Minister Przekształceń Własnościowych zawiąże, w imieniu Skarbu Państwa, cztery jednoosobowe spółki akcyjne Skarbu Państwa, zwane dalej „Spółkami Cukrowymi”.

Uprawnienia Skarbu Państwa jako założyciela i akcjonariusza Spółek Cukrowych wykonuje Minister Przekształceń Własnościowych, z tym że ustalenie statutów tych spółek następuje w porozumieniu z Ministrem Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej.

Członków rad nadzorczych Spółek Cukrowych powołuje i odwołuje Minister Przekształceń Własnościowych, z tym że po 1/5 składu rady nadzorczej Spółki Cukrowej wybierają członkowie rad nadzorczych jednoosobowych spółek Skarbu Państwa, których akcje zostały wniesione do tej Spółki Cukrowej, wybrani przez pracowników i plantatorów buraka cukrowego.

W jednoosobowych spółkach Skarbu Państwa, których akcje zostały wniesione do Spółek Cukrowych, pracownicy spółki i plantatorzy buraka cukrowego związani z tymi spółkami umowami kontraktacyjnymi wybierają po 1/5 składu rady nadzorczej.

Z zastrzeżeniem ust. 6 rady nadzorcze, o których mowa w ust. 3 i 4, liczą 5 osób.

Do czasu powołania przez pracowników i plantatorów do rad nadzorczych członków, o których mowa w ust. 3 i 4, rady nadzorcze funkcjonują w składzie powołanym przez walne zgromadzenia.

Po zbyciu przez Skarb Państwa ponad połowy akcji spółki postanowienia statutu w zakresie powoływania i odwoływania członków rady nadzorczej mogą być zmienione, z tym że pracownicy i plantatorzy zachowują prawo wyboru.

Kapitał akcyjny Spółek Cukrowych Skarbu Państwa pokryje wkładami niepieniężnymi w postaci 51% akcji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa powstałych w wyniku przekształcenia przedsiębiorstw państwowych.

Kapitał akcyjny Spółek Cukrowych może być pokryty wkładem pieniężnym.

Wartość wkładów niepieniężnych Skarbu Państwa do Spółek Cukrowych, w czasie gdy Skarb Państwa jest ich jedynym akcjonariuszem, jest równa sumie wartości wnoszonych akcji.

Wartość wnoszonej akcji ustala się jako iloraz wartości księgowej netto jednoosobowej spółki Skarbu Państwa i liczby akcji określonej w statucie w chwili wniesienia tych akcji do Spółki Cukrowej.

Wartość księgową netto jednoosobowej spółki Skarbu Państwa ustala się na podstawie ostatniego bilansu zbadanego przez biegłego rewidenta i zatwierdzonego przez Walne Zgromadzenie Akcjonariuszy, z uwzględnieniem skutków ostatniej aktualizacji wyceny środków trwałych.

Do wkładów wnoszonych przez Skarb Państwa do Spółek Cukrowych, w których Skarb Państwa pozostaje jedynym akcjonariuszem, nie stosuje się przepisów art. 312, 313 i 315 Kodeksu handlowego²⁾Obecnie ustawy z dnia 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz. U. z 2022 r. poz. 1467 i 1488), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2001 r., na podstawie art. 629 tej ustawy..

Wartość akcji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa wnoszonych do Spółek Cukrowych stanowi podstawę obliczenia wartości akcji nabywanych nieodpłatnie przez osoby uprawnione.

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, jednoosobowe spółki Skarbu Państwa oraz przedsiębiorstwa państwowe podlegające przekształceniu w jednoosobowe spółki Skarbu Państwa, których akcje zostaną wniesione do Spółek Cukrowych.

Uprawnionym pracownikom przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia 15% należących do Skarbu Państwa akcji spółki.

Uprawnieni pracownicy nabywają akcje proporcjonalnie do liczby lat przepracowanych w przedsiębiorstwie państwowym i spółce powstałej w wyniku przekształcenia.

Plantatorom przysługuje prawo do nieodpłatnego nabycia 15% należących do Skarbu Państwa akcji spółki.

Uprawnienie do nabycia akcji, o których mowa w ust. 1 i 3, powstaje z dniem wniesienia do Spółek Cukrowych akcji jednoosobowych spółek Skarbu Państwa powstałych w wyniku przekształcenia przedsiębiorstw państwowych.

Plantatorzy mogą skorzystać z prawa do nabycia akcji nieodpłatnie, o ile w ciągu 6 miesięcy od otrzymania pisemnego powiadomienia o nabyciu uprawnień złożą pisemne oświadczenie o zamiarze nabycia akcji. Niezłożenie oświadczenia w terminie powoduje utratę prawa do nieodpłatnego nabycia akcji.

Każdemu uprawnionemu plantatorowi przysługuje prawo nabycia akcji w równej liczbie.

Akcje nabyte nieodpłatnie przez pracowników i plantatorów, o których mowa w ust. 1 i 3, nie mogą być zbyte przed upływem trzech lat od dnia ich nabycia.

Minister Skarbu Państwa określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb nabywania akcji przez uprawnionych pracowników.

Minister Rolnictwa i Gospodarki Żywnościowej określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy tryb nabywania akcji przez uprawnionych plantatorów oraz sposób wyłaniania przedstawiciela plantatorów do podejmowania czynności, o których mowa w ustawie.

Minister właściwy do spraw Skarbu Państwa, działający w imieniu Skarbu Państwa, wniesie na podwyższenie kapitału Krajowej Spółki Cukrowej wszystkie będące w posiadaniu Skarbu Państwa akcje Spółek Cukrowych utworzonych na podstawie art. 6 ust. 1 oraz akcje spółek, o których mowa w art. 7 ust. 2, które nie podlegały połączeniu z Krajową Spółką Cukrową. Do rozporządzania akcjami cukrowni polegającego na wniesieniu ich na podwyższenie kapitału Krajowej Spółki Cukrowej nie stosuje się przepisów ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji³⁾Obecnie ogólne określenie przedmiotu ustawy brzmi: o komercjalizacji i niektórych uprawnieniach pracowników, na podstawie art. 14 pkt 1 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz. U. poz. 2260), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2017 r..

Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, program prywatyzacji Krajowej Spółki Cukrowej oraz tryb zbywania akcji wyłącznie dla plantatorów buraków cukrowych związanych umowami kontraktacji buraków cukrowych z Krajową Spółką Cukrową i pracowników Krajowej Spółki Cukrowej. Zapłata za akcje może być dokonywana w ratach. Do zbywania akcji nie stosuje się przepisów ustawy, o której mowa w ust. 1.

Plantatorzy buraków cukrowych i pracownicy przemysłu cukrowniczego, w miejsce uprawnień do nieodpłatnego nabycia akcji uzyskanych na podstawie art. 8, nabywają odpowiednio prawo do nieodpłatnego nabycia akcji Krajowej Spółki Cukrowej. Przepisy Kodeksu spółek handlowych o zamianie akcji stosuje się odpowiednio.

Akcje nabyte w trybie określonym w przepisach wydanych na podstawie ust. 2 lub akcje bez wyłączonego prawa głosu mogą być zbywane wyłącznie innym plantatorom buraków cukrowych związanych umowami kontraktacji buraków cukrowych z Krajową Spółką Cukrową i pracownikom Krajowej Spółki Cukrowej albo mogą być nabyte przez Krajową Spółkę Cukrową w celu umorzenia. Akcje nowych emisji Krajowej Spółki Cukrowej bez wyłączonego prawa głosu mogą obejmować wyłącznie Skarb Państwa, Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa jako mienie własne lub jako mienie wchodzące w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa, plantatorzy buraków cukrowych związani umowami kontraktacji buraków cukrowych z Krajową Spółką Cukrową lub pracownicy Krajowej Spółki Cukrowej. Inne osoby mogą obejmować akcje nowych emisji Krajowej Spółki Cukrowej wyłącznie w formie akcji z wyłączonym prawem głosu.