określonej cenie,
bez ujawniania, że przedsiębiorca może mieć uzasadnione podstawy, aby sądzić, że nie
będzie w stanie dostarczyć lub zamówić u innego przedsiębiorcy dostawy tych lub równorzędnych
produktów po takiej cenie, przez taki okres i w takich ilościach, jakie są uzasadnione,
biorąc pod uwagę produkt, zakres reklamy produktu i oferowaną cenę;
6)
reklama przynęta i zamiana, która polega na propozycji nabycia produktu po określonej
cenie, a następnie odmowie pokazania konsumentom reklamowanego produktu lub odmowie
przyjęcia zamówień na produkt lub dostarczenia go w racjonalnym terminie lub demonstrowaniu
wadliwej próbki produktu, z zamiarem promowania innego produktu;
7)
twierdzenie, że produkt będzie dostępny jedynie przez bardzo ograniczony czas lub
że będzie on dostępny na określonych warunkach przez bardzo ograniczony czas, jeżeli
jest to niezgodne z prawdą, w celu nakłonienia konsumenta do podjęcia natychmiastowej
decyzji dotyczącej umowy i pozbawienia go możliwości świadomego wyboru produktu;
8)
zobowiązanie się do zapewnienia usług serwisowych konsumentom, z którymi przedsiębiorca
przed zawarciem umowy komunikował się w języku niebędącym językiem urzędowym państwa
członkowskiego, na którego terytorium przedsiębiorca ma swoją siedzibę, a następnie
udostępnienie takich usług jedynie w innym języku, bez wyraźnego poinformowania o
tym konsumenta przed zawarciem przez niego umowy;
9)
twierdzenie lub wywoływanie wrażenia, że sprzedaż produktu jest zgodna z prawem, jeżeli
jest to niezgodne z prawdą;
10)
prezentowanie uprawnień przysługujących konsumentom z mocy prawa, jako cechy wyróżniającej
ofertę przedsiębiorcy;
11)
kryptoreklama, która polega na wykorzystywaniu treści publicystycznych w środkach
masowego przekazu w celu promocji produktu w sytuacji gdy przedsiębiorca zapłacił
za tę promocję, a nie wynika to wyraźnie z treści lub z obrazów lub dźwięków łatwo
rozpoznawalnych przez konsumenta;
11a8)Dodany przez art. 5 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
podawanie wyników wyszukiwania bez wyraźnego ujawnienia płatnej reklamy lub płatności
dokonanej specjalnie w celu uzyskania wyższego plasowania produktów w ramach wyników
wyszukiwania - w odpowiedzi na internetowe wyszukiwanie konsumenta;
12)
przedstawianie nierzetelnych informacji dotyczących rodzaju i stopnia ryzyka, na jakie
będzie narażone bezpieczeństwo osobiste konsumenta lub jego rodziny, w przypadku gdy
nie nabędzie produktu;
13)
reklamowanie produktu podobnego do produktu innego przedsiębiorcy w sposób celowo
sugerujący konsumentowi, że produkt ten został wykonany przez tego samego przedsiębiorcę,
jeżeli jest to niezgodne z prawdą;
14)
zakładanie, prowadzenie lub propagowanie systemów promocyjnych typu piramida, w ramach
których konsument wykonuje świadczenie w zamian za możliwość otrzymania korzyści materialnych,
które są uzależnione przede wszystkim od wprowadzenia innych konsumentów do systemu,
a nie od sprzedaży lub konsumpcji produktów;
15)
twierdzenie, że przedsiębiorca wkrótce zakończy działalność lub zmieni miejsce jej
wykonywania, jeżeli jest to niezgodne z prawdą;
16)
twierdzenie, że nabycie produktu jest w stanie zwiększyć szanse na wygraną w grach
losowych;
17)
twierdzenie, że produkt jest w stanie leczyć choroby, zaburzenia lub wady rozwojowe,
jeżeli jest to niezgodne z prawdą;
18)
przekazywanie nierzetelnych informacji dotyczących warunków rynkowych lub dostępności
produktu, z zamiarem nakłonienia konsumenta do zakupu produktu na warunkach mniej
korzystnych niż warunki rynkowe;
19)
twierdzenie, w ramach praktyki rynkowej, że organizowany jest konkurs lub promocja
z nagrodami, a następnie nieprzyznanie opisanych nagród lub ich odpowiedniego ekwiwalentu;
20)
prezentowanie produktu jako „gratis”, „darmowy”, „bezpłatny” lub w podobny sposób,
jeżeli konsument musi uiścić jakąkolwiek należność, z wyjątkiem bezpośrednich kosztów
związanych z odpowiedzią na praktykę rynkową, odbiorem lub dostarczeniem produktu;
21)
umieszczanie w materiałach marketingowych faktury lub podobnego dokumentu, sugerującego
obowiązek zapłaty, który wywołuje u konsumenta wrażenie, że już zamówił reklamowany
produkt, mimo że tego nie zrobił;
22)
twierdzenie lub stwarzanie wrażenia, że sprzedawca nie działa w celu związanym z jego
działalnością gospodarczą lub zawodową, lub podawanie się za konsumenta, jeżeli jest
to niezgodne z prawdą;
23)
wywoływanie u konsumenta wrażenia, że usługi serwisowe dotyczące danego produktu są
dostępne w państwie członkowskim innym niż państwo członkowskie, w którym produkt
ten został sprzedany, jeżeli jest to niezgodne z prawdą;
249)Dodany przez art. 5 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
odsprzedaż konsumentom biletów na wszelkiego rodzaju imprezy kulturalne lub sportowe,
jeżeli przedsiębiorca nabył je z wykorzystaniem oprogramowania pozwalającego mu obchodzić
środki techniczne lub przekraczać limity techniczne nałożone przez pierwotnego sprzedawcę,
aby obejść ograniczenia nałożone w odniesieniu do liczby biletów, które dana osoba
może kupić, lub innych zasad mających zastosowanie do zakupu biletów;
259)Dodany przez art. 5 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
twierdzenie przez przedsiębiorcę, który umożliwia dostęp do opinii konsumentów o produktach,
że te opinie zostały zamieszczone przez konsumentów, którzy używali danego produktu
lub go nabyli, mimo że przedsiębiorca ten nie podjął uzasadnionych i proporcjonalnych
kroków, aby sprawdzić, czy opinie te pochodzą od tych konsumentów;
269)Dodany przez art. 5 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
zamieszczanie lub zlecanie zamieszczania innej osobie nieprawdziwych opinii lub rekomendacji
konsumentów albo zniekształcanie opinii lub rekomendacji konsumentów w celu promowania
produktów.
Art. 8.
1.
Praktykę rynkową uznaje się za agresywną, jeżeli przez niedopuszczalny nacisk w znaczny
sposób ogranicza lub może ograniczyć swobodę wyboru przeciętnego konsumenta lub jego
zachowanie względem produktu, i tym samym powoduje lub może powodować podjęcie przez
niego decyzji dotyczącej umowy, której inaczej by nie podjął.
2.
Za niedopuszczalny nacisk uważa się każdy rodzaj wykorzystania przewagi wobec konsumenta,
w szczególności użycie lub groźbę użycia przymusu fizycznego lub psychicznego, w sposób
znacznie ograniczający zdolność przeciętnego konsumenta do podjęcia świadomej decyzji
dotyczącej umowy.
3.
Przy ocenie, czy praktyka rynkowa jest agresywna, należy uwzględnić wszystkie jej
cechy i okoliczności wprowadzenia produktu na rynek, a w szczególności:
1)
czas, miejsce, rodzaj lub uciążliwość danej praktyki;
2)
celowe wykorzystanie przez przedsiębiorcę przymusowego położenia konsumenta lub innych
okoliczności na tyle poważnych, że ograniczają one zdolność konsumenta do podjęcia
świadomej decyzji dotyczącej umowy;
3)
uciążliwe lub niewspółmierne bariery pozaumowne, które przedsiębiorca wykorzystuje,
aby przeszkodzić konsumentowi w wykonaniu jego praw umownych, w tym prawa do odstąpienia
i wypowiedzenia umowy lub do rezygnacji na rzecz innego produktu lub przedsiębiorcy;
4)
groźby podjęcia działania niezgodnego z prawem lub użycie obraźliwych sformułowań
bądź sposobów zachowania.
Art. 9.
Nieuczciwymi praktykami rynkowymi w każdych okolicznościach są następujące agresywne
praktyki rynkowe:
1)
wywoływanie wrażenia, że konsument nie może opuścić pomieszczeń przedsiębiorcy bez
zawarcia umowy;
2)
składanie wizyt w miejscu zamieszkania konsumenta, nawet jeżeli nie przebywa on tam
z zamiarem stałego pobytu, ignorując prośbę konsumenta o jego opuszczenie lub zaprzestanie
takich wizyt, z wyjątkiem przypadków egzekwowania zobowiązań umownych, w zakresie
dozwolonym przez obowiązujące przepisy;
3)
uciążliwe i niewywołane działaniem albo zaniechaniem konsumenta nakłanianie do nabycia
produktów przez telefon, faks, pocztę elektroniczną lub inne środki porozumiewania
się na odległość, z wyjątkiem przypadków egzekwowania zobowiązań umownych, w zakresie
dozwolonym przez obowiązujące przepisy;
4)
żądanie od konsumenta zgłaszającego roszczenie, w związku z umową ubezpieczenia, przedstawienia
dokumentów, których w sposób racjonalny nie można uznać za istotne dla ustalenia zasadności
roszczenia, lub nieudzielanie odpowiedzi na stosowną korespondencję, w celu nakłonienia
konsumenta do odstąpienia od zamiaru wykonania jego praw wynikających z umowy ubezpieczenia;
5)
umieszczanie w reklamie bezpośredniego wezwania dzieci do nabycia reklamowanych produktów
lub do nakłonienia rodziców lub innych osób dorosłych do kupienia im reklamowanych
produktów;
6)
żądanie natychmiastowej lub odroczonej zapłaty za produkty bądź zwrotu lub przechowania
produktów, które zostały dostarczone przez przedsiębiorcę, ale nie zostały zamówione
przez konsumenta;
7)
informowanie konsumenta o tym, że jeżeli nie nabędzie produktu, przedsiębiorcy może
grozić utrata pracy lub środków do życia;
8)
wywoływanie wrażenia, że konsument już uzyskał, uzyska bezwarunkowo lub po wykonaniu
określonej czynności nagrodę lub inną porównywalną korzyść, gdy w rzeczywistości nagroda
lub inna porównywalna korzyść nie istnieje lub uzyskanie nagrody lub innej porównywalnej
korzyści uzależnione jest od wpłacenia przez konsumenta określonej kwoty pieniędzy
lub poniesienia innych kosztów.
Art. 10.
1.
Nieuczciwą praktyką rynkową jest prowadzenie działalności w formie systemu konsorcyjnego.
2.
Nieuczciwą praktyką rynkową jest również organizowanie grupy z udziałem konsumentów
w celu finansowania zakupu w systemie konsorcyjnym.
Art. 11.
1.
Nieuczciwą praktyką rynkową jest stosowanie kodeksu dobrych praktyk, którego postanowienia
są sprzeczne z prawem.
2.
Nieuczciwej praktyki rynkowej dopuszcza się twórca kodeksu dobrych praktyk, którego
postanowienia są sprzeczne z prawem.
3.
W razie wątpliwości za twórcę kodeksu dobrych praktyk uważa się każdy podmiot, w szczególności
przedsiębiorcę lub związek przedsiębiorców, odpowiedzialny za przygotowanie i wprowadzenie
w życie lub nadzór nad przestrzeganiem kodeksu dobrych praktyk.
Rozdział 3
Odpowiedzialność cywilna
Art. 12.
1.
W razie dokonania nieuczciwej praktyki rynkowej konsument, którego interes został
zagrożony lub naruszony, może żądać:
1)
zaniechania tej praktyki;
2)
usunięcia skutków tej praktyki;
3)
złożenia jednokrotnego lub wielokrotnego oświadczenia odpowiedniej treści i w odpowiedniej
formie;
3a10)Dodany przez art. 5 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
obniżenia ceny;
4)
naprawienia wyrządzonej szkody na zasadach ogólnych, w szczególności żądania unieważnienia
umowy z obowiązkiem wzajemnego zwrotu świadczeń oraz zwrotu przez przedsiębiorcę kosztów
związanych z nabyciem produktu;
5)
zasądzenia odpowiedniej sumy pieniężnej na określony cel społeczny związany ze wspieraniem
kultury polskiej, ochroną dziedzictwa narodowego lub ochroną konsumentów.
2.
Z roszczeniami, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 5, mogą również wystąpić:
1)
Rzecznik Praw Obywatelskich;
2)
Rzecznik Finansowy;
3)
krajowa lub regionalna organizacja, której celem statutowym jest ochrona interesów
konsumentów;
4)
powiatowy (miejski) rzecznik konsumentów.
Art. 13.
Ciężar dowodu, że dana praktyka rynkowa nie stanowi nieuczciwej praktyki wprowadzającej
w błąd spoczywa na przedsiębiorcy, któremu zarzuca się stosowanie nieuczciwej praktyki
rynkowej.
Art. 14.
Roszczenia z tytułu nieuczciwej praktyki rynkowej, o których mowa w art. 12 ust. 1
pkt 1-3 i 5, ulegają przedawnieniu z upływem lat trzech. Bieg przedawnienia rozpoczyna
się oddzielnie, co do każdego naruszenia.
Rozdział 4
Przepisy karne
Art. 15.
1.
Kto stosuje agresywną praktykę rynkową, podlega karze grzywny.
2.
W sprawach o czyny, o których mowa w ust. 1, orzekanie następuje w trybie przepisów
ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia .
Art. 16.
1.
Kto stosuje nieuczciwą praktykę rynkową polegającą na zarządzaniu mieniem gromadzonym
w ramach grupy z udziałem konsumentów w celu finansowania zakupu produktu w systemie
konsorcyjnym, podlega karze pozbawienia wolności od 3 miesięcy do lat 5.
2.
Tej samej karze podlega, kto stosuje nieuczciwą praktykę rynkową polegającą na organizowaniu
grupy konsumentów, o której mowa w ust. 1.
3.
Jeżeli wartość mienia zgromadzonego w celu finansowania zakupów w systemie konsorcyjnym
jest wielka, sprawca czynu określonego w ust. 1 lub 2, podlega karze pozbawienia wolności
od 6 miesięcy do lat 8.
4.
Karom określonym w ust. 1-3 podlega także ten, kto dopuszcza się czynów w nich określonych,
działając w imieniu lub w interesie przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą
określoną w art. 10 ust. 1 lub 2.
Art. 17.
1.
Ściganie przewidzianych w ustawie przestępstw następuje na wniosek pokrzywdzonego,
a wykroczenia na żądanie pokrzywdzonego.
2.
Z wnioskiem o ściganie przestępstw określonych w art. 16 mogą wystąpić także podmioty,
o których mowa w art. 12 ust. 2.
3.
Z żądaniem ścigania wykroczenia określonego w art. 15 mogą wystąpić także podmioty,
o których mowa w art. 12 ust. 2.
Rozdział 5
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepis przejściowy i końcowy
Art. 18-20.
(pominięte)
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia11)Ustawa została ogłoszona w dniu 20 września 2007 r..
1)
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2005/29/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 11 maja 2005 r. dotyczącej nieuczciwych praktyk
handlowych stosowanych przez przedsiębiorstwa wobec konsumentów na rynku wewnętrznym
oraz zmieniającej dyrektywę Rady 84/450/EWG, dyrektywy 97/7/WE, 98/27/WE, 2002/65/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady oraz rozporządzenie (WE) nr 2006/2004 Parlamentu Europejskiego
i Rady („Dyrektywa o nieuczciwych praktykach handlowych”) (Dz. Urz. UE L 149 z 11.06.2005,
str. 22). Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: z dnia 16 kwietnia 1993 r. o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji, z dnia 22 maja 2003 r. o nadzorze ubezpieczeniowym i emerytalnym
oraz Rzeczniku Ubezpieczonych i z dnia 16 lutego 2007 r. o ochronie konkurencji i
konsumentów.
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 1 grudnia 2022 r. o
zmianie ustawy o prawach konsumenta oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2581),
która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
3)
Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
4)
Dodany przez art. 5 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
5)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 3 lit. a tiret pierwsze ustawy, o której mowa
w odnośniku 2.
6)
Dodany przez art. 5 pkt 3 lit. a tiret drugie ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
7)
Dodany przez art. 5 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
8)
Dodany przez art. 5 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
9)
Dodany przez art. 5 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
10)
Dodany przez art. 5 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
11)
Ustawa została ogłoszona w dniu 20 września 2007 r.