Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznejz dnia 6 listopada 2023 r.w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej 1)Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - rodzina,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października
2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny i Polityki Społecznej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 416).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 52 ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa liczbę godzin i zakres programowy szkoleń dla kandydatów:
1)
do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej
lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka;
2)
na dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego.
§ 2.
1.
Zakres programowy szkolenia dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej
zawodowej, rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka
oraz dla kandydatów na dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego
obejmuje:
1)
wybrane regulacje prawne w zakresie prawa rodzinnego oraz praw dziecka;
2)
regulacje prawne w zakresie wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej, w tym
dotyczące:
a)
organizacji opieki nad dzieckiem i możliwości uzyskania wsparcia w wychowaniu dzieci,
w szczególności informacje o zadaniach i kompetencjach organizatora rodzinnej pieczy
zastępczej, koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej oraz powiatowego centrum pomocy
rodzinie w sprawach dotyczących rodzin zastępczych zawodowych, rodzin zastępczych
niezawodowych, rodzinnych domów dziecka i placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego,
b)
zasad finansowania rodzin zastępczych zawodowych, rodzin zastępczych niezawodowych,
rodzinnych domów dziecka i placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego;
3)
wiedzę w zakresie specyfiki pieczy zastępczej, jej celu i czasowego charakteru;
4)
wybrane elementy pedagogiki, psychologii rozwojowej i wychowawczej, z uwzględnieniem:
a)
problemów dotyczących rozwoju dziecka wychowywanego poza rodziną naturalną,
b)
wpływu sytuacji kryzysowych na dziecko i rodzinę,
c)
wiedzy na temat więzi, ich budowania i znaczenia w życiu dziecka,
d)
występowania przemocy domowej,
e)
efektywnej komunikacji z dzieckiem oraz innymi uczestnikami procesu pieczy zastępczej,
z uwzględnieniem rodziców biologicznych dziecka,
f)
potrzeb edukacyjnych dzieci i sposobów wspierania dzieci w kompensowaniu opóźnień
edukacyjnych i rozwijaniu zainteresowań;
5)
wiedzę podstawową w zakresie rozwoju fizjologicznego i zdrowia dziecka, profilaktyki
prozdrowotnej, objawów sygnalizujących choroby i postępowania w takich przypadkach;
6)
wiedzę w zakresie wpływu środowiska, w którym dziecko się wychowuje, na jego rozwój
i zachowanie;
7)
wiedzę i umiejętności w zakresie rozpoznawania indywidualnych potrzeb dziecka oraz
oceny sytuacji dziecka;
8)
wiedzę w zakresie organizacji pobytu dziecka w rodzinie zastępczej, rodzinnym domu
dziecka lub placówce opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego;
9)
organizowanie wspomagania rozwoju dziecka z problemami emocjonalnymi i zaburzeniami
zachowania;
10)
wiedzę podstawową w zakresie uzależnień i ich wpływie na dziecko i rodzinę, a także
rozpoznawania objawów występowania u dziecka uzależnień;
11)
wiedzę w zakresie znaczenia rodziny biologicznej w życiu dziecka oraz wskazówki do
udziału rodziny zastępczej w planie pracy z rodziną biologiczną, prowadzonej przez
asystenta rodziny i koordynatora rodzinnej pieczy zastępczej, ze szczególnym uwzględnieniem
kontaktów bezpośrednich i pośrednich z rodziną biologiczną oraz działań ukierunkowanych
na reintegrację rodziny biologicznej lub zapewnienie dziecku trwałego środowiska rodzinnego;
12)
wiedzę w zakresie wpływu pieczy zastępczej na środowisko rodziny zastępczej ze szczególnym
uwzględnieniem potrzeb dzieci naturalnych kandydatów do pełnienia funkcji rodziny
zastępczej, prowadzenia rodzinnego domu dziecka i kandydatów na dyrektora placówki
opiekuńczo-wychowawczej typu rodzinnego;
13)
zapoznanie się z doświadczeniami wychowawczymi rodzin, które sprawują pieczę zastępczą,
w formie praktyk w rodzinie zastępczej zawodowej, rodzinnym domu dziecka lub placówce
opiekuńczo-wychowawczej.
2.
Liczba godzin szkolenia przeznaczonych na zakres programowy, o którym mowa w ust.
1, nie może być mniejsza niż 60 godzin dydaktycznych, w tym 10 godzin szkolenia z
zakresu określonego w ust. 1 pkt 13.
§ 3.
1.
W przypadku kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej lub prowadzenia
rodzinnego domu dziecka oraz kandydatów na dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej
typu rodzinnego zakres programowy szkolenia, poza zakresem określonym w § 2, obejmuje
dodatkowo:
1)
wiedzę w zakresie specyfiki funkcjonowania rodzin zastępczych zawodowych, rodzinnych
domów dziecka lub placówek opiekuńczo-wychowawczych typu rodzinnego;
2)
wiedzę w zakresie metod postępowania z dzieckiem przejawiającym zaburzenia zachowania
i trudności w funkcjonowaniu społecznym;
3)
doskonalenie umiejętności opiekuńczych, umiejętności radzenia sobie z trudnościami
wychowawczymi oraz pokonywania trudności związanych z kompensacją opóźnień rozwojowych
dziecka;
4)
wiedzę w zakresie metod i technik stosowanych w pokonywaniu przez dziecko niepowodzeń
szkolnych;
5)
wiedzę w zakresie metod przeciwdziałania wypaleniu zawodowemu i umiejętności stosowania
ich w praktyce.
2.
Liczba godzin szkolenia przeznaczonych na dodatkowy zakres programowy, o którym mowa
w ust. 1, nie może być mniejsza niż 15 godzin dydaktycznych.
§ 4.
1.
W przypadku kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej lub prowadzenia
rodzinnego domu dziecka oraz kandydatów na dyrektora placówki opiekuńczo-wychowawczej
typu rodzinnego, którzy będą sprawować opiekę i wychowanie nad dziećmi niepełnosprawnymi,
zakres programowy szkolenia, poza zakresem określonym w § 2 i § 3, obejmuje dodatkowo:
1)
wiedzę w zakresie wczesnej diagnostyki, w tym wczesnego rozpoznawania zaburzeń rozwojowych,
interwencji i wspomagania rozwoju dziecka, jako kompleksowej wielospecjalistycznej
pomocy dziecku niepełnosprawnemu;
2)
wiedzę w zakresie rozwoju dziecka, w tym rozwoju psychoruchowego, emocjonalnego i
społecznego, oraz metod rewalidacji i rehabilitacji dziecka niepełnosprawnego;
3)
informacje o organizacjach i instytucjach wspierających oraz udzielających specjalistycznej
pomocy rodzinom wychowującym dzieci z różnego rodzaju dysfunkcjami;
4)
wiedzę w zakresie specjalnych potrzeb dzieci niepełnosprawnych.
2.
Liczba godzin szkolenia przeznaczonych na dodatkowy zakres programowy, o którym mowa
w ust. 1, nie może być mniejsza niż 20 godzin dydaktycznych.
§ 5.
1.
W przypadku kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej, która będzie
sprawować opiekę i wychowanie nad dziećmi umieszczonymi w rodzinie zastępczej zawodowej
na podstawie przepisów o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich, zakres programowy
szkolenia, poza zakresem określonym w § 2 i § 3, obejmuje dodatkowo:
1)
wybrane elementy w zakresie metod i zasad oddziaływań resocjalizacyjnych i terapeutycznych,
w tym socjoterapeutycznych oraz profilaktyczno-wychowawczych;
2)
wybrane elementy w zakresie zachowań wykraczających poza normy społeczne i prawne,
ze szczególnym uwzględnieniem wpływu przemian cywilizacyjnych i kulturowych na zachowania
dysfunkcyjne dzieci i młodzieży oraz związaną z tym konieczność dostosowania metod
interwencji kryzysowej i oddziaływań profilaktycznych;
3)
wiedzę podstawową w zakresie zasad odpowiedzialności nieletnich, zasad i trybu postępowania
przed sądem rodzinnym oraz przepisów dotyczących kuratorów sądowych.
2.
Liczba godzin szkolenia przeznaczonych na dodatkowy zakres programowy, o którym mowa
w ust. 1, nie może być mniejsza niż 20 godzin dydaktycznych.
§ 6.
1.
W przypadku kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej pełniącej
funkcję pogotowia rodzinnego zakres programowy szkolenia, poza zakresem określonym
w § 2 i § 3, obejmuje dodatkowo elementy dotyczące adaptacji psychospołecznej do nowej
sytuacji, a także sposobu przygotowania dziecka i rodziny zastępczej do krótkiego
pobytu dziecka w tej rodzinie.
2.
Liczba godzin szkolenia przeznaczonych na dodatkowy zakres programowy, o którym mowa
w ust. 1, nie może być mniejsza niż 10 godzin dydaktycznych.
§ 7.
Szkolenia, o których mowa w § 2-6, są prowadzone w formie zapewniającej aktywny udział
uczestników.
§ 8.
Do programów szkoleń dla kandydatów do pełnienia funkcji rodziny zastępczej zawodowej,
rodziny zastępczej niezawodowej lub prowadzenia rodzinnego domu dziecka, zatwierdzonych
przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia, stosuje się przepisy rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 9 grudnia 2011 r. w sprawie
szkoleń dla kandydatów do sprawowania pieczy zastępczej .
§ 9.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.2)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki
Społecznej z dnia 9 grudnia 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania
pieczy zastępczej (Dz. U. poz. 1620), które utraciło moc z dniem 2 września 2023 r.
zgodnie z art. 415 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji
nieletnich (Dz. U. poz. 1700 oraz z 2023 r. poz. 289 i 1860).
1)
Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - rodzina,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października
2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny i Polityki Społecznej
(Dz. U. z 2022 r. poz. 416).
2)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki
Społecznej z dnia 9 grudnia 2011 r. w sprawie szkoleń dla kandydatów do sprawowania
pieczy zastępczej (Dz. U. poz. 1620), które utraciło moc z dniem 2 września 2023 r.
zgodnie z art. 415 pkt 3 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji
nieletnich (Dz. U. poz. 1700 oraz z 2023 r. poz. 289 i 1860).