Ustawaz dnia 7 lipca 2023 r.o zmianie ustawy o ochronie żeglugi i portów morskich oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 12 października 1990 r. o ochronie
granicy państwowej, ustawę z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, ustawę
z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, ustawę z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach
w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, ustawę
z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, ustawę z
dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych oraz ustawę z dnia 5 lipca
2018 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego
gazu ziemnego w Świnoujściu oraz niektórych innych ustaw.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 dodaje się ust. 3 w brzmieniu:
„
3.
Ustawa określa również zasady ochrony:
1)
międzysystemowego Gazociągu Bałtyckiego (Baltic Pipe) stanowiącego połączenie systemów
przesyłowych Rzeczypospolitej Polskiej i Królestwa Danii wraz z infrastrukturą niezbędną
do jego obsługi na terenie obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
obiektów, urządzeń i instalacji wchodzących w skład infrastruktury zapewniającej dostęp
do portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej;
3)
wykorzystywanych w wyłącznej strefie ekonomicznej sztucznych wysp, wszelkiego rodzaju
konstrukcji i urządzeń przeznaczonych do rozpoznawania lub eksploatacji zasobów, jak
również innych przedsięwzięć w zakresie gospodarczego badania i eksploatacji wyłącznej
strefy ekonomicznej, w szczególności w celach energetycznych, w tym morskich farm
wiatrowych w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy z dnia 17 grudnia 2020 r. o promowaniu wytwarzania energii elektrycznej
w morskich farmach wiatrowych , zwanej dalej „ustawą o promowaniu”, i zespołów urządzeń służących do wyprowadzenia
mocy w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o promowaniu, oraz podmorskich sieci elektroenergetycznych
i światłowodowych lub rurociągów, a także związanej z nimi infrastruktury;
4)
terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu.
”
;
2)
art. 27 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 27.
1.
W celu zapobieżenia, ograniczenia lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa
grożącego:
1)
statkom, obiektom portowym i portom oraz związanej z nimi infrastrukturze,
2)
międzysystemowemu Gazociągowi Bałtyckiemu (Baltic Pipe) stanowiącemu połączenie systemów
przesyłowych Rzeczypospolitej Polskiej i Królestwa Danii wraz z infrastrukturą niezbędną
do jego obsługi na terenie obszarów morskich Rzeczypospolitej Polskiej,
3)
obiektom, urządzeniom i instalacjom wchodzącym w skład infrastruktury zapewniającej
dostęp do portów o podstawowym znaczeniu dla gospodarki narodowej,
4)
wykorzystywanym w wyłącznej strefie ekonomicznej sztucznym wyspom, wszelkiego rodzaju
konstrukcjom i urządzeniom przeznaczonym do rozpoznawania lub eksploatacji zasobów,
jak również innym przedsięwzięciom w zakresie gospodarczego badania i eksploatacji
wyłącznej strefy ekonomicznej, w szczególności w celach energetycznych, w tym morskim
farmom wiatrowym w rozumieniu art. 3 pkt 3 ustawy o promowaniu i zespołom urządzeń
służącym do wyprowadzenia mocy w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy o promowaniu, oraz
podmorskim sieciom elektroenergetycznym i światłowodowym lub rurociągom, a także związanej
z nimi infrastrukturze,
5)
terminalowi regazyfikacyjnemu skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu
- powstałego na skutek użycia statku lub obiektu pływającego jako środka ataku o charakterze
terrorystycznym, w przypadku gdy siły i środki Policji oraz Straży Granicznej są niewystarczające
lub mogą okazać się niewystarczające, Minister Obrony Narodowej, na wniosek ministra
właściwego do spraw wewnętrznych, może podjąć decyzję o zastosowaniu przez Siły Zbrojne
Rzeczypospolitej Polskiej na polskich obszarach morskich niezbędnych środków, do zatopienia
tego statku lub obiektu pływającego włącznie.
2.
Wniosek o podjęcie decyzji o zastosowaniu przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
na polskich obszarach morskich niezbędnych środków w celu zapobieżenia, ograniczenia
lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego obiektom, o których
mowa w ust. 1, może być skutecznie przekazany także ustnie, telefonicznie, za pomocą
środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub za pomocą innych środków łączności, a ich treść oraz istotne motywy takiego załatwienia
sprawy utrwala się w formie pisemnej w postaci papierowej.
3.
O podjęciu decyzji o zastosowaniu przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej na
polskich obszarach morskich niezbędnych środków w celu zapobieżenia, ograniczenia
lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego obiektom, o których
mowa w ust. 1, Minister Obrony Narodowej powiadamia niezwłocznie Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej oraz Prezesa Rady Ministrów.
4.
Decyzję o zastosowaniu przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej na polskich obszarach
morskich niezbędnych środków w celu zapobieżenia, ograniczenia lub usunięcia poważnego
i bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego obiektom, o których mowa w ust. 1, Minister
Obrony Narodowej przekazuje Dowódcy Operacyjnemu Rodzajów Sił Zbrojnych w formie pisemnej
w postaci papierowej, ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej
w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub za pomocą innych środków łączności, określając w szczególności:
1)
oddziały lub pododdziały Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej niezbędne do wykonania
decyzji, zwane dalej „zgrupowaniem zadaniowym”, i ich zadania;
2)
środki będące na wyposażeniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej obejmujące środki
przymusu bezpośredniego, broń i inne uzbrojenie, które mogą być użyte, oraz ewentualne
ograniczenia dotyczące ich użycia.
5.
W przypadku gdy decyzja o zastosowaniu przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
na polskich obszarach morskich niezbędnych środków w celu zapobieżenia, ograniczenia
lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa grożącego obiektom, o których
mowa w ust. 1, została przekazana ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji
elektronicznej w rozumieniu art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub za pomocą innych środków łączności, Minister Obrony Narodowej niezwłocznie potwierdza
wydanie decyzji w formie pisemnej w postaci papierowej.
6.
Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych niezwłocznie powiadamia Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej, Szefa Sztabu Generalnego Wojska Polskiego, ministra właściwego do spraw
gospodarki morskiej, ministra właściwego do spraw wewnętrznych, ministra właściwego
do spraw zagranicznych, Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, dyrektorów właściwych
urzędów morskich oraz właściwe terytorialnie organy administracji rządowej o planowanych
działaniach, które mają być podjęte przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej,
w zakresie niezbędnym do zorganizowania współdziałania organów chroniących obszary
morskie Rzeczypospolitej Polskiej.
7.
Rozkaz o użyciu środków przymusu bezpośredniego, broni i innego uzbrojenia w celu
zapobieżenia, ograniczenia lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa
grożącego obiektom, o których mowa w ust. 1, wydaje niezwłocznie Dowódca Operacyjny
Rodzajów Sił Zbrojnych. Rozkaz wydaje się adekwatnie do zagrożenia, w granicach określonych
w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych, po rozpatrzeniu
całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia i wynikającego z niego realnego i
poważnego zagrożenia dla życia osób postronnych, w tym możliwych ofiar ataku o charakterze
terrorystycznym, z uwzględnieniem nadrzędności ochrony życia osób postronnych, traktując
możliwość zatopienia statku lub obiektu pływającego jako środek ostateczny.
8.
Rozkaz o użyciu środków przymusu bezpośredniego, broni i innego uzbrojenia w celu
zapobieżenia, ograniczenia lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa
grożącego obiektom, o których mowa w ust. 1, może być przekazany ze skutkiem wiążącym
także ustnie, telefonicznie, za pomocą środków komunikacji elektronicznej w rozumieniu
art. 2 pkt 5 ustawy z dnia 18 lipca 2002 r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną lub za pomocą innych środków łączności, a jego treść oraz istotne motywy takiego
załatwienia sprawy utrwala się w formie pisemnej w postaci papierowej.
9.
Atakiem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony, o którym mowa w art. 115 § 20 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny .
”
;
3)
po art. 27 dodaje się art. 271 i art. 272 w brzmieniu:
„
Art. 271.
1.
W celu zapobieżenia, ograniczenia lub usunięcia poważnego i bezpośredniego niebezpieczeństwa
grożącego obiektom, o których mowa w art. 27 ust. 1, powstałego na skutek działania
obcych okrętów wojennych lub obcych wojskowych obiektów pływających Minister Obrony
Narodowej może podjąć decyzję o zastosowaniu przez Siły Zbrojne Rzeczypospolitej Polskiej
na polskich obszarach morskich niezbędnych środków, do zatopienia tego okrętu lub
obiektu pływającego włącznie.
2.
Przepisy art. 27 ust. 3-9 stosuje się.
Art. 272.
1.
W przypadkach, o których mowa w art. 27 ust. 1 i art. 271 ust. 1, użycie środków przymusu bezpośredniego, broni i innego uzbrojenia, będących
na wyposażeniu Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej, jest środkiem ostatecznym
i następuje w sposób:
1)
minimalizujący spowodowanie zagrożenia życia lub zdrowia osób postronnych;
2)
wyrządzający możliwie najmniejszą szkodę osobom, przeciwko którym środki zostały użyte;
3)
ograniczający zniszczenie statku lub obiektu pływającego użytego jako środek ataku
o charakterze terrorystycznym, innych statków, obiektów portowych i portów oraz związanej
z nimi infrastruktury.
2.
Ograniczeń wymienionych w ust. 1 pkt 2 i 3 nie stosuje się:
1)
w przypadku, o którym mowa w art. 271 ust. 1, lub
2)
jeżeli jest to niezbędne do przeciwdziałania bezpośredniemu, bezprawnemu, gwałtownemu
zamachowi na życie lub zdrowie człowieka lub do uwolnienia zakładnika, lub
3)
w przypadku uzasadnionego podejrzenia o:
a)
obecności na statku lub obiekcie pływającym urządzenia wybuchowego,
b)
zamiarze niezwłocznego i nieuchronnego wykorzystania statku lub obiektu pływającego
jako środka ataku o charakterze terrorystycznym.
3.
Od stosowania środków przymusu bezpośredniego, broni i innego uzbrojenia należy odstąpić,
gdy cel ich zastosowania został osiągnięty.
4.
Jeżeli w wyniku użycia środków przymusu bezpośredniego, broni i innego uzbrojenia
nastąpiło zranienie osoby albo wystąpiły inne widoczne objawy zagrożenia życia lub
zdrowia, dowódca zgrupowania zadaniowego zapewnia udzielenie osobie poszkodowanej
niezbędnej pierwszej pomocy medycznej, wezwanie kwalifikowanej pierwszej pomocy lub
podmiotów świadczących medyczne czynności ratunkowe.
5.
Jeżeli w wyniku użycia środków przymusu bezpośredniego, broni i innego uzbrojenia
nastąpiła konieczność udzielenia osobie poszkodowanej niezbędnej pomocy medycznej,
nastąpiła śmierć osoby lub wyrządzona została szkoda w mieniu znacznej wartości, dowódca
zgrupowania zadaniowego niezwłocznie:
1)
zapewnia zabezpieczenie miejsca zdarzenia, w tym przed dostępem osób postronnych;
2)
zapewnia zabezpieczenie śladów i dowodów zastosowania środków przymusu bezpośredniego,
broni i innego uzbrojenia;
3)
powiadamia Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 7:
a)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Zadania Ministra Obrony Narodowej w zakresie ochrony granicy państwowej w przestrzeni
powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej wykonuje Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych
przy pomocy Dyżurnego Dowódcy Obrony Powietrznej.
”
,
b)
dodaje się ust. 5 w brzmieniu:
„
5.
Dyżurnym Dowódcą Obrony Powietrznej jest oficer Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
wyznaczony do pełnienia służby w systemie obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej
i wykonywania funkcji narodowego przedstawiciela władz państwowych w Zintegrowanym
Systemie Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego.
”
;
2)
w art. 18a po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
Lot, na który Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych udzielił zezwolenia, może
być wykonany w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej dostępnej dla ruchu
lotniczego zgodnie z zasadami korzystania z tej przestrzeni określonymi w ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, a także zasadami określonymi w ratyfikowanych przez Rzeczpospolitą Polską umowach
międzynarodowych i innych umowach zawartych w sposób przez nie dopuszczony.
”
;
3)
art. 18b otrzymuje brzmienie:
„
Art. 18b.
1.
Obcy wojskowy statek powietrzny, który przekroczył granicę państwową i wykonuje lot
w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej bez zezwolenia, o którym mowa
w art. 18a ust. 1, lub niezgodnie z warunkami tego zezwolenia, może być wezwany przez
państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym do:
1)
opuszczenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
odpowiedniej zmiany kierunku lub wysokości lotu;
3)
lądowania na wskazanym przez ten organ lotnisku;
4)
wykonania innych poleceń mających na celu zaprzestanie naruszania przestrzeni powietrznej
Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
W przypadku niezastosowania się do któregokolwiek z wezwań i poleceń obcy wojskowy
statek powietrzny może być przechwycony przez wojskowy statek powietrzny wydzielony
z Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub państwa Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego,
który wykonuje zadania nadzoru przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej,
zwany dalej „statkiem przechwytującym”. Przechwycenie polega na identyfikacji obcego
wojskowego statku powietrznego, nawiązaniu z nim łączności radiowej i kontaktu wzrokowego
oraz naprowadzeniu go na właściwy kierunek lub wysokość lotu albo wymuszeniu lądowania
na wskazanym lotnisku.
3.
W przypadku niezastosowania się do któregokolwiek z wezwań i poleceń oraz niezastosowania
się do czynności, o których mowa w ust. 2, przechwycony obcy wojskowy statek powietrzny
może być:
1)
ostrzeżony strzałami ostrzegawczymi przez statek przechwytujący, a w przypadku dalszego
niezastosowania się do wezwania - zniszczony;
2)
zniszczony bez dokonania czynności, o których mowa w ust. 2 i w pkt 1, jeżeli:
a)
dokonuje zbrojnego ataku na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b)
manewruje na pozycję dogodną do ataku, o którym mowa w lit. a,
c)
wykonuje lot rozpoznawczy mający na celu umożliwienie podjęcia działania, o którym
mowa w lit. a.
4.
Decyzję o zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 2 i 3, podejmuje Dowódca Operacyjny
Rodzajów Sił Zbrojnych w formie rozkazu. Rozkaz wydaje się adekwatnie do zagrożenia,
w granicach określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych,
po rozpatrzeniu całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia i wynikającego z niego
realnego i poważnego zagrożenia dla życia osób postronnych z uwzględnieniem nadrzędności
ochrony życia osób postronnych, traktując możliwość zniszczenia obcego wojskowego
statku powietrznego jako środek ostateczny.
5.
W rozkazie, o którym mowa w ust. 4, wskazuje się uzbrojenie właściwe do wykonania
zadania, którego użycie pozwoli zminimalizować ryzyko wystąpienia niepożądanych szkód.
”
;
4)
po art. 18b dodaje się art. 18ba-18bm w brzmieniu:
„
Art. 18ba.
1.
Jeżeli obcy wojskowy statek powietrzny atakuje statek przechwytujący, decyzję o jego
zniszczeniu podejmuje dowódca statku przechwytującego.
2.
W przypadku utraty łączności z Dyżurnym Dowódcą Obrony Powietrznej, jeżeli obcy wojskowy
statek powietrzny wykonuje czynności wchodzące w zakres zdarzeń, o których mowa w
art. 18b ust. 3 pkt 2, lub manewruje na pozycję dogodną do ataku przeciwko statkowi
przechwytującemu, decyzję o zniszczeniu obcego wojskowego statku powietrznego podejmuje
dowódca statku przechwytującego.
Art. 18bb.
1.
Obcy cywilny statek powietrzny, który przekroczył granicę państwową niezgodnie z przepisami
ustawy z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze lub umowami międzynarodowymi, którymi Rzeczpospolita Polska jest związana, może być
wezwany przez państwowy organ zarządzania ruchem lotniczym do:
1)
opuszczenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
odpowiedniej zmiany kierunku lub wysokości lotu;
3)
lądowania na wskazanym przez ten organ lotnisku;
4)
wykonania innych poleceń mających na celu zaprzestanie naruszania przestrzeni powietrznej
Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Obcy cywilny statek powietrzny, który przekroczył granicę państwową i nie zastosował
się do wezwań lub poleceń oraz może być użyty jako środek ataku o charakterze terrorystycznym,
uznaje się za obiekt powietrzny typu RENEGADE.
3.
Obiekt powietrzny typu RENEGADE kwalifikuje się do następujących kategorii:
1)
„Podejrzany RENEGADE” - w przypadku wykrycia obcego cywilnego statku powietrznego
o nieokreślonych intencjach albo spełniającego dwa lub więcej z poniżej wymienionych
warunków:
a)
narusza plan lotu,
b)
nie wykonuje poleceń państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym, cywilnych i
wojskowych lotniskowych organów służby ruchu lotniczego lub Dyżurnego Dowódcy Obrony
Powietrznej,
c)
niespodziewanie zmienia parametry lotu,
d)
nastąpiła przerwa w łączności radiowej, szczególnie w połączeniu ze zmianą parametrów
lotu,
e)
nastąpiła zmiana kodów transpondera radaru wtórnego lub nadmierne wykorzystywanie
sygnału identyfikacji bez uprzedniej zgody państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym,
f)
załoga używa niestandardowej terminologii lub odnotowano inne niezgodne z procedurą
zmiany w łączności radiowej,
g)
nastąpił wybór w modzie 3/A kodu 7500 (uprowadzony statek powietrzny), kodu 7600 (utrata
łączności), kodu 7700 (sytuacja awaryjna),
h)
nastąpił przekaz radiowy niedotyczący procedur lotniczych,
i)
nastąpiło przerwanie lub zaprzestanie emitowania sygnałów z transpondera radaru wtórnego,
j)
otrzymano zawiadomienie od innych organów władzy publicznej, państw sąsiednich lub
organizacji międzynarodowych albo instytucji pozarządowych o zamiarach obcego cywilnego
statku powietrznego,
k)
otrzymano nieokreśloną groźbę użycia przemocy za pośrednictwem strony trzeciej,
l)
otrzymano zawiadomienie o umieszczeniu na pokładzie obcego cywilnego statku powietrznego
przedmiotu, urządzenia, substancji lub innego materiału niebezpiecznego, które mogą
zostać użyte do ataku o charakterze terrorystycznym;
2)
„Prawdopodobny RENEGADE” - w przypadku gdy jest spełniony przynajmniej jeden z poniżej
wymienionych warunków:
a)
wykryto również inne obce cywilne statki powietrzne, które nie wykonują poleceń państwowego
organu zarządzania ruchem lotniczym,
b)
obcy cywilny statek powietrzny zakwalifikowany jako „Podejrzany RENEGADE” nie wykonuje
poleceń państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym lub Dyżurnego Dowódcy Obrony
Powietrznej,
c)
obcy cywilny statek powietrzny odmawia wykonania poleceń lub nie reaguje na polecenia
i przekazywane znaki dowódcy statku przechwytującego;
3)
„Potwierdzony RENEGADE” - w przypadku gdy spełnia on jednocześnie poniżej wymienione
warunki:
a)
przechwycony i rozpoznany obcy cywilny statek powietrzny nie wykonuje poleceń dowódcy
statku przechwytującego, państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym oraz Dyżurnego
Dowódcy Obrony Powietrznej,
b)
posiadane informacje potwierdzają bez żadnych wątpliwości, że obcy cywilny statek
powietrzny ma być użyty jako środek ataku o charakterze terrorystycznym.
4.
Atakiem o charakterze terrorystycznym jest czyn zabroniony, o którym mowa w art. 115 § 20 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny .
Art. 18bc.
1.
Obcy cywilny statek powietrzny zakwalifikowany co najmniej do kategorii „Podejrzany
RENEGADE” może być przechwycony przez statek przechwytujący. Przechwycenie polega
na identyfikacji obcego cywilnego statku powietrznego, nawiązaniu z nim łączności
radiowej i kontaktu wzrokowego oraz naprowadzeniu go na właściwy kierunek lub wysokość
lotu albo wymuszeniu lądowania na wskazanym lotnisku.
2.
Uprawniony do podjęcia decyzji dotyczącej przechwycenia obcego cywilnego statku powietrznego
zakwalifikowanego co najmniej do kategorii „Podejrzany RENEGADE” jest Dowódca Operacyjny
Rodzajów Sił Zbrojnych.
Art. 18bd.
1.
W przypadku niezastosowania się przez obcy cywilny statek powietrzny zakwalifikowany
co najmniej do kategorii „Prawdopodobny RENEGADE” do wezwań i poleceń oraz czynności,
o których mowa w art. 18bc ust. 1, można podjąć decyzję o oddaniu strzałów ostrzegawczych
w kierunku tego statku powietrznego.
2.
Uprawniony do podjęcia decyzji o oddaniu strzałów ostrzegawczych w kierunku obcego
cywilnego statku powietrznego zakwalifikowanego co najmniej do kategorii „Prawdopodobny
RENEGADE” jest Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych.
Art. 18be.
W przypadku dalszego niezastosowania się przez obcy cywilny statek powietrzny z pasażerami
na pokładzie zakwalifikowany co najmniej do kategorii „Prawdopodobny RENEGADE” do
wezwań i poleceń oraz czynności, o których mowa w art. 18bc ust. 1, lub po oddaniu
strzałów ostrzegawczych statek przechwytujący eskortuje ten statek powietrzny do czasu
jego lądowania na lotnisku lub opuszczenia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej
Polskiej.
Art. 18bf.
W przypadku niezastosowania się przez obcy cywilny statek powietrzny zakwalifikowany
do kategorii „Potwierdzony RENEGADE” do wezwań i poleceń oraz czynności, o których
mowa w art. 18bc ust. 1, a także po oddaniu strzałów ostrzegawczych Dowódca Operacyjny
Rodzajów Sił Zbrojnych może podjąć decyzję o zniszczeniu obcego cywilnego statku powietrznego,
jeżeli są spełnione łącznie następujące przesłanki:
1)
z okoliczności zdarzenia wynika, że obcy cywilny statek powietrzny zostanie wykorzystany
jako środek ataku o charakterze terrorystycznym;
2)
atakowi temu nie można zapobiec za pomocą innych dostępnych środków;
3)
obcy cywilny statek powietrzny nie posiada żadnych osób na pokładzie lub na jego pokładzie
znajdują się wyłącznie osoby zamierzające użyć tego statku jako środka ataku o charakterze
terrorystycznym.
Art. 18bg.
1.
Decyzję o zastosowaniu środków, o których mowa w art. 18bc-18bf, Dowódca Operacyjny
Rodzajów Sił Zbrojnych podejmuje w formie rozkazu. Rozkaz wydaje się adekwatnie do
zagrożenia, w granicach określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych
umowach międzynarodowych, po rozpatrzeniu całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia
i wynikającego z niego realnego i poważnego zagrożenia dla życia osób postronnych,
w tym możliwych ofiar ataku o charakterze terrorystycznym, z uwzględnieniem nadrzędności
ochrony życia osób postronnych, traktując możliwość zniszczenia obcego cywilnego statku
powietrznego jako środek ostateczny.
2.
W rozkazie, o którym mowa w ust. 1, wskazuje się uzbrojenie właściwe do wykonania
zadania, którego użycie pozwoli zminimalizować ryzyko wystąpienia niepożądanych szkód.
Art. 18bh.
1.
Obcy cywilny statek powietrzny zmuszony do lądowania na lotnisku międzynarodowym,
jego załogę i ładunek oraz pasażerów i ich bagaże podmiot zarządzający lotniskiem
przekazuje Straży Granicznej.
2.
Obcy cywilny statek powietrzny zmuszony do lądowania na lotnisku innym niż lotnisko
międzynarodowe lub na lądowisku, jego załogę i ładunek oraz pasażerów i ich bagaże
podmiot zarządzający lotniskiem lub użytkownik lądowiska przekazuje Policji, powiadamiając
o tym zdarzeniu organ Straży Granicznej.
Art. 18bi.
Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej współdziała z Polską Agencją Żeglugi Powietrznej
przez prowadzenie ciągłej bieżącej wymiany informacji w zakresie:
1)
zapewnienia bezpieczeństwa lotów statków powietrznych w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej
Polskiej;
2)
wymiany informacji o sytuacji powietrznej oraz planowanych i wykonywanych lotach obcych
wojskowych statków powietrznych w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
przestrzegania ustalonych procedur koordynacji i identyfikacji oraz przekazywania
odpowiedzialności nad lotem statków przechwytujących w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej
Polskiej;
4)
wykorzystania przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez dyżurne siły
i środki systemu obrony powietrznej w celu:
a)
priorytetowego udostępnienia przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej oraz
zapewnienia bezpieczeństwa statkom przechwytującym realizującym zadania wojskowego
nadzoru przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej,
b)
zastosowania naziemnych środków systemu obrony powietrznej wobec statków powietrznych
nieprzestrzegających przepisów wykonywania lotów obowiązujących w przestrzeni powietrznej
Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 18bj.
1.
Jeżeli umowy międzynarodowe, których Rzeczpospolita Polska jest stroną, nie stanowią
inaczej, decyzję o opuszczeniu przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez
polskie statki przechwytujące oraz o przekroczeniu granicy państwowej i locie w przestrzeni
powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej przez wojskowe statki przechwytujące państwa
Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego realizujące zadania w ramach Zintegrowanego
Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego w celu przeciwdziałania
wojskowym i cywilnym statkom powietrznym podejmuje Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej.
2.
Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej decyduje o wyborze lotniska, na które sprowadza
się obce cywilne statki powietrzne i obce wojskowe statki powietrzne zmuszone do lądowania
przez statki przechwytujące.
3.
W przypadku podejmowania decyzji o wyborze lotniska cywilnego, na które sprowadza
się obce cywilne statki powietrzne i obce wojskowe statki powietrzne zmuszone do lądowania
przez statki przechwytujące, Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej współdziała z państwowym
organem zarządzania ruchem lotniczym.
4.
Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej, stosownie do spełnienia przez obcy cywilny statek
powietrzny kryteriów, kwalifikuje obiekt powietrzny do odpowiedniej kategorii RENEGADE.
5.
Zakwalifikowanie obcego cywilnego statku powietrznego do odpowiedniej kategorii RENEGADE
następuje na podstawie informacji posiadanych przez Dyżurnego Dowódcę Obrony Powietrznej
oraz przeprowadzonej przez niego analizy sytuacji.
6.
Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej otrzymuje informacje o sytuacji powietrznej od
państwowego organu zarządzania ruchem lotniczym oraz o zagrożeniach od właściwych
organów Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub innych organów państwowych Rzeczypospolitej
Polskiej zapewniających bezpieczeństwo państwa.
7.
W analizie sytuacji powietrznej Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej uwzględnia również
informacje otrzymywane od właściwych organów Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego
i innych organów międzynarodowych lub innych państw.
8.
W przypadku zakwalifikowania obcego cywilnego statku powietrznego znajdującego się
w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej do odpowiedniej kategorii RENEGADE
Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej może wnioskować do właściwego organu Zintegrowanego
Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego o przekazanie
uprawnień do dowodzenia siłami obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej wydzielonymi
do Zintegrowanego Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego
oraz powiadamia Dowódcę Operacyjnego Rodzajów Sił Zbrojnych.
9.
W przypadku wykrycia obcego wojskowego statku powietrznego naruszającego przestrzeń
powietrzną Rzeczypospolitej Polskiej właściwy organ dowodzenia obroną powietrzną Organizacji
Traktatu Północnoatlantyckiego, w uzgodnieniu z Dyżurnym Dowódcą Obrony Powietrznej,
może zdecydować o użyciu sił i środków wydzielonych do Zintegrowanego Systemu Obrony
Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego tylko do działań określonych
w art. 18b ust. 2.
10.
Decyzję o zastosowaniu środków, o których mowa w art. 18b ust. 3, przez dyżurne siły
i środki wydzielone do systemu obrony powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej i Zintegrowanego
Systemu Obrony Powietrznej Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego podejmuje Dowódca
Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych. Decyzję tę Dyżurny Dowódca Obrony Powietrznej natychmiast
przekazuje podległym dyżurnym siłom wydzielonym do systemu obrony powietrznej oraz
właściwemu organowi dowodzenia obroną powietrzną Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego.
Art. 18bk.
1.
Pociski rakietowe wystrzelone w kierunku terytorium Rzeczypospolitej Polskiej mogą
być zniszczone przez wojskowe środki obrony powietrznej, w tym przeciwlotniczej i
przeciwrakietowej, wydzielone z Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej lub sił zbrojnych
państwa Organizacji Traktatu Północnoatlantyckiego, które wykonują zadania nadzoru
przestrzeni powietrznej i osłony terytorium Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Decyzję o zniszczeniu pocisku rakietowego podejmuje Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił
Zbrojnych w formie rozkazu. Rozkaz wydaje się adekwatnie do zagrożenia, w granicach
określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych umowach międzynarodowych,
po rozpatrzeniu całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia i wynikającego z niego
realnego i poważnego zagrożenia dla życia osób postronnych, w tym możliwych ofiar
ataku.
Art. 18bl.
1.
Bezzałogowy statek powietrzny, który przekroczył granicę państwową i wykonuje lot
w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej niezgodnie z obowiązującymi przepisami,
może zostać zniszczony, unieruchomiony albo nad jego lotem może zostać przejęta kontrola.
2.
Decyzję o zastosowaniu środków, o których mowa w ust. 1, w sposób adekwatny do zagrożenia
oraz w granicach zasad określonych w wiążących Rzeczpospolitą Polską ratyfikowanych
umowach międzynarodowych wydaje w formie rozkazu Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych
po rozpatrzeniu całokształtu okoliczności konkretnego zdarzenia oraz z uwzględnieniem
nadrzędności ochrony życia osób postronnych. Uprawnienie to może być delegowane na
dowódców podległych Dowódcy Operacyjnemu Rodzajów Sił Zbrojnych.
3.
W rozkazie, o którym mowa w ust. 2, wskazuje się uzbrojenie lub inny środek właściwy
do wykonania zadania, którego użycie pozwoli zminimalizować ryzyko wystąpienia niepożądanych
szkód.
4.
Do zniszczenia lub unieruchomienia bezzałogowego statku powietrznego albo przejęcia
kontroli nad jego lotem można wykorzystywać środki niebędące na wyposażeniu Sił Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 18bm.
Dowódca Operacyjny Rodzajów Sił Zbrojnych powiadamia niezwłocznie Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej o podjęciu decyzji, o których mowa w art. 18b ust. 4, art. 18bg ust. 1, art.
18bj ust. 10, art. 18bk ust. 2 i art. 18bl ust. 2, oraz ich skutkach.
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 11b:
a)
w ust. 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
W przypadku gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa państwa, zapewnienia nienaruszalności
granicy państwowej, zagrożenia bezpieczeństwa publicznego lub zakłócenia porządku
publicznego w zasięgu terytorialnym przejścia granicznego oraz w strefie nadgranicznej
lub na polskich obszarach morskich, w szczególności:
”
,
b)
ust. 5 i 6 otrzymują brzmienie:
„
5.
Żołnierzom oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych kierowanych do pomocy Straży Granicznej
przysługują w zakresie niezbędnym do wykonywania ich zadań, wobec wszystkich osób,
uprawnienia funkcjonariuszy Straży Granicznej określone w art. 11 ust. 1 pkt 2, 4-5a,
5b lit. a i b, pkt 6, 7, 7a i 10, art. 14-18 oraz art. 23. Korzystanie z tych uprawnień
następuje na zasadach i w trybie określonych dla funkcjonariuszy Straży Granicznej.
6.
Użycie oddziałów i pododdziałów Sił Zbrojnych w przypadkach określonych w ust. 1 ma
być odpowiednie do stopnia zagrożenia.
”
;
2)
w art. 11c ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W przypadku gdy wymagają tego względy bezpieczeństwa państwa, zapewnienia nienaruszalności
granicy państwowej lub zagrożenia bezpieczeństwa publicznego w zasięgu terytorialnym
przejścia granicznego oraz w strefie nadgranicznej lub na polskich obszarach morskich,
jeżeli Straż Graniczna nie dysponuje możliwością skutecznego przeciwdziałania zagrożeniu
lub dokonaniu przestępstwa lub uzasadnia to rodzaj zagrożenia, mogą zostać użyte oddziały
i pododdziały Sił Zbrojnych w formie prowadzonego samodzielnie przeciwdziałania.
”
;
3)
art. 19 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 19.
1.
Ilekroć w ustawie używa się określenia „statek”, należy przez to rozumieć urządzenie
pływające, o którym mowa w art. 2 § 1 ustawy z dnia 18 września 2001 r. - Kodeks morski .
2.
Sposób postępowania w sytuacjach określonych w art. 14-18 w stosunku do okrętów wojennych
określają odrębne przepisy.
3.
Straż Graniczna współdziała z Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie
ochrony granicy państwowej na lądzie, w przestrzeni powietrznej oraz na morzu.
4.
Współdziałanie, o którym mowa w ust. 3, polega w szczególności na:
1)
utrzymywaniu stałej łączności i przekazywaniu przez jednostki współdziałające informacji
dotyczących:
a)
wykrycia statków powietrznych - załogowych i bezzałogowych, w szczególności: samolotów,
śmigłowców, szybowców, lotni, balonów, sond, przelatujących przez granicę państwową
na wysokości do 500 m,
b)
zaobserwowanych awarii statków powietrznych oraz sygnałów wzywania pomocy,
c)
planowanych lotów statków powietrznych na małych wysokościach w rejonie strefy nadgranicznej,
d)
ujawnionych przestępstw i wykroczeń skierowanych przeciwko nienaruszalności granicy
państwowej,
e)
wykrycia jednostek pływających zagrażających pokojowi, porządkowi publicznemu lub
bezpieczeństwu Rzeczypospolitej Polskiej,
f)
wykrycia obcych okrętów wojennych i wojskowych statków powietrznych na polskich obszarach
morskich,
g)
wykrycia w zasięgu obserwacji technicznej i wzrokowej nierozpoznanych obiektów nawodnych
oraz statków powietrznych,
h)
zaobserwowanych awarii jednostek pływających oraz sygnałów wzywania pomocy,
i)
zaobserwowanych zanieczyszczeń powierzchni na polskich obszarach morskich lub w rejonach
zagrażających tym obszarom,
j)
eksploatacji polskich obszarów morskich oraz naruszenia przez statki przepisów tych
obszarów,
k)
planowanych ćwiczeń;
2)
udzielaniu pomocy statkom powietrznym znajdującym się w sytuacjach awaryjnych w strefie
nadgranicznej;
3)
doskonaleniu metodyki wspólnego wykonywania zadań i czynności służbowych mających
na celu przygotowanie do realizacji zadań, o których mowa w art. 11b i art. 11d.
5.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych w porozumieniu z Ministrem Obrony Narodowej
określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb współdziałania Straży Granicznej z
Siłami Zbrojnymi Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie ochrony granicy państwowej,
uwzględniając zakres współdziałania oraz podmioty uprawnione do jego organizacji i
koordynacji.
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze dodaje się art. 122b w brzmieniu:
„
Art. 122b.
1.
Statek powietrzny, który wykonuje lot w przestrzeni powietrznej Rzeczypospolitej Polskiej
w sposób odbiegający od ustalonej organizacji lotu i mogący stanowić zagrożenie dla
bezpieczeństwa wielu osób, może być wezwany przez państwowy organ zarządzania ruchem
lotniczym do:
1)
odpowiedniej zmiany kierunku lub wysokości lotu;
2)
lądowania na wskazanym przez ten organ lotnisku;
3)
wykonania innych poleceń mających na celu przywrócenie właściwego kierunku lub wysokości
lotu.
2.
Do przypadku niezastosowania się do któregokolwiek z wezwań lub poleceń, o których
mowa w ust. 1, stosuje się przepisy art. 18b ust. 2-5 i art. 18bb-18bj ustawy z dnia 12 października 1990 r. o ochronie
granicy państwowej .
”
.
Art. 5.
W ustawie z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego
skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 w ust. 2 w pkt 7 wyrazy „jednostek regazyfikacyjnych skroplonego gazu ziemnego lub baz bunkrowania i przeładunku
skroplonego gazu ziemnego, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, art. 38
pkt 1 lit. d, pkt 2 lit. b-zo” zastępuje się wyrazami „jednostek regazyfikacyjnych skroplonego gazu ziemnego, baz bunkrowania i przeładunku
skroplonego gazu ziemnego lub budynku dla załóg jednostek pływających Straży Granicznej,
o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 3 lit. b i c, art. 38 pkt 1 lit. d, pkt 2 lit.
b-zp”;
2)
w art. 38 w pkt 2 w lit. zo średnik zastępuje się przecinkiem i dodaje się lit. zp
w brzmieniu:
„
zp)
budowa budynku dla załóg jednostek pływających Straży Granicznej wraz z infrastrukturą
niezbędną do jego obsługi, w tym nabrzeżem dla postoju jednostek pływających Straży
Granicznej, na terenie portu morskiego w Świnoujściu, na potrzeby realizowania przez
Straż Graniczną obowiązków w zakresie ochrony obiektów portowych;
”
.
Art. 6.
W ustawie z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej w art. 3 po pkt 5 dodaje się pkt 5a i 5b w brzmieniu:
„
5a)
ustawie z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze - w zakresie działań podejmowanych przez żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej na podstawie art. 122b tej ustawy;
5b)
ustawie z dnia 4 września 2008 r. o ochronie żeglugi i portów morskich - w zakresie działań podejmowanych przez żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej na podstawie art. 27-272 tej ustawy;
”
.
Art. 7.
W ustawie z dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych art. 24 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 24.
1.
Działania antyterrorystyczne na zasadach określonych w ustawie mogą być prowadzone
również poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, na akwenach w polskiej strefie odpowiedzialności
SAR zgodnie z Międzynarodową konwencją o poszukiwaniu i ratownictwie morskim, sporządzoną w Hamburgu
dnia 27 kwietnia 1979 r. , i w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej.
2.
Służby ratownicze prowadzą w zakresie swoich kompetencji działania w polskiej strefie
odpowiedzialności SAR i w polskiej wyłącznej strefie ekonomicznej zmierzające do usunięcia
skutków zdarzenia o charakterze terrorystycznym i w tym zakresie współdziałają ze
sobą oraz ze służbami prowadzącymi działania antyterrorystyczne.
”
.
Art. 8.
W ustawie z dnia 5 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu
regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu oraz niektórych innych ustaw w art. 5 w ust. 1 pkt 6-10 otrzymują brzmienie:
„
6)
w 2023 r. - 10 000 000 zł;
7)
w 2024 r. - 1 000 000 zł;
8)
w 2025 r. - 1 000 000 zł;
9)
w 2026 r. - 1 000 000 zł;
10)
w 2027 r. - 1 000 000 zł.
”
.
Art. 9.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 19 ust. 3 ustawy zmienianej
w art. 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 19 ust. 5 ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, nie dłużej jednak niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Art. 10.
Inwestycje polegające na budowie budynku dla załóg jednostek pływających Straży Granicznej
wraz z nabrzeżem dla postoju jednostek pływających Straży Granicznej wraz z infrastrukturą
towarzyszącą, przygotowywane i realizowane przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy jako inwestycje w zakresie budowy lub przebudowy terminalu, o których mowa
w art. 2 ust. 2 pkt 3 lit. a ustawy zmienianej w art. 5, stają się inwestycją, o której
mowa w art. 38 pkt 2 lit. zp ustawy zmienianej w art. 5. Wszystkie czynności dokonane
w postępowaniach dotyczących przygotowywania lub realizacji tej inwestycji pozostają
w mocy.
Art. 11.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 8, który
wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 12 października 1990 r. o ochronie
granicy państwowej, ustawę z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej, ustawę
z dnia 3 lipca 2002 r. - Prawo lotnicze, ustawę z dnia 24 kwietnia 2009 r. o inwestycjach
w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego gazu ziemnego w Świnoujściu, ustawę
z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i broni palnej, ustawę z
dnia 10 czerwca 2016 r. o działaniach antyterrorystycznych oraz ustawę z dnia 5 lipca
2018 r. o zmianie ustawy o inwestycjach w zakresie terminalu regazyfikacyjnego skroplonego
gazu ziemnego w Świnoujściu oraz niektórych innych ustaw.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 1726, 1855, 2339 i 2600 oraz z 2023 r. poz. 289, 818, 852 i 1234.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2022 r.
poz. 1726, 1855, 2339 i 2600 oraz z 2023 r. poz. 289, 818, 852 i 1234.