Obwieszczenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 16 listopada 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi w sprawie warunków i trybu dokonywania zamiany nieruchomości
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie warunków
i trybu dokonywania zamiany nieruchomości , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 sierpnia 2021 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie warunków i trybu dokonywania zamiany nieruchomości .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje § 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 sierpnia 2021 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie warunków i trybu dokonywania zamiany nieruchomości , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 2 marca 2009 r. w sprawie warunków i trybu dokonywania zamiany nieruchomości1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rozwój wsi, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi (Dz. U. poz. 1950).
Na podstawie art. 24 ust. 8 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa warunki i tryb zawierania umów zamiany nieruchomości, na mocy
których osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości
prawnej przenoszą na Skarb Państwa własność nieruchomości w zamian za przeniesienie
przez Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa, zwany dalej „Krajowym Ośrodkiem”, własności
nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa na te podmioty.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
gospodarstwie rolnym - rozumie się przez to gospodarstwo rolne, określone w przepisach
o podatku rolnym, którego właścicielem lub współwłaścicielem jest wyłącznie rolnik;
2)
rolniku - rozumie się przez to osobę podlegającą ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu
na podstawie przepisów o ubezpieczeniu społecznym rolników;
3)
ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami rolnymi Skarbu
Państwa;
4)
hektarze przeliczeniowym - rozumie się przez to hektar przeliczeniowy ustalany na
podstawie przepisów o podatku rolnym.
§ 32)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 12 sierpnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i trybu dokonywania zamiany nieruchomości (Dz. U. poz. 1504), które weszło w życie z dniem 1 września 2021 r..
Zamianą mogą być objęte wyłącznie nieruchomości wolne od wszelkich obciążeń, z wyjątkiem
służebności.
§ 4.
1.
Krajowy Ośrodek może dokonać zamiany:
1)
jeżeli w jej wyniku ulegnie likwidacji gospodarstwo rolne stanowiące własność rolnika
co najmniej przez 5 lat, położone na terenie województw, w których średnia powierzchnia
indywidualnego gospodarstwa rolnego jest mniejsza niż 5 ha, i zostanie utworzone przez
tego rolnika gospodarstwo rolne na terenie innych województw oraz nastąpi odpowiednia
zmiana stałego miejsca zamieszkania rolnika;
2)
na wniosek rolnika, jeżeli w jej wyniku zapobiegnie się zmniejszeniu powierzchni gospodarstwa
rolnego w związku z przeznaczeniem nieruchomości wchodzących w skład tego gospodarstwa
na cele publiczne w rozumieniu przepisów o gospodarce nieruchomościami;
33)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.)
na wniosek osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej
osobowości prawnej, jeżeli zamiana dotyczy przeniesienia przez ten podmiot własności
nieruchomości w zamian za przeniesienie na ten podmiot przez Krajowy Ośrodek:
a)
własności nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa,
która w miejscowym planie zagospodarowania przestrzennego, miejscowym planie rewitalizacji
albo miejscowym planie odbudowy jest przeznaczona na cele inne niż rolne lub w przypadku
której w ostatecznej decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu sposób
zagospodarowania i warunki zabudowy terenu, na którym ta nieruchomość jest położona,
określony został jako inny niż rolny, a w przypadku braku miejscowego planu lub ostatecznej
decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu - która jest położona na terenie
określonym w studium uwarunkowań i kierunków zagospodarowania przestrzennego gminy
jako niezwiązany z kierunkami i zasadami kształtowania rolniczej przestrzeni produkcyjnej,
b)
własności innej niż określona w lit. a nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Własności
Rolnej Skarbu Państwa, gdy jest to uzasadnione realizacją zadań wynikających z polityki
państwa w zakresie wdrażania i stosowania instrumentów wsparcia rolnictwa, aktywnej
polityki rolnej oraz rozwoju obszarów wiejskich za zgodą ministra właściwego do spraw
rozwoju wsi wyrażoną na wniosek Dyrektora Generalnego Krajowego Ośrodka.
1a4)Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
We wniosku o wyrażenie zgody, o której mowa w ust. 1 pkt 3 lit. b, Dyrektor Generalny
Krajowego Ośrodka wskazuje, w szczególności realizacją jakich zadań wynikających z
polityki państwa w zakresie wdrażania i stosowania instrumentów wsparcia rolnictwa,
aktywnej polityki rolnej oraz rozwoju obszarów wiejskich jest uzasadniona zamiana
nieruchomości.
2.
Powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego w wyniku zamiany, o której mowa w ust.
1 pkt 1, nie może być mniejsza niż średnia powierzchnia indywidualnego gospodarstwa
rolnego w danym województwie i nie większa niż 10-krotność tej średniej, ustalanej
według danych Głównego Urzędu Statystycznego, obowiązującej w dniu zawarcia umowy
zamiany.
3.
Do pięcioletniego okresu, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, zalicza się rolnikowi okres,
w którym gospodarstwo rolne stanowiło własność:
1)
jego spadkodawcy lub
2)
osoby, która przekazała swoje gospodarstwo rolne rolnikowi w związku z nabyciem prawa
do rolniczej emerytury lub renty.
4.
Warunek, o którym mowa w ust. 3 pkt 2, uważa się za spełniony, jeżeli przed nabyciem
prawa własności gospodarstwa rolnego rolnik pracował w tym gospodarstwie i podlegał
z tego tytułu ubezpieczeniu emerytalno-rentowemu na podstawie przepisów o ubezpieczeniu
społecznym rolników.
§ 5.
1.
Wartość zamienianych nieruchomości ustala się według zasad określonych w art. 30 ustawy,
z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Przy ustalaniu wartości nieruchomości stanowiącej własność rolnika objętej zamianą,
o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, nie uwzględnia się jej przeznaczenia na cele publiczne.
§ 6.
1.
Zamianę, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, uważa się za ekwiwalentną, jeżeli w zamian
za przeniesienie własności 1 ha przeliczeniowego gruntu rolnego na Skarb Państwa Krajowy
Ośrodek przenosi 10 ha przeliczeniowych gruntu rolnego na własność rolnika.
2.
Zamianę, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2 i 3, uważa się za ekwiwalentną, jeżeli wartość
zamienianych nieruchomości jest równa.
3.
Wartość hektara przeliczeniowego ustala się, dzieląc wartość gruntów rolnych podlegających
zamianie przez liczbę hektarów przeliczeniowych.
§ 7.
1.
Różnica wartości zamienianych nieruchomości podlega dopłacie, do której uiszczenia
są obowiązani odpowiednio osoba fizyczna, osoba prawna, jednostka organizacyjna nieposiadająca
osobowości prawnej albo Krajowy Ośrodek.
1a.
W przypadku zamiany, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3, różnica wartości zamienianych
nieruchomości podlegających dopłacie nie może być większa niż 30% wartości nieruchomości
o wyższej wartości spośród nieruchomości podlegających zamianie.
2.
Przy ustalaniu wysokości dopłaty z tytułu różnicy wartości nieruchomości zamienianych
zgodnie z § 4 ust. 1 pkt 1 bierze się pod uwagę wyłącznie wartość nadwyżki powierzchni
tych nieruchomości wyrażonej w hektarach przeliczeniowych ponad powierzchnię uznaną
za ekwiwalentną stosownie do § 6 ust. 1 oraz wartość części składowych zamienianych
nieruchomości.
3.
W przypadku sprzedaży nieruchomości lub jej części otrzymanej w wyniku zamiany, o
której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, przed upływem 5 lat od dnia zawarcia umowy zamiany,
rolnik jest obowiązany do wpłaty na rzecz Krajowego Ośrodka 9/10 ceny uzyskanej za
każdy hektar przeliczeniowy. Wpłata ta nie może być niższa niż 9/10 wartości tej nieruchomości
ustalonej zgodnie z ust. 2, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Obowiązek wpłacenia na rzecz Krajowego Ośrodka części ceny, o której mowa w ust. 3,
nie obejmuje sprzedaży części nieruchomości objętej dopłatą.
§ 8.
Koszty ustalenia wartości zamienianych nieruchomości ponoszą ich właściciele.
§ 9.
1.
Dopłatę, o której mowa w § 7 ust. 1, uiszcza się w terminie 14 dni od dnia zawarcia
umowy zamiany.
2.
Wpłatę, o której mowa w § 7 ust. 3, rolnik wpłaca w terminie miesiąca od dnia zawarcia
umowy sprzedaży nieruchomości.
§ 10.
1.
Dla nieruchomości przeznaczonych do zamiany Krajowy Ośrodek sporządza wykaz zawierający
dane, o których mowa w art. 28 ust. 2 ustawy, i ogłasza go w sposób zwyczajowo przyjęty
w danej miejscowości.
2.
Po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia wykazu, o którym mowa w ust. 1, Krajowy Ośrodek
ogłasza w sposób zwyczajowo przyjęty w miejscowości, w której położona jest nieruchomość,
zamiar zamiany tej nieruchomości. W przypadku zamiany, o której mowa w § 4 ust. 1
pkt 1, zamiar zamiany nieruchomości ogłasza się także w prasie obejmującej swym zasięgiem
województwa, w których średnia powierzchnia indywidualnego gospodarstwa rolnego jest
mniejsza niż 5 ha, oraz w siedzibach ośrodków doradztwa rolniczego obejmujących zasięgiem
działania te województwa, a w przypadku zamiany, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 3,
zamiar zamiany nieruchomości ogłasza się w prasie o zasięgu ogólnopolskim.
3.
Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2, powinno zawierać w szczególności:
1)
oznaczenie i powierzchnię nieruchomości oraz rodzaj użytków i ich klasy, według danych
z ewidencji gruntów;
2)
oznaczenie księgi wieczystej prowadzonej dla nieruchomości;
3)
opis budynków i innych części składowych nieruchomości;
4)
wartość nieruchomości;
5)
wskazanie rodzaju zamiany;
6)
termin oględzin oferowanych nieruchomości;
7)
wymogi, jakie powinny spełniać oferty, oraz miejsce i termin ich składania, nie krótszy
niż 30 dni, licząc od dnia ogłoszenia;
8)
kryteria wyboru oferty.
4.
W przypadku zamiany, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 1, ogłoszenie powinno również
zawierać:
1)
określenie powierzchni nieruchomości w hektarach przeliczeniowych;
2)
wartość jednego hektara przeliczeniowego;
3)
wskazanie województw, z których rolnicy mogą składać oferty.
§ 11.
1.
Oferta, o której mowa w § 10 ust. 3 pkt 7, powinna zawierać:
1)
imię, nazwisko i adres osoby fizycznej albo nazwę, siedzibę i adres osoby prawnej
lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej;
2)
oznaczenie i powierzchnię nieruchomości oferowanej do zamiany oraz rodzaj użytków
i ich klasy, według danych z ewidencji gruntów;
3)
opis budynków i innych części składowych nieruchomości;
4)
proponowany termin oględzin oferowanej do zamiany nieruchomości.
2.
Do oferty należy dołączyć:
1)
dokument potwierdzający prawo własności nieruchomości, a jeśli jest dla niej założona
księga wieczysta - odpis księgi wieczystej;
2)
aktualny wypis z rejestru ewidencji gruntów i wyrys z mapy ewidencyjnej.
§ 12.
1.
W razie złożenia kilku ofert na te same nieruchomości Krajowy Ośrodek powołuje komisję
w celu dokonania wyboru oferty, na podstawie kryteriów, o których mowa w § 10 ust.
3 pkt 8.
2.
W przypadku zamiany, o której mowa w § 4 ust. 1 pkt 2, Krajowy Ośrodek zaprasza do
udziału w komisji przedstawiciela podmiotu właściwego do pozyskiwania gruntów na realizację
celów publicznych, a w pozostałych wypadkach - przedstawiciela gminy, ośrodka doradztwa
rolniczego i izby rolniczej.
3.
W razie złożenia jednej oferty o jej przyjęciu decyduje Krajowy Ośrodek.
§ 13.
1.
Krajowy Ośrodek zatwierdza kandydata wybranego przez komisję, o której mowa w § 12
ust. 1.
2.
Krajowy Ośrodek ustala termin zawarcia umowy zamiany, który nie może być dłuższy niż
30 dni od dnia zatwierdzenia wyboru oferty.
3.
W umowie określa się termin przekazania nieruchomości.
4.
W przypadku gdy osoba fizyczna albo osoba uprawniona do działania w imieniu osoby
prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej bez uzasadnionej
przyczyny nie stawiła się w wyznaczonym terminie i miejscu zawarcia umowy, Krajowy
Ośrodek może odstąpić od zawarcia umowy zamiany nieruchomości.
§ 14.
Z przekazania nieruchomości sporządza się protokół zdawczo-odbiorczy.
§ 15.
Traci moc rozporządzenie Ministra Skarbu Państwa z dnia 22 lutego 2000 r. w sprawie warunków
i trybu dokonywania zamiany nieruchomości .
§ 16.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia5)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 20 marca 2009 r..
1)
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rozwój wsi,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 października
2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
(Dz. U. poz. 1950).
2)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju
Wsi z dnia 12 sierpnia 2021 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie warunków i trybu
dokonywania zamiany nieruchomości (Dz. U. poz. 1504), które weszło w życie z dniem
1 września 2021 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
2.
4)
Dodany przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
5)
Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 20 marca 2009 r.