Rozporządzenie Ministra Infrastrukturyz dnia 29 listopada 2022 r.w sprawie egzaminów na licencję i świadectwo maszynisty 1)Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r.
poz. 937).
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Szczegółowy zakres podstawowej wiedzy zawodowej objętej egzaminem na licencję maszynisty
- Rozdział 3 - Szczegółowy zakres wiedzy i umiejętności objętych egzaminem na świadectwo maszynisty
- Rozdział 4 - Egzamin na licencję maszynisty
- Rozdział 5 - Egzamin na świadectwo maszynisty
- Rozdział 6 - Przepis końcowy
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 22bc ust. 1 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowy zakres podstawowej wiedzy zawodowej objętej egzaminem dla kandydatów na
maszynistów ubiegających się o uzyskanie licencji maszynisty, zwanym dalej „egzaminem
na licencję maszynisty”;
2)
sposób, formę i tryb przygotowania oraz przeprowadzania egzaminu na licencję maszynisty
oraz ponownego egzaminu na licencję maszynisty;
3)
szczegółowy zakres wiedzy i umiejętności, objętych egzaminem dla kandydatów na maszynistów
ubiegających się o uzyskanie świadectwa maszynisty, zwanym dalej „egzaminem na świadectwo
maszynisty”;
4)
sposób, formę i tryb przygotowania oraz przeprowadzania egzaminu na świadectwo maszynisty
oraz ponownego egzaminu na świadectwo maszynisty.
Rozdział 2
Szczegółowy zakres podstawowej wiedzy zawodowej objętej egzaminem na licencję maszynisty
§ 2.
1.
Szczegółowy zakres podstawowej wiedzy zawodowej objętej egzaminem na licencję maszynisty
obejmuje zagadnienia dotyczące:
1)
specyfiki i środowiska pracy maszynisty, w tym jego roli i odpowiedzialności w ruchu
kolejowym oraz wymagań zawodowych i predyspozycji niezbędnych do wykonywania pracy
na tym stanowisku;
2)
technologii transportu kolejowego, w tym przepisów bezpieczeństwa i eksploatacji kolei;
3)
infrastruktury kolejowej;
4)
radiołączności pociągowej;
5)
wiedzy o pociągach, ich składach oraz wymagań technicznych dotyczących lokomotyw,
zespołów trakcyjnych, wagonów osobowych i towarowych oraz innego rodzaju taboru kolejowego;
6)
zagrożeń występujących w ruchu kolejowym;
7)
podstawowych zasad fizyki;
8)
sygnalizacji kolejowej.
2.
W zakresie zagadnień, o których mowa w ust. 1:
1)
pkt 1, sprawdza się:
a)
znajomość aktów prawnych i regulacji dotyczących bezpieczeństwa kolei w zakresie związanym
z wykonywaniem pracy na stanowisku maszynisty, określających:
-
-zasady przyznawania uprawnień maszynistom,
-
-warunki wykonywania przewozu towarów niebezpiecznych,
-
-zasady ochrony środowiska i ochrony przeciwpożarowej w miejscu pracy,
b)
wiedzę o wymaganiach stawianych maszynistom, w tym wymaganiach niezbędnych do wykonywania
obowiązków maszynisty, dotyczących:
-
-prowadzenia pociągu,
-
-zmiennego rytmu dobowego pracy,
-
-konieczności stosowania środków ochrony indywidualnej i innego wyposażenia ochronnego,
-
-posługiwania się dokumentacją związaną z pracą maszynisty, w tym bieżącego jej aktualizowania,
c)
wiedzę, które zachowania są zgodne z zakresem odpowiedzialności maszynisty dotyczącym
kluczowych kwestii bezpieczeństwa ruchu kolejowego, i znajomość czynników wpływających
negatywnie na jego pracę, wynikających z:
-
-przyjmowania określonych leków,
-
-spożywania alkoholu,
-
-zażywania narkotyków lub substancji psychoaktywnych,
-
-chorób,
-
-stresu,
-
-zmęczenia,
d)
umiejętność wskazania dokumentów niezbędnych do wykonywania pracy na stanowisku maszynisty:
-
-aktów prawnych,
-
-służbowych rozkładów jazdy,
e)
umiejętność określenia zasad odpowiedzialności oraz zadań pracowników wykonujących
czynności związane z bezpieczeństwem i prowadzeniem ruchu kolejowego,
f)
wiedzę o znaczeniu dokładności wykonywania zadań i metod wykonywania pracy,
g)
wiedzę o zasadach bezpieczeństwa i higieny pracy w zakresie:
-
-zachowania na obszarze kolejowym,
-
-postępowania przy wsiadaniu do pojazdu kolejowego i wysiadaniu z pojazdu kolejowego,
-
-ergonomii, bezpieczeństwa personelu kolejowego i używanych środków ochrony indywidualnej,
h)
znajomość sposobów radzenia sobie ze stresem i w sytuacjach ekstremalnych,
i)
umiejętność stosowania zasad ochrony środowiska w pracy maszynisty, w tym techniki
jazdy minimalizującej negatywny wpływ na środowisko;
2)
pkt 2, sprawdza się:
a)
znajomość aktów prawnych, procedur i regulacji z zakresu bezpieczeństwa i eksploatacji
kolei,
b)
umiejętność określenia zasad odpowiedzialności oraz zadań pracowników wykonujących
czynności związane z bezpieczeństwem i eksploatacją kolei;
3)
pkt 3, sprawdza się znajomość:
a)
budowy toru kolejowego i stacji kolejowych, w tym stacji rozrządowych,
b)
budowli kolejowych,
c)
techniki prowadzenia ruchu kolejowego,
d)
stosowanych systemów zabezpieczenia ruchu i łączności,
e)
urządzeń związanych z bezpieczeństwem ruchu kolejowego,
f)
budowy sieci trakcyjnej;
4)
pkt 4, sprawdza się:
a)
znajomość zasad działania i znaczenia radiołączności pociągowej,
b)
umiejętność wskazania pracowników, z którymi maszynista kontaktuje się w trakcie jazdy
za pomocą urządzeń radiołączności pociągowej, w tym dyżurnego ruchu i członków drużyny
pociągowej,
c)
umiejętność identyfikowania sytuacji, które wymagają nawiązania łączności za pomocą
urządzeń radiołączności pociągowej,
d)
znajomość metod nawiązywania łączności oraz połączeń alarmowych w systemie radiołączności
analogowej i cyfrowej;
5)
pkt 5, sprawdza się:
a)
znajomość rodzajów trakcji,
b)
umiejętność opisania głównych elementów, systemów, układów i podzespołów pojazdu kolejowego,
c)
znajomość sposobów oznakowania pojazdów kolejowych,
d)
znajomość dokumentów, które powinny znajdować się w pojeździe kolejowym,
e)
znajomość zasad działania poszczególnych rodzajów urządzeń hamulcowych i znajomość
sposobów obliczania masy hamującej,
f)
umiejętność określenia maksymalnej prędkości pociągu,
g)
umiejętność wskazania maksymalnych obciążeń i sił działających na sprzęg,
h)
znajomość działania i funkcji systemów sterowania pociągiem;
6)
pkt 6, sprawdza się:
a)
znajomość zasad bezpieczeństwa ruchu kolejowego,
b)
znajomość zagrożeń związanych z ruchem kolejowym oraz różnych środków stosowanych
do ich ograniczania,
c)
umiejętność rozpoznawania zdarzeń mających znaczenie dla bezpieczeństwa ruchu kolejowego
i znajomość sposobów reakcji w przypadku ich wystąpienia,
d)
znajomość procedur mających zastosowanie do zdarzeń z udziałem osób;
7)
pkt 7, sprawdza się:
a)
umiejętność określenia rozkładu sił działających na koła pojazdu kolejowego oraz czynników
wpływających na skuteczność przyspieszenia i hamowania,
b)
znajomość pojęć i zasad z zakresu elektrotechniki oraz znajomość metod pracy i warunków
zachowania bezpieczeństwa przy urządzeniach elektroenergetycznych zainstalowanych
w pojazdach kolejowych;
8)
pkt 8, sprawdza się znajomość:
a)
sygnałów nadawanych przez semafory, sygnalizatory powtarzające, tarcze ostrzegawcze
semaforowe, tarcze ostrzegawcze przejazdowe, tarcze manewrowe i tarcze rozrządowe,
b)
zasad umieszczenia sygnalizatorów,
c)
sygnałów zamknięcia toru,
d)
sygnałów zatrzymania i zmniejszenia prędkości podawanych przenośnymi tarczami,
e)
sygnałów ogólnego stosowania podawanych przez uprawnione osoby,
f)
sygnałów podawanych dźwiękowym urządzeniem ostrzegającym pojazdu kolejowego,
g)
sygnałów podawanych przy wyprawianiu i przepuszczaniu pociągów,
h)
sygnałów na pociągach i pojazdach kolejowych,
i)
sygnałów alarmowych,
j)
wskaźników, w tym wskaźników stosowanych do prowadzenia ruchu pociągów z wykorzystaniem
systemu ERTMS/ETCS,
k)
sygnałów i wskaźników stosowanych wyłącznie na wyznaczonych liniach kolejowych i stacjach,
l)
sygnałów na semaforach świetlnych, tarczach ostrzegawczych i sygnalizatorach powtarzających,
stosowanych do odwołania.
Rozdział 3
Szczegółowy zakres wiedzy i umiejętności objętych egzaminem na świadectwo maszynisty
§ 3.
1.
Szczegółowy zakres wiedzy i umiejętności objętych egzaminem na świadectwo maszynisty
obejmuje zagadnienia dotyczące:
1)
pojazdu kolejowego:
a)
prób i kontroli przed jazdą,
b)
znajomości pojazdu kolejowego,
c)
prób hamulców,
d)
sposobu funkcjonowania i prędkości maksymalnej pociągu w odniesieniu do charakterystyk
linii kolejowych,
e)
prowadzenia pociągu w sposób, który nie powoduje uszkodzeń infrastruktury kolejowej
lub pojazdów kolejowych,
f)
nieprawidłowości,
g)
postępowania w przypadku poważnych wypadków, wypadków i incydentów,
h)
warunków, które muszą być spełnione, aby kontynuować jazdę po poważnym wypadku, wypadku
i incydencie z udziałem pojazdu kolejowego,
i)
unieruchomienia pociągu;
2)
infrastruktury kolejowej:
a)
rodzaju eksploatacji i prędkości maksymalnej pociągu w odniesieniu do charakterystyk
linii kolejowych,
b)
znajomości linii kolejowych,
c)
przepisów bezpieczeństwa i prowadzenia pociągu,
d)
nieprawidłowości,
e)
postępowania w przypadku poważnych wypadków, wypadków i incydentów, w tym z udziałem
osób,
f)
znajomości sygnalizacji kolejowej.
2.
W zakresie zagadnień, o których mowa w ust. 1 pkt 1:
1)
lit. a, sprawdza się umiejętność:
a)
gromadzenia dokumentacji i niezbędnego wyposażenia,
b)
weryfikacji, czy wyznaczony pojazd kolejowy z napędem własnym może być użyty do obsługi
wyznaczonego pociągu,
c)
wprowadzania do dokumentacji informacji dotyczących pojazdu kolejowego z napędem własnym
i pociągu oraz sprawdzania zgodności zapisanych w dokumentacji informacji ze stanem
faktycznym,
d)
weryfikacji, przez dokonanie określonych prób i kontroli, czy urządzenia związane
z bezpieczeństwem są sprawne;
2)
lit. b, sprawdza się:
a)
znajomość regulatorów i wskaźników znajdujących się w pojeździe kolejowym z napędem
własnym, w tym dotyczących funkcjonowania napędu, hamulców oraz urządzeń kontroli
czujności,
b)
umiejętność weryfikacji wizualnej stanu technicznego pociągu oraz rozpoznawania oznak
nieprawidłowości, zapobiegania ich powstawaniu i odpowiedniego reagowania na nieprawidłowości;
3)
lit. c, sprawdza się umiejętność:
a)
weryfikacji i obliczenia przed jazdą, czy rzeczywista masa hamująca pociągu odpowiada
masie hamującej wymaganej dla danej linii kolejowej, zgodnie z wartościami podanymi
w dokumentacji pociągu,
b)
sprawdzenia działania poszczególnych elementów układu hamulcowego pojazdu trakcyjnego
i pociągu przed jazdą, przy ich uruchamianiu oraz w czasie jazdy;
4)
lit. d, sprawdza się stosowanie odpowiedniej techniki prowadzenia pociągu w celu zachowania
maksymalnych dopuszczalnych prędkości pociągów, w zależności od następujących parametrów
stałych i parametrów zmiennych linii lub odcinków linii kolejowych:
a)
pochyleń miarodajnych,
b)
łuków,
c)
dopuszczalnych prędkości na odcinkach linii kolejowych,
d)
doraźnych ograniczeń prędkości przekazanych maszyniście,
e)
wskazań urządzeń sygnalizacyjnych,
f)
panujących warunków atmosferycznych;
5)
lit. e, sprawdza się umiejętność:
a)
korzystania, zgodnie z obowiązującymi zasadami, z dostępnych układów sterowania,
b)
uruchamiania pociągu, z uwzględnieniem przyczepności i ograniczenia mocy pojazdu trakcyjnego,
c)
używania urządzeń hamulcowych;
6)
lit. f, sprawdza się:
a)
czy zdarzenia zaistniałe podczas prowadzenia pociągu są zauważane,
b)
umiejętność dokonywania weryfikacji wizualnej stanu technicznego pociągu oraz rozpoznawania
oznak nieprawidłowości, zapobiegania ich powstawaniu i odpowiedniego reagowania na
nieprawidłowości,
c)
znajomość stosowania dostępnych urządzeń zabezpieczenia ruchu kolejowego i środków
łączności;
7)
lit. g, sprawdza się:
a)
znajomość obowiązujących procedur zabezpieczenia pociągu i wezwania pomocy w przypadku
poważnego wypadku, wypadku i incydentu,
b)
umiejętność ustalenia, czy w składzie pociągu znajdują się towary niebezpieczne, określenia
ich rodzaju oraz umiejscowienia na podstawie dokumentacji pociągu,
c)
znajomość procedur ewakuacji podróżnych z pociągu pasażerskiego w sytuacji awaryjnej;
8)
lit. h, sprawdza się:
a)
umiejętność dokonania oceny, czy po zaistnieniu poważnego wypadku, wypadku i incydentu
pojazd kolejowy może kontynuować jazdę i określenia, jakie warunki muszą być spełnione,
aby było to możliwe,
b)
umiejętność określenia, czy przed kontynuacją jazdy pociągu jest potrzebna ocena rewidenta
taboru,
c)
znajomość określonych przez zarządcę infrastruktury procedur informowania o możliwości
kontynuowania jazdy po zaistnieniu poważnego wypadku, wypadku i incydentu;
9)
lit. i, sprawdza się wiedzę na temat możliwości zatrzymania pociągu lub jego części
oraz zabezpieczenia pociągu lub jego części przed niespodziewanym uruchomieniem lub
zbiegnięciem.
3.
W zakresie zagadnień, o których mowa w ust. 1 pkt 2:
1)
lit. a, sprawdza się stosowanie:
a)
odpowiedniej techniki prowadzenia pociągu uwzględniającej charakterystykę linii kolejowej,
b)
maksymalnej prędkości pociągu odpowiadającej warunkom atmosferycznym obowiązującym
dla linii kolejowej lub ograniczeniom prędkości,
c)
przyjętych od zarządcy infrastruktury lub użytkownika bocznicy kolejowej informacji;
2)
lit. b, sprawdza się:
a)
umiejętność przewidywania zagrożeń, które mogą powstać w czasie jazdy, oraz odpowiedniego
im zapobiegania, uwzględniając bezpieczeństwo ruchu kolejowego, punktualność prowadzenia
pociągu oraz ekonomikę jazdy,
b)
wiedzę na temat linii kolejowych, urządzeń na trasie jazdy oraz postępowania w przypadku
wyznaczenia tras zastępczych,
c)
znajomość:
-
-warunków eksploatacji linii kolejowej, w tym zmiany toru i zasad prowadzenia ruchu jednokierunkowego,
-
-dokumentów zarządcy infrastruktury dotyczących linii kolejowej w zakresie obowiązującym na stanowisku maszynisty,
-
-torów, które mogą być wykorzystane do danego rodzaju przewozów,
-
-obowiązujących zasad prowadzenia ruchu pociągów oraz systemu sygnalizacyjnego,
-
-systemu blokady liniowej i związanych z nim przepisów,
-
-nazw stacji kolejowych, ich położenia na linii kolejowej oraz warunków widoczności stacji i nastawni,
-
-sygnalizacji przejściowej między różnymi systemami sterowania ruchem kolejowym lub systemami zasilania trakcyjnego,
-
-ograniczeń prędkości dla różnych kategorii prowadzonych pociągów,
-
-profili topograficznych,
-
-szczególnych warunków hamowania na liniach o stromym nachyleniu,
-
-szczególnych właściwości eksploatacyjnych, w tym specjalnych sygnałów, znaków i warunków odjazdu;
3)
lit. c, sprawdza się:
a)
wiedzę w zakresie warunków uruchamiania pociągu, w tym warunków wynikających z przepisów
wydanych na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym, zwanej dalej „ustawą”, oraz przepisów wewnętrznych przewoźnika kolejowego lub zarządcy
infrastruktury,
b)
umiejętność obserwowania sygnałów urządzeń przytorowych i urządzeń znajdujących się
w pojeździe trakcyjnym, odpowiedniego ich interpretowania i postępowania zgodnie z
odpowiednimi procedurami ustalonymi przez przewoźnika kolejowego lub zarządcę infrastruktury,
c)
umiejętność prowadzenia pociągu w sposób bezpieczny i zgodnie z ustalonymi procedurami
dotyczącymi jazdy,
d)
umiejętność stosowania się do otrzymanych poleceń dotyczących warunków prowadzenia
pociągu określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy,
e)
przestrzeganie czasów postojów wynikających z dokumentacji pociągu,
f)
umiejętność ustalenia miejsca położenia pociągu na linii kolejowej,
g)
umiejętność używania hamulców pociągu z uwzględnieniem warunków linii kolejowej,
h)
umiejętność regulowania prędkości jazdy pociągu zgodnie z rozkładem jazdy oraz otrzymanymi
poleceniami dotyczącymi warunków prowadzenia pociągu określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy;
4)
lit. d, sprawdza się umiejętność:
a)
zauważania nieprawidłowości dotyczących infrastruktury kolejowej i otoczenia, w tym
urządzeń sygnalizacyjnych, torów kolejowych i ich otoczenia, zasilania w energię trakcyjną,
przejazdów kolejowo-drogowych, ruchu kolejowego,
b)
określania odległości dzielącej prowadzony pojazd kolejowy od przeszkód zagrażających
bezpieczeństwu ruchu kolejowego,
c)
informowania zarządcy infrastruktury o miejscu i charakterze zaobserwowanych nieprawidłowości
wraz z upewnieniem się, że informacja ta została należycie zrozumiana,
d)
podejmowania działań uwzględniających infrastrukturę kolejową, które mają na celu
zagwarantowanie bezpieczeństwa ruchu kolejowego i osób;
5)
lit. e, sprawdza się umiejętność:
a)
podejmowania działań w celu ochrony pociągu i wezwania pomocy w przypadku poważnego
wypadku, wypadku i incydentu, w tym z udziałem osób,
b)
dokonania oceny dotyczącej warunków zatrzymania pociągu w przypadku pożaru w pociągu
- w celu umożliwienia ewakuacji pasażerów,
c)
przekazania informacji dotyczącej pożaru odpowiednim służbom,
d)
informowania zarządcy infrastruktury o gotowości i braku przeszkód do kontynuowania
jazdy po wystąpieniu poważnego wypadku, wypadku i incydentu - zgodnie z przepisami
wydanymi na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy,
e)
dokonania oceny, czy jest możliwe dalsze prowadzenie pociągu po infrastrukturze kolejowej
i określenia, jakie warunki muszą być spełnione, aby było to możliwe;
6)
lit. f, sprawdza się znajomość:
a)
sygnałów nadawanych przez semafory, sygnalizatory powtarzające, tarcze ostrzegawcze
semaforowe, tarcze ostrzegawcze przejazdowe, tarcze manewrowe i tarcze rozrządowe,
b)
zasad umieszczenia sygnalizatorów,
c)
sygnałów zamknięcia toru,
d)
sygnałów zatrzymania i zmniejszenia prędkości podawanych przenośnymi tarczami,
e)
sygnałów ogólnego stosowania podawanych przez uprawnione osoby,
f)
sygnałów podawanych dźwiękowym urządzeniem ostrzegającym pojazdu kolejowego,
g)
sygnałów podawanych przy wyprawianiu i przepuszczaniu pociągów,
h)
sygnałów na pociągach i pojazdach kolejowych,
i)
sygnałów alarmowych,
j)
wskaźników, w tym wskaźników stosowanych do prowadzenia ruchu pociągów z wykorzystaniem
systemu ERTMS/ETCS,
k)
sygnałów i wskaźników stosowanych wyłącznie na wyznaczonych liniach kolejowych i stacjach,
l)
sygnałów na semaforach świetlnych, tarczach ostrzegawczych i sygnalizatorach powtarzających,
stosowanych do odwołania.
Rozdział 4
Egzamin na licencję maszynisty
§ 4.
1.
Kandydat na maszynistę za pośrednictwem systemu teleinformatycznego obsługującego
krajowy rejestr maszynistów i prowadzących pojazdy kolejowe, o którym mowa w art.
25x ust. 1 ustawy, zwany dalej „rejestrem”, wybiera termin egzaminu na licencję maszynisty
z wykazu terminów sesji egzaminacyjnych opublikowanych na podstawie art. 22ba ust.
5 ustawy.
2.
Rezerwacja terminu egzaminu na licencję maszynisty jest dokonywana za pomocą systemu
teleinformatycznego obsługującego rejestr i następuje po złożeniu i podpisaniu przez
kandydata na maszynistę wniosku w sposób określony w art. 22ba ust. 2 ustawy.
§ 5.
Egzamin na licencję maszynisty przeprowadza się w terminie i miejscu określonych w
powiadomieniu Prezesa Urzędu Transportu Kolejowego, zwanego dalej „Prezesem UTK”,
przekazanym kandydatowi na maszynistę za pośrednictwem systemu teleinformatycznego
obsługującego rejestr.
§ 6.
1.
Przed rozpoczęciem egzaminu na licencję maszynisty egzaminator przeprowadzający ten
egzamin:
1)
dokonuje przydzielenia stanowisk egzaminacyjnych kandydatom na maszynistów dopuszczonym
do egzaminu na licencję maszynisty;
2)
przeprowadza szkolenie z działania systemu teleinformatycznego, za pomocą którego
jest przeprowadzany egzamin.
2.
Egzamin na licencję maszynisty przeprowadza się w sposób zapewniający samodzielne
rozwiązanie testu, o którym mowa w art. 22ba ust. 9 ustawy, zwanego dalej „testem
na licencję”, przez kandydata na maszynistę.
3.
Egzamin na licencję maszynisty trwa 200 minut.
4.
W czasie trwania egzaminu na licencję maszynisty:
1)
w sali egzaminacyjnej nie znajdują się przedmioty mogące stanowić pomoc dla kandydatów
na maszynistów;
2)
kandydatom na maszynistów zabrania się:
a)
porozumiewania się między sobą,
b)
posiadania materiałów i urządzeń służących do przekazu lub odbioru informacji i korzystania
z nich,
c)
zmieniania przydzielonych stanowisk egzaminacyjnych,
d)
opuszczania sali egzaminacyjnej, z zastrzeżeniem opuszczenia sali egzaminacyjnej w
wyjątkowej sytuacji, po uzyskaniu zgody egzaminatora przeprowadzającego egzamin na
licencję maszynisty oraz pod nadzorem osoby przez niego wskazanej;
3)
w sali egzaminacyjnej mogą przebywać wyłącznie:
a)
kandydaci na maszynistów dopuszczeni do egzaminu na licencję maszynisty,
b)
egzaminator przeprowadzający egzamin na licencję maszynisty,
c)
Prezes UTK lub upoważnione przez niego osoby - jeżeli ich obecność nie zakłóca i nie
utrudnia przebiegu egzaminu na licencję maszynisty;
4)
kandydatom na maszynistów nie udziela się żadnych wyjaśnień dotyczących pytań.
§ 7.
1.
Test na licencję składa się ze 100 pytań obejmujących:
1)
6 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1;
2)
5 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2;
3)
35 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3;
4)
8 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 4;
5)
25 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 5;
6)
3 pytania - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 6;
7)
3 pytania - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 7;
8)
15 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 8.
2.
Do każdego pytania są przyporządkowane cztery odpowiedzi.
3.
Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskuje się 1 punkt.
§ 8.
1.
Uzyskanie pozytywnego wyniku egzaminu na licencję maszynisty następuje po łącznym
spełnieniu warunków:
1)
uzyskaniu co najmniej 75 punktów z testu na licencję;
2)
uzyskaniu co najmniej połowy punktów z pytań dotyczących poszczególnych zakresów zagadnień,
o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1-7;
3)
uzyskaniu maksymalnej liczby punktów z pytań dotyczących zakresu zagadnienia, o którym
mowa w § 2 ust. 1 pkt 8.
2.
Naruszenie przez kandydata na maszynistę zasad, o których mowa w § 6 ust. 4 pkt 2,
powoduje jego wykluczenie z egzaminu na licencję maszynisty. Wykluczenie z egzaminu
na licencję maszynisty jest równoznaczne z uzyskaniem negatywnego wyniku z egzaminu.
3.
Ostateczny wynik egzaminu na licencję maszynisty zatwierdza egzaminator przeprowadzający
ten egzamin w protokole, o którym mowa w § 9.
§ 9.
W terminie 3 dni roboczych od dnia przeprowadzenia egzaminu na licencję maszynisty
egzaminator przeprowadzający ten egzamin sporządza protokół zawierający:
1)
datę przeprowadzenia egzaminu na licencję maszynisty;
2)
imię (imiona) i nazwisko kandydata na maszynistę oraz jego numer PESEL, a w przypadku
osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego
tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument;
3)
imię (imiona) i nazwisko oraz numer ewidencyjny egzaminatora przeprowadzającego egzamin
na licencję maszynisty;
4)
uzyskany wynik z testu na licencję oraz wynik zatwierdzony przez egzaminatora przeprowadzającego
egzamin na licencję maszynisty;
5)
ewentualne uwagi egzaminatora przeprowadzającego egzamin na licencję maszynisty;
6)
uzasadnienie negatywnego wyniku egzaminu na licencję maszynisty - jeżeli dotyczy;
7)
podpis egzaminatora przeprowadzającego egzamin na licencję maszynisty.
§ 10.
1.
Do ponownego egzaminu na licencję maszynisty stosuje się przepisy § 4 ust. 1 oraz
§ 5-9.
2.
Rezerwacja terminu ponownego egzaminu na licencję maszynisty jest dokonywana za pomocą
systemu teleinformatycznego obsługującego rejestr i następuje po wybraniu przez kandydata
na maszynistę terminu zgodnie z § 4 ust. 1.
Rozdział 5
Egzamin na świadectwo maszynisty
§ 11.
Część teoretyczną egzaminu na świadectwo maszynisty, o której mowa w art. 22bb ust.
6 ustawy, przeprowadza się w terminach i miejscach określonych w powiadomieniach Prezesa
UTK, przekazywanych kandydatowi oraz przewoźnikowi kolejowemu lub zarządcy infrastruktury
zatrudniającemu kandydata na maszynistę za pośrednictwem systemu teleinformatycznego
obsługującego rejestr.
§ 12.
1.
Część teoretyczna egzaminu na świadectwo maszynisty przeprowadzana w formie testu,
o którym mowa w art. 22bb ust. 6 pkt 1 ustawy, zwana dalej „testem na świadectwo”,
obejmuje sprawdzenie wiedzy z zakresu zagadnień, o których mowa w § 3 ust. 1.
2.
Do testu na świadectwo stosuje się odpowiednio przepisy § 6 ust. 1-4.
§ 13.
1.
Test na świadectwo składa się ze 100 pytań obejmujących:
1)
25 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1;
2)
60 pytań - z zakresu zagadnień, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. a-e;
3)
15 pytań - z zakresu zagadnienia, o którym mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. f.
2.
Do każdego pytania przyporządkowane są cztery odpowiedzi.
3.
Za każdą prawidłową odpowiedź uzyskuje się 1 punkt.
§ 14.
1.
Uzyskanie pozytywnego wyniku z testu na świadectwo następuje po łącznym spełnieniu
warunków:
1)
uzyskaniu co najmniej 75 punktów z testu na świadectwo;
2)
uzyskaniu co najmniej połowy punktów z pytań dotyczących poszczególnych zakresów zagadnień,
o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 1 i 2 lit. a-e;
3)
uzyskaniu maksymalnej liczby punktów z pytań dotyczących zakresu zagadnienia, o którym
mowa w § 3 ust. 1 pkt 2 lit. f.
2.
Naruszenie przez kandydata na maszynistę zasad, o których mowa w § 6 ust. 4 pkt 2,
powoduje jego wykluczenie z egzaminu na świadectwo maszynisty. Wykluczenie z egzaminu
na świadectwo maszynisty jest równoznaczne z uzyskaniem negatywnego wyniku z egzaminu.
3.
Do zatwierdzenia ostatecznego wyniku testu na świadectwo przepisy § 8 ust. 3 i § 9
stosuje się odpowiednio, z tym że egzaminator przeprowadzający test na świadectwo
sporządza protokół niezwłocznie po zakończeniu tego testu.
§ 15.
1.
Warunkiem dopuszczenia kandydata na maszynistę do części teoretycznej egzaminu na
świadectwo maszynisty przeprowadzanej w formie zadań, o których mowa w art. 22bb ust.
6 pkt 2 ustawy, zwanej dalej „egzaminem na symulatorze”, jest uzyskanie pozytywnego
wyniku z testu na świadectwo, zatwierdzonego zgodnie z § 14 ust. 3.
2.
Egzamin na symulatorze poprzedza trzydziestominutowy instruktaż z obsługi pulpitu.
§ 16.
1.
Egzamin na symulatorze trwa 90 minut.
2.
Jeżeli zadania egzaminacyjne określone w scenariuszu egzaminacyjnym, o którym mowa
w § 18, zostały zrealizowane, a kandydat na maszynistę uzyskał pozytywny wynik, o
którym mowa w § 19, egzaminator przeprowadzający egzamin na symulatorze może zakończyć
ten egzamin przed upływem czasu, o którym mowa w ust. 1, nie wcześniej jednak niż
po upływie 60 minut od rozpoczęcia tego egzaminu.
§ 17.
W czasie trwania egzaminu na symulatorze w kabinie symulatora pojazdu kolejowego może
przebywać wyłącznie kandydat na maszynistę.
§ 18.
1.
Egzamin na symulatorze polega na wykonaniu zadań egzaminacyjnych określonych w scenariuszu
egzaminacyjnym, który opracowuje egzaminator przeprowadzający egzamin na symulatorze.
2.
Scenariusz egzaminacyjny obejmuje:
1)
symulację standardowych warunków prowadzenia pociągu albo jazdy manewrowej - w zależności
od kategorii świadectwa, o którą ubiega się kandydat na maszynistę;
2)
5 zadań polegających na symulowaniu sytuacji niestandardowych, z czego:
a)
2 zadania obejmują sytuacje zamierzone, dla których sposób prowadzenia ruchu kolejowego
został uregulowany w przepisach wydanych na podstawie art. 17 ust. 7 ustawy,
b)
3 zadania obejmują sytuacje losowe związane z występowaniem nagłych, nieprzewidzianych
sytuacji lub czynników, mających źródło w systemie kolejowym i poza tym systemem,
lub sytuacji niebezpiecznych.
3.
Zadania, o których mowa w ust. 2 pkt 2, mają na celu sprawdzenie:
1)
umiejętności zachowania się kandydata na maszynistę w normalnych sytuacjach związanych
z ruchem pociągów;
2)
postępowania kandydata na maszynistę podczas prowadzenia pociągu w różnych warunkach
i konfiguracjach ruchowych na liniach jednotorowych i dwutorowych z różnego rodzaju
blokadami liniowymi;
3)
sprawdzenie reakcji kandydata na maszynistę na sygnały nadawane przez sygnalizatory
kolejowe, pracowników kolejowych oraz wskaźniki, a także urządzenia zabezpieczenia
ruchu pociągów;
4)
sprawdzenie umiejętności kandydata na maszynistę porozumiewania się z użyciem radiołączności
pociągowej.
§ 19.
Kandydat na maszynistę uzyskuje pozytywny wynik z egzaminu na symulatorze, jeżeli
wykona wszystkie zadania, o których mowa w § 18 ust. 2, zgodnie z obowiązującymi przepisami
oraz zasadami obowiązującymi na infrastrukturze kolejowej, na której odbywa się egzamin.
§ 20.
W terminie 3 dni roboczych od dnia przeprowadzenia egzaminu na symulatorze egzaminator
przeprowadzający ten egzamin sporządza protokół zawierający:
1)
datę przeprowadzenia egzaminu na symulatorze;
2)
imię (imiona) i nazwisko kandydata na maszynistę oraz jego numer PESEL, a w przypadku
osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego
tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument;
3)
dokumentację z przebiegu egzaminu na symulatorze;
4)
wynik egzaminu na symulatorze;
5)
ewentualne uwagi egzaminatora przeprowadzającego egzamin na symulatorze;
6)
uzasadnienie negatywnego wyniku egzaminu na symulatorze maszynisty - jeżeli dotyczy;
7)
podpis egzaminatora przeprowadzającego egzamin na symulatorze.
§ 21.
W czasie trwania części praktycznej egzaminu na świadectwo maszynisty, o której mowa
w art. 22bb ust. 9 ustawy, zwanej dalej „częścią praktyczną”:
1)
egzaminatorzy przeprowadzający część praktyczną:
a)
sprawują osobisty i bezpośredni nadzór nad kandydatem na maszynistę podczas prowadzenia
pojazdu kolejowego,
b)
weryfikują poprawność wykonywania czynności i zadań,
c)
przestrzegają przepisów dotyczących bezpieczeństwa ruchu kolejowego, sygnalizacji
kolejowej i przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy,
d)
przerywają część praktyczną oraz zatrzymują pociąg lub ograniczają jego prędkość w
przypadku nieprawidłowej obsługi pociągu przez kandydata na maszynistę,
e)
przeciwdziałają wszystkim sytuacjom powodującym zagrożenie bezpieczeństwa ruchu pociągów
lub możliwości uszkodzenia taboru;
2)
kandydat na maszynistę:
a)
prowadzi pociąg zgodnie z jego parametrami, z zachowaniem przepisów bezpieczeństwa
ruchu kolejowego i sygnalizacji kolejowej oraz rozkładem jazdy,
b)
prawidłowo i nie powodując usterek obsługuje pojazd kolejowy z napędem zgodnie z jego
dokumentacją techniczno-ruchową,
c)
niezwłocznie wykonuje polecenia egzaminatorów przeprowadzających cześć praktyczną,
d)
zapowiada sygnały wyświetlane na sygnalizatorach oraz informuje o wszystkich zauważonych
nieprawidłowościach.
§ 22.
Po przeprowadzonej części praktycznej egzaminatorzy przeprowadzający część praktyczną
omawiają z kandydatem na maszynistę uwagi i nieprawidłowości stwierdzone w trakcie
prowadzenia pojazdu kolejowego oraz przedstawiają wynik części praktycznej.
§ 23.
Warunkiem uzyskania pozytywnego wyniku z części praktycznej jest wykonanie przejazdu
zgodnie z obowiązującymi przepisami oraz zasadami obowiązującymi na infrastrukturze
kolejowej, na której odbywa się część praktyczna.
§ 24.
W terminie 3 dni roboczych od dnia przeprowadzenia części praktycznej egzaminatorzy
przeprowadzający część praktyczną sporządzają z niej protokół zawierający:
1)
datę przeprowadzenia części praktycznej;
2)
imię (imiona) i nazwisko kandydata na maszynistę oraz jego numer PESEL, a w przypadku
osoby nieposiadającej numeru PESEL - serię, numer i nazwę dokumentu potwierdzającego
tożsamość oraz nazwę państwa, które wydało ten dokument;
3)
dokumentację z przebiegu części praktycznej;
4)
wynik egzaminu na świadectwo maszynisty;
5)
ewentualne uwagi egzaminatorów przeprowadzających część praktyczną;
6)
uzasadnienie negatywnego wyniku egzaminu na świadectwo maszynisty - jeżeli dotyczy;
7)
podpisy egzaminatorów przeprowadzających część praktyczną.
§ 25.
Do ponownego egzaminu na świadectwo maszynisty stosuje się przepisy § 11-24.
1)
Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r.
poz. 937).
2)
Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę 2007/59/WE Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 23 października 2007 r. w sprawie przyznawania uprawnień
maszynistom prowadzącym lokomotywy i pociągi w obrębie systemu kolejowego Wspólnoty
(Dz. Urz. UE L 315 z 03.12.2007, str. 51, Dz. Urz. UE L 184 z 25.06.2014, str. 11,
Dz. Urz. UE L 146 z 03.06.2016, str. 22 oraz Dz. Urz. UE L 97 z 08.04.2019, str. 1).
3)
Niniejsze rozporządzenie było w zakresie sposobu, formy oraz trybu przygotowania oraz
przeprowadzenia egzaminów dla kandydatów na maszynistów ubiegających się o uzyskanie
licencji i świadectwa maszynisty, a także zakresu wiedzy i umiejętności objętych egzaminem
niezbędnym dla uzyskania licencji i świadectwa maszynisty poprzedzone rozporządzeniem
Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia 10 lutego 2014 r. w sprawie świadectwa maszynisty
(Dz. U. poz. 212, z 2015 r. poz. 1410, z 2016 r. poz. 1848, z 2017 r. poz. 2430 oraz
z 2019 r. poz. 556) oraz rozporządzeniem Ministra Infrastruktury i Rozwoju z dnia
10 lutego 2014 r. w sprawie licencji maszynisty (Dz. U. z 2019 r. poz. 2373), które
w zakresie uregulowanym w niniejszym rozporządzeniu tracą moc z dniem 1 stycznia 2023 r.
w związku z wejściem życie ustawy z dnia 23 lipca 2021 r. o zmianie ustawy o transporcie
kolejowym (Dz. U. poz. 1556).