Rozporządzenie Ministra Zdrowiaz dnia 5 grudnia 2022 r.w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia do kierowania pojazdami
i kierowców 1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie §
1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 932).
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Załącznik nr 1 - Oświadczenie dotyczące stanu zdrowia (wzór)
- Załącznik nr 2 - Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie narządu wzroku
- Załącznik nr 3 - Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie narządu słuchu
- Załącznik nr 4 - Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie układu ruchu, układu oddechowego, czynności nerek, stanu psychicznego, objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub na jego nadużywanie, objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu lub na ich nadużywanie oraz stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami
- Załącznik nr 5 - Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie układu sercowo-naczyniowego
- Załącznik nr 6 - Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie układu nerwowego, w tym padaczki
- Załącznik nr 7 - Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie obturacyjnego bezdechu podczas snu
- Załącznik nr 8 - Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie cukrzycy
- Załącznik nr 9 - Orzeczenie lekarskie (wzór)
- Załącznik nr 10 - Orzeczenie lekarskie (wzór)
- Załącznik nr 11 - Karta badania lekarskiego (wzór)
- Załącznik nr 12 - Wzór pieczątki uprawnionego lekarza
- Załącznik nr 13 - Zaświadczenie (wzór)
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r. o kierujących pojazdami zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowe warunki i tryb przeprowadzania badania lekarskiego prowadzonego w celu
ustalenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami,
zwanego dalej „badaniem lekarskim”;
2)
zakres:
a)
badań lekarskich,
b)
konsultacji u lekarzy specjalistów,
c)
pomocniczych badań diagnostycznych;
3)
jednostki uprawnione do przeprowadzania badań lekarskich, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 7 i 8 oraz w art. 79 ust. 4 i 5 ustawy z dnia 5 stycznia 2011 r.
o kierujących pojazdami, zwanej dalej „ustawą”;
4)
wzory stosowanych dokumentów oraz wzór pieczątki uprawnionego lekarza, o którym mowa
w art. 77 ust. 1 ustawy, zwanego dalej „uprawnionym lekarzem”;
5)
dodatkowe kwalifikacje, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy;
6)
podmioty uprawnione do przeprowadzania szkoleń lekarzy w zakresie badań kierowców
oraz ramowy program ich szkolenia;
7)
wysokość opłaty za wpis do ewidencji, o którym mowa w art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy.
§ 2.
1.
Osoba posiadająca skierowanie na badanie lekarskie albo osoba, która uzyskała od starosty
albo marszałka województwa mazowieckiego informację o obowiązku poddania się badaniu
lekarskiemu, zgłasza się na badanie lekarskie w terminie nie dłuższym niż 30 dni od
dnia otrzymania skierowania albo informacji.
2.
Badanie lekarskie przeprowadza się po sprawdzeniu tożsamości osoby zgłaszającej się
na badanie lekarskie.
3.
Osoba zgłaszająca się na badanie lekarskie przedstawia uprawnionemu lekarzowi dokument
potwierdzający jej tożsamość. W przypadku nieprzedstawienia dokumentu potwierdzającego
tożsamość osoby zgłaszającej się na badanie lekarskie uprawniony lekarz nie może przeprowadzić
tego badania.
§ 3.
1.
Badanie lekarskie jest poprzedzone złożeniem oświadczenia dotyczącego stanu zdrowia,
o którym mowa w art. 78 ustawy.
2.
Wzór oświadczenia dotyczącego stanu zdrowia, o którym mowa w art. 78 ustawy, jest
określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
§ 4.
1.
W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz dokonuje oceny stanu zdrowia osoby
badanej w celu stwierdzenia istnienia lub braku przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania
pojazdami w zakresie:
1)
narządu wzroku;
2)
narządu słuchu;
3)
układu ruchu;
4)
układu sercowo-naczyniowego i układu oddechowego;
5)
układu nerwowego, w tym padaczki;
6)
obturacyjnego bezdechu podczas snu;
7)
czynności nerek;
8)
cukrzycy, przy uwzględnieniu wyników badania poziomu glikemii;
9)
stanu psychicznego;
10)
objawów wskazujących na uzależnienie od alkoholu lub na jego nadużywanie;
11)
objawów wskazujących na uzależnienie od środków działających podobnie do alkoholu
lub na ich nadużywanie;
12)
stosowania produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami;
13)
innych poważnych zaburzeń stanu zdrowia, które mogą stanowić zagrożenie podczas kierowania
pojazdami.
2.
W ramach badania lekarskiego uprawniony lekarz określa u osoby badanej obecność i
rodzaj schorzenia, stopień zaawansowania objawów chorobowych i ich dynamikę, z uwzględnieniem
możliwości zarówno rozwoju choroby, jak i cofania się jej objawów, oraz rozważa zagrożenia
dla bezpieczeństwa ruchu drogowego, jakie mogą wystąpić podczas kierowania pojazdem
przez tę osobę.
§ 5.
Szczegółowe warunki badania lekarskiego w zakresie:
1)
narządu wzroku - są określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
2)
narządu słuchu - są określone w załączniku nr 3 do rozporządzenia;
3)
układu ruchu, układu oddechowego, czynności nerek, stanu psychicznego, objawów wskazujących
na uzależnienie od alkoholu lub na jego nadużywanie, objawów wskazujących na uzależnienie
od środków działających podobnie do alkoholu lub na ich nadużywanie oraz stosowania
produktów leczniczych mogących mieć wpływ na zdolność do kierowania pojazdami - są
określone w załączniku nr 4 do rozporządzenia;
4)
układu sercowo-naczyniowego - są określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia;
5)
układu nerwowego, w tym padaczki - są określone w załączniku nr 6 do rozporządzenia;
6)
obturacyjnego bezdechu podczas snu - są określone w załączniku nr 7 do rozporządzenia;
7)
cukrzycy - są określone w załączniku nr 8 do rozporządzenia.
§ 6.
1.
Uprawniony lekarz może skierować osobę badaną na konsultację do lekarza posiadającego
specjalizację w określonej dziedzinie medycyny lub do psychologa albo zlecić przeprowadzenie
pomocniczych badań diagnostycznych w zakresie, o którym mowa w § 4 ust. 1, w celu
oceny schorzenia lub stopnia zaawansowania objawów chorobowych.
2.
Konsultacja u lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie okulistyki jest obligatoryjna
po 6-miesięcznym okresie adaptacji w przypadku powstania jednooczności lub diplopii
w odniesieniu do osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii AM, A1, A2,
A, B1, B, B+E lub T albo posiadających prawo jazdy takiej kategorii. Przed upływem
okresu adaptacji uprawniony lekarz stwierdza istnienie przeciwwskazań zdrowotnych
do kierowania pojazdami. Po upływie okresu adaptacji uprawniony lekarz może orzec
brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami pod warunkiem przedstawienia
przez osobę badaną opinii lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie okulistyki
potwierdzającej adaptację.
3.
Konsultacja u lekarza posiadającego specjalizację w dziedzinie okulistyki jest obligatoryjna
po 6-miesięcznym okresie adaptacji w przypadku powstania znacznej i nagłej utraty
możliwości widzenia na jedno oko w odniesieniu do:
1)
osób ubiegających się o wydanie prawa jazdy kategorii C1, C1+E, C, C+E, D1, D1+E,
D lub D+E lub pozwolenia na kierowanie tramwajem albo posiadających prawo jazdy takiej
kategorii lub pozwolenie na kierowanie tramwajem;
2)
osób, o których mowa w art. 75 ust. 1 pkt 6 ustawy;
3)
kierowców, o których mowa w art. 39j ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym , oraz przedsiębiorców lub innych osób osobiście wykonujących przewóz drogowy, o których
mowa w art. 39m tej ustawy;
4)
osób, o których mowa w art. 34 ust. 1, art. 60 lub art. 117 ust. 4 ustawy.
4.
Przed upływem okresu adaptacji, o którym mowa w ust. 3, uprawniony lekarz stwierdza
istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami. Po upływie tego okresu
uprawniony lekarz może orzec brak przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami
pod warunkiem przedstawienia przez osobę badaną opinii lekarza posiadającego specjalizację
w dziedzinie okulistyki potwierdzającej adaptację.
5.
W przypadku stwierdzenia diplopii u osób, o których mowa w ust. 3, uprawniony lekarz
stwierdza istnienie przeciwwskazań zdrowotnych do kierowania pojazdami.
§ 7.
1.
Uprawniony lekarz po przeprowadzeniu badania lekarskiego wystawia orzeczenie lekarskie,
którego wzór jest określony odpowiednio w załącznikach nr 9 i 10 do rozporządzenia.
2.
Oryginał orzeczenia lekarskiego otrzymuje osoba badana, a kopię orzeczenia lekarskiego
dołącza się do dokumentacji badania prowadzonej w formie karty badania lekarskiego,
której wzór jest określony w załączniku nr 11 do rozporządzenia.
§ 8.
Wzór pieczątki uprawnionego lekarza jest określony w załączniku nr 12 do rozporządzenia.
§ 9.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o uzyskanie uprawnień do kierowania pojazdami
albo kierowca podlega jednocześnie badaniom lekarskim przeprowadzanym dla więcej niż
jednej kategorii prawa jazdy, przeprowadza się jedno badanie lekarskie obejmujące
swoim zakresem wszystkie wymagania związane z tymi kategoriami.
§ 10.
1.
Jednostkami uprawnionymi do przeprowadzania badań lekarskich osób, o których mowa
w art. 75 ust. 1 pkt 7 i 8 ustawy, są jednostki organizacyjne służby medycyny pracy,
o których mowa w art. 2 ust. 2 ustawy z dnia 27 czerwca 1997 r. o służbie medycyny pracy .
2.
Osoba zgłaszająca się na badanie lekarskie na podstawie decyzji starosty, o której
mowa w art. 99 ust. 2 pkt 1 lit. b ustawy, przekazuje uprawnionemu lekarzowi kopię
orzeczenia potwierdzającego niepełnosprawność.
§ 11.
Jednostkami uprawnionymi do przeprowadzenia ponownego badania lekarskiego, o którym
mowa w art. 79 ust. 4 i 5 ustawy, są w przypadku orzeczenia lekarskiego wydanego przez:
1)
uprawnionego lekarza - wojewódzkie ośrodki medycyny pracy;
2)
uprawnionego lekarza zatrudnionego w wojewódzkim ośrodku medycyny pracy:
a)
Centrum Naukowe Medycyny Kolejowej w Warszawie,
b)
Instytut Medycyny Pracy im. prof. dra med. Jerzego Nofera w Łodzi,
c)
Instytut Medycyny Wsi im. Witolda Chodźki w Lublinie,
d)
Uniwersyteckie Centrum Medycyny Morskiej i Tropikalnej w Gdyni,
e)
Wojskowy Instytut Medycyny Lotniczej w Warszawie.
§ 12.
1.
Za dodatkowe kwalifikacje, o których mowa w art. 77 ust. 1 pkt 3 lit. b ustawy, uznaje
się:
1)
posiadanie specjalizacji w dziedzinie medycyny: przemysłowej, kolejowej, lotniczej,
morskiej i tropikalnej, sportowej, ogólnej, rodzinnej lub chorób wewnętrznych;
2)
ukończenie z wynikiem pozytywnym szkolenia w zakresie badań kierowców.
2.
Szkolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, obejmuje zajęcia teoretyczne i praktyczne,
w wymiarze łącznym co najmniej 60 godzin, w zakresie:
1)
podstaw prawnych orzecznictwa o zdolności do kierowania pojazdami;
2)
zasad orzecznictwa lekarskiego o zdolności do kierowania pojazdami;
3)
metodyki badań narządu wzroku, narządu słuchu i równowagi oraz układu nerwowego;
4)
oceny fizycznej i psychicznej zdolności do kierowania pojazdami w zakresie określonym
w § 4 ust. 1;
5)
problematyki alkoholizmu i oddziaływania środków działających podobnie do alkoholu;
6)
wypadkowości drogowej.
3.
Podmiotami uprawnionymi do przeprowadzania szkoleń lekarzy w zakresie badań kierowców
są jednostki, o których mowa w § 11 pkt 2.
4.
Dokumentem potwierdzającym ukończenie z wynikiem pozytywnym szkolenia w zakresie badań
kierowców jest zaświadczenie wydane przez jednostkę przeprowadzającą szkolenie. Wzór
zaświadczenia jest określony w załączniku nr 13 do rozporządzenia.
§ 13.
Opłata za wpis do ewidencji, o którym mowa w art. 77 ust. 2 pkt 1 ustawy, wynosi 50
zł.
§ 14.
Do dnia 31 grudnia 2023 r. dokumentacja badania, o której mowa w § 7 ust. 2, może
być prowadzona w formie karty badania lekarskiego zgodnie ze wzorem określonym w przepisach
dotychczasowych.
§ 15.
1.
Postępowania w sprawie wydania orzeczenia lekarskiego wszczęte i niezakończone przed
dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia przeprowadza się na podstawie przepisów
dotychczasowych, przy czym czynności wykonane przed tym dniem zachowują ważność.
2.
Orzeczenia lekarskie wydane przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
zachowują ważność przez okres, na jaki zostały wydane.
3.
Zaświadczenia potwierdzające odbycie szkolenia, o którym mowa w art. 77 ust. 1 pkt
3 lit. b ustawy, wydane na podstawie dotychczasowych przepisów zachowują ważność.
§ 16.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.4)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia
29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia
do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213), które utraciło moc
z dniem 5 grudnia 2022 r. zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 14 października 2021 r.
o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
1997 oraz z 2022 r. poz. 1002).
1)
Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie §
1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. z 2021 r. poz. 932).
2)
Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy nr 2006/126/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 20 grudnia 2006 r. w sprawie praw jazdy (przekształcenie)
(Dz. Urz. UE L 403 z 30.12.2006, str. 18, Dz. Urz. UE L 223 z 26.08.2009, str. 31,
Dz. Urz. UE L 314 z 29.11.2011, str. 31, Dz. Urz. UE L 321 z 20.11.2012, str. 54,
Dz. Urz. UE L 158 z 10.06.2013, str. 356, Dz. Urz. UE L 261 z 03.10.2013, str. 29,
Dz. Urz. UE L 194 z 02.07.2014, str. 10, Dz. Urz. UE L 107 z 25.04.2015, str. 68,
Dz. Urz. UE L 126 z 14.05.2016, str. 85, Dz. Urz. UE L 183 z 07.08.2016, str. 59,
Dz. Urz. UE L 112 z 02.05.2018, str. 29 oraz Dz. Urz. UE L 141 z 05.05.2020, str.
9).
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1997, 2269, 2328 i 2490 oraz z 2022 r. poz. 655 i 1002.
4)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia
29 sierpnia 2019 r. w sprawie badań lekarskich osób ubiegających się o uprawnienia
do kierowania pojazdami i kierowców (Dz. U. z 2020 r. poz. 2213), które utraciło moc
z dniem 5 grudnia 2022 r. zgodnie z art. 18 ustawy z dnia 14 października 2021 r.
o zmianie ustawy o transporcie drogowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz.
1997 oraz z 2022 r. poz. 1002).