Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 23 lutego 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o instytutach badawczych
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Tworzenie, łączenie, podział, reorganizacja, przekształcanie i likwidacja instytutów
- Rozdział 3 - Zasady gospodarki instytutów
- Rozdział 4 - Państwowy instytut badawczy
- Rozdział 5 - Organy instytutu
- Rozdział 6 - Rada Główna Instytutów Badawczych
- Rozdział 7 - Nadzór nad działalnością instytutu
- Rozdział 8 - Centra naukowo-przemysłowe
- Rozdział 9 - Pracownicy instytutu
- Rozdział 10 - Przepis końcowy
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych
z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych
oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw ,
2)
ustawą z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania osób realizujących
zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 22 lutego 2022 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 15 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach
związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób
zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 15.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 21 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1, 2 i 29, art. 2, art. 3 oraz art. 8-12, które wchodzą w życie z dniem
ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 5, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 30 czerwca
2021 r.;
3)
art. 1 pkt 8, 9, 17-22 i 24 lit. b oraz art. 6, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia,
z mocą od dnia 1 kwietnia 2021 r.;
4)
art. 1 pkt 27 i 36, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia
2021 r.;
5)
art. 1 pkt 39, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 30 kwietnia
2021 r.;
6)
art. 1 pkt 41, który wchodzi w życie z dniem ogłoszenia, z mocą od dnia 1 marca 2021 r.
”
;
2)
art. 23, art. 24 i art. 28 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach
wynagradzania osób realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa , które stanowią:
„
Art. 23.
Tworzy się Fundusz.
Art. 24.
1.
W terminie 2 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy minister właściwy do spraw informatyzacji
przekaże środki w wysokości do 150,00 mln zł na rachunek Funduszu, ze środków budżetu
państwa, z części, której jest dysponentem.
2.
Dyrektor Naukowej i Akademickiej Sieci Komputerowej - Państwowego Instytutu Badawczego
może przekazać, na podstawie porozumienia zawartego z ministrem właściwym do spraw
informatyzacji, do dnia 31 grudnia 2022 r. na rachunek Funduszu łącznie środki w wysokości
do 100,00 mln zł ze środków z zysku instytutu oraz z funduszu rezerwowego, o którym
mowa w art. 19 ust. 1 pkt 2 ustawy zmienianej w art. 18.
3.
Przekazanie środków, o których mowa w ust. 2, ujmuje się w planie finansowym Naukowej
i Akademickiej Sieci Komputerowej - Państwowego Instytutu Badawczego jako odrębną
pozycję.
”
„
Art. 28.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 22,
który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Instytutem badawczym w rozumieniu ustawy jest państwowa jednostka organizacyjna, wyodrębniona
pod względem prawnym, organizacyjnym i ekonomiczno-finansowym, która prowadzi badania
naukowe i prace rozwojowe ukierunkowane na ich wdrożenie i zastosowanie w praktyce,
zwana dalej „instytutem”.
2.
Instytut nabywa osobowość prawną z chwilą wpisania do Krajowego Rejestru Sądowego.
3.
Instytut ma prawo używania okrągłej pieczęci z wizerunkiem godła Rzeczypospolitej
Polskiej pośrodku i nazwą instytutu w otoku.
Art. 2.
1.
Do podstawowej działalności instytutu należy:
1)
prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych;
2)
przystosowywanie wyników badań naukowych i prac rozwojowych do potrzeb praktyki;
3)
wdrażanie wyników badań naukowych i prac rozwojowych.
2.
W związku z prowadzoną działalnością podstawową instytut może:
1)
upowszechniać wyniki badań naukowych i prac rozwojowych;
2)
wykonywać badania i analizy oraz opracowywać opinie i ekspertyzy w zakresie prowadzonych
badań naukowych i prac rozwojowych;
3)
opracowywać oceny dotyczące stanu i rozwoju poszczególnych dziedzin nauki i techniki
oraz sektorów gospodarki, które wykorzystują wyniki badań naukowych i prac rozwojowych
oraz w zakresie wykorzystywania w kraju osiągnięć światowej nauki i techniki;
4)
prowadzić działalność normalizacyjną, certyfikacyjną i aprobacyjną;
5)
prowadzić i rozwijać bazy danych związane z przedmiotem działania instytutu;
6)
prowadzić działalność w zakresie informacji naukowej, technicznej i ekonomicznej,
wynalazczości oraz ochrony własności przemysłowej i intelektualnej, a także wspierającej
innowacyjność przedsiębiorstw;
7)
wytwarzać w związku z prowadzonymi badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi aparaturę,
urządzenia, materiały i inne wyroby oraz prowadzić walidację metod badawczych, pomiarowych
oraz kalibrację aparatury;
8)
prowadzić działalność wydawniczą związaną z prowadzonymi badaniami naukowymi i pracami
rozwojowymi.
3.
Instytut, poza zadaniami, o których mowa w ust. 1 i 2, może prowadzić:
1)
kształcenie w szkole doktorskiej1)Do dnia 31 grudnia 2023 r. również na studiach doktoranckich, o których mowa w ustawie
z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183
i 2201 oraz z 2018 r. poz. 138, 398, 650, 730, 912, 1000, 1115 i 1693) na podstawie
art. 329 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669). i na studiach podyplomowych, związane z prowadzonymi przez instytut badaniami naukowymi
i pracami rozwojowymi,
2)
inne formy kształcenia
- na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce .
4.
Instytut może prowadzić działalność inną niż wymieniona w ust. 1-3. Działalność ta
jest wyodrębniona pod względem finansowym i rachunkowym z działalności, o której mowa
w ust. 1-3.
Art. 3.
Instytut prowadzący badania naukowe i prace rozwojowe w zakresie nauk medycznych uczestniczy
w systemie ochrony zdrowia.
Rozdział 2
Tworzenie, łączenie, podział, reorganizacja, przekształcanie i likwidacja instytutów
Art. 4.
Instytut może być utworzony, jeżeli zaistnieje potrzeba prowadzenia w danej dziedzinie
działalności, o której mowa w art. 2 ust. 1 i 2, oraz zostanie zapewniona niezbędna
kadra o odpowiednich kwalifikacjach oraz aparatura badawcza, laboratoryjna, potencjał
informatyczny i inne niezbędne warunki materialno-techniczne.
Art. 5.
1.
Rada Ministrów tworzy instytut, w drodze rozporządzenia, na wniosek ministra właściwego
ze względu na planowaną działalność instytutu, złożony po zasięgnięciu opinii ministra
właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
2.
Rozporządzenie o utworzeniu instytutu określa przedmiot i zakres działania instytutu,
jego nazwę i siedzibę oraz składniki majątkowe, w tym tytuł prawny do gruntów oraz
budynków i urządzeń trwale z nimi związanych.
3.
Ministrem nadzorującym instytut jest minister wskazany w rozporządzeniu Rady Ministrów,
o którym mowa w ust. 1, zwany dalej „ministrem nadzorującym”.
4.
W akcie o utworzeniu instytutu wskazuje się mienie, w które wyposaża się instytut.
Akt ten wskazuje także formę i sposób tego wyposażenia.
5.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, Rada Ministrów może wskazać dwóch ministrów
nadzorujących, określając zakres przedmiotowy nadzoru sprawowanego przez tych ministrów
oraz wskazując kompetencje tych ministrów z zakresu nadzoru nad instytutem.
Art. 6.
1.
Minister nadzorujący wyposaża instytut w środki niezbędne do prowadzenia działalności
określonej w akcie o utworzeniu instytutu.
2.
Instytut działa na podstawie statutu, który określa przedmiot i zakres działania instytutu.
Statut uchwala rada naukowa, a zatwierdza minister nadzorujący.
3.
Pierwszy statut nowo utworzonemu instytutowi oraz statut instytutowi powstałemu w
wyniku połączenia lub podziału nadaje minister nadzorujący. Pierwszy statut obowiązuje
do czasu zatwierdzenia przez ministra nadzorującego statutu uchwalonego zgodnie z
trybem, o którym mowa w ust. 2.
4.
Strukturę organizacyjną instytutu określa regulamin organizacyjny ustalony przez dyrektora,
po zasięgnięciu opinii rady naukowej oraz zakładowych organizacji związkowych.
5.
Do czasu powołania dyrektora w tworzonym instytucie albo w instytucie powstałym w
wyniku połączenia albo podziału minister nadzorujący wyznacza, na okres nie dłuższy
niż 6 miesięcy, osobę pełniącą obowiązki dyrektora.
Art. 7.
1.
Instytut może zostać połączony z innym instytutem, podzielony, zreorganizowany, przekształcony
w instytucję gospodarki budżetowej działającą na podstawie ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub zlikwidowany, jeżeli minister nadzorujący uzna, że łączenie, podział, reorganizacja,
przekształcenie lub likwidacja instytutu są uzasadnione merytorycznie, organizacyjnie
i finansowo, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
2.
Łączenie, podział, reorganizacja lub likwidacja instytutu może nastąpić również na
wspólny wniosek rady naukowej i dyrektora instytutu po zasięgnięciu opinii zakładowych
organizacji związkowych złożony ministrowi nadzorującemu.
3.
Rada Ministrów na wniosek ministra nadzorującego, złożony po zasięgnięciu opinii ministra
właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia, dokonuje
połączenia, podziału, reorganizacji, przekształcenia lub likwidacji instytutu.
3a.
W przypadku reorganizacji instytutu polegającej na zmianie przedmiotu lub zakresu
jego działania minister nadzorujący może odwołać dotychczasowego dyrektora. Przepis
art. 6 ust. 5 stosuje się odpowiednio.
4.
Przekształcenie, o którym mowa w ust. 1, dokonuje się na podstawie niniejszej ustawy.
5.
Do utworzenia instytucji gospodarki budżetowej, poprzez przekształcenie, o którym
mowa w ust. 1, stosuje się przepisy ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych.
6.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 3, Rada Ministrów może wskazać nie więcej niż
dwóch ministrów nadzorujących, określając zakres przedmiotowy nadzoru sprawowanego
przez tych ministrów oraz wskazując kompetencje tych ministrów z zakresu nadzoru nad
instytutem.
Art. 8.
1.
Utworzenie instytutu jest poprzedzone postępowaniem przygotowawczym mającym na celu
ocenę potrzeby oraz warunków jego utworzenia.
2.
Minister właściwy ze względu na planowaną działalność instytutu powołuje zespół roboczy
do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego. Zespół roboczy przedstawia ministrowi
opinię w terminie 2 miesięcy od dnia powołania.
3.
Połączenie, podział, reorganizację, przekształcenie lub likwidację instytutu poprzedza
postępowanie przygotowawcze mające na celu ocenę potrzeby oraz warunków jego połączenia,
podziału, reorganizacji, przekształcenia lub likwidacji.
4.
Minister nadzorujący powołuje zespół roboczy do przeprowadzenia postępowania przygotowawczego.
Zespół roboczy przedstawia ministrowi opinię w terminie 2 miesięcy od dnia powołania.
5.
Opinie w sprawie połączenia, podziału, reorganizacji, przekształcenia lub likwidacji
instytutu przedstawiają ministrowi nadzorującemu również rada naukowa oraz dyrektor
instytutu.
6.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb tworzenia,
łączenia, podziału, reorganizacji, przekształcenia lub likwidacji instytutów, w tym:
1)
komisyjny tryb ustalenia stanu majątkowego i organizacyjno-prawnego instytutu,
2)
uregulowanie zobowiązań,
3)
zabezpieczenie roszczeń pracowniczych,
4)
zagospodarowanie mienia
- mając na celu poprawę jakości prowadzonych badań naukowych i wdrożeń oraz potencjału
naukowego instytutu, a także racjonalne gospodarowanie środkami finansowymi oraz majątkiem
instytutu.
Art. 9.
1.
Instytut, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów, może być:
1)
przekształcony w instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk - po podjęciu uchwały w tej
sprawie przez Prezydium Polskiej Akademii Nauk, w trybie określonym w art. 44 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk ;
2)
(uchylony)
3)
włączony do instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk - po uzgodnieniu z dyrektorem
tego instytutu naukowego oraz z Prezesem Polskiej Akademii Nauk;
4)
przekształcony w instytut działający w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz, zwany dalej
„instytutem Sieci Łukasiewicz”.
1a.
Instytut badawczy może być włączony do uczelni publicznej na zasadach określonych
w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
2.
Przekształcenia instytutu w instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk albo instytut
Sieci Łukasiewicz, albo jego włączenia do instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk
dokonuje Rada Ministrów z własnej inicjatywy albo na wniosek ministra nadzorującego,
po zasięgnięciu opinii dyrektora i rady naukowej instytutu, który ma zostać przekształcony
albo włączony.
3.
Wykreślenie z Krajowego Rejestru Sądowego instytutu:
1)
przekształconego w instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk lub włączonego do takiego
instytutu - następuje na wniosek dyrektora instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk;
2)
(uchylony)
3)
przekształconego w instytut Sieci Łukasiewicz - przez sąd rejestrowy następuje z urzędu,
niezwłocznie po dokonaniu wpisu instytutu Sieci Łukasiewicz do Krajowego Rejestru
Sądowego.
4.
Do instytutu:
1)
przekształconego w:
a)
instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk,
b)
instytut Sieci Łukasiewicz,
2)
włączonego do instytutu naukowego Polskiej Akademii Nauk
- stosuje się odpowiednio przepisy o łączeniu instytutów.
5.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, kryteria i szczegółowe warunki oraz
tryb przekształcania i włączania instytutów, w tym:
1)
komisyjny tryb ustalenia stanu majątkowego i organizacyjno-prawnego instytutu,
2)
uregulowanie zobowiązań,
3)
zabezpieczenie roszczeń pracowniczych,
4)
zagospodarowanie mienia
- mając na celu zwiększanie potencjału badawczego oraz poprawę jakości prowadzonych
badań naukowych i prac rozwojowych, a także racjonalne gospodarowanie środkami finansowymi
oraz majątkiem instytutu.
Art. 10.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, szczegółowe warunki i tryb
działania oraz sposób i warunki tworzenia, łączenia, podziału, reorganizacji i likwidacji
instytutów nadzorowanych przez Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego
do spraw wewnętrznych, uwzględniając potrzeby obronności i bezpieczeństwa państwa
oraz specyfikę działania tych instytutów.
Art. 11.
1.
We wszystkie prawa i obowiązki, których podmiotem były łączone instytuty, włączany
albo przekształcany instytut, wstępuje odpowiednio:
1)
instytut powstały w wyniku połączenia;
2)
instytut, do którego włączono inny instytut;
3)
instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk - w przypadkach, o których mowa w art. 9 ust.
1 pkt 1 i 3;
4)
instytut Sieci Łukasiewicz - w przypadku, o którym mowa w art. 9 ust. 1 pkt 4.
2.
Uprawnienia i obowiązki łączonych instytutów, włączanego albo przekształcanego instytutu
wynikające z decyzji administracyjnych przechodzą z mocy ustawy odpowiednio na:
1)
instytut powstały w wyniku połączenia;
2)
instytut, do którego włączono inny instytut;
3)
instytut naukowy Polskiej Akademii Nauk;
4)
instytut Sieci Łukasiewicz.
Art. 12.
1.
Instytut może podlegać komercjalizacji.
2.
(uchylony)
3.
Do komercjalizacji instytutu stosuje się przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników , z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
4.
Komercjalizację instytutu poprzedza postępowanie przygotowawcze mające na celu ocenę
celowości oraz warunków jego komercjalizacji.
5.
Decyzję o komercjalizacji instytutu może podjąć minister nadzorujący w porozumieniu
z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, z inicjatywy własnej
lub na wniosek dyrektora, po zasięgnięciu opinii rady naukowej.
6.
Do pracowników instytutu przekształconego w spółkę handlową stosuje się art. 231 Kodeksu pracy.
Art. 13.
1.
W spółce handlowej powstałej w wyniku przekształcenia instytutu, która kontynuuje
dotychczasową działalność, można powołać radę naukową spółki.
2.
Do rady naukowej spółki należy:
1)
przedkładanie zarządowi spółki propozycji perspektywicznych kierunków działalności
naukowej, rozwojowej i wdrożeniowej;
2)
(uchylony)
3)
opiniowanie kierunkowych planów tematycznych i finansowych spółki;
4)
opiniowanie regulaminu organizacyjnego spółki.
3.
Do rady naukowej spółki stosuje się art. 30 ust. 3-5 oraz art. 31 i 32.
Art. 14.
1.
W stosunku do instytutów, z wyłączeniem instytutów uczestniczących w systemie ochrony
zdrowia, może być ogłoszona upadłość.
2.
Z dniem ogłoszenia upadłości:
1)
minister nadzorujący odwołuje dyrektora;
2)
rada naukowa, o której mowa w art. 23 pkt 2, ulega rozwiązaniu.
3.
W przypadku wszczęcia postępowania likwidacyjnego minister nadzorujący, w drodze decyzji,
zawiesza to postępowanie z dniem uzyskania informacji o złożeniu wniosku o ogłoszenie
upadłości instytutu i zawiadamia o zawieszeniu postępowania likwidacyjnego Radę Ministrów.
4.
Z dniem ogłoszenia upadłości instytutu postępowanie likwidacyjne podlega umorzeniu.
5.
W sprawach nieuregulowanych niniejszą ustawą do upadłości instytutu stosuje się przepisy
ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe .
Art. 15.
1.
Aparatura badawcza i księgozbiory, które zostały zakupione ze środków publicznych,
są wyłączone z postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego i podlegają przekazaniu
innemu instytutowi. Pozostała aparatura badawcza i księgozbiory mogą być wyłączone
z postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego i podlegać przekazaniu innemu instytutowi.
2.
Przekazanie, o którym mowa w ust. 1, następuje w drodze decyzji ministra nadzorującego.
W decyzji wskazuje się instytut właściwy do przekazania oraz tryb i warunki tego przekazania.
3.
Prawo do patentu na wynalazek, prawo ochronne na wzór użytkowy, prawo z rejestracji
wzoru przemysłowego lub układu scalonego oraz prawa do ochrony wyhodowanej albo odkrytej
i wyprowadzonej przez hodowcę odmiany rośliny, którego właścicielem jest instytut
podlegający likwidacji lub instytut, w stosunku do którego może być ogłoszona upadłość,
jest wyłączone z postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego oraz podlega przekazaniu
innemu instytutowi w trybie i na warunkach określonych w decyzji ministra nadzorującego.
Decyzja określa sposób i warunki rozporządzania prawem oraz jego wykorzystania do
celów komercyjnych.
Rozdział 3
Zasady gospodarki instytutów
Art. 16.
1.
Mienie instytutu obejmuje własność i inne prawa majątkowe.
2.
Organ wskazany w akcie o utworzeniu instytutu wyposaża tworzony instytut w nieruchomości
Skarbu Państwa. Na wyposażenie instytutu tworzonego z połączenia kilku instytutów
przeznacza się nieruchomości stanowiące własność lub użytkowanie wieczyste gruntów
łączonych instytutów; na jego wyposażenie mogą być również przeznaczone nieruchomości
Skarbu Państwa.
3.
Skarb Państwa oraz jednostki samorządu terytorialnego mogą przekazywać instytutom
nieruchomości w trybie i na zasadach określonych w ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami .
4.
Gospodarowanie mieniem instytutu odbywa się zgodnie z zasadami legalności, rzetelności,
celowości, gospodarności i oszczędności.
5.
W przypadku likwidacji instytutu, o której mowa w art. 7 ust. 1, jego majątek, po
zaspokojeniu wierzytelności, staje się własnością Skarbu Państwa. O przeznaczeniu
majątku decyduje minister nadzorujący w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych,
z zastrzeżeniem art. 15.
Art. 17.
1.
Do czynności prawnych dotyczących składników aktywów trwałych, w zakresie komercjalizacji
wyników badań naukowych, prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami,
nie stosuje się przepisów art. 38-41 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym .
2.
Instytut sprzedaje innym podmiotom, na podstawie umów prawa cywilnego, składniki aktywów trwałych w drodze publicznego przetargu na zasadach określonych
w przepisach wydanych na podstawie art. 46 ust. 4 ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych .
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
Instytut może w celu komercjalizacji wyników badań naukowych, prac rozwojowych oraz
know-how związanego z tymi wynikami, a także w celu prowadzenia działań z zakresu
transferu technologii i upowszechniania nauki oraz pozyskiwania środków finansowych
na działalność statutową, za zgodą ministra nadzorującego, tworzyć spółki kapitałowe
i obejmować lub nabywać akcje i udziały w takich spółkach oraz osiągać przychody z
tego tytułu.
5a.
W przypadku utworzenia przez instytut spółki kapitałowej, o której mowa w ust. 5,
w celu realizacji przedsięwzięć z zakresu infrastruktury badawczej lub zarządzania
nią, a także obejmowania lub nabywania akcji i udziałów w takich spółkach, minister
nadzorujący przed wydaniem zgody, o której mowa w ust. 5, zasięga opinii ministra właściwego do spraw nauki 3)Obecnie minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, na podstawie art.
4 ust. 1, art. 5 pkt 21 i art. 26 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1893, 2368 i 2469 oraz z 2022 r. poz. 350), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r..
6.
Przedmiot działalności spółki, o której mowa w ust. 5, musi być związany z prowadzonymi
przez instytut badaniami naukowymi i pracami rozwojowymi, o których mowa w art. 2
ust. 1-3.
7.
Instytut jest obowiązany uzyskać zgodę ministra nadzorującego na wykonywanie praw
z tytułu posiadanych akcji i udziałów w spółkach, o których mowa w ust. 5.
8.
Czynności prawne dokonane z naruszeniem przepisów określonych w ust. 1-7 są nieważne.
Art. 18.
1.
Instytut występuje w obrocie we własnym imieniu i na własny rachunek.
2.
Instytut pokrywa koszty bieżącej działalności z uzyskiwanych przychodów.
3.
Instytut odpowiada za swoje zobowiązania.
4.
Instytut nie odpowiada za zobowiązania Skarbu Państwa ani innych osób prawnych. Skarb
Państwa nie odpowiada za zobowiązania instytutu, z zastrzeżeniem ust. 5.
5.
Niewykonane zobowiązania likwidowanego instytutu uczestniczącego w systemie ochrony
zdrowia lub instytutu, który w okresie 10 lat przed likwidacją nie prowadził działalności
gospodarczej, obciążają Skarb Państwa.
6.
Dyrektor w ramach możliwości finansowych ustala wielkość środków na wynagrodzenia.
7.
Instytut osiąga przychody w związku z prowadzoną działalnością określoną w art. 2,
w tym ze sprzedaży:
1)
wyników badań naukowych, prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami;
2)
patentów, praw ochronnych oraz licencji na stosowanie wynalazków, wzorów użytkowych,
topografii układów scalonych oraz wyhodowanej albo odkrytej i wyprowadzonej odmiany
rośliny;
3)
prac wdrożeniowych, w tym nadzoru autorskiego;
4)
produkcji urządzeń i aparatury oraz innej produkcji lub usług.
8.
Instytut osiąga przychody z subwencji i dotacji na podstawie przepisów ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce i ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, z zastrzeżeniem ust. 9 i art. 21 ust. 6, oraz z innych źródeł.
9.
Łączna kwota dotacji przyznanych w kolejnych latach na dofinansowanie inwestycji realizowanej
przez instytut może wynosić do 100% planowanej wartości kosztorysowej inwestycji.
10.
Podstawą gospodarowania środkami, o których mowa w ust. 7 i 8, jest roczny plan finansowy.
11.
Roczny plan finansowy obejmuje:
1)
przychody własne;
2)
dotacje z budżetu państwa;
3)
koszty, w tym:
a)
wynagrodzenia i naliczane od nich składki,
b)
płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań,
c)
koszty majątkowe.
12.
Roczny plan finansowy ustala dyrektor instytutu po zasięgnięciu opinii rady naukowej.
13.
Sprawozdanie finansowe instytutu zatwierdza minister nadzorujący instytut.
Art. 19.
1.
Instytut tworzy fundusze:
1)
statutowy, który stanowi równowartość majątku według stanu na dzień rozpoczęcia działalności;
2)
rezerwowy, który tworzy się z nie mniej niż 8% zysku netto za poprzedni rok obrotowy;
3)
zakładowy fundusz świadczeń socjalnych, który tworzy się na zasadach określonych w
ustawie z dnia 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych .
2.
Instytut może tworzyć fundusze:
1)
badań własnych, który tworzy się z zysku netto za poprzedni rok obrotowy;
2)
stypendialny, który tworzy się z zysku netto za poprzedni rok obrotowy;
3)
wdrożeń, który tworzy się ze środków przekazanych instytutowi na podstawie umów przez
przedsiębiorców wdrażających wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych tego instytutu,
z tytułu osiągnięcia wymiernych efektów ekonomicznych wdrożenia;
4)
nagród, który tworzy się z zysku netto za poprzedni rok obrotowy.
3.
Fundusze, o których mowa w ust. 1 i 2, zmniejsza się lub zwiększa na następujących
zasadach:
1)
fundusz rezerwowy służy na pokrycie strat instytutu; w przypadku gdy strata netto
będzie wyższa niż fundusz rezerwowy, pozostała część straty zostanie pokryta z funduszu
statutowego;
2)
w przypadku gdy fundusz rezerwowy osiągnie wartość 1/5 funduszu statutowego, instytut
może nie dokonywać odpisu z zysku;
3)
wypłata z funduszu nagród następuje w następnym roku, po zatwierdzeniu sprawozdania
finansowego instytutu; warunki wypłat ze środków funduszu określa zakładowy układ
zbiorowy pracy lub regulamin wynagradzania;
4)
środki funduszu wdrożeniowego przeznacza się na wypłatę nagród za osiągnięcie efektów
wdrożenia; warunki wypłat ze środków funduszu określa zakładowy układ zbiorowy pracy
lub regulamin ustalony przez instytut.
4.
Zysk brutto instytutu z działalności określonej w art. 2 ust. 1-3 oraz zysk netto
z działalności określonej w art. 2 ust. 4 przeznacza się na działalność podstawową
instytutu określoną w art. 2 ust. 1 poprzez zwiększenie:
1)
funduszu rezerwowego;
2)
funduszu badań własnych;
3)
funduszu nagród;
4)
zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
4a4)Dodany przez art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania osób realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa (Dz. U. poz. 2333), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r..
Instytuty badawcze nadzorowane przez ministra właściwego do spraw informatyzacji mogą
przeznaczyć zysk, o którym mowa w ust. 4, na zwiększenie Funduszu Cyberbezpieczeństwa,
o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania osób
realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa .
5.
Dyrektor instytutu przedstawia do zatwierdzenia ministrowi nadzorującemu wniosek dotyczący
podziału zysku, po zaopiniowaniu przez radę naukową. Minister nadzorujący, mając na
względzie dbałość o prawidłowe funkcjonowanie instytutu, może dokonać innego niż wnioskowany
podziału zysku.
6.
Niewykorzystane w danym roku kalendarzowym środki funduszów instytutu przechodzą na
rok następny.
Art. 20.
1.
Instytut jest zwolniony z opłat z tytułu użytkowania wieczystego gruntów stanowiących
własność Skarbu Państwa lub własność gminy, z wyjątkiem części tych gruntów wykorzystywanej
wyłącznie do działalności, o której mowa w art. 2 ust. 4.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do użytkowania wieczystego gruntów wchodzących w skład
Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Instytut, z tytułu użytkowania wieczystego
tych gruntów, ponosi opłaty określone w przepisach o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa.
Rozdział 4
Państwowy instytut badawczy
Art. 21.
1.
Instytut może otrzymać status państwowego instytutu badawczego, jeżeli zaistnieje
potrzeba zlecenia mu zadań, o których mowa w art. 22 pkt 2, do wykonywania w sposób
ciągły.
2.
Status państwowego instytutu badawczego może być nadany instytutowi na wniosek ministra
nadzorującego, po uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki oraz ministrem właściwym do spraw finansów publicznych.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się ocenę dotychczasowej działalności
instytutu dokonaną przez Komisję Ewaluacji Nauki działającą na podstawie przepisów
o szkolnictwie wyższym i nauce, zwaną dalej „Komisją”, ze szczególnym uwzględnieniem
informacji o prowadzonych badaniach naukowych i pracach rozwojowych oraz o ich wynikach,
liczbie zatrudnionych pracowników i ich kwalifikacjach oraz o stanie majątkowym tego
instytutu umożliwiającym właściwą realizację zadań.
4.
Państwowy instytut badawczy, na zasadzie wyłączności, używa w nazwie określenia „Państwowy
Instytut Badawczy”.
5.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, nadaje instytutowi status państwowego instytutu
badawczego, uwzględniając w szczególności wymagania, o których mowa w art. 4, oraz
określając zakres zadań tego instytutu, źródła finansowania i wskazując dysponentów
środków budżetowych przeznaczonych na realizację tych zadań.
5a.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 5, Rada Ministrów może wskazać nie więcej niż
dwóch ministrów nadzorujących, określając zakres przedmiotowy nadzoru sprawowanego
przez tych ministrów oraz wskazując kompetencje tych ministrów z zakresu nadzoru nad
instytutem.
6.
Państwowy instytut badawczy otrzymuje dotację celową na finansowanie realizacji zleconych
zadań. Wysokość dotacji jest określana w ustawie budżetowej, na wniosek właściwych
dysponentów części budżetowych.
7.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może pozbawić instytut statusu państwowego
instytutu badawczego, jeżeli ustały przyczyny uzasadniające nadanie tego statusu albo
gdy instytut nie wykonuje zleconych mu zadań, mając na uwadze zapewnienie ciągłości
działania instytutu i jego prawidłowej gospodarki.
Art. 22.
Do zadań państwowego instytutu badawczego należy wykonywanie:
1)
zadań określonych w art. 2;
2)
zadań szczególnie ważnych dla planowania i realizacji polityki państwa, których wykonanie
jest niezbędne dla zapewnienia obronności i bezpieczeństwa publicznego, działania
wymiaru sprawiedliwości, ochrony dziedzictwa narodowego, rozwoju edukacji i kultury,
kultury fizycznej i sportu oraz poprawy jakości życia obywateli, dotyczących:
a)
opracowywania i opiniowania standardów w zakresie rynku pracy, ochrony pracy i zabezpieczenia
społecznego, ochrony zdrowia, ochrony środowiska, gospodarki żywnościowej, gospodarki
przestrzennej, gospodarki bogactwami i zasobami naturalnymi, rozwoju społeczeństwa
informacyjnego, bezpieczeństwa technicznego, energetycznego i bezpieczeństwa transportu
oraz standardów produktów, procesów i usług, a także warunków przestrzegania tych
standardów,
b)
monitoringu i zapobiegania skutkom zjawisk i wydarzeń mogących stwarzać zagrożenie
publiczne, w tym zapobiegania skutkom katastrof naturalnych lub technicznych, noszących
znamiona klęski żywiołowej.
Rozdział 5
Organy instytutu
Art. 23.
Organami instytutu są:
1)
dyrektor;
2)
rada naukowa.
Art. 24.
1.
Dyrektor:
1)
ustala plany działalności instytutu;
2)
realizuje politykę kadrową;
3)
zarządza mieniem i odpowiada za wykorzystanie mienia instytutu na realizację jego
zadań statutowych, zgodnie z zasadami określonymi w art. 16 ust. 4;
4)
odpowiada za wyniki działalności naukowej i badawczo-rozwojowej instytutu;
5)
reprezentuje instytut;
5a)
tworzy szkoły doktorskie;
6)
podejmuje decyzje we wszystkich sprawach dotyczących instytutu, z wyjątkiem spraw
należących do zakresu działania rady naukowej.
1a.
Dyrektor, po zaopiniowaniu przez radę naukową, ustala regulamin zarządzania prawami
autorskimi i prawami pokrewnymi oraz prawami własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji
wyników badań naukowych i prac rozwojowych, który określa w szczególności:
1)
prawa i obowiązki instytutu, pracowników oraz doktorantów w zakresie ochrony i korzystania
z praw autorskich i praw pokrewnych oraz praw własności przemysłowej;
2)
zasady wynagradzania twórców;
3)
zasady podziału środków uzyskanych z komercjalizacji między twórcą będącym pracownikiem
instytutu a tym instytutem;
4)
zasady i procedury komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych oraz
know-how związanego z tymi wynikami;
5)
zasady korzystania z majątku instytutu wykorzystywanego do komercjalizacji wyników
badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenia usług naukowo-badawczych.
2.
Minister nadzorujący powołuje i odwołuje dyrektora.
2a.
(uchylony)
3.
Minister nadzorujący w akcie o powołaniu dyrektora określa także wysokość jego wynagrodzenia.
4.
(uchylony)
4a.
(uchylony)
5.
(uchylony)
5a.
(uchylony)
6.
Dyrektorem może być osoba, która:
1)
posiada co najmniej stopień naukowy doktora;
2)
korzysta z pełni praw publicznych;
3)
posiada co najmniej 3-letnie doświadczenie w zarządzaniu zespołami pracowniczymi;
4)
(uchylony)
5)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub przestępstwo skarbowe.
7.
(uchylony)
8.
(uchylony)
Art. 25.
(uchylony)
Art. 26.
1.
(uchylony)
2.
(uchylony)
2a.
(uchylony)
3.
W przypadku odwołania dyrektora instytutu minister nadzorujący wyznacza do pełnienia
obowiązków dyrektora jednego z jego zastępców albo inną osobę spełniającą warunki
określone w art. 24 ust. 6 pkt 1-3 i 5 na okres nie dłuższy niż 6 miesięcy.
3a.
(uchylony)
Art. 27.
1.
Zastępców dyrektora powołuje i odwołuje minister nadzorujący.
1a.
(uchylony)
1b.
Minister nadzorujący w akcie o powołaniu zastępcy dyrektora określa także wysokość
jego wynagrodzenia.
2.
Zastępcą dyrektora do spraw naukowych może być osoba posiadająca tytuł naukowy lub
stopień naukowy doktora habilitowanego.
3.
Statut instytutu może przewidywać:
1)
funkcję sekretarza naukowego;
2)
powołanie kolegium lub innych organów opiniodawczo-doradczych dyrektora, określając
ich liczbę.
4.
Członków organów, o których mowa w ust. 3 pkt 2, powołuje i odwołuje dyrektor.
5.
Sekretarzem naukowym może być osoba posiadająca tytuł naukowy lub stopień naukowy
doktora habilitowanego.
Art. 28.
1.
Dyrektor, jego zastępcy oraz główny księgowy nie mogą obejmować ani nabywać akcji
lub udziałów spółek, w których akcje lub udziały ma instytut.
2.
Dyrektor, jego zastępcy oraz główny księgowy nie mogą pozostawać ze spółkami określonymi
w ust. 1 w stosunku pracy oraz świadczyć na innej podstawie usług lub pracy na rzecz
tych spółek. Zakaz ten nie dotyczy zasiadania w radach nadzorczych lub komisjach rewizyjnych
takich spółek.
3.
Dyrektora, jego zastępców oraz głównego księgowego w okresie trwania stosunku pracy
obowiązuje zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej określony w odrębnej umowie.
4.
Do zakazu, o którym mowa w ust. 3, stosuje się przepisy art. 1011, 1013 i 1014 Kodeksu pracy.
5.
Umowę, o której mowa w ust. 3, z dyrektorem oraz zastępcami dyrektora zawiera minister
nadzorujący.
5a.
(uchylony)
Art. 29.
1.
Rada naukowa jest organem stanowiącym, inicjującym, opiniodawczym i doradczym instytutu
w zakresie jego działalności statutowej oraz w sprawach rozwoju kadry naukowej i badawczo-technicznej.
2.
Do zadań rady naukowej należy:
1)
uchwalanie statutu;
2)
(uchylony)
3)
(uchylony)
4)
opiniowanie kandydatów na stanowiska: zastępcy dyrektora do spraw naukowych, sekretarza
naukowego oraz kierowników komórek organizacyjnych wskazanych w regulaminie organizacyjnym,
odpowiedzialnych za prowadzenie badań naukowych;
4a)
(uchylony)
5)
opiniowanie kierunkowych planów tematycznych badań naukowych i prac rozwojowych oraz
finansowych instytutu, a także rocznych sprawozdań dyrektora z wykonania zadań;
6)
zatwierdzanie perspektywicznych kierunków działalności naukowej, rozwojowej i wdrożeniowej;
7)
opiniowanie wniosków w sprawie połączenia, podziału, przekształcenia lub reorganizacji
instytutu oraz stałej współpracy instytutu z innymi osobami prawnymi;
8)
opiniowanie regulaminu organizacyjnego;
9)
opiniowanie rocznego planu finansowego;
10)
opiniowanie rocznych sprawozdań finansowych;
11)
opiniowanie podziału zysku instytutu;
12)
opiniowanie kwalifikacji osób na stanowiska pracowników naukowych i badawczo-technicznych
oraz dokonywanie okresowej oceny dorobku naukowego i technicznego tych pracowników;
13)
opiniowanie wniosków o przyznawanie stypendiów naukowych;
14)
przeprowadzanie postępowań w sprawie nadania stopnia doktora i stopnia doktora habilitowanego
w zakresie posiadanych uprawnień;
15)
wnioskowanie do dyrektora o mianowanie na stanowisko profesora lub profesora instytutu;
16)
ustalanie programów studiów podyplomowych i programów kształcenia w szkołach doktorskich1)Do dnia 31 grudnia 2023 r. również na studiach doktoranckich, o których mowa w ustawie
z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183
i 2201 oraz z 2018 r. poz. 138, 398, 650, 730, 912, 1000, 1115 i 1693) na podstawie
art. 329 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669)., prowadzonych przez instytut;
17)
opiniowanie regulaminu zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz prawami
własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych;
18)
przypisywanie poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji nadawanych po ukończeniu
studiów podyplomowych, o których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 1, z uwzględnieniem art. 21 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym
Systemie Kwalifikacji ;
19)
podejmowanie decyzji o włączeniu do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji kwalifikacji
nadawanych po ukończeniu studiów podyplomowych i innych form kształcenia, z uwzględnieniem
informacji, o których mowa w art. 25 ust. 2 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji;
20)
występowanie do ministra właściwego, o którym mowa w art. 2 pkt 14 ustawy z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji, z wnioskiem o włączenie do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji kwalifikacji nadawanych
po ukończeniu innych form kształcenia, w tym szkoleń i kursów dokształcających, o
których mowa w art. 2 ust. 3 pkt 2.
3.
Prawo głosu w sprawach, o których mowa w ust. 2 pkt 12 i 13, mają członkowie rady
naukowej posiadający stopień naukowy lub tytuł naukowy.
4.
Prawo głosu w sprawach, o których mowa w ust. 2 pkt 14, mają członkowie rady naukowej
posiadający stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy.
5.
Rada naukowa jest uprawniona do zajmowania stanowiska we wszystkich sprawach dotyczących
działalności instytutu.
6.
Rada naukowa sporządza opinie, o których mowa w ust. 2 pkt 4, 5, 7, 9-13, w terminie
nie dłuższym niż 30 dni.
Art. 30.
1.
W skład rady naukowej instytutu wchodzi nie mniej niż dwanaście i nie więcej niż czterdzieści
osób. Statut instytutu określa liczbę tych osób oraz proporcje udziału osób posiadających
stopień naukowy doktora oraz stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy,
wchodzących w skład rady naukowej i będących pracownikami instytutu.
2.
W skład rady naukowej, w liczbie określonej w statucie instytutu, wchodzą:
1)
pracownicy naukowi i badawczo-techniczni instytutu, którzy stanowią co najmniej 40%
składu rady;
2)
osoby niebędące pracownikami instytutu, które stanowią co najmniej 50% składu rady.
2a.
(uchylony)
3.
Osoby posiadające stopień naukowy doktora habilitowanego lub tytuł naukowy, zatrudnione
w pełnym wymiarze czasu pracy w instytucie nie krócej niż rok od dnia rozpoczęcia
procedury powołania rady naukowej, wchodzą w skład rady w liczbie określonej w statucie
instytutu.
4.
Do rady naukowej wchodzą osoby spoza instytutu posiadające co najmniej stopień naukowy
doktora oraz osoby wyróżniające się wiedzą i praktycznym dorobkiem w sferze gospodarczej
objętej działalnością instytutu, które powołuje minister nadzorujący, w tym spośród
kandydatów przedstawionych przez dyrektora.
5.
W skład rady naukowej wchodzą:
1)
dyrektor, jego zastępcy oraz główny księgowy, jeżeli spełniają wymagania określone
w ust. 3, z prawem głosu w sprawach, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 12-14,
2)
przedstawiciel ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki z prawem
głosu w sprawach, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, 4, 5-11 i 17-20
- którzy nie są zaliczani do osób, których liczba została określona w ust. 1.
5a.
Przepisu ust. 5 pkt 2 nie stosuje się do rady naukowej instytutu nadzorowanego przez
ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
6.
Członków rady naukowej nieposiadających stopnia doktora habilitowanego lub tytułu
naukowego oraz przedstawicieli pracowników badawczo-technicznych wybierają w głosowaniu
tajnym pracownicy instytutu na okres 4 lat.
7.
Jeżeli liczba pracowników spełniających wymagania określone w ust. 3 przekracza liczbę
należnych im miejsc w radzie, przeprowadza się wybory, o których mowa w ust. 6.
8.
Tryb wyborów reguluje regulamin wyborów ustanowiony przez dyrektora instytutu po zasięgnięciu
opinii rady naukowej.
9.
Rada naukowa działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu.
10.
Członkowie rady naukowej zatrudnieni poza instytutem są obowiązani do nieujawniania
uzyskanych informacji, stanowiących tajemnicę instytutu w rozumieniu przepisów o zwalczaniu
nieuczciwej konkurencji.
11.
Statut instytutu może przewidywać możliwość udziału w posiedzeniach rady naukowej
za pośrednictwem środków komunikacji elektronicznej, oraz możliwość głosowania za
pośrednictwem systemu teleinformatycznego, jeżeli system ten zapewnia zachowanie tajności
głosowania.
Art. 31.
1.
Rada naukowa wybiera spośród swoich członków w głosowaniu tajnym przewodniczącego
i jego zastępców. Przewodniczącego rady naukowej wybiera się spośród członków rady
powołanych przez ministra nadzorującego.
2.
Przewodniczącym rady naukowej może być osoba posiadająca co najmniej stopień naukowy
doktora.
3.
Funkcja zastępcy przewodniczącego rady naukowej nie może być łączona ze stanowiskiem
dyrektora, zastępcy dyrektora lub głównego księgowego.
4.
W posiedzeniu rady naukowej biorą udział dyrektor, przedstawiciel zakładowych organizacji
związkowych oraz inne osoby zaproszone przez przewodniczącego rady naukowej.
Art. 32.
1.
Z tytułu działalności w radzie naukowej nie przysługuje dodatkowe wynagrodzenie.
2.
Członkom rady naukowej mającym inne miejsce zamieszkania niż miejsce posiedzeń rady
przysługują diety, zwrot kosztów podróży i noclegów związanych z uczestnictwem w tych
posiedzeniach, na podstawie przepisów wydanych na podstawie art. 775 § 2 Kodeksu pracy.
Rozdział 6
Rada Główna Instytutów Badawczych
Art. 33.
1.
Instytuty i instytuty Sieci Łukasiewicz mogą utworzyć Radę Główną Instytutów Badawczych,
zwaną dalej „Radą”, jako wybieralny organ przedstawicielski tych instytutów.
2.
Rada działa na podstawie uchwalonego przez siebie regulaminu.
3.
Kadencja Rady trwa 3 lata.
4.
Rada składa się z trzydziestu jeden członków wybieranych przez elektorów.
5.
Elektorzy są wybierani przez:
1)
rady naukowe - spośród pracowników instytutów;
2)
rady instytutów Sieci Łukasiewicz - spośród pracowników instytutów Sieci Łukasiewicz.
6.
W przypadku instytutu albo instytutu Sieci Łukasiewicz zatrudniającego:
1)
do dwustu pięćdziesięciu pracowników - rada naukowa albo rada instytutu Sieci Łukasiewicz
wybiera jednego elektora;
2)
powyżej dwustu pięćdziesięciu pracowników - rada naukowa albo rada instytutu Sieci
Łukasiewicz wybiera dwóch elektorów.
7.
Rada opracowuje opinie i wnioski w sprawach polityki naukowej państwa oraz w sprawach
warunków i zasad działania instytutów i instytutów Sieci Łukasiewicz, które przedstawia
w szczególności Radzie Ministrów, ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki oraz ministrom nadzorującym instytuty.
Rozdział 7
Nadzór nad działalnością instytutu
Art. 34.
1.
Do kompetencji ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki należy ocena
poziomu działalności naukowej instytutu oraz zgodności działalności instytutu z zadaniami
określonymi w art. 2 ust. 1 i 2.
2.
Podstawą oceny jest ewaluacja jakości działalności naukowej przeprowadzana przez Komisję,
w trybie określonym w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Art. 35.
1.
Minister nadzorujący sprawuje nadzór nad:
1)
zgodnością działań instytutu z przepisami prawa i statutem;
2)
realizacją przez instytut podstawowych zadań instytutu określonych w art. 2 ust. 1;
3)
prawidłowością wydatkowania środków publicznych.
2.
Kontrolę w ramach nadzoru przeprowadza się na zasadach i w trybie określonych w przepisach
o kontroli w administracji rządowej.
3.
Dyrektor i przewodniczący rady naukowej są zobowiązani do realizacji zaleceń pokontrolnych
wydanych przez ministra nadzorującego.
4.
(uchylony)
Art. 35a.
1.
Przewodniczący rady naukowej przekazuje ministrowi nadzorującemu uchwały rady w sprawach,
o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 5-11 i 17-19, w terminie 7 dni od dnia ich podjęcia.
2.
Minister nadzorujący może uchylić w całości albo w części uchwałę, o której mowa w
ust. 1, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami prawa lub statutem
instytutu. Uchylenie uchwały następuje w drodze decyzji administracyjnej, w terminie
30 dni od dnia otrzymania uchwały.
3.
Minister nadzorujący, wszczynając postępowanie, o którym mowa w ust. 2, może wstrzymać
wykonanie uchwały.
Art. 36.
1.
Minister nadzorujący, nie rzadziej niż raz na 3 lata, przeprowadza kontrolę instytutu.
2.
Kontrola instytutu jest przeprowadzana w celu dokonania oceny:
1)
działalności finansowej instytutu;
2)
organizacji i jakości pracy instytutu;
3)
jakości zarządzania instytutem.
3.
(uchylony)
4.
Na podstawie wyników kontroli minister nadzorujący może podjąć czynności określone
w art. 7 ust. 1 lub art. 9 ust. 2. Minister nadzorujący może także zlecić dyrektorowi
instytutu dokonanie czynności naprawczych lub usprawniających działalność instytutu.
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
Art. 37.
15)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1192), która weszła w życie z dniem 23 lipca 2021 r.; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2021 r..
Minister nadzorujący może nałożyć na instytut obowiązek wprowadzenia do jego planu
zadania lub wyznaczyć zadanie poza planem, zgodnie z zakresem działania określonym
w statucie instytutu, jeżeli jest to niezbędne ze względu na potrzeby obronności i
bezpieczeństwa publicznego, w przypadku stanu klęski żywiołowej lub w celu wykonania
zobowiązań międzynarodowych, lub jeżeli ministrowi nadzorującemu została powierzona
realizacja zadania na podstawie art. 10c ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów .
1a6)Dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2021 r..
Na wniosek ministra kierującego działem administracji rządowej lub Szefa Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów Prezes Rady Ministrów może, za zgodą ministra nadzorującego,
nałożyć na instytut obowiązek wprowadzenia do jego planu zadania lub wyznaczyć zadanie
poza planem, zgodnie z zakresem działania określonym w statucie instytutu, w celu
realizacji zadań z zakresu określonego w art. 10c ust. 1 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, jeżeli realizacja zadania ma istotne znaczenie dla rozwoju gospodarki i innowacyjności,
rozwoju społeczeństwa informacyjnego lub cyfryzacji procesów instytucji publicznych
i równocześnie niezbędne jest niezwłoczne rozpoczęcie jego realizacji.
27)W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2021 r..
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, minister nadzorujący, a w przypadkach, o których
mowa w ust. 1a, minister kierujący działem administracji rządowej lub Szef Kancelarii
Prezesa Rady Ministrów, zapewnia instytutowi środki do wykonania zadania, chyba że
wykonanie zadania następuje odpłatnie na podstawie umowy ze stroną finansującą wykonanie
zadania.
3.
Roczne sprawozdanie finansowe oraz informacje o zarządzaniu składnikami mienia trwałego
instytutu dyrektor podaje do informacji publicznej na stronie podmiotowej ministra
nadzorującego w Biuletynie Informacji Publicznej, niezwłocznie po zatwierdzeniu sprawozdania
przez tego ministra.
Art. 37a.
(uchylony)
Rozdział 8
Centra naukowo-przemysłowe
Art. 38.
1.
Instytuty mogą współpracować w ramach centrów naukowo-przemysłowych, zwanych dalej
„centrami”. Warunkiem utworzenia centrum jest nawiązanie współpracy naukowo-gospodarczej
w celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 5, przez co najmniej jeden instytut
badawczy oraz co najmniej jedną jednostkę sektora gospodarczego.
2.
W skład centrów mogą wchodzić również uczelnie i instytuty naukowe Polskiej Akademii
Nauk oraz zagraniczne instytucje naukowe.
3.
Centra działają na podstawie umów zawartych między podmiotami wchodzącymi w skład
centrów.
4.
Umowa o utworzeniu centrum zawiera postanowienia dotyczące w szczególności:
1)
szczegółowych zadań centrum;
2)
struktury organizacyjnej centrum;
3)
sposobu reprezentacji centrum;
4)
sposobu finansowania zadań centrum;
5)
sposobu podejmowania decyzji przez organy centrum;
6)
odpowiedzialności podmiotów wchodzących w skład centrum za zobowiązania majątkowe
centrum.
5.
Do zadań centrów należy:
1)
wspieranie i koordynowanie działalności podmiotów wchodzących w skład centrum;
2)
współdziałanie w realizacji wdrożeń wyników prac naukowo-technicznych centrum;
3)
inicjowanie tworzenia i korzystania z dużej infrastruktury badawczej;
4)
organizowanie okresowej wymiany pracowników i studentów pomiędzy instytutami i uczelniami
a przedsiębiorcami;
5)
realizacja programów staży pracowników naukowych, posiadających stopień naukowy doktora,
w jednostkach centrów, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorców;
6)
inicjowanie i koordynowanie udziału instytutów, przedsiębiorców i uczelni w międzynarodowych
programach badawczych;
7)
pozyskiwanie i obsługa projektów badawczych międzynarodowych, wspólnych projektów
badawczych krajowych i finansowanych z funduszy europejskich.
6.
Centrum działa na zasadach zapewniających reprezentację podmiotów wchodzących w skład
centrum oraz przez swoje organy powołane na podstawie umowy.
7.
Podmioty wchodzące w skład centrum mogą współpracować w formie klastrów, parków technologicznych,
platform technologicznych i w innych formach organizowania się, odpowiadających celom
i przedmiotowi ich działalności.
Rozdział 9
Pracownicy instytutu
Art. 39.
1.
Instytut zatrudnia pracowników:
1)
naukowych;
2)
badawczo-technicznych;
3)
inżynieryjno-technicznych;
4)
administracyjno-ekonomicznych;
5)
bibliotecznych i pracowników dokumentacji naukowej;
6)
na stanowiskach robotniczych;
7)
obsługi i innych.
2.
W instytucie badawczym nie może istnieć stosunek bezpośredniej podległości służbowej
między małżonkami oraz osobami pozostającymi ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego
stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego stopnia oraz w stosunku przysposobienia,
opieki lub kurateli.
3.
Instytuty prowadzące badania naukowe i prace rozwojowe w sferze związanej z ochroną
zdrowia zatrudniają, poza pracownikami, o których mowa w ust. 1, pracowników wykonujących
zawody medyczne.
4.
Żołnierze zawodowi oraz funkcjonariusze służb podlegających ministrowi właściwemu
do spraw wewnętrznych mogą zostać oddelegowani do pełnienia służby w instytucie badawczym.
Art. 40.
(uchylony)
Art. 41.
Pracownikom naukowym i pracownikom badawczo-technicznym przysługuje urlop wypoczynkowy
w wymiarze 36 dni w ciągu roku.
Art. 42.
1.
Pracownikiem naukowym instytutu może być osoba posiadająca wymagane kwalifikacje naukowe,
określone w art. 43.
2.
Podstawowym obowiązkiem pracownika naukowego jest realizacja celów i zadań instytutu,
w tym prowadzenie działalności naukowej i rozwojowej.
Art. 43.
1.
Pracownikiem naukowym może być osoba zatrudniona na stanowisku:
1)
profesora;
2)
profesora instytutu;
3)
adiunkta;
4)
asystenta.
2.
Na stanowisku profesora może być zatrudniona osoba posiadająca tytuł profesora.
3.
Na stanowisku profesora instytutu może być zatrudniona osoba posiadająca tytuł profesora,
stopień doktora habilitowanego lub stopień doktora, a w przypadku osoby na stałe zamieszkującej
za granicą - co najmniej stopień doktora.
4.
Na stanowisku adiunkta może być zatrudniona osoba posiadająca stopień doktora.
5.
Na stanowisku asystenta może być zatrudniona osoba posiadająca tytuł zawodowy magistra
lub równorzędny.
6.
Zatrudnienie pracownika naukowego jest poprzedzone konkursem. Kryteria i tryb przeprowadzania
i ogłaszania konkursu określa statut instytutu. Ogłoszenie o konkursie zamieszcza
się także na stronie podmiotowej ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki w Biuletynie Informacji Publicznej oraz na stronie internetowej Komisji Europejskiej
w europejskim portalu dla mobilnych naukowców przeznaczonym do publikacji ofert pracy
naukowców.
7.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się:
1)
do żołnierzy zawodowych i funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do
spraw wewnętrznych;
2)
w przypadku zatrudnienia na czas określony pracownika naukowego:
a)
skierowanego do pracy na podstawie umowy zawartej z zagraniczną instytucją naukową,
b)
na okres realizacji projektu obejmującego badania naukowe lub prace rozwojowe, finansowanego
w trybie konkursowym ze środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę lub środków
finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, z niepodlegających zwrotowi
środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) lub z innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających
zwrotowi,
c)
na tym samym stanowisku, jeżeli poprzednia umowa o pracę była zawarta na czas nie
krótszy niż trzy lata.
Art. 44.
1.
Stosunek pracy z pracownikami naukowymi nawiązuje się na podstawie umowy o pracę,
z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Nawiązanie stosunku pracy na czas nieokreślony na stanowisku profesora lub profesora
instytutu z pracownikiem naukowym posiadającym tytuł profesora może nastąpić na podstawie
mianowania. Mianowania dokonuje dyrektor. Osobę pełniącą funkcję dyrektora na stanowisko
profesora mianuje minister nadzorujący instytut.
3.
Pracownicy naukowi podlegają okresowym ocenom dorobku naukowego i technicznego, dokonywanym
przez radę naukową. Rada naukowa, dokonując oceny, uwzględnia w szczególności liczbę
i jakość patentów, wdrożeń, publikacji naukowych oraz prowadzonych i planowanych badań
naukowych lub prac rozwojowych.
4.
Pracownicy naukowi podlegają ocenom okresowym nie rzadziej niż raz na 4 lata. Tryb
oceny okresowej określa regulamin ustanowiony przez dyrektora.
5.
Do obowiązków pracownika naukowego należy realizacja zadań statutowych instytutu,
w szczególności poprzez:
1)
twórczą działalność naukową polegającą na rozwiązywaniu problemów naukowych;
2)
wprowadzanie do praktyki wyników badań naukowych lub prac rozwojowych;
3)
podnoszenie swoich kwalifikacji;
4)
upowszechnianie osiągnięć nauki, w tym poprzez publikacje oraz aktywny udział w życiu
naukowym;
5)
kształcenie kadry naukowej;
6)
udział w pracach organizacyjnych instytutu związanych z prowadzonymi badaniami naukowymi
lub pracami rozwojowymi oraz działalnością dydaktyczną lub artystyczną, a w instytucie
nadzorowanym przez ministra właściwego do spraw zdrowia, ministra właściwego do spraw
wewnętrznych lub Ministra Obrony Narodowej - także udzielanie świadczeń zdrowotnych
przez ten instytut.
6.
Do pracowników zatrudnionych na stanowisku asystenta nie stosuje się przepisu ust.
5 pkt 5.
7.
Wykonywanie obowiązków pracownika naukowego stanowi działalność twórczą o indywidualnym
charakterze, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych .
Art. 45.
1.
Stosunek pracy z mianowanym pracownikiem naukowym może ulec rozwiązaniu w każdym czasie
w drodze porozumienia stron.
2.
Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym pracownikiem naukowym, z zachowaniem trzymiesięcznego
okresu wypowiedzenia, może nastąpić w przypadku:
1)
czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli okres tej niezdolności
przekracza okres zasiłkowy, a w przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza
poprawy stanu zdrowia i możliwości powrotu do pracy, jeżeli okres ten przekracza 2
lata;
2)
wszczęcia postępowania w sprawie likwidacji instytutu;
3)
otrzymania przez mianowanego pracownika naukowego dwóch kolejnych ocen negatywnych,
o których mowa w art. 44 ust. 3;
4)
podjęcia dodatkowego zatrudnienia lub prowadzenia działalności gospodarczej bez uzyskania
zgody dyrektora, o której mowa w art. 47 ust. 1.
3.
Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym pracownikiem naukowym bez wypowiedzenia może
nastąpić w przypadku:
1)
trwałej utraty zdolności do pracy na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej orzeczeniem
lekarza orzecznika, w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych, jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia pracownika na innym stanowisku,
odpowiednim do jego stanu zdrowia i kwalifikacji zawodowych, albo gdy pracownik odmawia
przejścia do takiej pracy;
2)
niedostarczenia w wyznaczonym terminie orzeczenia potwierdzającego zdolność do pracy
na zajmowanym stanowisku, wydanego przez lekarza prowadzącego badania okresowe lub
kontrolne;
3)
dopuszczenia się przez niego:
a)
czynu określonego w art. 115 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu,
b)
stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem komisji dyscyplinarnej na podstawie opinii komisji
do spraw etyki w nauce, o której mowa w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk:
-
-przywłaszczenia sobie autorstwa albo wprowadzenia w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania,
-
-rozpowszechnienia, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego utworu w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania,
-
-rozpowszechnienia, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego artystycznego wykonania albo publicznego zniekształcenia takiego utworu, artystycznego wykonania, fonogramu, wideogramu lub nadania,
-
-innego sposobu naruszenia cudzych praw autorskich lub praw pokrewnych,
-
-fałszowania badań lub wyników badań naukowych,
-
-innego oszustwa naukowego;
4)
skazania prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo.
4.
Stosunek pracy z mianowanym pracownikiem naukowym może być rozwiązany również z innych
ważnych przyczyn, po uzyskaniu zgody rady naukowej instytutu.
Art. 46.
1.
Stosunek pracy mianowanego pracownika naukowego wygasa z mocy prawa w przypadku:
1)
stwierdzenia, że mianowanie nastąpiło na podstawie fałszywych lub nieważnych dokumentów;
2)
prawomocnego orzeczenia przez sąd utraty praw publicznych;
3)
prawomocnego orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zajmowania określonego stanowiska,
w przypadku gdy orzeczenie to dotyczy wykonywania obowiązków pracownika naukowego;
4)
upływu trzymiesięcznego okresu nieobecności w pracy z powodu tymczasowego aresztowania;
5)
odbywania kary pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności;
6)
upływu okresu mianowania;
7)
śmierci pracownika naukowego.
2.
Stosunek pracy mianowanego pracownika naukowego zatrudnionego na stanowisku profesora
lub profesora instytutu wygasa z końcem roku, w którym ukończył on 70. rok życia.
3.
Wygaśnięcie stosunku pracy stwierdza dyrektor.
4.
Stosunek pracy mianowanego pracownika naukowego pełniącego funkcję dyrektora, z końcem
roku, w którym ukończył on 70. rok życia, przekształca się w stosunek pracy na podstawie
umowy o pracę.
Art. 47.
1.
Wykonywanie przez pracownika naukowego dodatkowego zatrudnienia w ramach stosunku
pracy lub prowadzenie działalności gospodarczej, bez uzyskania wcześniejszej zgody
dyrektora, stanowi podstawę do rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem w instytucie
będącym podstawowym miejscem pracy.
2.
Osoby zatrudnione na stanowisku dyrektora instytutu mogą podejmować dodatkowe zatrudnienie
w ramach stosunku pracy lub prowadzić działalność gospodarczą, za zgodą ministra nadzorującego.
Wykonywanie przez dyrektora dodatkowego zatrudnienia w ramach stosunku pracy lub prowadzenie
działalności gospodarczej bez zgody ministra nadzorującego powoduje wygaśnięcie powołania,
o którym mowa w art. 24 ust. 2.
3.
Wypowiedzenia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 1, dokonuje dyrektor, a wygaśnięcie
powołania, o którym mowa w ust. 2, stwierdza minister nadzorujący.
4.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do pracowników naukowych podejmujących zatrudnienie
w ramach stosunku pracy:
1)
w urzędach, o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 4a ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach
urzędów państwowych ;
2)
w organach towarzystw naukowych i zawodowych;
3)
w organach wymiaru sprawiedliwości;
4)
w instytucjach kultury;
5)
we władzach Polskiej Akademii Nauk i Polskiej Akademii Umiejętności.
5.
Pracownika naukowego w okresie trwania stosunku pracy obowiązuje zakaz prowadzenia
działalności konkurencyjnej wobec instytutu, określony w odrębnej umowie.
6.
Wykonywanie przez pracownika naukowego działalności konkurencyjnej stanowi podstawę
do rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem w instytucie będącym podstawowym miejscem
pracy.
7.
Przepisy ust. 1 i 3-6 mają zastosowanie do pracowników instytutu, o których mowa w
art. 39 ust. 1 pkt 2 i 3.
Art. 48.
1.
Podstawowym obowiązkiem pracownika badawczo-technicznego jest realizacja celów i zadań
instytutu, a w szczególności aktywne współdziałanie w rozwiązywaniu problemów naukowo-technicznych,
prowadzenie prac zmierzających do ich praktycznych zastosowań oraz uczestniczenie
w ich wdrażaniu i upowszechnianiu.
2.
Do obowiązków pracownika badawczo-technicznego należy realizacja zadań statutowych
instytutu, w szczególności poprzez:
1)
współuczestniczenie w rozwiązywaniu problemów naukowych realizowanych przez instytut;
2)
przystosowywanie rezultatów badań do potrzeb praktyki;
3)
prowadzenie prac w dziedzinie projektów, konstrukcji, technologii, organizacji, metod
leczniczych i udział we wprowadzaniu ich do praktyki;
4)
prowadzenie prac doświadczalnych;
5)
prowadzenie prac związanych z ochroną własności przemysłowej, praw autorskich i wynalazczości;
6)
uczestniczenie w pracach organizacyjnych związanych z działalnością, o której mowa
w pkt 1-4.
Art. 49.
1.
Pracownikiem badawczo-technicznym jest osoba zatrudniona na stanowisku:
1)
głównego specjalisty badawczo-technicznego;
2)
starszego specjalisty badawczo-technicznego;
3)
specjalisty badawczo-technicznego.
2.
Na stanowisku badawczo-technicznym może być zatrudniona osoba posiadająca wykształcenie
wyższe. Dodatkowe kwalifikacje na stanowiska badawczo-techniczne ustala dyrektor po
zasięgnięciu opinii rady naukowej oraz zakładowych organizacji związkowych.
3.
Nabór pracowników badawczo-technicznych na stanowiska przewidziane dla żołnierzy zawodowych
oraz funkcjonariuszy służb podległych ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych
odbywa się na zasadach określonych w przepisach właściwych dla tych służb.
Art. 50.
Pracownicy badawczo-techniczni podlegają ocenom okresowym nie rzadziej niż raz na
4 lata. Do oceny stosuje się odpowiednio przepis art. 44 ust. 3.
Art. 51.
Pracownicy naukowi i badawczo-techniczni ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za
rażące naruszenie obowiązków lub uchybienie godności pracownika nauki.
Art. 52.
1.
Karami dyscyplinarnymi pracownika naukowego i badawczo-technicznego są:
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
nagana z pozbawieniem prawa do pełnienia funkcji kierowniczych w instytucie na okres
do 5 lat.
2.
Odpis orzeczenia o udzieleniu kary dyscyplinarnej z uzasadnieniem włącza się do akt
osobowych pracownika naukowego lub badawczo-technicznego.
Art. 53.
1.
Karę upomnienia za przewinienia dyscyplinarne mniejszej wagi nakłada dyrektor po uprzednim
wysłuchaniu pracownika naukowego lub badawczo-technicznego.
2.
Pracownik naukowy lub badawczo-techniczny ukarany przez dyrektora karą upomnienia
może wnieść odwołanie do komisji dyscyplinarnej. Odwołanie wnosi się w terminie 14
dni od dnia doręczenia zawiadomienia o ukaraniu.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, komisja nie może wymierzyć kary surowszej.
Art. 54.
1.
W sprawach dyscyplinarnych pracowników naukowych lub badawczo-technicznych orzekają:
1)
w pierwszej instancji - komisja dyscyplinarna w instytucie w składzie trzech członków;
2)
w drugiej instancji - komisja dyscyplinarna do spraw pracowników naukowych i badawczo-technicznych
instytutów przy ministrze właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w składzie
trzech członków.
2.
W składzie orzekającym komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, co najmniej jeden z
członków powinien posiadać tytuł zawodowy magistra prawa.
3.
Przewodniczącym składu orzekającego powinien być pracownik naukowy zatrudniony na
stanowisku nie niższym niż obwiniony.
Art. 55.
1.
Komisja dyscyplinarna, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1, pochodzi z wyboru. Tryb
wyboru określa statut instytutu.
2.
Komisję dyscyplinarną, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 2, powołuje minister właściwy
do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
3.
Komisje dyscyplinarne, o których mowa w art. 54 ust. 1, są niezawisłe w zakresie orzekania.
4.
Komisje dyscyplinarne, o których mowa w art. 54 ust. 1, rozstrzygają samodzielnie
wszelkie zagadnienia faktyczne oraz prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych
organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnego skazującego wyroku sądu oraz opinii
komisji do spraw etyki w nauce, o której mowa w ust. 5.
5.
W sprawach naruszeń dyscyplinarnych, które stanowią naruszenie zasad etyki w nauce,
w szczególności w sprawach określonych w art. 56 ust. 3 pkt 1-4, komisja dyscyplinarna
może zwrócić się o wydanie opinii do komisji do spraw etyki w nauce, o której mowa
w art. 39 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk. Opinia komisji do spraw etyki w nauce wiąże komisję dyscyplinarną drugiej instancji
w ustaleniu treści naruszenia.
6.
Postanowienia i orzeczenia składu orzekającego zapadają zwykłą większością głosów.
7.
Kadencja komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 1, trwa 4 lata.
8.
Kadencja komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 2, trwa 4 lata.
9.
Obsługę komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 2, wykonują komórki
organizacyjne urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki.
Art. 56.
1.
Postępowanie dyscyplinarne komisja dyscyplinarna wszczyna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego.
2.
Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia,
odpowiednio przez dyrektora lub ministra nadzorującego, wiadomości o popełnieniu czynu
uzasadniającego nałożenie kary oraz po upływie 5 lat od dnia popełnienia tego czynu.
Jeżeli czyn stanowi przestępstwo, okres ten nie może być krótszy od okresu przedawnienia
ścigania tego przestępstwa, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające z urzędu, w przypadku gdy
pracownikowi naukowemu lub badawczo-technicznemu zarzuca się popełnienie czynu polegającego
na:
1)
przywłaszczeniu sobie autorstwa albo wprowadzeniu w błąd co do autorstwa całości lub
części cudzego utworu;
2)
rozpowszechnieniu, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego utworu w wersji
oryginalnej albo w postaci opracowania;
3)
naruszeniu cudzych praw autorskich lub praw pokrewnych w inny sposób;
4)
fałszowaniu badań lub wyników badań naukowych i prac rozwojowych lub dokonaniu innego
oszustwa naukowego;
5)
przyjmowaniu, w związku z pełnieniem funkcji lub zajmowaniem stanowiska w instytucie,
korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy;
6)
powoływaniu się na wpływy w instytucie, instytucji państwowej lub samorządowej albo
wywoływaniu przekonania innej osoby lub utwierdzaniu jej w przekonaniu o istnieniu
takich wpływów i podjęciu się pośrednictwa w załatwieniu sprawy w zamian za korzyść
majątkową lub osobistą albo jej obietnicę;
7)
udzieleniu albo obiecywaniu udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej w zamian
za pośrednictwo w załatwieniu sprawy w instytucie, polegające na wywarciu wpływu na
decyzję, działanie lub zaniechanie osoby pełniącej funkcję lub zajmującej stanowisko
w instytucie, w związku z pełnieniem tej funkcji lub zajmowaniem stanowiska.
4.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 2, wszczęto postępowanie dyscyplinarne, karalność
czynu uzasadniającego nałożenie kary ustaje z upływem 2 lat od dnia wszczęcia postępowania.
5.
Nie stosuje się przedawnienia w odniesieniu do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego
wobec pracownika naukowego lub badawczo-technicznego, któremu zarzuca się popełnienie
czynu, o którym mowa w ust. 3 pkt 1-5.
6.
Kary dyscyplinarne określone w art. 52 ust. 1 ulegają zatarciu, a odpis orzeczenia
o ukaraniu, dołączony do akt osobowych pracownika naukowego lub badawczo-technicznego,
podlega usunięciu po upływie 3 lat, a w przypadku kary określonej w art. 52 ust. 1
pkt 3 po upływie 5 lat od dnia doręczenia mu prawomocnego orzeczenia o ukaraniu, jeżeli
w tym okresie nie został on ukarany dyscyplinarnie lub prawomocnie skazany za przestępstwo
umyślne.
Art. 57.
1.
Rzecznika dyscyplinarnego w instytucie powołuje rada naukowa instytutu, a rzecznika
dyscyplinarnego przy komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 2
- minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, spośród pracowników naukowych
posiadających co najmniej stopień doktora habilitowanego.
2.
W przypadku powzięcia przez organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, wiadomości
o popełnieniu czynu uzasadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną, organ niezwłocznie
poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego.
3.
Rzecznik dyscyplinarny jest związany poleceniami organu, który go powołał.
4.
Kadencja rzecznika dyscyplinarnego powoływanego przez radę naukową instytutu trwa
4 lata.
5.
Kadencja rzecznika dyscyplinarnego powoływanego przez ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki trwa 4 lata.
Art. 58.
1.
Obwiniony ma prawo do korzystania z pomocy wybranego przez siebie obrońcy.
2.
W przypadku gdy obwiniony uchyla się od uczestnictwa w postępowaniu, postępowanie
może toczyć się pod jego nieobecność.
3.
Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej w instytucie strony mogą się odwołać do komisji,
o której mowa w art. 54 ust. 1 pkt 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia orzeczenia
wraz z uzasadnieniem.
4.
Od prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 54 ust. 1
pkt 2, stronom służy odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych. Do odwołania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące apelacji. Od orzeczenia Sądu Apelacyjnego nie służy skarga kasacyjna.
5.
O prawomocnym orzeczeniu w sprawach naruszeń, o których mowa w art. 56 ust. 3 pkt
1-4, komisja dyscyplinarna przekazuje informację do wiadomości organu przyznającego
środki finansowe na naukę.
6.
Postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić, jeżeli:
1)
w związku z postępowaniem dopuszczono się rażącego naruszenia prawa, a istnieje uzasadniona
podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;
2)
po wydaniu orzeczenia ujawniły się nowe fakty lub dowody nieznane w chwili jego wydania,
wskazujące na to, że obwiniony jest niewinny, skazano go za popełnienie innego czynu
lub komisja bezpodstawnie umorzyła postępowanie;
3)
w trakcie postępowania naruszono przepisy, przez co uniemożliwiono lub w poważnym
stopniu utrudniono obwinionemu korzystanie z prawa do obrony, albo skład komisji nie
odpowiadał warunkom określonym w art. 54, albo zasiadała w niej osoba podlegająca
wyłączeniu.
7.
Wznowienie nie może nastąpić z przyczyny wymienionej w ust. 6 pkt 1, jeżeli była ona
przedmiotem rozpoznania przez sąd apelacyjny w trybie określonym w ust. 4.
8.
Wznowienie postępowania dyscyplinarnego na niekorzyść obwinionego nie jest dopuszczalne
po jego śmierci albo po upływie 3 lat od popełnienia czynu będącego podstawą orzeczenia,
a gdy czyn stanowił przestępstwo - po upływie okresu przedawnienia ścigania tego przestępstwa
lub w razie wykonania kary i jej zatarcia.
9.
Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego mogą składać, w terminie 30 dni
od dnia powzięcia wiadomości o przyczynie uzasadniającej wznowienie: obwiniony, obrońca,
rzecznik dyscyplinarny, a po śmierci obwinionego lub gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości
co do jego poczytalności - także jego małżonek, krewny w linii prostej, brat lub siostra.
Art. 59.
1.
Dyrektor może zawiesić w pełnieniu obowiązków pracownika naukowego lub badawczo-technicznego,
przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne, a także w toku postępowania
wyjaśniającego, jeżeli ze względu na wagę i wiarygodność przedstawionych zarzutów
celowe jest odsunięcie go od wykonywania obowiązków.
2.
Pracownik naukowy lub badawczo-techniczny zostaje z mocy prawa zawieszony w pełnieniu
obowiązków z dniem jego tymczasowego aresztowania.
3.
Zawieszenie w pełnieniu obowiązków nie może trwać dłużej niż 6 miesięcy, chyba że
przeciwko pracownikowi naukowemu lub badawczo-technicznemu toczy się nadal postępowanie
karne.
Art. 60.
1.
Wynagrodzenie zasadnicze pracownika naukowego lub badawczo-technicznego w okresie
zawieszenia w pełnieniu obowiązków może ulec obniżeniu, a tymczasowo aresztowanego
ulega ograniczeniu najwyżej do połowy, w zależności od stanu rodzinnego pracownika
naukowego lub badawczo-technicznego, począwszy od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego
następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zawieszenie. W okresie zawieszenia w
pełnieniu obowiązków nie przysługują dodatki do wynagrodzenia oraz wynagrodzenie za
godziny ponadwymiarowe.
2.
Jeżeli postępowanie dyscyplinarne lub karne zakończy się umorzeniem z braku dowodów
winy albo wydaniem orzeczenia lub wyroku uniewinniającego, pracownikowi naukowemu
lub badawczo-technicznemu należy wypłacić pozostałą część pełnego wynagrodzenia.
Art. 61.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy tryb postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego, w tym
przebieg postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, możliwość zawieszania i wznawiania
postępowania dyscyplinarnego, sposób i warunki wzywania i przesłuchiwania obwinionego,
świadków i biegłych oraz przeprowadzania innych dowodów, a także sposób wykonywania
kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, z zachowaniem przejrzystości tych postępowań oraz
zapewnieniem bezstronności osób przeprowadzających te postępowania.
Art. 62.
Do postępowania dyscyplinarnego wobec pracowników naukowych i badawczo-technicznych
w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania karnego, z wyłączeniem art. 82 tego kodeksu.
Art. 63.
Zasady wynagradzania pracowników instytutu określa się w zakładowym układzie zbiorowym
pracy lub w zakładowym regulaminie wynagradzania.
Art. 64.
Zasady wynagradzania, zasady określania okresów pracy i innych uprawnień do dodatku
za wysługę lat oraz do nagrody jubileuszowej, zasady określania czasu pracy, uprawnienia
związane z pracą w warunkach uciążliwych lub szkodliwych, przepisy emerytalne, uprawnienia
do odprawy, wynagrodzenie za okres niezdolności do pracy, czasu choroby lub innej
usprawiedliwionej nieobecności w pracy oraz uprawnienia urlopowe dla pracowników instytutów
będących jednocześnie żołnierzami zawodowymi lub funkcjonariuszami służb nadzorowanych
przez ministra właściwego do spraw wewnętrznych określają przepisy właściwe dla tych
służb.
Art. 65.
W sprawach dotyczących stosunku pracy pracowników instytutu, nieuregulowanych w ustawie,
stosuje się przepisy Kodeksu pracy.
Art. 66.
1.
Przepisy art. 1 ust. 3, art. 2, art. 22, art. 23, art. 28 ust. 1 i 2, art. 29-32,
art. 39, art. 41-46, art. 47 ust. 1-4, 6 i 7 oraz art. 48-50 stosuje się odpowiednio
do państwowych jednostek organizacyjnych podległych Ministrowi Sprawiedliwości, prowadzących
działalność naukową i badawczo-rozwojową (jednostka organizacyjna).
2.
Minister Sprawiedliwości powołuje i odwołuje dyrektora oraz zastępców dyrektora jednostki
organizacyjnej.
3.
Statut jednostki organizacyjnej nadaje Minister Sprawiedliwości.
4.
Dyrektora, jego zastępców, głównego księgowego oraz pracownika naukowego w okresie
trwania stosunku pracy obowiązuje zakaz prowadzenia działalności konkurencyjnej wobec
jednostki organizacyjnej, jeżeli zakaz ten został określony w odrębnej umowie.
5.
Do zakazu, o którym mowa w ust. 4, stosuje się przepisy art. 1011, art. 1013 i art. 1014 Kodeksu pracy.
Rozdział 10
Przepis końcowy
Art. 67.
Ustawa wchodzi w życie w terminie8)Ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2010 r., z wyjątkiem art. 39 ust. 2,
który wszedł w życie z dniem 5 czerwca 2011 r., na podstawie art. 4 ustawy z dnia
30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz.
U. poz. 620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r. i na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system
nauki .
1)
Do dnia 31 grudnia 2023 r. również na studiach doktoranckich, o których mowa w ustawie
z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym (Dz. U. z 2017 r. poz. 2183
i 2201 oraz z 2018 r. poz. 138, 398, 650, 730, 912, 1000, 1115 i 1693) na podstawie
art. 329 ust. 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo
o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669).
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1236, 1535, 1773, 1927, 1981, 2054 i 2270.
3)
Obecnie minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, na podstawie art.
4 ust. 1, art. 5 pkt 21 i art. 26 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej (Dz. U. z 2021 r. poz. 1893, 2368 i 2469 oraz z 2022 r. poz. 350), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
4)
Dodany przez art. 18 ustawy z dnia 2 grudnia 2021 r. o szczególnych zasadach wynagradzania
osób realizujących zadania z zakresu cyberbezpieczeństwa (Dz. U. poz. 2333), która
weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
5)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie
ustawy o szczególnych rozwiązaniach związanych z zapobieganiem, przeciwdziałaniem
i zwalczaniem COVID-19, innych chorób zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych
oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1192), która weszła w życie z dniem 23 lipca
2021 r.; wszedł w życie z dniem 1 lipca 2021 r.
6)
Dodany przez art. 3 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł w życie z dniem
1 lipca 2021 r.
7)
W brzmieniu ustalonym przez art. 3 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 5; wszedł
w życie z dniem 1 lipca 2021 r.
8)
Ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2010 r., z wyjątkiem art. 39 ust. 2,
który wszedł w życie z dniem 5 czerwca 2011 r., na podstawie art. 4 ustawy z dnia
30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system nauki (Dz.
U. poz. 620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r.