Rozporządzenie Ministra Funduszy i Polityki Regionalnejz dnia 21 września 2022 r.w sprawie zaliczek w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich 1)Minister Funduszy i Polityki Regionalnej kieruje działem administracji rządowej -
rozwój regionalny, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Funduszy
i Polityki Regionalnej (Dz. U. poz. 1948).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 189 ust. 4 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
warunki i tryb udzielania oraz rozliczania zaliczek dla beneficjentów, w tym zwrotu
środków pochodzących z dotacji z budżetu państwa i jednostek samorządu terytorialnego,
2)
terminy składania wniosków o płatność oraz ich zakres
- w ramach programów finansowanych z udziałem środków europejskich.
§ 2.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
umowa o dofinansowanie:
a)
umowę, o której mowa w art. 2 pkt 26 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie
polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 ,
b)
umowę lub porozumienie dotyczące przyznania środków przeznaczonych na realizację projektów
finansowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 i 5c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych,
c)
umowę, o której mowa w art. 2 pkt 32 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach realizacji zadań finansowanych
ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027 ;
2)
wydatki kwalifikowalne - koszty i wydatki poniesione przez beneficjenta na realizację
projektu w ramach programu finansowanego z udziałem środków europejskich, zgodnie
z warunkami określonymi w umowie o dofinansowanie, które kwalifikują się do rozliczenia
zaliczki, poświadczenia lub do refundacji.
§ 3.
1.
Zaliczka jest udzielana beneficjentowi, jeżeli przewiduje to umowa o dofinansowanie.
2.
Termin wypłaty zaliczki, jej wysokość i sposób jej wypłaty są określone w umowie o
dofinansowanie. Wypłaty zaliczki oraz transz zaliczki są dokonywane w wysokościach
nie większych i na okres nie dłuższy niż jest to niezbędne do prawidłowej realizacji
projektu.
3.
W przypadku gdy umowa o dofinansowanie przewiduje wypłatę zaliczki w kilku transzach,
wypłata drugiej i kolejnych transz jest uzależniona od rozliczenia określonej w umowie
o dofinansowanie części, nie niższej jednak niż 70% łącznej kwoty dotychczas otrzymanych
transz zaliczki.
4.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się do zaliczek i transz zaliczek przekazanych w ramach
projektów, w których całość lub część wydatków dokonywana jest na podstawie:
1)
art. 67 ust. 1 lit. b-e rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1303/2013
z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności,
Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego
Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności
i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylającego rozporządzenie Rady
(WE) nr 1083/2006 2)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 270 z 15.10.2015,
str. 1, Dz. Urz. UE L 200 z 26.07.2016, str. 140, Dz. Urz. UE L 259 z 27.09.2016,
str. 79, Dz. Urz. UE L 338 z 13.12.2016, str. 34, Dz. Urz. UE L 129 z 19.05.2017,
str. 1, Dz. Urz. UE L 176 z 07.07.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 335 z 15.12.2017, str.
1, Dz. Urz. UE L 193 z 30.07.2018, str. 1, Dz. Urz. UE L 291 z 16.11.2018, str. 5,
Dz. Urz. UE L 123 z 10.05.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 99 z 31.03.2020, str. 5, Dz.
Urz. UE L 130 z 24.04.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 231 z 17.07.2020, str. 4, Dz. Urz.
UE L 356 z 26.10.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 30, Dz. Urz. UE
L 109 z 08.04.2022, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 115 z 13.04.2022, str. 38.;
2)
art. 53 ust. 1 lit. b-f rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2021/1060
z dnia 24 czerwca 2021 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego
Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego Plus, Funduszu Spójności,
Funduszu na Rzecz Sprawiedliwej Transformacji i Europejskiego Funduszu Morskiego,
Rybackiego i Akwakultury, a także przepisy finansowe na potrzeby tych funduszy oraz
na potrzeby Funduszu Azylu, Migracji i Integracji, Funduszu Bezpieczeństwa Wewnętrznego
i Instrumentu Wsparcia Finansowego na rzecz Zarządzania Granicami i Polityki Wizowej 3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 261 z 22.07.2021,
str. 58 oraz Dz. Urz. UE L 241 z 19.09.2022, str. 16..
5.
Zaliczka lub transza zaliczki są rozliczane przez beneficjenta w terminie i na warunkach
określonych w umowie o dofinansowanie.
6.
Zaliczki pochodzące z dotacji z budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego,
niewydatkowane w ramach projektu, podlegają zwrotowi do budżetu, z którego zostały
wypłacone, nie później niż do dnia złożenia wniosku o płatność końcową.
7.
W przypadku projektów dotyczących pomocy technicznej zaliczki pochodzące z dotacji
z budżetu państwa albo budżetu jednostki samorządu terytorialnego, niewydatkowane
w ramach projektu do końca roku budżetowego albo w terminie określonym w przepisach
wydanych na podstawie art. 181 ust. 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych lub innych przepisów szczególnych, podlegają zwrotowi do budżetu, z którego zostały
wypłacone, odpowiednio do dnia 31 stycznia następnego roku albo w terminie 21 dni
od dnia określonego w tych przepisach.
§ 4.
Rozliczenie zaliczki polega na wykazaniu przez beneficjenta wydatków kwalifikowalnych
we wnioskach o płatność złożonych do właściwej instytucji, w terminach i na warunkach
określonych w umowie o dofinansowanie oraz zgodnie z systemem realizacji danego programu
finansowanego z udziałem środków europejskich, lub na zwrocie zaliczki.
§ 5.
1.
Zaliczka jest wypłacana beneficjentowi po ustanowieniu i wniesieniu przez niego zabezpieczenia
należytego wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie.
2.
Zabezpieczenie jest ustanawiane w formie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową,
w przypadku gdy:
1)
wartość zaliczki nie przekracza 10 000 000 zł lub
2)
beneficjent jest podmiotem świadczącym usługi publiczne lub usługi w ogólnym interesie
gospodarczym, o których mowa w art. 93 i art. 106 ust. 2 Traktatu o funkcjonowaniu
Unii Europejskiej, lub jest instytutem badawczym w rozumieniu art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych .
3.
W przypadku gdy wartość zaliczki przekracza 10 000 000 zł, zabezpieczenie jest ustanawiane
w wysokości co najmniej równowartości najwyższej transzy zaliczki wynikającej z umowy
o dofinansowanie, w jednej albo kilku z następujących form wybranych przez instytucję,
z którą beneficjent zawiera umowę o dofinansowanie:
1)
pieniężnej;
2)
poręczenia bankowego lub poręczenia spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej,
z tym że zobowiązanie kasy jest zawsze zobowiązaniem pieniężnym;
3)
gwarancji bankowej;
4)
gwarancji ubezpieczeniowej;
5)
poręczenia, o którym mowa w art. 6b ust. 5 pkt 2 ustawy z dnia 9 listopada 2000 r. o utworzeniu Polskiej Agencji
Rozwoju Przedsiębiorczości ;
6)
weksla z poręczeniem wekslowym banku lub spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej;
7)
zastawu na papierach wartościowych emitowanych przez Skarb Państwa lub jednostkę samorządu
terytorialnego;
8)
zastawu rejestrowego na zasadach określonych w przepisach o zastawie rejestrowym i
rejestrze zastawów; w przypadku gdy mienie objęte zastawem może stanowić przedmiot
ubezpieczenia, zastaw jest ustanawiany wraz z cesją praw z polisy ubezpieczenia mienia
będącego przedmiotem zastawu;
9)
przewłaszczenia rzeczy ruchomych beneficjenta na zabezpieczenie;
10)
hipoteki; w przypadku gdy instytucja udzielająca dofinansowania uzna to za konieczne,
hipoteka jest ustanawiana wraz z cesją praw z polisy ubezpieczenia nieruchomości będącej
przedmiotem hipoteki;
11)
poręczenia według prawa cywilnego.
4.
W przypadku zawarcia przez beneficjenta z daną instytucją w ramach jednego programu
finansowanego z udziałem środków europejskich kilku umów o dofinansowanie finansowanych
z udziałem środków Europejskiego Funduszu Społecznego albo Europejskiego Funduszu
Społecznego Plus, realizowanych równocześnie, jeżeli łączna wartość zaliczek wynikająca
z tych umów:
1)
nie przekracza 10 000 000 zł - zabezpieczenie należytego wykonania zobowiązań wynikających
z każdej z tych umów ustanawiane jest w formie określonej w ust. 2;
2)
przekracza 10 000 000 zł - zabezpieczenie należytego wykonania zobowiązań wynikających
z umowy o dofinansowanie, której podpisanie powoduje przekroczenie limitu, o którym
mowa w ust. 3, oraz każdej kolejnej umowy jest ustanawiane na warunkach określonych
w ust. 3.
5.
Jeżeli w przypadkach, o których mowa w ust. 2 i ust. 4 pkt 1, nie jest możliwe ustanowienie
zabezpieczenia w formie weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową albo jeżeli beneficjent
wskaże jako preferowaną jedną z form zabezpieczenia, o których mowa w ust. 3, zabezpieczenie
jest ustanawiane w formie określonej w ust. 3.
6.
W przypadku rozliczenia przez beneficjenta całości zaliczki w ramach projektu, w którym
zabezpieczenie ustanowione było w formie, o której mowa w ust. 3, może ono ulec zmianie
na wniosek beneficjenta i przyjąć formę weksla in blanco wraz z deklaracją wekslową.
Rozpatrując wniosek beneficjenta, właściwa instytucja bierze pod uwagę potrzebę należytego
zabezpieczenia wykonania zobowiązań wynikających z umowy o dofinansowanie oraz dotychczasowy
przebieg realizacji projektu.
§ 6.
1.
Wniosek o płatność składany w celu rozliczenia zaliczki zawiera informacje dotyczące:
1)
numeru umowy o dofinansowanie;
2)
okresu, za jaki wniosek jest składany;
3)
całkowitej kwoty wydatków oraz wydatków kwalifikowalnych objętych wnioskiem;
4)
wysokości kwoty, o którą wnioskowano;
5)
dokumentów potwierdzających poniesione wydatki kwalifikowalne objęte wnioskiem, z
wyjątkiem wydatków rozliczanych na podstawie art. 67 ust. 1 lit. b-e rozporządzenia,
o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 1, oraz na podstawie art. 53 ust. 1 lit. b-f rozporządzenia,
o którym mowa w § 3 ust. 4 pkt 2;
6)
dochodu uzyskanego w związku z realizowanym projektem albo operacją;
7)
dotychczasowego oraz planowanego przebiegu rzeczowej realizacji projektu albo operacji;
8)
osiągniętych wskaźników realizacji projektu albo operacji;
9)
problemów powstałych w trakcie realizacji projektu albo operacji;
10)
zgodności realizacji projektu lub operacji z zasadami polityk wspólnotowych.
2.
Wniosek o płatność może zawierać dodatkowe informacje określone przez właściwą instytucję
w ramach systemu realizacji danego programu finansowanego z udziałem środków europejskich.
§ 7.
1.
W przypadku programów realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, udzielanie, w tym wypłata, i rozliczanie zaliczki następuje w terminach i na warunkach
określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem wytycznych państw darczyńców
lub umów zawartych z tymi państwami.
2.
W przypadku programów realizowanych z udziałem środków, o których mowa w art. 5 ust. 3 pkt 5c ustawy z dnia 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych, udzielanie, w tym wypłata, i rozliczanie zaliczki następuje w terminach i na warunkach
określonych w umowie o dofinansowanie, z uwzględnieniem porozumień w sprawie przyznania
pomocy finansowej.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, wniosek o płatność zawiera informacje, o których
mowa w § 6 ust. 1 pkt 1-4 i 8, oraz potwierdzenie współfinansowania. Do wniosku o
płatność stosuje się również § 6 ust. 2 oraz § 3 ust. 6 i 7.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, wniosek o płatność zawiera informacje, o których
mowa w § 6 ust. 1 pkt 1-5, oraz potwierdzenie współfinansowania. Do wniosku o płatność
stosuje się § 6 ust. 2.
§ 8.
1.
Do umów o dofinansowanie:
1)
zawartych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia,
2)
zawieranych w wyniku wybrania do dofinansowania projektów w ramach postępowań w zakresie
wyboru projektów do dofinansowania rozpoczętych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia
- stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, właściwa instytucja i beneficjent albo wnioskodawca
mogą odpowiednio dokonać zmian w zawartych umowach albo zawrzeć umowę, stosując przepisy
rozporządzenia.
§ 9.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.4)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów
z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie zaliczek w ramach programów finansowanych z udziałem
środków europejskich (Dz. U. poz. 2367), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia zgodnie z art. 142 ust. 3 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach
realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
(Dz. U. poz. 1079).
1)
Minister Funduszy i Polityki Regionalnej kieruje działem administracji rządowej -
rozwój regionalny, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
dnia 27 października 2021 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Funduszy
i Polityki Regionalnej (Dz. U. poz. 1948).
2)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 270 z 15.10.2015,
str. 1, Dz. Urz. UE L 200 z 26.07.2016, str. 140, Dz. Urz. UE L 259 z 27.09.2016,
str. 79, Dz. Urz. UE L 338 z 13.12.2016, str. 34, Dz. Urz. UE L 129 z 19.05.2017,
str. 1, Dz. Urz. UE L 176 z 07.07.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 335 z 15.12.2017, str.
1, Dz. Urz. UE L 193 z 30.07.2018, str. 1, Dz. Urz. UE L 291 z 16.11.2018, str. 5,
Dz. Urz. UE L 123 z 10.05.2019, str. 1, Dz. Urz. UE L 99 z 31.03.2020, str. 5, Dz.
Urz. UE L 130 z 24.04.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 231 z 17.07.2020, str. 4, Dz. Urz.
UE L 356 z 26.10.2020, str. 1, Dz. Urz. UE L 437 z 28.12.2020, str. 30, Dz. Urz. UE
L 109 z 08.04.2022, str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 115 z 13.04.2022, str. 38.
3)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 261 z 22.07.2021,
str. 58 oraz Dz. Urz. UE L 241 z 19.09.2022, str. 16.
4)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów
z dnia 7 grudnia 2017 r. w sprawie zaliczek w ramach programów finansowanych z udziałem
środków europejskich (Dz. U. poz. 2367), które traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia zgodnie z art. 142 ust. 3 ustawy z dnia 28 kwietnia 2022 r. o zasadach
realizacji zadań finansowanych ze środków europejskich w perspektywie finansowej 2021-2027
(Dz. U. poz. 1079).