Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznejz dnia 17 stycznia 2022 r.w sprawie domów dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży 1)Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie
społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 1723 oraz z 2021 r. poz. 1473).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 47 ust. 5 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
standard podstawowych usług świadczonych przez domy dla matek z małoletnimi dziećmi
i kobiet w ciąży;
2)
tryb kierowania i przyjmowania do domów, o których mowa w pkt 1.
§ 2.
1.
Dom dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży, zwany dalej „domem”, zapewnia
całodobowy, okresowy pobyt:
1)
matkom z małoletnimi dziećmi,
2)
kobietom w ciąży,
3)
ojcom z małoletnimi dziećmi,
4)
innym osobom sprawującym opiekę prawną nad małoletnimi dziećmi
- zwanym dalej „mieszkańcami”.
2.
Dom zapewnia odpowiednie do potrzeb mieszkańców wsparcie specjalistyczne mające na
celu przezwyciężenie sytuacji kryzysowej, która była przyczyną skierowania do domu.
§ 3.
1.
Standard podstawowych usług świadczonych przez dom obejmuje:
1)
w zakresie interwencyjnym:
a)
zapewnienie mieszkańcom i ich małoletnim dzieciom schronienia,
b)
zapewnienie bezpieczeństwa oraz ochrony w związku z problemem przemocy w rodzinie,
c)
udzielenie, w razie potrzeby, natychmiastowej pomocy psychologicznej,
2)
w zakresie terapeutyczno-wspomagającym:
a)
dokonanie diagnozy sytuacji mieszkańca,
b)
udzielenie wsparcia terapeutycznego,
c)
udzielenie wsparcia w formie specjalistycznego poradnictwa, w szczególności psychologicznego,
prawnego lub socjalnego,
d)
udzielenie wsparcia mającego na celu rozwój umiejętności psychospołecznych,
e)
przygotowanie do świadomego i odpowiedzialnego wypełniania ról rodzicielskich oraz
zapobieganie bezradności w sprawach opiekuńczo-wychowawczych, w szczególności przez
udzielanie konsultacji wychowawczych,
f)
pomoc w zdobywaniu umiejętności prawidłowego prowadzenia gospodarstwa domowego,
g)
doradztwo zawodowe, w tym w ramach współpracy z instytucjami rynku pracy,
h)
pomoc w załatwianiu spraw urzędowych,
i)
udzielenie wsparcia w uzyskaniu dostępu do lokalu mieszkalnego lub innego stałego
miejsca schronienia po opuszczeniu domu.
3)
w zakresie potrzeb bytowych:
a)
zapewnienie mieszkańcom całodobowego, okresowego pobytu w odrębnych pokojach:
-
-dla mieszkańców z małoletnimi dziećmi, w razie potrzeby z miejscami do nauki dla dzieci, przy czym w jednym pokoju może przebywać dwoje mieszkańców z małoletnimi dziećmi, nie więcej jednak niż pięć osób, pod warunkiem uzyskania ich zgody,
-
-dla kobiet w ciąży - maksymalnie dla trzech kobiet w jednym pokoju,
b)
zapewnienie wspólnego pomieszczenia do pobytu dziennego z miejscem do zabawy dla dzieci,
c)
zapewnienie ogólnodostępnych łazienek, wyposażonych w sposób umożliwiający sprawne
z nich korzystanie przez mieszkańców, w tym dzieci, proporcjonalnie do liczby mieszkańców
- jedna łazienka przypada na nie więcej niż pięć osób,
d)
zapewnienie co najmniej jednej ogólnodostępnej kuchni lub aneksu kuchennego z miejscami
do przygotowywania posiłków, przy czym liczba miejsc do przygotowywania posiłków,
jaką dysponuje dom, powinna być proporcjonalna do liczby mieszkańców, w tym dzieci
- jedno miejsce do przygotowywania posiłków na nie więcej niż dziesięć osób wyposażone
co najmniej w: kuchenkę, zlewozmywak, lodówkę, meble kuchenne oraz sprzęt i naczynia
do przygotowywania i spożywania posiłków,
e)
zapewnienie miejsc, dostosowanych także do potrzeb dzieci, w kuchni, aneksie kuchennym
lub osobnym pomieszczeniu przeznaczonych do spożywania posiłków - jedno miejsce przypada
na nie więcej niż osiem osób,
f)
zapewnienie co najmniej jednego pomieszczenia do prania i suszenia,
g)
zapewnienie, o ile pozwalają na to możliwości lokalowe, pomieszczenia do przechowywania
wózków dziecięcych,
h)
zapewnienie pomieszczenia do pracy indywidualnej z mieszkańcami.
2.
W domu świadczone są usługi, odpowiednio do potrzeb, przez osoby posiadające następujące
kwalifikacje zawodowe:
1)
psychologa;
2)
pedagoga;
3)
terapeuty;
4)
prawnika;
5)
pracownika socjalnego.
3.
W domu świadczyć mogą usługi inne osoby, w zakresie niezbędnym do prawidłowego funkcjonowania
domu.
4.
Dom zapewnia środki higieny osobistej i środki czystości w sytuacji, gdy nie ma możliwości
ich samodzielnego zakupu przez mieszkańca.
5.
Funkcjonowanie domu określa regulamin organizacyjny opracowany przez osobę kierującą
domem i uchwalony przez zarząd powiatu, a w przypadku domów prowadzonych na zlecenie
na podstawie art. 25 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej - zatwierdzony przez organ prowadzący dom.
6.
Standard podstawowych usług świadczonych przez dom zapewnia:
1)
podmiotowe traktowanie i partnerstwo we wzajemnych relacjach pomiędzy mieszkańcami
i personelem;
2)
tworzenie godnych warunków bytowych;
3)
uwzględnianie indywidualnych potrzeb mieszkańców;
4)
stwarzanie warunków do rozwoju osobistego;
5)
poszanowanie sfery prywatności mieszkańców.
§ 4.
1.
Pomoc w ramach usług w zakresie terapeutyczno-wspomagającym świadczonych przez dom
odbywa się w oparciu o indywidualny plan wsparcia, zwany dalej „planem”, opracowywany
niezwłocznie po przyjęciu do domu przez wyznaczonego przez osobę kierującą domem pracownika
domu oraz opracowany w uzgodnieniu z mieszkańcem, a następnie realizowany przy współpracy
i aktywnym zaangażowaniu mieszkańca.
2.
Plan określa wyznaczone w porozumieniu z mieszkańcem cele, które ma osiągnąć dla przezwyciężenia
trudnej sytuacji życiowej, oraz działania podejmowane dla osiągnięcia tych celów,
opracowane w oparciu o dokonaną diagnozę sytuacji mieszkańca.
3.
W ramach opracowywania i realizacji planu przetwarzane są dane dotyczące sytuacji
mieszkańca, w sposób zapewniający odpowiednie bezpieczeństwo danych osobowych, w zakresie
niezbędnym do wsparcia udzielanego przez dom, w szczególności dotyczące sytuacji osobistej,
rodzinnej, dochodowej i majątkowej.
4.
Realizacja planu jest na bieżąco monitorowana, a poszczególne działania są dokumentowane
i stanowią podstawę do ewentualnej weryfikacji celów i działań w nim ujętych.
5.
Koordynowanie realizacji działań ujętych w planie oraz monitorowanie jego realizacji
realizowane jest przez asystenta indywidualnego planu wsparcia, wyznaczonego przez
kierownika domu, i realizowane jest w porozumieniu z mieszkańcem.
6.
W ramach planu dom współpracuje z ośrodkiem pomocy społecznej, znajdującym się na
terenie gminy miejsca zamieszkania mieszkańca lub gminy, na terenie której mieszkaniec
deklaruje chęć zamieszkania po opuszczeniu domu.
7.
W ramach współpracy, o której mowa w ust. 6, możliwa jest wymiana danych dotyczących
mieszkańca domu, w zakresie niezbędnym do udzielenia przez ośrodek pomocy społecznej
wsparcia po opuszczeniu domu, w szczególności w uzyskaniu dostępu do lokalu mieszkalnego
lub innego stałego miejsca schronienia po opuszczeniu domu.
§ 5.
1.
Skierowanie do domu następuje w drodze decyzji administracyjnej.
2.
Decyzję administracyjną o skierowaniu do domu wydaje się na czas określony, nie dłuższy
niż 12 miesięcy.
3.
Pobyt w domu, ze względu na jego tymczasowy charakter, nie zmienia właściwości gminy
w zakresie udzielania mieszkańcowi domu świadczeń z pomocy społecznej.
4.
Osoba ubiegająca się o skierowanie do domu składa wniosek w ośrodku pomocy społecznej
właściwym ze względu na jej miejsce zamieszkania, a w przypadku osób bezdomnych -
w ośrodku właściwym ze względu na gminę miejsca pobytu.
5.
Podstawę do wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu do domu stanowi:
1)
wniosek osoby ubiegającej się o skierowanie do domu;
2)
rodzinny wywiad środowiskowy;
3)
zaświadczenie lekarskie stwierdzające brak przeciwwskazań zdrowotnych do umieszczenia
w domu w odniesieniu do wszystkich osób kierowanych do domu;
4)
skrócony odpis aktu urodzenia dziecka lub książeczka zdrowia dziecka;
5)
orzeczenie o niepełnosprawności lub orzeczenie o stopniu niepełnosprawności, o ile
osoba takie posiada;
6)
opinia ośrodka, w którym złożono wniosek o skierowanie do domu, zawierająca uzasadnienie
pobytu w domu.
6.
Ośrodek, o którym mowa w ust. 4, kompletuje dokumenty, o których mowa w ust. 5, w
terminie 14 dni od dnia wpływu wniosku i przekazuje je za pośrednictwem operatora
pocztowego w rozumieniu art. 3 pkt 12 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe lub drogą elektroniczną, za pośrednictwem elektronicznej platformy usług administracji
publicznej w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów
realizujących zadania publiczne , do starosty najbliższego powiatu prowadzącego dom lub zlecającego prowadzenie domu,
który wydaje decyzję administracyjną o skierowaniu do domu.
7.
W przypadku osób bezdomnych ubiegających się o skierowanie do domu, ośrodek właściwy
ze względu na miejsce pobytu tej osoby, przekazując dokumentację, o której mowa w
ust. 5, do starosty powiatu, o którym mowa w ust. 6, informuje gminę właściwą ze względu
na ostatnie miejsce zameldowania osoby ubiegającej się o skierowanie o toczącym się
postępowaniu w sprawie skierowania do domu.
8.
W przypadku braku miejsca w domu w powiecie, o którym mowa w ust. 6, ośrodek, o którym
mowa w ust. 4, w porozumieniu z osobą ubiegającą się o skierowanie do domu, poszukuje
miejsca w domu w innym powiecie.
9.
W sytuacji zagrożenia bezpieczeństwa lub zdrowia osoby ubiegającej się o skierowanie
do domu lub jej dziecka przyjmuje się te osoby bez wydania decyzji administracyjnej
o skierowaniu do domu, na wniosek tej osoby lub ośrodka, o którym mowa w ust. 4, niezwłocznie
powiadamiając o tym starostę powiatu prowadzącego dom lub zalecającego prowadzenie
domu.
10.
Ośrodek, o którym mowa w ust. 4, w terminie 14 dni od dnia umieszczenia osoby bez
wydania decyzji administracyjnej o skierowaniu do domu przesyła staroście powiatu
prowadzącego dom lub zlecającego prowadzenie domu dokumenty, o których mowa w ust.
5, który niezwłocznie wydaje taką decyzję, bądź decyzję administracyjną o odmowie
skierowania do domu, w uzasadnieniu wskazując możliwości zapewnienia pomocy w innej
formie w zależności od jej sytuacji i potrzeb.
11.
Osoba posiadająca decyzję administracyjną o skierowaniu do domu lub osoba, o której
mowa w ust. 9, jest przyjmowana do domu niezwłocznie przez osobę wyznaczoną przez
kierownika domu, zwaną dalej „osobą przyjmującą”.
12.
Osoba przyjmująca przeprowadza rozmowę, w której ustala aktualną sytuację osoby skierowanej
do domu oraz przekazuje informacje na temat:
1)
zakresu usług świadczonych przez dom;
2)
okresu pobytu w domu, który kończy się z dniem wskazanym w decyzji administracyjnej
o skierowaniu do domu lub z dniem ustania przyczyn uzasadniających skierowanie do
domu;
3)
praw i obowiązków osoby skierowanej wynikających z regulaminu domu oraz ustaleń, o
których mowa w art. 97 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej.
§ 6.
1.
W uzasadnionych przypadkach pobyt mieszkańca domu może być przedłużony ponad 12 miesięcy,
nie dłużej jednak niż o 6 miesięcy. Decyzję w tej sprawie podejmuje starosta na uzasadniony
wniosek mieszkańca po uzyskaniu opinii kierownika domu.
2.
W przypadku osiągnięcia przez dziecko pełnoletniości w trakcie pobytu w domu, w sytuacji
kiedy w domu przebywa jego matka, ojciec albo opiekun prawny z młodszym rodzeństwem,
osoba może pozostać w domu do czasu przebywania w placówce rodzica albo opiekuna prawnego,
pod warunkiem, że nadal uczęszcza do szkoły lub szkoły wyższej lub legitymuje się
orzeczeniem o znacznym lub umiarkowanym stopniu niepełnosprawności.
§ 7.
1.
Do postępowań w sprawie kierowania i przyjmowania do domu wszczętych i niezakończonych
przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Programy usamodzielnienia sporządzone przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia
stanowią podstawę opracowania planu, o którym mowa w § 4 ust. 1, który powinien być
sporządzony w terminie nie dłuższym niż 2 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia.
3.
Istniejące w dniu wejścia w życie niniejszego rozporządzenia domy, które nie spełniają
standardów podstawowych usług, o których mowa w § 3 ust. 1 pkt 3, są obowiązane do
osiągnięcia tych standardów najpóźniej w terminie 24 miesięcy od dnia wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia.
§ 8.
Traci moc rozporządzenie Ministra Polityki Społecznej z dnia 8 marca 2005 r. w sprawie domów
dla matek z małoletnimi dziećmi i kobiet w ciąży .
§ 9.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Minister Rodziny i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej - zabezpieczenie
społeczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
6 października 2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny
i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 1723 oraz z 2021 r. poz. 1473).