Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 4 grudnia 2023 r. w sprawie szczegółowych warunków przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na realizację operacji w ramach Priorytetu 3. Sprzyjanie zrównoważonej niebieskiej gospodarce na obszarach przybrzeżnych, wyspiarskich i śródlądowych oraz wspieranie rozwoju społeczności rybackich i sektora akwakultury objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027 — Dz.U. 2023 poz. 2655

§ 1.

1.

Rozporządzenie określa szczegółowe warunki przyznawania i wypłaty pomocy finansowej na realizację operacji w przypadku działań w ramach Priorytetu 3. Sprzyjanie zrównoważonej niebieskiej gospodarce na obszarach przybrzeżnych, wyspiarskich i śródlądowych oraz wspieranie rozwoju społeczności rybackich i sektora akwakultury objętego programem Fundusze Europejskie dla Rybactwa na lata 2021-2027, zwanym dalej „programem”, w tym:

1)

szczegółowe wymagania wobec wniosków o dofinansowanie;

2)

katalog beneficjentów;

3)

szczegółowe wymagania wobec umów o dofinansowanie;

4)

zasady kwalifikowalności kosztów;

5)

szczegółowe wymagania wobec wniosków o płatność.

2.

Pomoc finansową na realizację operacji w ramach Priorytetu 3. Sprzyjanie zrównoważonej niebieskiej gospodarce na obszarach przybrzeżnych, wyspiarskich i śródlądowych oraz wspieranie rozwoju społeczności rybackich i sektora akwakultury objętego programem, zwaną dalej „pomocą”, przyznaje się na realizację operacji w ramach następujących działań:

1)

Realizacja lokalnych strategii rozwoju i współpraca;

2)

Wsparcie przygotowawcze;

3)

Funkcjonowanie rybackich lokalnych grup działania.

§ 2.

1.

Pomoc przyznaje się na realizację operacji:

1)

spełniającej warunki wynikające z programu, w szczególności zapewniającej osiągnięcie i zachowanie celu szczegółowego, o którym mowa w art. 29 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1139 z dnia 7 lipca 2021 r. ustanawiającego Europejski Fundusz Morski, Rybacki i Akwakultury oraz zmieniającego rozporządzenie (UE) 2017/1004 (Dz. Urz. UE L 247 z 13.07.2021, str. 1), zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/1139”;

2)

zgodnej ze strategią rozwoju lokalnego kierowanego przez społeczność, o której mowa w art. 32 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej (Dz. Urz. UE L 231 z 30.06.2021, str. 159, z późn. zm.), realizowaną w ramach Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, zwaną dalej „LSR”, stanowiącą załącznik do umowy o warunkach i sposobie realizacji LSR w ramach programu, zwanej dalej „umową ramową”, z wyłączeniem operacji realizowanej w ramach działania Wsparcie przygotowawcze;

3)

która została wybrana do realizacji przez rybacką lokalną grupę działania, o której mowa w art. 31 ust. 2 lit. b rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, zwaną dalej „RLGD”, która jest stroną umowy ramowej - w przypadku realizacji operacji w ramach działania Realizacja lokalnych strategii rozwoju i współpraca;

4)

której wydatki zadeklarowane do dofinansowania nie są finansowane w ramach innych priorytetów objętych programem lub z innych środków publicznych;

5)

zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych - w przypadku gdy te przepisy mają zastosowanie;

6)

zgodnie z zachowaniem konkurencyjnego trybu wyboru wykonawców - w przypadku gdy ten tryb ma zastosowanie;

7)

która spełnia wymagania określone w przepisach mających zastosowanie do inwestycji realizowanych w ramach tej operacji;

8)

która jest uzasadniona ekonomicznie - w przypadku operacji obejmującej inwestycję realizowaną w celu rozpoczęcia lub prowadzenia działalności gospodarczej w ramach działania Realizacja lokalnych strategii rozwoju i współpraca w zakresie celów, o których mowa w § 3 pkt 2-5;

9)

dla której wykazano racjonalność kosztów;

10)

która nie stanowi operacji lub wydatków, o których mowa w art. 13 rozporządzenia 2021/1139;

11)

która nie obejmuje kosztów przeniesienia produkcji zgodnie z art. 66 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060 z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności, Funduszu na rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego, Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej, zwanego dalej „rozporządzeniem 2021/1060”.

2.

Stwierdzenie uzasadnienia ekonomicznego operacji, o którym mowa w ust. 1 pkt 8, następuje w wyniku oceny jej opłacalności przeprowadzonej na podstawie danych finansowych i ekonomicznych oraz wartości wskaźników przedstawionych w biznesplanie operacji sporządzonym na formularzu opracowanym przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwaną dalej „Agencją”, oraz zatwierdzonym przez instytucję zarządzającą.

3.

Przez racjonalność kosztów, o której mowa w ust. 1 pkt 9, rozumie się dokonywanie wydatków w sposób celowy i oszczędny oraz umożliwiający terminową realizację zadań, a także z zachowaniem zasad:

1)

uzyskiwania najlepszych efektów z danych nakładów;

2)

optymalnego doboru metod i środków służących osiągnięciu założonych celów operacji.

§ 3.

Pomoc w ramach działania Realizacja lokalnych strategii rozwoju i współpraca przyznaje się na realizację operacji mieszczącej się w ramach co najmniej jednego z następujących celów:

1)

badania lub edukacja z zakresu środowiska naturalnego, bioróżnorodności, zmian klimatu, zrównoważonego wykorzystania wód lub ich żywych zasobów oraz wpływu działalności człowieka na stan środowiska naturalnego, który obejmuje:

a)

badania lub edukację z zakresu środowiska naturalnego, w tym ekosystemów wodnych, bioróżnorodności, zmian klimatu i zrównoważonego wykorzystania wód lub ich żywych zasobów,

b)

badania lub edukację dotyczące wpływu człowieka lub gospodarki rybackiej na środowisko naturalne, w tym ekosystemy wodne,

c)

badania dotyczące wód lub ichtiofauny oraz ich monitoring,

d)

edukację lub szkolenia z zakresu zrównoważonego rozwoju sektora rybackiego,

e)

edukację lub szkolenia z zakresu zmian klimatu lub transformacji systemu energetycznego,

f)

edukację lub szkolenia z zakresu przedsiębiorczości związanej ze zrównoważoną niebieską gospodarką lub gospodarką obiegu zamkniętego;

2)

ochrona i odbudowa naturalnych ekosystemów i bioróżnorodności środowiskowej w celu przeciwdziałania zmianom klimatu lub wspomagania dostosowania się do tych zmian, lub przyczyniania się do zwalczania negatywnych zmian w środowisku naturalnym i ekosystemach, który obejmuje inwestycje lub działania:

a)

przyczyniające się do ograniczenia zużycia energii lub wody lub racjonalizacji gospodarowania energią lub wodą,

b)

przyczyniające się do zmniejszenia emisji CO2, w szczególności przez wymianę kotłów węglowych,

c)

dotyczące produkcji energii ze źródeł odnawialnych,

d)

zwiększające wykorzystanie materiałów pochodzących z recyklingu, o niskim wpływie na środowisko naturalne lub neutralnych środowiskowo,

e)

innowacyjne, w tym przyczyniające się do usuwania lub recyklingu odpadów,

f)

związane z ograniczaniem nadmiernej eutrofizacji wód, w tym zakup sprzętu do ograniczenia lub usuwania jej skutków,

g)

dotyczące infrastruktury ograniczającej antropopresję na środowisko naturalne, w tym antropopresję wynikającą z turystyki,

h)

przyczyniające się do tworzenia lub utrzymania oraz zachowania zróżnicowania genetycznego stad tarłowych ryb,

i)

przyczyniające się do budowy lub odtwarzania tarlisk ryb lub ich naturalnego otoczenia, w tym starorzeczy,

j)

przyczyniające się do przeciwdziałania kłusownictwu, w tym przez zakup lub instalację sprzętu lub monitoringu,

k)

zabezpieczające potencjał produkcyjny lub przyrodniczy obiektów rybackich;

3)

promowanie i rozwijanie dziedzictwa kulturowego i tradycji obszarów rybackich, w tym promowanie zawodów branży rybackiej, który obejmuje:

a)

inwestycje lub działania związane z kultywowaniem lub promowaniem historii lokalnej społeczności rybackiej lub obszaru rybackiego, w tym budowę i modernizację izb pamięci i muzeów lub budowę ścieżek edukacyjnych i przyrodniczych,

b)

promowanie roli, jaką w społeczności odgrywa sektor rybacki, oraz działania promocyjne i edukacyjne dotyczące zawodów branży rybackiej, w tym edukację lub szkolenia osób młodych lub zainteresowanych tymi zawodami,

c)

działania informacyjne lub promocyjne upowszechniające wiedzę na temat dziedzictwa kulturowego lokalnej społeczności, tradycji rybackich lub obszaru rybackiego,

d)

działania informacyjne lub promocyjne upowszechniające wiedzę o obszarze rybackim jako atrakcyjnym miejscu turystycznym,

e)

działania informacyjne lub promocyjne dotyczące produktów rybnych z miejscowej produkcji rybackiej lub lokalnych tradycji kulinarnych,

f)

przeciwdziałanie marginalizacji sektora rybackiego przez wspieranie dialogu społecznego z udziałem podmiotów tego sektora oraz ułatwianie im udziału w zarządzaniu lokalnym;

4)

podnoszenie poziomu życia na obszarach rybackich, który obejmuje:

a)

inwestycje lub działania związane z tworzeniem lub poprawą infrastruktury lokalnej, w tym infrastruktury rekreacyjnej, turystycznej i zielonej,

b)

inwestycje lub działania wpływające na poprawę usług dla społeczności lokalnej lub turystów,

c)

inwestycje lub działania wpływające na dobrostan społeczny, dobrostan kulturowy lub poprawę jakości życia społeczności lokalnej,

d)

inwestycje lub działania wspierające grupy zagrożone wykluczeniem lub osoby wykluczone,

e)

wsparcie dzieci lub młodzieży, w tym dzieci lub młodzieży z trudnościami, przez udział w programach edukacyjnych lub szkoleniowych;

5)

rozwój zrównoważonej niebieskiej gospodarki lub gospodarki obiegu zamkniętego przez wspieranie lokalnej przedsiębiorczości, który obejmuje:

a)

wspieranie podmiotów sektora rybackiego w zakresie dywersyfikacji źródeł dochodów lub przekwalifikowania,

b)

wspieranie rozwoju lokalnej przedsiębiorczości,

c)

wspieranie wymiany pokoleniowej w rybactwie, w szczególności przez staże lub praktyki,

d)

wspieranie zrównoważonej lub innowacyjnej produkcji rybackiej przez rozwijanie produkcji, zarządzania, planowania biznesowego, marketingu, wzmacniania krótkich łańcuchów dostaw lub logistyki,

e)

wspieranie tradycyjnych technik wytwórczych lub tradycyjnych usług na obszarze realizacji LSR,

f)

działania na rzecz opracowywania nowych produktów rybnych oraz poprawę wartości i jakości produktów rybnych istniejących na rynku,

g)

działania wspierające produkcję lokalnej żywności, w tym utrzymanie jej jakości, promowanie, wzmacnianie krótkich łańcuchów dostaw lub informowanie konsumentów o jakości i dostępności tej żywności,

h)

działania informacyjne lub promocyjne dotyczące jakości i dostępności lokalnych produktów rybnych oraz wyróżnianie i promowanie miejsc związanych z ich sprzedażą lub serwowaniem,

i)

wspieranie rozwoju turystyki przyjaznej środowisku naturalnemu lub opartej o tradycje i dziedzictwo kulturowe obszarów rybackich;

6)

współpraca międzyterytorialna i międzynarodowa, która wspiera realizację przez RLGD celów, o których mowa w pkt 1-5, przez wymianę wiedzy i doświadczeń oraz budowanie sieci kontaktów o charakterze międzyterytorialnym lub międzynarodowym.

§ 4.

Pomoc w ramach działania Realizacja lokalnych strategii rozwoju i współpraca na realizację operacji w ramach celów, o których mowa w § 3 pkt 1-5, przyznaje się:

1)

RLGD, która jest stroną umowy ramowej;

2)

jednostce samorządu terytorialnego lub jednostce organizacyjnej podległej jednostce samorządu terytorialnego;

3)

osobie władającej obwodem rybackim na podstawie umowy, o której mowa w art. 4 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 1985 r. o rybactwie śródlądowym (Dz. U. z 2022 r. poz. 883);

4)

podmiotowi prowadzącemu działalność w zakresie chowu lub hodowli organizmów wodnych;

5)

właścicielowi lub armatorowi statku rybackiego, przy użyciu którego jest wykonywane rybołówstwo komercyjne;

6)

rybakowi w rozumieniu art. 2 ust. 2 pkt 5 rozporządzenia 2021/1139;

7)

podmiotowi, któremu wydano zezwolenie na prowadzenie na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej chowu lub hodowli organizmów morskich na podstawie art. 97 ust. 1 ustawy z dnia 19 grudnia 2014 r. o rybołówstwie morskim (Dz. U. z 2023 r. poz. 475, 1273 i 2005);

8)

uznanej organizacji producentów, uznanemu związkowi organizacji producentów lub organizacji międzybranżowej, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 5 grudnia 2008 r. o organizacji rynku rybnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 2045);

9)

organizacji rybackiej innej niż określone w pkt 8, realizującej statutowe zadania w zakresie wykonywania rybołówstwa morskiego lub rybactwa śródlądowego;

10)

uczelni, o której mowa w przepisach ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. z 2023 r. poz. 742, 1088, 1234, 1672, 1872 i 2005);

11)

szkole ponadpodstawowej, o której mowa w art. 2 pkt 2 lit. b ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2023 r. poz. 900, 1672, 1718 i 2005);

12)

instytutowi badawczemu w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych (Dz. U. z 2022 r. poz. 498 oraz z 2023 r. poz. 1672) lub instytutowi naukowemu lub pomocniczej jednostce naukowej, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk (Dz. U. z 2020 r. poz. 1796);

13)

centrum kształcenia zawodowego i ustawicznego, o którym mowa w przepisach ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe;

14)

stowarzyszeniu innemu niż RLGD, fundacji lub innej organizacji społecznej lub zawodowej;

15)

podmiotowi innemu niż wymienione w pkt 1-14, w tym prowadzącemu działalność gospodarczą na obszarze realizacji LSR.

prowadzenia wyodrębnionej ewidencji księgowej oraz dokumentacji finansowo-księgowej w zakresie otrzymanego grantu zgodnie z przepisami o rachunkowości, w sposób umożliwiający identyfikację poszczególnych operacji księgowych lub korzystania z odpowiedniego kodu księgowego dla wszystkich transakcji związanych z operacjami, o których mowa w art. 74 ust. 1 lit. a ppkt i rozporządzenia 2021/1060,

g)

realizacji obowiązków w zakresie komunikacji i widoczności programu.

4.

Pomoc na operację własną RLGD przyznaje się:

1)

w formie zwrotu kosztów kwalifikowalnych w wysokości do 100% tych kosztów;

2)

do wysokości 5% całkowitej kwoty środków finansowych przyznanych RLGD w umowie ramowej na okres realizacji LSR.

w formie zwrotu kosztów kwalifikowalnych w wysokości do 100% tych kosztów, jednak nie więcej niż 25 000 zł na jedną RLGD w okresie realizacji programu.

szkoleń dla zainteresowanych podmiotów;

2)

badań nad obszarem, na którym będzie realizowana LSR;

3)

związane z opracowywaniem LSR, w tym koszty konsultacji i przedsięwzięć realizowanych przez zainteresowane podmioty w celu przygotowania LSR;

4)

administracyjne związane z przygotowaniem LSR, w tym koszty wynagrodzeń osób bezpośrednio zaangażowanych w realizację operacji, obejmujące wynagrodzenie brutto oraz koszty ponoszone przez pracodawcę, w szczególności składki na ubezpieczenia społeczne, Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych, Pracownicze Plany Kapitałowe oraz odpisy na Zakładowy Fundusz Świadczeń Socjalnych;

5)

małych projektów pilotażowych.

§ 10.

1.

Pomoc w ramach działania Funkcjonowanie rybackich lokalnych grup działania przyznaje się RLGD, która jest stroną umowy ramowej:

1)

na realizację operacji polegającej na zarządzaniu LSR, jej monitorowaniu i ewaluacji, a także zachęcaniu do współpracy społeczności z obszaru realizacji danej LSR, w tym podmiotów prowadzących działalność gospodarczą, oraz ułatwianiu komunikacji;

2)

w formie finansowania na podstawie kwot ryczałtowych;

3)

do wysokości 15% całkowitej kwoty środków finansowych przyznanych RLGD w umowie ramowej na realizację LSR.

2.

Pomoc w ramach działania Funkcjonowanie rybackich lokalnych grup działania przyznaje się:

1)

jeżeli RLGD:

a)

zrealizowała lub realizuje zobowiązania i operacje zgodnie z warunkami określonymi w umowie ramowej, w tym:

-

rozwija zdolność podmiotów lokalnych do opracowania i wdrażania operacji,
-

posiada niedyskryminującą i przejrzystą procedurę i kryteria wyboru operacji, które pozwalają uniknąć konfliktu interesów,
-

przygotowuje i ogłasza nabory wniosków o dofinansowanie zgodnie z harmonogramem planowanych naborów,
-

wybiera operacje do realizacji, ustala kwoty pomocy oraz udostępnia Agencji wnioski o dofinansowanie,
-

monitoruje postępy w osiąganiu celów wyznaczonych w LSR,
-

przeprowadza ewaluację LSR,

b)

ponosi koszty zatrudnienia pracowników RLGD,

c)

posiada tytuł prawny do pomieszczenia, w którym znajduje się biuro RLGD,

d)

prowadzi stronę internetową RLGD,

e)

prowadzi obsługę wniosków o dofinansowanie w systemie teleinformatycznym;

2)

na realizację zobowiązań i zadań określonych w pkt 1, z uwzględnieniem postępu w realizacji LSR.

§ 11.

Wniosek o dofinansowanie, poza informacjami, o których mowa w art. 15 ust. 1 ustawy, zawiera:

1)

numer Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) wnioskodawcy - jeżeli został nadany;

2)

numer identyfikacji podatkowej (NIP) wnioskodawcy - jeżeli został nadany;

3)

informację o formie prawnej wnioskodawcy;

4)

określenie kategorii wielkości przedsiębiorstwa prowadzonego przez wnioskodawcę zgodnie z załącznikiem I do rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2473 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy udzielanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie produkcji, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej (Dz. Urz. UE L 327 z 21.12.2022, str. 82, z późn. zm.) - w przypadku realizacji operacji w ramach działania Realizacja lokalnych strategii rozwoju i współpraca, z wyłączeniem projektów grantowych lub operacji własnych RLGD;

5)

budżet operacji określający nazwy zadań, terminy i koszty ich realizacji oraz źródła finansowania;

6)

charakterystykę prowadzonej działalności, w tym określenie jej przedmiotu zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD) - jeżeli dotyczy;

7)

kwotę wnioskowanej pomocy.

Do wniosku o płatność dołącza się dokumenty niezbędne do potwierdzenia zrealizowania operacji lub jej etapu zgodnie z umową o dofinansowanie, a w przypadku wniosku o płatność składanego w ramach działania Realizacja lokalnych strategii rozwoju i współpraca - dokumenty niezbędne do ustalenia zrealizowania operacji lub jej etapu zgodnie z LSR.

§ 15.

Pomoc stanowi pomoc publiczną i jest udzielana zgodnie z art. 54 i art. 55 rozporządzenia Komisji (UE) 2022/2473 z dnia 14 grudnia 2022 r. uznającego niektóre kategorie pomocy udzielanej przedsiębiorstwom prowadzącym działalność w zakresie produkcji, przetwórstwa i wprowadzania do obrotu produktów rybołówstwa i akwakultury za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej.

§ 16.

Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.

Treść rozporządzenia

§ 1.

1.

1)

2)

3)

4)

5)

2.

1)

2)

3)

§ 2.

1.

1)

2)

3)

4)

5)

6)

7)

8)

9)

10)

11)

2.

3.

1)

2)

§ 3.

1)

a)

b)

c)

d)

e)

f)

2)

a)

b)

c)

d)

e)

f)

g)

h)

i)

j)

k)

3)

a)

b)

c)

d)

e)

f)

4)

a)

b)

c)

d)

e)

5)

a)

b)

c)

d)

e)

f)

g)

h)

i)

6)

§ 4.

1)

2)

3)

4)

5)

6)