Ustawaz dnia 13 lipca 2023 r.o zmianie ustawy o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu Państwa oraz niektórych
innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny,
ustawę z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustawę z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu
ustroju rolnego oraz ustawę z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 2a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 2a.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
gospodarstwie rodzinnym - należy przez to rozumieć gospodarstwo rodzinne w rozumieniu
art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego ;
2)
Krajowym Ośrodku - należy przez to rozumieć Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa;
3)
Lasach Państwowych - należy przez to rozumieć Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe;
4)
osobie bliskiej - należy przez to rozumieć osobę bliską w rozumieniu art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego;
5)
osobie posiadającej kwalifikacje rolnicze - należy przez to rozumieć osobę fizyczną
posiadającą kwalifikacje rolnicze w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego;
6)
osobistym prowadzeniu gospodarstwa rolnego - należy przez to rozumieć osobiste prowadzenie
gospodarstwa rolnego w rozumieniu art. 6 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego;
7)
państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej - należy przez to rozumieć przedsiębiorstwa
państwowe:
a)
których podstawowym przedmiotem działalności, zgodnie z aktem o utworzeniu, jest produkcja
roślinna i zwierzęca, w tym również produkcja materiału siewnego, szkółkarskiego,
hodowlanego oraz reprodukcyjnego, produkcja warzywnicza gruntowa, szklarniowa i pod
folią, produkcja roślin ozdobnych, grzybów uprawnych i sadownicza, hodowla i produkcja
materiału zarodowego zwierząt, ptactwa i owadów użytkowych, produkcja zwierzęca typu
przemysłowego, fermowego oraz chów i hodowla ryb, a także świadczenie usług w zakresie
rozrodu koni,
b)
utworzone po dniu 31 grudnia 1989 r. w wyniku podziału przedsiębiorstw państwowych,
określonych w lit. a, jeżeli na podstawie wydanej przez Główny Urząd Statystyczny
klasyfikacji rodzaju działalności zaliczone zostały do przedsiębiorstw prowadzących
działalność w dziale rolnictwo;
8)
rolniku indywidualnym - należy przez to rozumieć rolnika indywidualnego w rozumieniu
art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego.
”
;
2)
uchyla się art. 2b;
3)
użyte w art. 23c w pkt 2 i 3, w art. 24 w ust. 1 w pkt 3, w art. 29 w ust. 3b w pkt
7 i w ust. 3ba w pkt 3 oraz w art. 32a w ust. 1 w pkt 1, w różnej liczbie i różnym
przypadku, wyrazy „spółka prawa handlowego” zastępuje się użytymi w odpowiedniej liczbie i odpowiednim przypadku wyrazami „spółka handlowa”;
4)
w art. 24:
a)
w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
w pierwszej kolejności wydzierżawienia albo sprzedaży nieruchomości rolnych na powiększenie
lub utworzenie gospodarstw rodzinnych, na zasadach określonych w rozdziałach 6 lub
8, z wyłączeniem nieruchomości rolnych:
a)
o powierzchni mniejszej niż 1 ha lub
b)
które w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, miejscowym planie rewitalizacji
albo miejscowym planie odbudowy są przeznaczone na cele inne niż rolne lub w przypadku
których w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sposób
zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, na którym nieruchomości rolne są położone,
określony został jako inny niż rolny, a w przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - nieruchomości objętych w
planie ogólnym gminy inną strefą planistyczną niż strefa wielofunkcyjna z zabudową
zagrodową, strefa produkcji rolniczej lub strefa otwarta, lub
c)
w skład których wchodzi co najmniej 70% nieużytków lub użytków rolnych klasy VI i
VIz, wydzierżawianych na cele związane z pozyskiwaniem energii ze źródeł odnawialnych
i znajdujących się poza granicami obszarów, na których utworzono, ustanowiono lub
wyznaczono formy ochrony przyrody, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 1-9 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ;
”
,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Mienie, które nie zostało zagospodarowane w trybie określonym w ust. 1, Krajowy Ośrodek
zabezpiecza, w szczególności może użyczyć na czas oznaczony nie dłuższy niż rok, lub
przeznacza na inne cele w trybie określonym w statucie Krajowego Ośrodka.
”
,
c)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Krajowy Ośrodek może nieodpłatnie przekazać Lasom Państwowym, wchodzące w skład Zasobu:
1)
działki ewidencyjne użytkowane jako lasy;
2)
grunty na cele związane z zalesianiem, pod warunkiem że jest to zgodne z ustaleniami
miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, miejscowego planu rewitalizacji,
miejscowego planu odbudowy lub ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu, a w przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu - z ustaleniami planu ogólnego gminy;
3)
inne grunty na potrzeby gospodarki leśnej, na których nie jest możliwe prowadzenie
racjonalnej gospodarki rolnej.
”
,
d)
po ust. 4a dodaje się ust. 4b-4d w brzmieniu:
„
4b.
Przekazanie, o którym mowa w ust. 4, następuje w drodze umowy zawartej między Dyrektorem
Generalnym Krajowego Ośrodka a nadleśniczym Lasów Państwowych. Przekazanie następuje
w trybie określonym w art. 19.
4c.
Krajowy Ośrodek, na wniosek Prezesa Agencji Mienia Wojskowego, może nieodpłatnie przekazać
nieruchomości wchodzące w skład Zasobu do zasobu nieruchomości Skarbu Państwa powierzonych
Agencji Mienia Wojskowego z przeznaczeniem na realizację celów związanych z zakwaterowaniem
Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej. Przekazanie następuje w trybie określonym
w art. 19.
4d.
W przypadku gdy Agencja Mienia Wojskowego:
1)
przed upływem 10 lat, licząc od dnia przekazania nieruchomości przeznaczyła tę nieruchomość
na inne cele niż określone w ust. 4c,
2)
w okresie 10 lat od dnia przekazania nieruchomości nie wykorzystała jej na cele określone
w ust. 4c
- Krajowy Ośrodek występuje do Agencji Mienia Wojskowego z żądaniem zwrotu przekazanej
nieruchomości. Zwrot następuje w trybie określonym w art. 19.
”
,
e)
w ust. 5:
-
-wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:„Nieruchomości wchodzące w skład Zasobu Krajowy Ośrodek może, w drodze umowy, nieodpłatnie przekazać na własność:”,
-
-w pkt 1:
-
-- lit. c otrzymuje brzmienie:„
c)
na cele służące wykonywaniu zadań realizowanych przez te jednostki - pod warunkiem że jest to zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, miejscowego planu rewitalizacji, ostateczną decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - z ustaleniami planu ogólnego gminy”, -
-- dodaje się część wspólną w brzmieniu:„
-
-z tym że w przypadku nieruchomości o powierzchni co najmniej 2 ha - za uprzednią zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi.
”, -
-
f)
ust. 5c otrzymuje brzmienie:
„
5c.
Krajowy Ośrodek może, w drodze umowy, nieodpłatnie przekazać na własność jednostce
samorządu terytorialnego nieruchomości wchodzące w skład Zasobu, zajęte pod drogi
gminne, powiatowe i wojewódzkie oraz grunty faktycznie wykorzystywane jako drogi.
Krajowy Ośrodek może przekazać również inne grunty z przeznaczeniem na te cele, pod
warunkiem że jest to zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
miejscowego planu rewitalizacji, miejscowego planu odbudowy lub ostateczną decyzją
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w przypadku braku miejscowego planu
lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - z ustaleniami
planu ogólnego gminy.
”
,
g)
w ust. 5d pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
jednostce samorządu terytorialnego na cele związanie z realizacją i rozbudową obiektów
użyteczności publicznej, tworzeniem nowych miejsc pracy oraz rozwojem lokalnym realizowanym
przez jednostki samorządu terytorialnego, w tym w ramach partnerstwa publiczno-prywatnego,
pod warunkiem że jest to zgodne z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
miejscowego planu rewitalizacji, miejscowego planu odbudowy lub ostateczną decyzją
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a w przypadku braku miejscowego planu
lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - z ustaleniami
planu ogólnego gminy;
”
,
h)
w ust. 12 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„
3a)
budowy, remontu oraz przebudowy dróg na nieruchomościach przekazanych przez Krajowy
Ośrodek na rzecz jednostek samorządu terytorialnego, bez uprzedniego doprowadzenia
ich do należytego stanu technicznego;
”
;
5)
w art. 24b:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Krajowy Ośrodek gospodaruje ośrodkiem produkcji rolniczej w drodze oddania na czas
oznaczony do odpłatnego korzystania osobom prawnym lub fizycznym na zasadach określonych
w rozdziale 8, z tym że do umowy, o której mowa w ust. 3, przepisu art. 38 ust. 1a
nie stosuje się.
”
,
b)
w ust. 3 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
Krajowy Ośrodek zawiera umowę dzierżawy ośrodka produkcji rolniczej po przeprowadzeniu
przetargu ofert pisemnych albo publicznego przetargu ustnego, w którym uczestniczyć
może osoba fizyczna lub prawna, która:
”
,
c)
dodaje się ust. 6 w brzmieniu:
„
6.
Minister właściwy do spraw rozwoju wsi określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
kryteria wyboru najkorzystniejszej oferty w przetargu ofert pisemnych i liczbę punktów
przyznawanych za ich spełnienie oraz rodzaje dowodów potwierdzających ich spełnienie,
mając na względzie zapewnienie efektywnego wykorzystania potencjału produkcyjnego
ośrodków produkcji rolniczej.
”
;
6)
w art. 28 w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
Krajowy Ośrodek sporządza wykaz nieruchomości Zasobu przeznaczonych do sprzedaży i
ogłasza go na stronie podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej Krajowego Ośrodka,
w siedzibie właściwej miejscowo izby rolniczej, właściwym miejscowo urzędzie gminy
oraz w siedzibie właściwego miejscowo oddziału terenowego Krajowego Ośrodka przez
okres 14 dni przed dniem ogłoszenia przetargu lub planowanym terminem sprzedaży w
innym trybie niż przetarg.
”
;
7)
w art. 28a:
a)
ust. 1a otrzymuje brzmienie:
„
1a.
Przepisów ust. 1 nie stosuje się do:
1)
nabywców nieruchomości, w których grunty oznaczone w ewidencji gruntów i budynków
jako grunty pod stawami stanowią co najmniej 70% powierzchni nieruchomości;
2)
zarządzających specjalną strefą ekonomiczną w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych , zwaną dalej „specjalną strefą ekonomiczną”.
”
,
b)
w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
do powierzchni tej wlicza się powierzchnię użytków rolnych, które zostały nabyte z
Zasobu, a następnie zbyte, chyba że zbycie nastąpiło na cele publiczne, o których
mowa w art. 6 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, lub w przypadku określonym w art. 32b ust. 1.
”
;
8)
w art. 29:
a)
po ust. 1aa dodaje się ust. 1ab w brzmieniu:
„
1ab.
Jeżeli nabywana nieruchomość rolna ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej,
wystarczające jest, gdy pierwszeństwo określone w ust. 1 pkt 3 przysługuje jednemu
z małżonków.
”
,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Nieruchomości, które nie zostały sprzedane na zasadach określonych w przepisach ust.
1, art. 17a i art. 42 albo co do których przepisy te nie mają zastosowania, podlegają
sprzedaży w trybie publicznego przetargu ustnego (licytacja), z tym że nieruchomości
rolne o powierzchni od 1 ha oraz nieruchomości, które w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego, miejscowym planie rewitalizacji albo miejscowym planie odbudowy są
przeznaczone na cele rolne lub w przypadku których w ostatecznej decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu sposób zagospodarowania i warunki zabudowy terenu,
na którym te nieruchomości są położone, określony został jako rolny, a w przypadku
braku miejscowego planu lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu - które w planie ogólnym gminy są położone w strefie wielofunkcyjnej z zabudową
zagrodową, w strefie produkcji rolniczej lub strefie otwartej, podlegają w pierwszej
kolejności sprzedaży w trybie przetargu, w którym mogą uczestniczyć wyłącznie podmioty,
o których mowa w ust. 3b.
”
,
c)
w ust. 3b:
-
-pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:„
1)
rolnicy indywidualni zamierzający powiększyć gospodarstwo rodzinne, jeżeli mają oni miejsce zamieszkania w gminie, w której jest położona nieruchomość wystawiana do przetargu, lub w gminie graniczącej z tą gminą lub2)
osoby posiadające kwalifikacje rolnicze zamierzające utworzyć gospodarstwo rodzinne, które w okresie co najmniej roku przed ogłoszeniem przetargu nie były właścicielami lub użytkownikami wieczystymi nieruchomości rolnych, których łączna powierzchnia użytków rolnych wynosi co najmniej 1 ha, lub”, -
-w pkt 8 skreśla się wyrazy „w rozumieniu przepisów o kształtowaniu ustroju rolnego,”,
d)
w ust. 3bb w pkt 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
rolników indywidualnych, o których mowa w ust. 3b pkt 1, może uczestniczyć również
osoba, która nie spełnia wymogu dotyczącego okresu osobistego prowadzenia gospodarstwa
rolnego lub wymogu dotyczącego okresu zamieszkiwania, określonych w art. 6 ust. 1 ustawy z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego, w przypadku gdy osoba ta:
”
,
e)
po ust. 3bc dodaje się ust. 3bca w brzmieniu:
„
3bca.
Przepis ust. 3bc pkt 2 nie dotyczy podmiotów, które nie władają nieruchomościami Zasobu
bez tytułu prawnego i nie władały tymi nieruchomościami bez tytułu prawnego w okresie
5 lat przed dniem ogłoszenia przetargu.
”
;
9)
w art. 29a:
a)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do umowy sprzedaży nieruchomości rolnej, która w miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego, miejscowym planie rewitalizacji albo miejscowym
planie odbudowy jest przeznaczona na cele inne niż rolne lub w przypadku której w
ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sposób zagospodarowania
i warunki zabudowy terenu, na którym ta nieruchomość jest położona, określony został
jako inny niż rolny, a w przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - która objęta jest w planie ogólnym
gminy inną strefą planistyczną niż strefa wielofunkcyjna z zabudową zagrodową, strefa
produkcji rolniczej lub strefa otwarta.
”
,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Do osobistego prowadzenia działalności rolniczej, o której mowa w ust. 1 pkt 1, stosuje
się odpowiednio przepis art. 2a pkt 6.
”
,
c)
w ust. 3 w pkt 1 lit. a otrzymuje brzmienie:
„
a)
na rzecz zstępnego, wstępnego, przysposobionego lub przysposabiającego, a w przypadku
ich braku - krewnego w linii bocznej albo
”
,
d)
w ust. 4 w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie:
„
b)
posiadającą kwalifikacje rolnicze i zamierzającą utworzyć gospodarstwo rodzinne, albo
”
;
10)
art. 29d otrzymuje brzmienie:
„
Art. 29d.
1.
Za zgodą ministra właściwego do spraw rozwoju wsi nieruchomości wchodzące w skład
Zasobu, przeznaczone w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego na cele przemysłowo-usługowe,
Krajowy Ośrodek może nieodpłatnie, w drodze umowy, przekazać na własność zarządzającemu
specjalną strefą ekonomiczną na cele związane ze wspieraniem rozwoju nowych inwestycji.
Koszty związane z przygotowaniem nieruchomości do przekazania ponosi zarządzający
specjalną strefą ekonomiczną.
2.
Wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1, następuje na wniosek zarządzającego specjalną
strefą ekonomiczną złożony do ministra właściwego do spraw rozwoju wsi za pośrednictwem
Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 2, składa się po uzyskaniu zgody ministra właściwego
do spraw gospodarki na jego złożenie.
4.
Dyrektor Generalny Krajowego Ośrodka wydaje opinię w sprawie możliwości przekazania
nieruchomości wchodzących w skład Zasobu na własność zarządzającemu specjalną strefą
ekonomiczną oraz przekazuje ją wraz z wnioskiem, o którym mowa w ust. 2, oraz zgodą
ministra właściwego do spraw gospodarki, o której mowa w ust. 3, ministrowi właściwemu
do spraw rozwoju wsi.
”
;
11)
w art. 31 po ust. 2 dodaje się ust. 2a w brzmieniu:
„
2a.
W przypadku odroczenia terminu zapłaty należności na zasadach określonych w art. 23a
ust. 1 określony w umowie sprzedaży nieruchomości termin całkowitej zapłaty należności
może zostać wydłużony o ten sam okres, na który udzielono odroczenia. W tym przypadku
suma okresów, na jakie odroczono zapłatę należności i rozłożono ją na raty, nie może
przekroczyć 25 lat.
”
;
12)
w art. 32a:
a)
po ust. 1 dodaje się ust. 1a w brzmieniu:
„
1a.
W przypadku nabycia, w trybie określonym w ust. 1, prawa użytkowania wieczystego ustanowionego
na nieruchomości Skarbu Państwa prawo to wygasa, a nieruchomość ta wchodzi w skład
Zasobu.
”
,
b)
dodaje się ust. 4 i 5 w brzmieniu:
„
4.
Nieruchomości, o których mowa w ust. 1 pkt 2, znajdujące się w dniu wejścia w skład
Zasobu we władaniu innych osób na podstawie umów, pozostają nadal we władaniu tych
osób na dotychczasowych warunkach, do dnia zawarcia z Krajowym Ośrodkiem nowych umów.
5.
Jeżeli nowe umowy, o których mowa w ust. 4, nie zostaną zawarte w terminie roku od
dnia wejścia nieruchomości w skład Zasobu, dotychczasowe umowy wygasają.
”
;
13)
po art. 32a dodaje się art. 32b w brzmieniu:
„
Art. 32b.
1.
W celu spłaty całości albo części zobowiązania osoby fizycznej lub prawnej prowadzącej
gospodarstwo rolne, powstałego w związku z prowadzoną działalnością rolniczą, Krajowy
Ośrodek, działając na wniosek tej osoby, może nabyć na własność Skarbu Państwa nieruchomość
rolną stanowiącą własność tej osoby.
2.
Nabycie przez Krajowy Ośrodek nieruchomości, o której mowa w ust. 1, nie może nastąpić
po cenie wyższej niż ustalona zgodnie z art. 30, z uwzględnieniem jej obciążeń, według stanu z chwili jej nabycia. Zapłata
ceny następuje z uwzględnieniem przepisu art. 498 Kodeksu cywilnego.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może również zawierać wniosek osoby, o której mowa
w ust. 1, o wydzierżawienie tej osobie zbywanej nieruchomości bez przetargu.
”
;
14)
w art. 38 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Do wydzierżawiania i najmu nieruchomości, z wyłączeniem najmu lokali mieszkalnych
oraz przypadków określonych w art. 39 ust. 2, przepisy art. 28 i art. 29 ust. 1h stosuje
się odpowiednio.
”
;
15)
po art. 38b dodaje się art. 38c w brzmieniu:
„
Art. 38c.
Krajowy Ośrodek może udzielić zezwolenia na czasowe zajęcie nieruchomości wchodzących
w skład Zasobu na potrzeby wskazane przez inwestora we wniosku o zajęcie nieruchomości.
Przepisy Kodeksu cywilnego dotyczące najmu stosuje się odpowiednio.
”
;
16)
w art. 39 w ust. 2:
a)
pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
nieruchomość jest wydzierżawiana spółce prowadzącej działalność w sektorze rolno-spożywczym,
w której:
a)
udział Skarbu Państwa lub państwowej osoby prawnej przekracza 50% kapitału zakładowego
albo 50% liczby akcji lub
b)
udział spółki, o której mowa w lit. a, przekracza 50% kapitału zakładowego albo 50%
liczby akcji;
”
,
b)
pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„
6)
wydzierżawienie następuje w związku z wyłączeniem, za zgodą dzierżawcy, z przedmiotu
umowy dzierżawy całości gruntów albo ich części, które w miejscowym planie zagospodarowania
przestrzennego, miejscowym planie rewitalizacji albo miejscowym planie odbudowy są
przeznaczone na cele inne niż rolne lub w przypadku których w ostatecznej decyzji
o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sposób zagospodarowania i warunki zabudowy
terenu, na którym te grunty są położone, określony został jako inny niż rolny, a w
przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu - które objęte są w planie ogólnym gminy inną strefą planistyczną niż strefa
wielofunkcyjna z zabudową zagrodową, strefa produkcji rolniczej lub strefa otwarta,
z zastrzeżeniem że powierzchnia wydzierżawianej bez przetargu nieruchomości wyrażona
w hektarach przeliczeniowych nie powinna być większa od wyłączonej z umowy dzierżawy;
”
,
c)
w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 8 i 9 w brzmieniu:
„
8)
umowa dzierżawy nieruchomości dotyczy nieruchomości nabytej w przypadku, o którym
mowa w art. 32b ust. 1, i jest zawierana z osobą wskazaną w tym przepisie, w związku
ze złożeniem na podstawie art. 32b ust. 3 wniosku o wydzierżawienie tej osobie zbywanej
nieruchomości bez przetargu;
9)
przedmiotem dzierżawy ma być przedsiębiorstwo lub zorganizowana część przedsiębiorstwa
w rozumieniu Kodeksu cywilnego, które zostały nabyte w trybie określonym w art. 32a ust. 1.
”
;
17)
w art. 39a ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Należność z tytułu czynszu określonego w umowie jako równowartość pieniężna odpowiedniej
ilości pszenicy ustala się na podstawie średniej krajowej ceny skupu pszenicy za jedenaście
kwartałów poprzedzających półrocze roku kalendarzowego, w którym przypada termin płatności
czynszu.
”
;
18)
w art. 39c skreśla się wyrazy „w rozumieniu przepisów o kształtowaniu ustroju rolnego”;
19)
w art. 40 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Nie pobiera się czynszu za użytki rolne klasy VI i VIz, z wyłączeniem użytków rolnych
wydzierżawianych na cele związane z działalnością pozarolniczą.
”
;
20)
w art. 42 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Okresem pracy i najmu, od którego zależy pomniejszenie ceny sprzedaży, jest okres
pracy i najmu w państwowych przedsiębiorstwach gospodarki rolnej lub okres pracy i
najmu w zlikwidowanym zakładzie pracy, którego mienie zostało przejęte przez te przedsiębiorstwa.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny w art. 172 uchyla się § 3.
Art. 3.
W ustawie z dnia 28 września 1991 r. o lasach w art. 37a w ust. 4:
1)
uchyla się pkt 3;
2)
dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
„
4)
w przypadku zbycia gruntów objętych zalesieniem dokonywanym na podstawie przepisów
o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji Gwarancji
Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej lub na podstawie przepisów o
wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego
na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na
lata 2007-2013, lub na podstawie przepisów o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich
w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, lub na podstawie przepisów
o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023-2027, w czasie trwania
zobowiązania beneficjenta wynikającego z wykonania zalesienia.
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu ustroju rolnego wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1a w pkt 1:
a)
lit. b otrzymuje brzmienie:
„
b)
w których powierzchnia użytków rolnych jest mniejsza niż 0,3 ha,
”
,
b)
w lit. e średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. f w brzmieniu:
„
f)
nabytych na podstawie art. 6 ustawy z dnia 24 lutego 1989 r. o zmianie ustawy o ubezpieczeniu społecznym
rolników indywidualnych i członków ich rodzin oraz o zmianie ustawy o podatku rolnym ;
”
;
2)
w art. 2 pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„
6)
„osobie bliskiej” - należy przez to rozumieć zstępnych, wstępnych, rodzeństwo, dzieci
rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, małżonka, rodziców małżonka, osoby przysposabiające
i przysposobione, ojczyma, macochę oraz pasierbów;
”
;
3)
w art. 2a:
a)
w ust. 3:
-
-w pkt 1:
-
-- w lit. ca wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:„spółkę handlową:”,
-
-- w lit. g skreśla się wyraz „przez”,
-
-- lit. h otrzymuje brzmienie:„
h)
spółdzielnię produkcji rolnej,”, -
-- lit. j otrzymuje brzmienie:„
j)
podmiot, który zbył nieruchomość rolną na cele związane z budową morskiej farmy wiatrowej w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej w morskich farmach wiatrowych wraz z zespołem urządzeń służących do wyprowadzenia mocy w rozumieniu art. 3 pkt 13 tej ustawy lub został wywłaszczony na cele określone w tej ustawie - jeżeli nabywa nieruchomość rolną o powierzchni nie większej niż 150% powierzchni zbytej nieruchomości rolnej w okresie 3 lat od dnia zawarcia umowy zbycia lub w okresie 3 lat od dnia, w którym decyzja dokonująca wywłaszczenia nieruchomości rolnej stała się ostateczna,”, -
-- uchyla się lit. k i l, dodane przez art. 136 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej ,
-
-pkt 11 otrzymuje brzmienie:„
11)
w wyniku podziału albo łączenia spółek handlowych;”, -
-w pkt 13 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 14 w brzmieniu:„
14)
w wyniku przekształcenia przedsiębiorcy albo spółki cywilnej w spółkę handlową na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych .”,
-
b)
ust. 3a otrzymuje brzmienie:
„
3a.
Jeżeli nieruchomość rolna wchodzi albo ma wejść w skład wspólności majątkowej małżeńskiej,
wystarczające jest, gdy określone w ustawie wymogi dotyczące nabywcy nieruchomości
rolnej spełnia jeden z małżonków.
”
,
c)
w ust. 4 w pkt 1 w lit. c średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. d w
brzmieniu:
„
d)
cena sprzedaży nieruchomości rolnej nie jest niższa niż 95% ceny zawartej w ogłoszeniu
o zamiarze sprzedaży nieruchomości rolnej, zwanym dalej „ogłoszeniem o nieruchomości
rolnej”;
”
,
d)
w ust. 4a pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
ogłoszeń o nieruchomości rolnej;
”
,
e)
w ust. 4b:
-
-w pkt 1 wyrazy „, oraz” zastępuje się średnikiem,
-
-pkt 2 otrzymuje brzmienie:„
2)
podana w ogłoszeniu o nieruchomości rolnej cena nieruchomości rolnej niezabudowanej lub bez nasadzeń nie przewyższa o 50% lub więcej średniej ceny sprzedaży gruntów ornych za 1 ha w obrocie prywatnym w danym województwie podanej przez Główny Urząd Statystyczny za kwartał poprzedzający dzień publikacji ogłoszenia, chyba że zbywca nieruchomości rolnej dysponuje operatem szacunkowym, z którego wynika, że wartość nieruchomości rolnej przewyższa określony w powyższy sposób próg;”, -
-dodaje się pkt 3 w brzmieniu:„
3)
okoliczności wskazują, że składający odpowiedź na ogłoszenie o nieruchomości rolnej utracił zainteresowanie nabyciem nieruchomości rolnej.”,
f)
w ust. 4c pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
proponowana cena nieruchomości rolnej była niższa o ponad 5% niż określona w ogłoszeniu
o nieruchomości rolnej lub
”
,
g)
w ust. 4e:
-
-w pkt 1 lit. c otrzymuje brzmienie:„
c)
oświadczenie osoby składającej odpowiedź na ogłoszenie o nieruchomości rolnej, że jest rolnikiem indywidualnym;”, -
-pkt 2 otrzymuje brzmienie:„
2)
składa się za pośrednictwem systemu teleinformatycznego, o którym mowa w ust. 4a, lub w oddziale terenowym Krajowego Ośrodka, właściwym ze względu na położenie nieruchomości rolnej, we wskazanym w ogłoszeniu o nieruchomości rolnej terminie, przy czym termin uważa się za zachowany także, jeżeli przed jego upływem odpowiedź na ogłoszenie o nieruchomości rolnej została nadana w polskiej placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii Europejskiej;”,
h)
po ust. 4e dodaje się ust. 4ea w brzmieniu:
„
4ea.
Osoba, która złożyła nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w ust. 4e pkt 1 lit.
c, podlega odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula
ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.
”
,
i)
w ust. 5c pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
wypis z ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych wchodzących w skład
zbywanej nieruchomości rolnej;
”
,
j)
ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
W przypadku niewyrażenia zgody, o której mowa w ust. 4, Krajowy Ośrodek, na pisemne
żądanie zbywcy nieruchomości rolnej złożone w terminie miesiąca od dnia, w którym
decyzja o niewyrażeniu zgody stała się ostateczna, jest obowiązany do zakupu nieruchomości
rolnej za zapłatą ustalonej przez Krajowy Ośrodek ceny odpowiadającej wartości rynkowej
nieruchomości określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem
jej obciążeń.
”
,
k)
ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„
9.
W przypadku, o którym mowa w ust. 8 pkt 1, sąd ustala cenę odpowiadającą wartości
rynkowej nieruchomości rolnej określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami,
z uwzględnieniem jej obciążeń.
”
;
4)
w art. 2b:
a)
po ust. 3a dodaje się ust. 3b i 3c w brzmieniu:
„
3b.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, przepisy art. 2a ust. 5b stosuje się odpowiednio.
3c.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 3, dołącza się:
1)
wypis z ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych wchodzących w skład
nieruchomości rolnej objętej wnioskiem;
2)
odpis księgi wieczystej lub zaświadczenie wydane na podstawie zbioru dokumentów prowadzonego
dla nieruchomości rolnej objętej wnioskiem, lub informację o numerze księgi wieczystej
dostępnej w centralnej bazie danych ksiąg wieczystych;
3)
dokument stanowiący podstawę nabycia nieruchomości rolnej przez wnioskodawcę;
4)
dokumenty potwierdzające wskazane we wniosku okoliczności wypełniające zaistnienie
co najmniej jednej z przesłanek uzyskania zgody, o której mowa w ust. 3.
”
,
b)
w ust. 4:
-
-wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:„Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do nieruchomości:”,
-
-w pkt 1:
-
-- lit. d-g otrzymują brzmienie:„
d)
państwowej lub samorządowej osobie prawnej, jeżeli nieruchomość jest przeznaczona na cele publiczne określone w ostatecznej decyzji o lokalizacji inwestycji celu publicznego,e)
osobie, której została przyznana pomoc finansowa w ramach:-
-poddziałania, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 6 lit. a ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, lub
-
-interwencji, o której mowa w art. 69 lit. e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/2115 z dnia 2 grudnia 2021 r. ustanawiającego przepisy dotyczące wsparcia planów strategicznych sporządzanych przez państwa członkowskie w ramach wspólnej polityki rolnej (planów strategicznych WPR) i finansowanych z Europejskiego Funduszu Rolniczego Gwarancji (EFRG) i z Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) oraz uchylającego rozporządzenia (UE) nr 1305/2013 i (UE) nr 1307/2013, ze względu na rozpoczynanie działalności przez młodych rolników
-
-a nabycie nieruchomości rolnej będzie zgodne z warunkami przyznanej pomocy,
f)
spółce, o której mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. ca, w przypadku nabycia nieruchomości rolnej na cele związane z budową, modernizacją lub rozbudową systemu dystrybucyjnego gazowego,g)
spółce kapitałowej lub grupie kapitałowej, o których mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. cb, w przypadku nabycia nieruchomości rolnej na cele związane z budową, modernizacją lub rozbudową mienia określonego w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych ,”, -
-
-- uchyla się lit. j, dodaną przez art. 136 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej ,
-
-- dodaje się lit. k-m w brzmieniu:„
k)
parkowi narodowemu na cele związane z ochroną przyrody,l)
spółdzielni produkcji rolnej jako wkład gruntowy,m)
w toku postępowania egzekucyjnego lub upadłościowego;”, -
-pkt 3 i 4 otrzymują brzmienie:„
3)
o powierzchni mniejszej niż 1 ha, jeżeli w dniu nabycia była położona w granicach administracyjnych miasta;4)
położonej w dniu nabycia na obszarze górniczym lub terenie górniczym w rozumieniu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze;”, -
-dodaje się pkt 5-9 w brzmieniu:„
5)
nabytej od małżonka w trakcie trwania małżeństwa - jeżeli nieruchomość ta co najmniej 5 lat przed nabyciem była własnością jednego z małżonków lub wchodziła w skład ich wspólności majątkowej małżeńskiej;6)
nabytej w wyniku podziału majątku wspólnego po ustaniu małżeństwa - jeżeli nieruchomość ta co najmniej 5 lat przed nabyciem wchodziła w skład majątku wspólnego podlegającego podziałowi;7)
nabytej w okresie od dnia 30 kwietnia 2016 r. do dnia 25 czerwca 2019 r. od osoby bliskiej;8)
nabytej przez zasiedzenie;9)
co do której, po jej nabyciu, uchwalony został miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, zgodnie z którym nabyta nieruchomość jest przeznaczona na cele inne niż rolne.”,
-
c)
dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
Obowiązku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się do:
1)
nieruchomości rolnej nabytej przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu terytorialnego;
2)
wchodzących w skład nabytej nieruchomości rolnej gruntów objętych umową dzierżawy
opatrzoną przed dniem 30 kwietnia 2016 r. datą pewną - przez okres obowiązywania tej
umowy;
3)
budynku mieszkalnego wraz z gruntami, których powierzchnia użytków rolnych jest mniejsza
niż 1 ha - obciążonych służebnością dożywotniego zamieszkiwania i użytkowania.
”
;
5)
po art. 2b dodaje się art. 2ba w brzmieniu:
„
Art. 2ba.
Zgoda, o której mowa w art. 2a ust. 4 oraz art. 2b ust. 3, jest ważna rok od dnia,
w którym decyzja ją wyrażająca stała się ostateczna.
”
;
6)
w art. 3:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
O treści umowy sprzedaży nieruchomości rolnej notariusz zawiadamia uprawnionych do
prawa pierwokupu.
”
,
b)
po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„
4a.
W przypadku gdy prawo pierwokupu nieruchomości rolnej z mocy prawa przysługuje kilku
podmiotom, pierwszeństwo w wykonaniu prawa pierwokupu przysługuje Krajowemu Ośrodkowi
działającemu na rzecz Skarbu Państwa, z wyjątkiem wynikającego z mocy prawa pierwszeństwa
innego uprawnionego działającego na rzecz Skarbu Państwa.
”
,
c)
w ust. 5 w pkt 1:
-
-lit. ba i bb otrzymują brzmienie:„ba) spółka, o której mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. ca, w przypadku nabycia nieruchomości rolnej na cele związane z budową, modernizacją lub rozbudową systemu dystrybucyjnego gazowego,
bb)
spółka kapitałowa lub grupa kapitałowa, o których mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. cb, w przypadku nabycia nieruchomości rolnej na cele związane z budową, modernizacją lub rozbudową mienia określonego w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych,”, -
-lit. e otrzymuje brzmienie:„
e)
spółdzielnia produkcji rolnej, w wyniku:-
-wykonania prawa pierwokupu, o którym mowa w art. 147 § 2 ustawy z dnia 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze , lub
-
-zbycia wkładu gruntowego przez członka tej spółdzielni,
”, -
-
-w lit. g średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. h w brzmieniu:„
h)
park narodowy nabywający nieruchomość rolną na cele związane z ochroną przyrody;”,
d)
ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„
9.
W przypadku stwierdzenia przez sąd, że cena sprzedawanej nieruchomości rażąco odbiega
od jej wartości rynkowej, sąd ustala cenę odpowiadającą wartości rynkowej nieruchomości
rolnej określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem
jej obciążeń.
”
,
e)
w ust. 10 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
Krajowy Ośrodek wysyła zobowiązanemu z prawa pierwokupu oświadczenie w formie aktu
notarialnego o wykonaniu prawa pierwokupu przesyłką poleconą nadaną za potwierdzeniem
odbioru w placówce pocztowej operatora pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub w placówce podmiotu zajmującego się doręczaniem korespondencji na terenie Unii
Europejskiej, a następnie publikuje je na stronie podmiotowej w Biuletynie Informacji
Publicznej Krajowego Ośrodka.
”
;
7)
w art. 3a:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Krajowemu Ośrodkowi działającemu na rzecz Skarbu Państwa przysługuje prawo pierwokupu
udziałów i akcji w:
1)
spółce kapitałowej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, która jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni
co najmniej 5 ha albo nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni co najmniej 5 ha;
2)
spółce dominującej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, która posiada udziały lub akcje w spółce, o której mowa w pkt 1.
”
,
b)
w ust. 2:
-
-pkt 3 otrzymuje brzmienie:„
3)
udziałów i akcji przez Skarb Państwa lub na jego rzecz;”, -
-w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu:„
8)
udziałów i akcji w celu ich umorzenia.”,
c)
w ust. 4:
-
-pkt 1 otrzymuje brzmienie:„
1)
wypisy z ewidencji gruntów i budynków dla wszystkich działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości rolnych stanowiących własność lub użytkowanie wieczyste spółki, o której mowa w ust. 1;”, -
-w pkt 5 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 6 w brzmieniu:„
6)
potwierdzone za zgodność z oryginałem umowy, na podstawie których nieruchomości stanowiące własność lub użytkowanie wieczyste spółki, o której mowa w ust. 1, znajdują się we władaniu innych osób.”;
8)
w art. 3b:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Ustalona przez Krajowy Ośrodek cena odpowiada wartości rynkowej nieruchomości rolnej
określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem jej
obciążeń.
”
,
b)
w ust. 3 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„
Do powiadomienia dołącza się wypis z ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych
wchodzących w skład każdej nieruchomości rolnej stanowiącej własność spółki oraz będącej
w użytkowaniu wieczystym spółki.
”
,
c)
ust. 4a otrzymuje brzmienie:
„
4a.
Sąd ustala cenę odpowiadającą wartości rynkowej nieruchomości rolnej określonej zgodnie
z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem jej obciążeń.
”
;
9)
w art. 3c:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W przypadku podjęcia przez spółkę akcyjną, która jest właścicielem lub użytkownikiem
wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni co najmniej 5 ha albo nieruchomości
rolnych o łącznej powierzchni co najmniej 5 ha, uchwały, o której mowa w art. 27 ust. 2 pkt 3a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o ofercie publicznej i warunkach
wprowadzania instrumentów finansowych do zorganizowanego systemu obrotu oraz o spółkach
publicznych , Krajowy Ośrodek działający na rzecz Skarbu Państwa może złożyć oświadczenie o nabyciu
tej nieruchomości za zapłatą ceny odpowiadającej wartości rynkowej tej nieruchomości
określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem jej
obciążeń.
”
,
b)
w ust. 2 zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„
Do powiadomienia dołącza się wypis z ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych
wchodzących w skład każdej nieruchomości rolnej stanowiącej własność spółki oraz będącej
w użytkowaniu wieczystym spółki.
”
,
c)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Sąd ustala cenę odpowiadającą wartości rynkowej nieruchomości rolnej określonej zgodnie
z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem jej obciążeń.
”
;
10)
w art. 4:
a)
w ust. 1 w pkt 4:
-
-lit. b otrzymuje brzmienie:„
b)
podziału albo łączenia spółek handlowych,”, -
-dodaje się lit. c w brzmieniu:„
c)
przekształcenia przedsiębiorcy albo spółki cywilnej w spółkę handlową na podstawie przepisów ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych”,
b)
ust. 2-3 otrzymują brzmienie:
„
2.
Jeżeli cena, o której mowa w ust. 1, nie wynika z treści czynności prawnej, orzeczenia
sądu, organu administracji publicznej albo orzeczenia sądu lub organu egzekucyjnego
wydanego na podstawie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym, Krajowy Ośrodek ustala
cenę odpowiadającą wartości rynkowej nieruchomości rolnej określonej zgodnie z przepisami
o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem jej obciążeń.
2a.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, właściciel nieruchomości rolnej w terminie miesiąca
od dnia otrzymania oświadczenia Krajowego Ośrodka o nabyciu tej nieruchomości może
wystąpić do sądu o ustalenie ceny odpowiadającej wartości rynkowej nieruchomości rolnej
nabywanej przez Krajowy Ośrodek. Sąd ustala cenę odpowiadającą wartości rynkowej nabywanej
nieruchomości rolnej określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami,
z uwzględnieniem jej obciążeń.
3.
Jeżeli cena, o której mowa w ust. 1, wynikająca z treści czynności prawnej rażąco
odbiega od wartości rynkowej nieruchomości rolnej, stosuje się odpowiednio przepisy
art. 3 ust. 8-9.
”
,
c)
w ust. 4 w pkt 2:
-
-lit. c otrzymuje brzmienie:„
c)
w wyniku dziedziczenia ustawowego oraz działu spadku po dziedziczeniu ustawowym albo dziedziczenia przez rolnika indywidualnego,”, -
-lit. e i f otrzymują brzmienie:„
e)
przez spółkę, o której mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. ca, w przypadku nabycia nieruchomości rolnej na cele związane z budową, modernizacją lub rozbudową systemu dystrybucyjnego gazowego,f)
przez spółkę kapitałową lub grupę kapitałową, o których mowa w art. 2a ust. 3 pkt 1 lit. cb, w przypadku nabycia nieruchomości rolnej na cele związane z budową, modernizacją lub rozbudową mienia określonego w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 18 marca 2010 r. o szczególnych uprawnieniach ministra właściwego do spraw aktywów państwowych oraz ich wykonywaniu w niektórych spółkach kapitałowych lub grupach kapitałowych prowadzących działalność w sektorach energii elektrycznej, ropy naftowej oraz paliw gazowych,”, -
-uchyla się lit. h,
-
-uchyla się lit. j, dodaną przez art. 136 pkt 3 ustawy z dnia 26 stycznia 2023 r. o fundacji rodzinnej ,
-
-w lit. j średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. k-m w brzmieniu:„
k)
przez jednostkę samorządu terytorialnego,l)
przez Skarb Państwa,m)
przez zasiedzenie;”,
d)
w ust. 5:
-
-w pkt 1:
-
-- lit. a-c otrzymują brzmienie:„
a)
notariusz - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 i 2,b)
sąd, organ administracji publicznej, organ egzekucyjny lub nabywca - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3,c)
nabywca - w przypadku, o którym mowa w ust. 1 pkt 4;”, -
-- uchyla się lit. d,
-
-pkt 2 otrzymuje brzmienie:„
2)
do zawiadomienia dołącza się wypis z ewidencji gruntów i budynków dla działek ewidencyjnych wchodzących w skład nieruchomości rolnej stanowiącej przedmiot nabycia.”,
-
e)
ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
Przepisy ust. 1-3, ust. 4 pkt 2 lit. b-g, art. 3 ust. 10 i 11 oraz art. 3a ust. 3-6
stosuje się odpowiednio do nabycia udziałów i akcji w:
1)
spółce kapitałowej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, która jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni
co najmniej 5 ha, albo nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni co najmniej 5 ha,
2)
spółce dominującej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, która posiada udziały lub akcje w spółce, o której mowa w pkt 1
- z wyłączeniem przypadku, gdy nabywcą udziałów lub akcji jest Skarb Państwa.
”
,
f)
dodaje się ust. 7 w brzmieniu:
„
7.
W przypadku nabycia udziałów lub akcji w:
1)
spółce kapitałowej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, która jest właścicielem lub użytkownikiem wieczystym nieruchomości rolnej o powierzchni
co najmniej 5 ha, albo nieruchomości rolnych o łącznej powierzchni co najmniej 5 ha,
2)
spółce dominującej w rozumieniu art. 4 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, która posiada udziały lub akcje w spółce, o której mowa w pkt 1
- w wyniku podwyższenia kapitału zakładowego, zawiadomienia, o którym mowa w ust.
5, dokonuje spółka po wpisaniu tego podwyższenia do rejestru przedsiębiorców, prowadzonego
na podstawie przepisów o Krajowym Rejestrze Sądowym.
”
;
11)
w art. 4b:
a)
w ust. 2 część wspólna otrzymuje brzmienie:
„
-
-odpłatnie albo nieodpłatnie, na własność Skarbu Państwa, akcje i udziały w spółkach, o których mowa w art. 3a ust. 1, jeżeli wymaga tego realizacja zadań wynikających z polityki państwa w zakresie wdrażania i stosowania instrumentów wsparcia rolnictwa, aktywnej polityki rolnej oraz rozwoju obszarów wiejskich.
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Nabycie nieruchomości rolnych oraz objęcie i nabycie akcji i udziałów, o których mowa
w ust. 1 i 2, następuje po cenie nie wyższej niż wartość rynkowa tych nieruchomości,
akcji lub udziałów, z uwzględnieniem ich obciążeń.
”
;
12)
w art. 6 w ust. 2 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
posiada kwalifikacje rolnicze, jeżeli:
a)
uzyskała wykształcenie rolnicze zasadnicze zawodowe, zasadnicze branżowe, średnie,
średnie branżowe lub wyższe lub
b)
uzyskała tytuł kwalifikacyjny lub tytuł zawodowy lub tytuł zawodowy mistrza, w zawodzie
przydatnym do prowadzenia działalności rolniczej, lub
c)
uzyskała wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż
pracy w rolnictwie albo wykształcenie wyższe inne niż rolnicze i ukończone studia
podyplomowe w zakresie związanym z rolnictwem, albo wykształcenie średnie lub średnie
branżowe inne niż rolnicze i posiada co najmniej 3-letni staż pracy w rolnictwie,
lub
d)
posiada co najmniej 5-letni staż pracy w rolnictwie.
”
;
13)
w art. 7:
a)
w ust. 5 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
pkt 1 w zakresie dotyczącym powierzchni użytków rolnych jest pisemne oświadczenie
nabywcy albo uprawnionego do pierwokupu, zawierające łączną powierzchnię i miejsce
położenia nieruchomości rolnych, których nabywca albo uprawniony do pierwokupu jest
właścicielem, użytkownikiem wieczystym, dzierżawcą lub samoistnym posiadaczem;
”
,
b)
ust. 5a zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
Osoba, która złożyła nieprawdziwe oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, ust. 5 pkt
1 lub 2 lub ust. 6, podlega odpowiedzialności karnej za składanie fałszywego oświadczenia.
”
,
c)
ust. 7 otrzymuje brzmienie:
„
7.
Oświadczenia, o których mowa w ust. 1, 5 i 6, są składane w umowie, o której mowa
w ust. 6, a dowody, o których mowa w ust. 4 i 9 oraz w przepisach wydanych na podstawie
ust. 8 pkt 5, po ich przywołaniu w umowie, o której mowa w ust. 6, stanowią do niej
załączniki.
”
;
14)
w art. 8:
a)
w ust. 1 wyrazy „spółek prawa handlowego” zastępuje się wyrazami „spółek handlowych”;
b)
dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„
4.
Nieruchomości rolne stanowiące własność lub użytkowanie wieczyste spółek, o których
mowa w ust. 1, znajdujące się we władaniu innych osób na podstawie zawartych umów,
pozostają nadal we władaniu tych osób na dotychczasowych warunkach, do dnia zawarcia
nowych umów. Jeżeli nowe umowy nie zostaną zawarte w terminie roku od dnia wejścia
w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa akcji i udziałów spółek, o których
mowa w ust. 1, dotychczasowe umowy wygasają.
”
;
15)
w art. 8a ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Krajowy Ośrodek sprawuje nadzór nad spełnianiem zobowiązań, o których mowa w art.
2a ust. 4 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. b i c, pkt 3 lit. c i d, pkt 5 lit. b i c, oraz
warunków, o których mowa w art. 2a ust. 4 pkt 4 lit. b i art. 2b ust. 1 i 2.
”
;
16)
w art. 9:
a)
w ust. 1:
-
-wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:„Nabycie własności nieruchomości rolnej, udziału we współwłasności nieruchomości rolnej, użytkowania wieczystego, udziału we współużytkowaniu wieczystym takiej nieruchomości oraz nabycie akcji i udziałów w spółce handlowej, o której mowa w art. 3a ust. 1, dokonane na podstawie czynności prawnej niezgodnie z przepisami ustawy jest nieważne. W szczególności nieważne jest:”,
-
-pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:„
1)
dokonanie czynności prawnej bez zawiadomienia uprawnionego do prawa pierwokupu lub bez powiadomienia Krajowego Ośrodka - w przypadkach określonych w art. 3b, art. 3c i art. 4 ust. 1;2)
zbycie albo oddanie w posiadanie nieruchomości bez zgody Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka, o której mowa w art. 2b ust. 3;”,
b)
w ust. 3:
-
-pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:„
1)
w okresie, o którym mowa w art. 2b ust. 1, nie podjął lub zaprzestał prowadzenia gospodarstwa rolnego, a w przypadku osoby fizycznej - osobistego prowadzenia gospodarstwa rolnego, w skład którego weszła nabyta nieruchomość rolna,2)
nie wykonuje zobowiązania, o którym mowa w art. 2a ust. 4 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. b i c lub pkt 3 lit. c i d,”, -
-część wspólna otrzymuje brzmienie:„
-
-Krajowy Ośrodek może wystąpić do sądu o nabycie własności tej nieruchomości przez Krajowy Ośrodek działający na rzecz Skarbu Państwa, za zapłatą ceny odpowiadającej jej wartości rynkowej określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem jej obciążeń, według stanu z chwili jej nabycia przez nabywcę.
”; -
17)
w art. 9a:
a)
w ust. 3 część wspólna otrzymuje brzmienie:
„
-
-Krajowy Ośrodek może wystąpić do sądu o nabycie własności tej nieruchomości przez Krajowy Ośrodek działający na rzecz Skarbu Państwa, za zapłatą ceny odpowiadającej jej wartości rynkowej określonej zgodnie z przepisami o gospodarce nieruchomościami, z uwzględnieniem jej obciążeń.
”
,
b)
uchyla się ust. 6-8,
c)
ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„
9.
Przepisy ust. 1-5 stosuje się odpowiednio do nabycia udziałów lub ich części we współwłasności
nieruchomości, o których mowa w art. 1b.
”
;
18)
po art. 9a dodaje się art. 9b w brzmieniu:
„
Art. 9b.
Zwalnia się Krajowy Ośrodek z opłat sądowych w sprawach cywilnych dotyczących spraw
wynikających z ustawy.
”
;
19)
w art. 18 uchyla się ust. 1.
Art. 5.
W ustawie z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 5:
a)
w ust. 3 w pkt 3 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 4 w brzmieniu:
„
4)
pełnomocników i doradców Dyrektora Generalnego w Centrali lub oddziałach terenowych
Krajowego Ośrodka.
”
,
b)
w ust. 4 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
Stanowiska wymienione w ust. 3 pkt 1, 3 i 4 może zajmować osoba, która:
”
;
2)
po art. 5 dodaje się art. 5a w brzmieniu:
„
Art. 5a.
Centrala i oddziały terenowe Krajowego Ośrodka używają wizerunku orła ustalonego dla
godła Rzeczypospolitej Polskiej oraz pieczęci urzędowej określonej w przepisach o
pieczęciach państwowych.
”
;
3)
po art. 7 dodaje się art. 7a w brzmieniu:
„
Art. 7a.
1.
Na wolne stanowisko pracy w Krajowym Ośrodku może zostać przeniesiony pracownik urzędu
obsługującego ministra właściwego do spraw rolnictwa, rozwoju wsi, rynków rolnych
oraz rybołówstwa, w tym będący członkiem korpusu służby cywilnej w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej , w drodze porozumienia pracodawców, za zgodą tego pracownika.
2.
W przypadku przeniesienia, o którym mowa w ust. 1, z pracownikiem nawiązuje się stosunek
pracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony albo na czas określony.
3.
Pracownik, o którym mowa w ust. 1, zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia,
z uwzględnieniem dodatków, o których mowa w art. 85 ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej, przez okres trzech miesięcy następujących po miesiącu, w którym został przeniesiony
na nowe stanowisko, jeżeli jest ono wyższe od przysługującego na nowym stanowisku.
”
;
4)
w art. 9 w ust. 2 w pkt 9a wyrazy „spółki prawa handlowego” zastępuje się wyrazami „spółki handlowej”;
5)
w art. 10 dotychczasową treść oznacza się jako ust. 2 i dodaje się ust. 1 w brzmieniu:
„
1.
Minister właściwy do spraw rozwoju wsi może powierzać Krajowemu Ośrodkowi realizację
zadań dla niego określonych, zapewniając Krajowemu Ośrodkowi na ten cel odpowiednie
środki finansowe.
”
;
6)
w art. 11 po ust. 2a dodaje się ust. 2b w brzmieniu:
„
2b.
Roczny plan finansowy Krajowego Ośrodka nie obejmuje swoim zakresem środków pochodzących
z funduszy Unii Europejskiej oraz krajowych środków publicznych przeznaczonych na
współfinansowanie wydatków realizowanych z tych funduszy, z wyłączeniem środków na
finansowanie projektów w ramach pomocy technicznej oraz zadań, które są realizowane
na podstawie odrębnych przepisów.
”
;
7)
w art. 17 w ust. 1 wyrazy „spółki prawa handlowego” zastępuje się wyrazami „spółki handlowej”.
Art. 6.
1.
Postępowania administracyjne w sprawach nieodpłatnego przekazania nieruchomości, o
których mowa w art. 24 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, wszczęte przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy i niezakończone przed tym dniem decyzją ostateczną, umarza
się.
2.
Postępowania sądowo-administracyjne dotyczące decyzji w sprawach nieodpłatnego przekazania
nieruchomości, o których mowa w art. 24 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 1, wszczęte
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończone przed tym dniem prawomocnym
orzeczeniem, umarza się.
Art. 7.
Do nieodpłatnego przekazania nieruchomości na własność zarządzającemu specjalną strefą
ekonomiczną w rozumieniu art. 2 ustawy z dnia 20 października 1994 r. o specjalnych strefach ekonomicznych w przypadku wniosków złożonych przez ministra właściwego do spraw rozwoju wsi przed
dniem wejścia w życie niniejszej ustawy stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art.
1 w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 8.
Do odroczenia terminu zapłaty należności z tytułu sprzedaży nieruchomości dokonanej
na podstawie ustawy zmienianej w art. 1 przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 9.
Do czynności prawnych związanych z wykonaniem prawa pierwokupu, o którym mowa w art.
37a ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3, w stosunku do umów zawartych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 10.
Do terminów zasiedzenia nieruchomości rolnej w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy zmienianej
w art. 4 posiadanej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy przez posiadacza innego
niż rolnik indywidualny w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 4 stosuje
się przepisy art. 172 § 1 lub 2 ustawy zmienianej w art. 2, z tym że do tych terminów
zalicza się również czas posiadania nieruchomości rolnej przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy.
Art. 11.
Do postępowań o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 2a ust. 4 ustawy zmienianej
w art. 4, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych
przed tym dniem decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art.
4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 12.
W przypadku ogłoszeń o zamiarze sprzedaży nieruchomości rolnych, o których mowa w
art. 2a ust. 4b pkt 2 ustawy zmienianej w art. 4, zamieszczonych przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, w zakresie spełnienia warunku, o którym mowa w art. 2a
ust. 4 pkt 1 lit. a ustawy zmienianej w art. 4, stosuje się przepisy ustawy zmienianej
w art. 4 w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 13.
1.
Do postępowań o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 2b ust. 3 ustawy zmienianej
w art. 4, wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończonych
przed tym dniem decyzją ostateczną, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art.
4 w brzmieniu dotychczasowym, z wyjątkiem przepisów art. 1a pkt 1 lit. b i art. 2b
ust. 4, które stosuje się w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2.
Postępowania o wyrażenie zgody, o której mowa w art. 2b ust. 3 ustawy zmienianej w
art. 4, wszczęte przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i niezakończone przed
tym dniem decyzją ostateczną, które dotyczą nieruchomości, o których mowa w art. 1a
pkt 1 lit. b ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, lub
przypadków, o których mowa w art. 2b ust. 4 ustawy zmienianej w art. 4 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, umarza się.
Art. 14.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 29a ust. 5 ustawy zmienianej
w art. 1 zachowują moc do dnia wejścia w życie nowych przepisów wykonawczych wydanych
na podstawie art. 29a ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1, jednak nie dłużej niż przez
24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, i mogą być zmieniane na podstawie
art. 29a ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 15.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
17, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny,
ustawę z dnia 28 września 1991 r. o lasach, ustawę z dnia 11 kwietnia 2003 r. o kształtowaniu
ustroju rolnego oraz ustawę z dnia 10 lutego 2017 r. o Krajowym Ośrodku Wsparcia Rolnictwa.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2023 r.
poz. 326, 412, 595, 1688, 1890 i 1933.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 1488, 2280 i 2436 oraz z 2023 r. poz. 739, 825 i 1705.