Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 23 lutego 2022 r.
Treść wyroku
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Zbigniew Jędrzejewski - przewodniczący,
Mariusz Muszyński - sprawozdawca,
Justyn Piskorski,
Jakub Stelina,
Andrzej Zielonacki,
po rozpoznaniu w trybie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania
przed Trybunałem Konstytucyjnym , na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 lutego 2022 r., pytania prawnego Sądu Najwyższego,
czy:
1)
art. 49 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim dopuszcza wniosek o wyłączenie sędziego powołanego przez Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie wniosku Krajowej Rady Sądownictwa, w skład
której wchodzą sędziowie wybrani w sposób przewidziany w art. 9a ustawy z dnia 12 maja 2011 r. o Krajowej Radzie Sądownictwa , w brzmieniu nadanym ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz
niektórych innych ustaw - jest zgodny z art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
2)
art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim obwieszczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wolnych
stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym stanowi akt niewymagający dla swojej ważności
podpisu Prezesa Rady Ministrów - jest zgodny z art. 144 ust. 2 oraz art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji,
3)
art. 1 w związku z art. 82 i art. 86, art. 87, art. 88 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę rozstrzygania przez Sąd Najwyższy
o:
a)
statusie sędziowskim osoby powołanej do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego, w
tym sędziego Sądu Najwyższego,
b)
skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej osoby, a także
c)
czynnym i biernym prawie wyborczym do organów sądu, w tym legitymacji tej osoby do
sprawowania funkcji w organach sądu, zaś w przypadku Sądu Najwyższego - także w organach
izb tego sądu - jest zgodny z art. 2 w związku z art. 45 ust. 1 Konstytucji, z art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17 oraz art. 183 ust. 1 i 2 Konstytucji,
orzeka:
1.
Art. 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim za przesłankę mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności
sędziego w danej sprawie uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do procedury
powoływania tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej
Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest niezgodny z:
a)
art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b)
art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.
2.
Art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w związku z art. 49 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w zakresie, w jakim za przesłankę wyłączenia sędziego z orzekania uznaje okoliczność,
że obwieszczenie Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o wolnych stanowiskach sędziego
w Sądzie Najwyższym, na podstawie którego rozpoczyna się proces nominacyjny sędziów,
stanowi akt wymagający dla swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnaty),
a konsekwencją jego braku jest wątpliwość co do bezstronności sędziego powołanego
do pełnienia urzędu w procedurze nominacyjnej rozpoczętej takim obwieszczeniem, jest
niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 2 oraz art. 144 ust. 3 pkt 17 Konstytucji.
3.
Art. 1 w związku z art. 82 § 1 i art. 86, art. 87, art. 88 ustawy z 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę rozstrzygania przez Sąd Najwyższy
o statusie osoby powołanej do sprawowania urzędu na stanowisku sędziego, w tym sędziego
Sądu Najwyższego, i wynikających z tego uprawnieniach takiego sędziego oraz związanej
z tym statusem skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej osoby, jest niezgodny
z art. 2 w związku z art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17 i art. 183 ust. 1 i 2 Konstytucji.
Ponadto postanawia:
umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Orzeczenie zapadło większością głosów.
Zdanie odrębne zgłosił sędzia Trybunału Konstytucyjnego: Jakub Stelina.
Poświadczono za zgodność z oryginałem.