Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 23 czerwca 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o gospodarce finansowej przedsiębiorstw
państwowych
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 22 czerwca 2022 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 824 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny , który stanowi:
„
Art. 824.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 288 ust. 2 i art. 777 ust. 4, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia;
2)
art. 439 ust. 1 pkt 4, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 31 stycznia 1989 r. o gospodarce finansowej przedsiębiorstw państwowych
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady gospodarki finansowej przedsiębiorstw państwowych działających
na podstawie przepisów ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych oraz na podstawie innych ustaw, zwanych dalej „przedsiębiorstwami”.
Art. 2.
Przedsiębiorstwo, gospodarując wydzielonym mu i nabytym mieniem, działa na zasadach
samofinansowania, pokrywając z posiadanych środków i uzyskiwanych przychodów koszty
działalności i zobowiązania.
Rozdział 2
Fundusze przedsiębiorstwa
Art. 3.
1.
Wartość majątku przedsiębiorstwa odzwierciedlają:
1)
fundusz założycielski przedsiębiorstwa;
2)
fundusz przedsiębiorstwa;
3)
fundusz z aktualizacji wyceny, określony odrębnymi przepisami.
2.
Fundusz założycielski przedsiębiorstwa odzwierciedla wartość wydzielonej przedsiębiorstwu
części mienia ogólnonarodowego.
3.
Fundusz przedsiębiorstwa odzwierciedla wartość majątku przedsiębiorstwa po odliczeniu
funduszu założycielskiego.
4.
Wielkość funduszu założycielskiego przedsiębiorstwa podlega wpisowi do rejestru przedsiębiorstw państwowych 1)Obecnie Krajowy Rejestr Sądowy na podstawie art. 86 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r.
o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112, z 2020 r. poz. 2320, z 2021 r.
poz. 1598, 1641 i 2106 oraz z 2022 r. poz. 807 i 984), która weszła w życie z dniem
1 stycznia 2001 r..
Art. 4.
1.
Fundusz założycielski zwiększają przekazane z budżetu państwa dotacje na finansowanie
rozwoju przedsiębiorstwa, a także inne środki przekazane przez organ założycielski
lub przez Skarb Państwa przedsiębiorstwu.
2.
(uchylony)
3.
Jeżeli przedsiębiorstwo w wykonaniu prawomocnych decyzji i orzeczeń wydanych przez
właściwe organy na podstawie odrębnych ustaw nieodpłatnie przekazało osobom prawnym
lub osobom fizycznym część swego mienia w postaci środków trwałych, dokonuje zmniejszenia
funduszu założycielskiego, z zastrzeżeniem ust. 6 i 7.
4.
Jeżeli nieodpłatne przekazanie, w wypadkach przewidzianych w ust. 3, następuje na
rzecz przedsiębiorstwa państwowego, dokonuje ono zwiększenia swego funduszu założycielskiego
o wartość równą kwocie zmniejszenia funduszu założycielskiego dokonanego przez przedsiębiorstwo
przekazujące.
4a.
Przedsiębiorstwo otrzymujące środki trwałe w wypadku, o którym mowa w ust. 9, powiększa
swój fundusz założycielski o wartość równą kwocie zmniejszenia funduszu założycielskiego
dokonanego przez przedsiębiorstwo przekazujące.
5.
Fundusz założycielski ulega zmniejszeniu o kwoty zapłacone z tytułu nabytych na podstawie
ustawy z dnia 29 kwietnia 1985 r. o gospodarce gruntami i wywłaszczaniu nieruchomości 3)Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 r. na podstawie art. 241 pkt 1 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899),
która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r. budynków i lokali, z zastrzeżeniem ust. 6 i 7.
6.
Zmniejszenie funduszu założycielskiego w wypadkach przewidzianych w ust. 3, 5, 9 i
10 następuje wyłącznie w sytuacji, gdy przekazane mienie w postaci środków trwałych
lub nabyte budynki i lokale stanowiły podstawę ustalenia tego funduszu.
7.
Kwotę zmniejszenia funduszu założycielskiego w wypadkach przewidzianych w ust. 3,
5, 9 i 10 ustala się mnożąc wartość przekazanych środków trwałych lub nabytych budynków
i lokali przez współczynnik udziału funduszu założycielskiego w łącznej wartości funduszu
założycielskiego i funduszu przedsiębiorstwa, według stanu na dzień 1 stycznia (po
przeszacowaniu) roku, w którym mienie to zostało nieodpłatnie przekazane lub nabyte.
8.
Fundusz założycielski przedsiębiorstw gospodarki mieszkaniowej zmniejsza się o kwotę
umorzenia wartości domów mieszkalnych.
9.
Fundusz założycielski ulega zmniejszeniu w wypadku dokonania darowizny, zgodnie z
art. 46a ustawy z dnia 25 września 1981 r. o przedsiębiorstwach państwowych, posiadanych budynków i budowli oraz infrastruktury technicznej w zakresie urządzeń,
obiektów i sieci: energetycznych (elektrycznych i gazowych), wodno-kanalizacyjnych,
ciepłowniczych oraz telekomunikacyjnych, innemu przedsiębiorstwu państwowemu, pod
warunkiem przejęcia przez to przedsiębiorstwo odpowiedniej części funduszu założycielskiego
ustalonej zgodnie z zasadami określonymi w ust. 6 i 7.
10.
Jeżeli przedsiębiorstwo dokonuje darowizny, zgodnie z art. 46a ustawy o przedsiębiorstwach państwowych, na rzecz jednostek budżetowych lub gmin (związków gmin) budynków i budowli, w których
funkcjonują szkoły, szpital i przychodnie przyzakładowe, hotele robotnicze oraz infrastruktury
technicznej w zakresie urządzeń, obiektów i sieci: energetycznych (elektrycznych i
gazowych), wodno-kanalizacyjnych, ciepłowniczych oraz telekomunikacyjnych, to może
pomniejszyć fundusz założycielski zgodnie z zasadami określonymi w ust. 6 i 7.
Art. 5.
1.
W wypadku połączenia się przedsiębiorstw fundusz założycielski połączonego przedsiębiorstwa
ustala się jako sumę całości lub części funduszy założycielskich przedsiębiorstw połączonych.
2.
W wypadku podziału przedsiębiorstwa fundusz założycielski nowo powstałych przedsiębiorstw
ustala się przez podzielenie funduszu założycielskiego przedsiębiorstwa ulegającego
podziałowi.
Art. 6.
1.
Fundusz przedsiębiorstwa zwiększa się o:
1)
zysk pozostający w dyspozycji przedsiębiorstwa;
2)
amortyzację majątku trwałego;
3)
(uchylony)
4)
środki z innych źródeł.
2.
Fundusz przedsiębiorstwa zmniejsza się o:
1)
straty bilansowe;
2)
umorzenie majątku trwałego;
3)
(uchylony)
4)
(uchylony)
5)
kwotę zmniejszenia wartości mienia w postaci środków trwałych nieodpłatnie przekazanego
osobom prawnym lub fizycznym w wykonaniu prawomocnych decyzji i orzeczeń wydanych
przez upoważnione organy na podstawie odrębnych ustaw oraz kwotę nabytych budynków
i lokali, która nie została uwzględniona przy zmniejszaniu funduszu założycielskiego,
o którym mowa w art. 4 ust. 3 i 5;
6)
kwotę zmniejszenia wartości mienia w postaci zakładowych domów mieszkalnych, żłobków,
przedszkoli oraz budynków służących zakładowej działalności socjalnej, w związku z
dokonaniem darowizny tych środków trwałych na rzecz innych osób prawnych.
Art. 7.
1.
W wypadku połączenia się przedsiębiorstw fundusz przedsiębiorstwa połączonego ustala
się jako sumę całości lub części funduszy przedsiębiorstw połączonych.
2.
W wypadku podziału przedsiębiorstwa fundusz przedsiębiorstw nowo powstałych ustala
się przez podzielenie funduszu przedsiębiorstwa ulegającego podziałowi.
Art. 8.
Podstawą ustalenia wysokości funduszy założycielskiego i przedsiębiorstwa w wypadkach,
o których mowa w art. 5 i 7, są bilanse zamknięcia łączonych lub dzielonych przedsiębiorstw.
Art. 9.
Przedsiębiorstwa wydobywające minerały metodą odkrywkową oraz inne przedsiębiorstwa
prowadzące działalność gospodarczą, której towarzyszy powstawanie hałd lub degradacja
terenu, mogą tworzyć fundusz rekultywacji z narzutów na koszty działalności. Środki
funduszu przeznacza się na finansowanie przedsięwzięć pozainwestycyjnych mających
na celu zagospodarowanie terenów poeksploatacyjnych i hałd.
Art. 104)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 704 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny (Dz. U. poz. 655), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r..
Wydatki związane z realizacją zadań przedsiębiorstw państwowych w zakresie obronności
kraju, wynikających z przepisów ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny oraz z innych przepisów ustawowych, z wyjątkiem wydatków ponoszonych na podstawie
odrębnych przepisów wydawanych przez Radę Ministrów z funduszu zadań wyodrębnionych,
tworzonego ze środków budżetowych - obciążają koszty działalności przedsiębiorstw
państwowych.
Art. 11.
1.
Zysk po opodatkowaniu podatkiem dochodowym i po odliczeniu wpłat z zysku na rzecz
budżetu państwa, o których mowa w art. 12 ust. 1, może być przeznaczony na tworzenie
funduszy własnych, funduszu nagród dla pracowników oraz na dofinansowanie zakładowego
funduszu świadczeń socjalnych.
2.
Do funduszy własnych przedsiębiorstwa zalicza się fundusz założycielski, fundusz przedsiębiorstwa,
fundusz z aktualizacji wyceny oraz niepodzielony wynik finansowy.
Rozdział 3
Uprawnienia Skarbu Państwa
Art. 12.
1.
Przedsiębiorstwa są obowiązane do dokonywania wpłat z zysku po opodatkowaniu podatkiem
dochodowym na rzecz budżetu państwa.
2.
Z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnione są przedsiębiorstwa działające przy zakładach
karnych i aresztach śledczych podległe Ministrowi Sprawiedliwości.
2a.
Z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolniony jest także w okresie opodatkowania podatkiem
tonażowym przedsiębiorca żeglugowy w zakresie przychodów z działalności opodatkowanej
podatkiem tonażowym.
2b.
Z wpłat, o których mowa w ust. 1, zwolnione są także przedsiębiorstwa za okres roku
obrotowego, w którym wystąpił stan zagrożenia epidemicznego lub stan epidemii, oraz
za okres roku obrotowego poprzedzającego rok obrotowy, w którym wystąpił którykolwiek
z wyżej wymienionych stanów.
3.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może na wniosek organu założycielskiego zwolnić
przedsiębiorstwa wykonujące w całości lub w części zadania na potrzeby obronności
i bezpieczeństwa państwa z obowiązku dokonywania wpłat z zysku lub przyznać tym przedsiębiorstwom
ulgi we wpłatach z zysku.
Art. 13.
1.
Izby administracji skarbowej prowadzą ewidencję funduszy założycielskich przedsiębiorstw
oraz ich zmian.
2.
Wpłatę z zysku, o której mowa w art. 12 ust. 1, pobierają właściwe urzędy skarbowe.
3.
Wpłaty z zysku dokonywane są w formie zaliczek miesięcznych lub kwartalnych.
4.
Wyboru okresu, za jaki będzie dokonywana wpłata zaliczki, dokonuje przedsiębiorstwo.
5.
Podstawą ustalenia wysokości zaliczki jest zysk osiągnięty w danym okresie, liczony
w rachunku narastającym.
6.
Wysokość zaliczki wynosi 15% zysku po opodatkowaniu podatkiem dochodowym.
Art. 14.
Wysokość stopy procentowej do naliczania wpłat z zysku wynosi 15% zysku po opodatkowaniu
podatkiem dochodowym.
Art. 15.
1.
Do wpłat z zysku stosuje się przepisy o zobowiązaniach podatkowych5)Obecnie przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076, 2105, 2262 i 2328 oraz z 2022 r. poz. 835,
974 i 1265), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., zgodnie z art. 341 tej
ustawy., z zastrzeżeniem art. 12 ust. 3.
2.
Minister Finansów, w drodze rozporządzenia, określa terminy i tryb wpłat z zysku oraz
terminy składania deklaracji i wzory tych deklaracji.
Art. 16.
(uchylony)
Art. 17.
(uchylony)
Art. 18.
(uchylony)
Art. 19.
(uchylony)
Rozdział 4
Rachunkowość
Art. 20.
1.
Przedsiębiorstwo jest zobowiązane do prowadzenia prawidłowej, rzetelnej i bieżącej
rachunkowości, dostosowanej do przedmiotu jego działalności.
2.
(utracił moc)
Rozdział 5
Przepisy szczególne, przejściowe i końcowe
Art. 21.
(utracił moc)
Art. 22.
(utracił moc)
Art. 23.
(utracił moc)
Art. 24.
(utracił moc)
Art. 25.
W przedsiębiorstwach państwowych prowadzących terenowe gry liczbowe wojewoda określa
część zysku osiągniętego przez te przedsiębiorstwa, która ma być przeznaczona na cele
społeczne i rozwój gospodarki narodowej, po opodatkowaniu zweryfikowanego zysku i
odliczeniu dywidendy oraz uwzględnieniu własnych potrzeb przedsiębiorstwa.
Art. 26.
1.
Znosi się stosowanie rachunku wyrównawczego cen wewnętrznych na wyroby jednorodne,
z wyjątkiem węgla kamiennego i energii elektrycznej.
2.
Istniejące saldo rachunku, o którym mowa w ust. 1, należy rozliczyć z funduszem przedsiębiorstwa,
które ten rachunek prowadziło. Takiemu samemu rozliczeniu podlega saldo rachunku w
przypadku prowadzenia go w zrzeszeniach, z tym że przeznacza się je na fundusze przedsiębiorstw.
1)
Obecnie Krajowy Rejestr Sądowy na podstawie art. 86 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r.
o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz. U. z 2021 r. poz. 112, z 2020 r. poz. 2320, z 2021 r.
poz. 1598, 1641 i 2106 oraz z 2022 r. poz. 807 i 984), która weszła w życie z dniem
1 stycznia 2001 r.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1991 r.
poz. 446 i 464, z 1993 r. poz. 212 i 629, z 1994 r. poz. 96, 118, 384, 388, 415 i
601, z 1995 r. poz. 486, z 1996 r. poz. 33, 405, 496 i 775 oraz z 1997 r. poz. 24,
44, 348 i 435.
3)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 stycznia 1998 r. na podstawie art. 241 pkt 1 ustawy
z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2021 r. poz. 1899),
która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r.
4)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 704 ustawy z dnia 11 marca 2022 r. o obronie Ojczyzny
(Dz. U. poz. 655), która weszła w życie z dniem 23 kwietnia 2022 r.
5)
Obecnie przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa
(Dz. U. z 2021 r. poz. 1540, 1598, 2076, 2105, 2262 i 2328 oraz z 2022 r. poz. 835,
974 i 1265), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., zgodnie z art. 341 tej
ustawy.