Rozporządzenie Ministra Sprawiedliwościz dnia 23 listopada 2022 r.w sprawie ośrodków kuratorskich
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Załącznik nr 1 - Akt utworzenia ośrodka kuratorskiego (wzór)
- Załącznik nr 2 - Akt zniesienia ośrodka kuratorskiego (wzór)
- Załącznik nr 3 - Dziennik zajęć ośrodka kuratorskiego (wzór)
- Załącznik nr 4 - Roczny plan pracy ośrodka kuratorskiego z rozbiciem na poszczególne miesiące (wzór)
- Załącznik nr 5 - Arkusz spostrzeżeń o nieletnim (wzór)
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 173 ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowy sposób funkcjonowania i organizacji ośrodków kuratorskich;
2)
tryb sprawowania nadzoru nad ośrodkami kuratorskimi oraz sposób dokumentowania tego
nadzoru;
3)
wzór aktu utworzenia i zniesienia ośrodka kuratorskiego.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
dyrektorze sądu - rozumie się przez to dyrektora sądu, przy którym działa ośrodek
kuratorski;
2)
kierowniku ośrodka - rozumie się przez to kierownika ośrodka kuratorskiego;
3)
kuratorze okręgowym - rozumie się przez to kuratora okręgowego właściwego ze względu
na sąd, przy którym działa ośrodek kuratorski;
4)
kwocie bazowej - rozumie się przez to kwotę bazową ustaloną dla zawodowych kuratorów
sądowych, której wysokość ustaloną według odrębnych zasad określa ustawa budżetowa;
5)
nieletnim - rozumie się przez to nieletniego skierowanego do ośrodka kuratorskiego
na podstawie orzeczenia sądu;
6)
ośrodku - rozumie się przez to ośrodek kuratorski;
7)
prezesie sądu okręgowego - rozumie się przez to prezesa sądu okręgowego, w którego
okręgu działa ośrodek kuratorski;
8)
prezesie sądu rejonowego - rozumie się przez to prezesa sądu rejonowego, przy którym
działa ośrodek kuratorski;
9)
ustawie - rozumie się przez to ustawę z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu i resocjalizacji nieletnich;
10)
wychowawcy - rozumie się przez to kuratora sądowego oraz inne osoby realizujące zadania
w ośrodku kuratorskim.
§ 3.
1.
Wzór aktu utworzenia ośrodka jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
2.
Wzór aktu zniesienia ośrodka jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 4.
Ośrodek jest wyposażony w sprzęt niezbędny do prawidłowego funkcjonowania ośrodka
oraz ma zaplecze socjalne, w szczególności kuchnię, łazienkę i toaletę.
§ 5.
1.
Ze środków przeznaczonych na funkcjonowanie ośrodków pokrywane są w szczególności
koszty:
1)
prowadzenia działalności wychowawczej;
2)
ubezpieczenia nieletnich i kadry ośrodka;
3)
dożywiania nieletnich;
4)
utrzymania i wyposażenia ośrodka w sprzęt niezbędny do prowadzenia zajęć, w szczególności
w sprzęt komputerowy i audiowizualny, oraz zapewnienia dostępu do sieci teleinformatycznej;
5)
wynagrodzeń społecznych kuratorów sądowych oraz innych pracowników ośrodka, w tym
obsługi sprzątającej ośrodek;
6)
prowadzenia zajęć wychowawczych, korekcyjno ‑edukacyjnych, psychoedukacyjnych, socjoterapeutycznych;
7)
uczestnictwa nieletnich w wydarzeniach kulturalnych i sportowych, organizowanych także
poza ośrodkiem, w tym zwłaszcza wycieczek, półkolonii letnich i zimowych.
2.
Po zatwierdzeniu przez prezesa sądu rejonowego rocznego planu finansowego ośrodka
dyrektor sądu informuje kierownika ośrodka kuratorskiego oraz kuratora okręgowego
o wysokości środków zabezpieczonych w planie finansowym sądu na funkcjonowanie ośrodka
w danym roku kalendarzowym.
3.
Kierownik ośrodka, w porozumieniu z dyrektorem sądu, ustala sposób i terminy dostawy
artykułów potrzebnych do prowadzenia bieżącej działalności w ośrodku i jego funkcjonowania,
w tym zwłaszcza artykułów żywnościowych, środków czystości, materiałów dydaktycznych
i biurowych.
4.
Kierownik ośrodka określa rodzaj i liczbę artykułów niezbędnych do prowadzenia działalności
w ośrodku oraz jego należytego funkcjonowania w ramach limitu zabezpieczonych środków
finansowych na dany rok kalendarzowy. Na wniosek kierownika ośrodka kuratorskiego
lub kuratora okręgowego dyrektor sądu przedstawia informacje o wykorzystaniu przyznanego
limitu wydatków na funkcjonowanie ośrodka.
§ 6.
1.
Działalność wychowawcza, resocjalizacyjna, terapeutyczna, profilaktyczna i kontrolna
w ośrodku jest prowadzona przez:
1)
przeciwdziałanie rozwojowi demoralizacji nieletnich;
2)
przeciwdziałanie przyczynom przestępczości;
3)
przeciwdziałanie uzależnieniom nieletnich;
4)
eliminowanie zaniedbań wychowawczych;
5)
wdrażanie do przestrzegania norm społecznych;
6)
wdrażanie do przestrzegania norm prawnych;
7)
kształtowanie postaw i umiejętności społecznych;
8)
naukę samodzielnego radzenia sobie z trudnościami życiowymi;
9)
kształtowanie poczucia odpowiedzialności i opiekuńczości;
10)
rozwijanie zainteresowań, uzdolnień i kreatywności;
11)
pomoc i wsparcie w trudnych sytuacjach życiowych;
12)
rozwiązywanie problemów emocjonalnych;
13)
wyrabianie właściwych nawyków spędzania czasu wolnego;
14)
współpracę ze środowiskiem rodzinnym i lokalnym.
2.
W celu realizacji zadań, o których mowa w ust. 1, w ośrodku organizuje się z nieletnimi
zajęcia z wykorzystaniem metody pracy indywidualnej, grupowej i środowiskowej.
3.
Praca z nieletnimi polega w szczególności na:
1)
prowadzeniu zajęć psychoedukacyjnych;
2)
prowadzeniu zajęć socjoterapeutycznych;
3)
prowadzeniu zajęć korekcyjno ‑edukacyjnych;
4)
organizowaniu im czasu wolnego, zajęć rekreacyjno ‑sportowych;
5)
pomocy w nauce własnej.
4.
Podczas zajęć nieletnim przysługuje dożywianie. Prezes sądu rejonowego ustala dzienną
stawkę na dożywianie nieletniego w wysokości od 4 do 5 promili kwoty bazowej.
5.
W godzinach pracy ośrodka obecnych jest nie mniej niż dwóch wychowawców. Liczba nieletnich
w grupie prowadzonej przez jednego wychowawcę nie może przekraczać 10 nieletnich.
6.
Zajęcia z nieletnimi mogą być realizowane także poza ośrodkiem.
7.
W czasie zajęć odbywających się poza ośrodkiem nieletni muszą pozostawać pod opieką
co najmniej dwóch wychowawców.
8.
W przypadku zajęć odbywających się poza ośrodkiem połączonych z noclegiem jeden wychowawca
może opiekować się nie więcej niż pięciorgiem nieletnich.
9.
W ośrodku organizuje się spotkania rodziców lub opiekunów nieletnich z wychowawcami.
§ 7.
1.
Ośrodek jest czynny w ciągu całego roku kalendarzowego, w czasie nie krótszym niż
20 godzin zegarowych tygodniowo.
2.
Prezes sądu rejonowego może zawiesić prowadzenie zajęć w ośrodku na okres nieprzekraczający
łącznie trzech miesięcy w roku kalendarzowym.
§ 8.
Kierownik ośrodka podejmuje działania niezbędne do prawidłowego funkcjonowania ośrodka,
takie jak:
1)
sporządzanie i przedstawianie prezesowi sądu rejonowego do zatwierdzenia:
a)
rocznych planów pracy ośrodka - do dnia 15 stycznia każdego roku,
b)
sprawozdań z rocznej działalności ośrodka - do dnia 31 stycznia każdego roku za rok
poprzedni,
c)
rocznych planów finansowych w zakresie działalności ośrodka - do dnia 1 marca każdego
roku na rok następny,
d)
harmonogramu pracy ośrodka;
2)
prowadzenie zajęć wychowawczych z nieletnimi w wymiarze nie mniejszym niż 4 godziny
zegarowe tygodniowo.
§ 9.
Wartość nagrody, o której mowa w art. 169 pkt 1 ustawy, nie może przekroczyć 30 stawek
dziennych, o których mowa w § 6 ust. 4.
§ 10.
Wychowawca prowadzi zajęcia z nieletnimi w wymiarze:
1)
8 godzin zegarowych tygodniowo zgodnie z rocznym planem pracy ośrodka - jeżeli wychowawcą
jest zawodowy kurator sądowy;
2)
określonym w umowie z dyrektorem sądu - jeżeli wychowawcą nie jest zawodowy kurator
sądowy.
§ 11.
Sprawozdanie, o którym mowa w art. 163 ustawy, zawiera informacje o:
1)
frekwencji nieletniego w ośrodku kuratorskim;
2)
aktywności nieletniego podczas zajęć;
3)
przestrzeganiu przez nieletniego regulaminu i zasad obowiązujących w ośrodku;
4)
postawach nieletniego wobec innych nieletnich, dorosłych i obowiązków szkolnych;
5)
działaniach podejmowanych wobec nieletniego i ich efektach;
6)
współpracy rodziców lub opiekuna nieletniego z pracownikami ośrodka;
7)
wnioskach dotyczących dalszych działań wychowawczych wobec nieletniego.
§ 12.
Funkcjonowanie ośrodka jest dokumentowane w:
1)
dzienniku zajęć ośrodka, którego wzór jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia;
2)
rocznym planie pracy ośrodka, którego wzór jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia;
3)
arkuszu spostrzeżeń o nieletnim, którego wzór jest określony w załączniku nr 5 do
rozporządzenia;
4)
dokumentacji pracy z nieletnim.
§ 13.
1.
Z wykonania czynności nadzorczych, o których mowa w art. 172 ust. 4 pkt 1 i 2 ustawy,
w terminie 14 dni od ich zakończenia sporządza się sprawozdanie.
2.
Sprawozdanie zawiera dane dotyczące zakresu czynności wizytacji lub lustracji, omówienie
przebiegu czynności oraz zwięzłe ustalenie ich wyników wraz z zaleceniami powizytacyjnymi
lub polustracyjnymi, zmierzającymi do usunięcia stwierdzonych uchybień i zapobieżenia
ich powstawaniu.
§ 14.
1.
Sprawozdanie z przebiegu czynności nadzorczych sporządzone przez prezesa sądu rejonowego
lub kuratora okręgowego przesyła się prezesowi sądu okręgowego do akceptacji oraz
kierownikowi ośrodka.
2.
Kierownik ośrodka w terminie 7 dni od dnia doręczenia sprawozdania może zgłosić do
prezesa sądu okręgowego uwagi do wyników wykonanych czynności nadzorczych.
3.
Prezes sądu okręgowego może w terminie 14 dni od dnia doręczenia sprawozdania zwrócić
się z żądaniem uzupełnienia sprawozdania we wskazanym przez siebie zakresie i terminie.
4.
Prezes sądu rejonowego lub kurator okręgowy w terminie 7 dni od dnia doręczenia uwag,
o których mowa w ust. 2, zawiadamia prezesa sądu okręgowego o sposobie ich załatwienia.
5.
Prezes sądu okręgowego zaakceptowane sprawozdanie doręcza:
1)
właściwemu kierownikowi ośrodka;
2)
właściwemu prezesowi sądu rejonowego;
3)
kuratorowi okręgowemu;
4)
Ministrowi Sprawiedliwości.
6.
Minister Sprawiedliwości w terminie 30 dni od dnia doręczenia sprawozdania, o którym
mowa w ust. 5, może zwrócić się z żądaniem uzupełnienia sprawozdania we wskazanym
przez siebie zakresie i terminie lub podjąć inne czynności zmierzające do usunięcia
stwierdzonych uchybień.
§ 15.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.1)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości
z dnia 5 października 2001 r. w sprawie ośrodków kuratorskich (Dz. U. poz. 1294),
które utraciło moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu
i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. poz. 1700).
1)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Sprawiedliwości
z dnia 5 października 2001 r. w sprawie ośrodków kuratorskich (Dz. U. poz. 1294),
które utraciło moc z dniem wejścia w życie ustawy z dnia 9 czerwca 2022 r. o wspieraniu
i resocjalizacji nieletnich (Dz. U. poz. 1700).