Ustawaz dnia 9 czerwca 2022 r.o zmianie ustawy o Sądzie Najwyższym oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju
sądów wojskowych, ustawę z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej
- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawę z dnia 27 lipca 2001 r.
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawę z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju
sądów administracyjnych oraz ustawę z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 3:
a)
po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:
„
4a)
Odpowiedzialności Zawodowej;
”
,
b)
uchyla się pkt 5;
2)
art. 4 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 4.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Kolegium Sądu Najwyższego,
określi, w drodze rozporządzenia, regulamin Sądu Najwyższego, w którym ustali liczbę
stanowisk sędziego Sądu Najwyższego w izbach, o których mowa w art. 3 pkt 1-4, nie
mniejszą niż 120, w tym ich liczbę w poszczególnych izbach, o których mowa w art.
3 pkt 1-4, wewnętrzną organizację Sądu Najwyższego, zasady wewnętrznego postępowania
oraz szczegółowy zakres i sposób wykonywania czynności przez asystentów sędziego,
biorąc pod uwagę konieczność zapewnienia sprawnego funkcjonowania Sądu Najwyższego,
jego izb i organów, specyfikę postępowań prowadzonych przed Sądem Najwyższym, w tym
postępowań dyscyplinarnych, oraz liczbę i rodzaj rozpoznawanych spraw.
”
;
3)
w art. 5 w § 1 skreśla się zdanie drugie;
4)
w art. 6 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego przedstawia właściwym organom uwagi o stwierdzonych
nieprawidłowościach lub lukach w prawie, których usunięcie jest niezbędne dla zapewnienia
sprawnego rozpoznawania spraw należących do właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej
lub ograniczenia liczby przewinień dyscyplinarnych.
”
;
5)
w art. 7:
a)
uchyla się § 2,
b)
uchyla się § 4-6;
6)
art. 11 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 11.
Organami Sądu Najwyższego są Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, Prezes Sądu Najwyższego,
Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego, zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego,
zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, zgromadzenie
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej oraz Kolegium
Sądu Najwyższego.
”
;
7)
w art. 14 w § 1:
a)
pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
opiniuje i przedstawia Prezydentowi Rzeczypospolitej Polskiej kandydatów na stanowisko
Prezesa Sądu Najwyższego, wybranych przez zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego,
zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, albo zgromadzenie
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej;
”
,
b)
w pkt 5 skreśla się wyrazy „zdanie pierwsze”;
8)
po art. 15 dodaje się art. 15a-15d w brzmieniu:
„
Art. 15a.
§ 1.
Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej jest powoływany
przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, po zasięgnięciu opinii Pierwszego Prezesa
Sądu Najwyższego, na kadencję określoną w art. 15b § 1, spośród 3 kandydatów wybranych
przez zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
albo zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i może
zostać powołany tylko raz. Osoba powołana na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego może
zajmować to stanowisko tylko do upływu albo wygaśnięcia kadencji Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej albo wygaśnięcia kadencji sędziego
orzekającego w tej izbie.
§ 2.
W terminie tygodnia od dnia wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zwołuje:
1)
zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
- jeżeli wyznaczenie ostatniego sędziego do orzekania w tej izbie nastąpiło przed
upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
2)
zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej - jeżeli wyznaczenie
ostatniego sędziego do orzekania w tej izbie nastąpiło po upływie kadencji dotychczasowych
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
- w celu wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego.
§ 3.
Zgromadzeniu sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
albo zgromadzeniu sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej dokonującemu
wyboru, o którym mowa w § 1, przewodniczy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego, a w przypadku
gdy nie jest to możliwe, sędzia wyznaczony do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej albo sędzia orzekający w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, którego kandydatura
nie została zgłoszona, wyznaczony przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 4.
Kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego wybiera się spośród sędziów:
1)
wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej - w przypadku wyboru
dokonywanego przez zgromadzenie, o którym mowa w § 2 pkt 1;
2)
orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej - w przypadku wyboru dokonywanego
przez zgromadzenie, o którym mowa w § 2 pkt 2.
§ 5.
Do kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego oraz ich wyboru przez zgromadzenie
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo zgromadzenie
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przepisy art. 13 § 1, 2 i
5-8 stosuje się odpowiednio. Do dokonania wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa
Sądu Najwyższego wymagana jest obecność co najmniej 2/3 członków zgromadzenia sędziów
wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo członków zgromadzenia
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Jeżeli wyboru nie dokonano
ze względu na brak wymaganego kworum, do dokonania wyboru na kolejnym posiedzeniu
wymagana jest obecność co najmniej 1/2 członków zgromadzenia sędziów wyznaczonych
do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo członków zgromadzenia sędziów
orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Jeżeli także na tym posiedzeniu
wyboru nie dokonano ze względu na brak wymaganego kworum, wybór może zostać dokonany
na kolejnym posiedzeniu w przypadku obecności co najmniej 1/3 członków zgromadzenia
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo członków
zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Posiedzenia,
o których mowa w zdaniu trzecim i czwartym, zwołuje się na dzień przypadający nie
później niż w terminie 5 dni od dnia odbycia poprzedniego posiedzenia.
§ 6.
Jeżeli kandydaci na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego nie zostali wybrani zgodnie
z § 1-5, w terminie 5 dni od dnia odbycia ostatniego posiedzenia, o którym mowa w
§ 5, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zwołuje posiedzenie zgromadzenia sędziów wyznaczonych
do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo zgromadzenia sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w celu wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa
Sądu Najwyższego. Do kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego oraz ich wyboru
przez zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
albo zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przepisy
§ 1-5 oraz art. 13 § 1, 2 i 5-8 stosuje się odpowiednio.
§ 7.
Jeżeli termin posiedzenia zgromadzenia sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej wyznaczony zgodnie z § 2, 5 i 6 przypadnie po upływie kadencji dotychczasowych
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w wyznaczonym terminie odbywa
się posiedzenie zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
które kontynuuje wybór kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego.
Art. 15b.
§ 1.
W przypadku wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego przez zgromadzenie
sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, kadencja Prezesa
Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej rozpoczyna się
z dniem powołania, nie wcześniej jednak niż z dniem rozpoczęcia kadencji sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, którzy tworzyli to zgromadzenie. W przypadku
wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego przez zgromadzenie sędziów
orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, kadencja Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej rozpoczyna się z dniem powołania.
Kadencja Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej
upływa z dniem upływu kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
którzy tworzyli zgromadzenie, o którym mowa w zdaniu pierwszym albo drugim.
§ 2.
Kadencja Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej
wygasa z dniem zrzeczenia się przez niego tego stanowiska.
Art. 15c.
Jeżeli w dniu następującym po upływie kadencji Prezesa Sądu Najwyższego kierującego
pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego jest nieobsadzone,
do dnia powołania Prezesa Sądu Najwyższego obowiązki i uprawnienia Prezesa Sądu Najwyższego
określone w ustawie wykonuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
Art. 15d.
§ 1.
Zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wybiera kandydatów
na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego w terminie 14 dni od dnia wygaśnięcia kadencji
Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej albo wygaśnięcia
kadencji sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej zajmującego stanowisko
Prezesa Sądu Najwyższego. Przepisy art. 15a § 1 i § 4 pkt 2 stosuje się odpowiednio.
§ 2.
Do kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego oraz ich wyboru przez zgromadzenie
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przepisy art. 13 § 1-3 i
5-8 oraz art. 13a § 1 i 2 stosuje się odpowiednio. Do dokonania wyboru kandydatów
na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego wymagana jest obecność co najmniej 2/3 członków
zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Jeżeli wyboru
nie dokonano ze względu na brak wymaganego kworum, do dokonania wyboru na kolejnym
posiedzeniu wymagana jest obecność co najmniej 1/2 członków zgromadzenia sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Jeżeli także na tym posiedzeniu wyboru nie dokonano
ze względu na brak wymaganego kworum, wybór może zostać dokonany na kolejnym posiedzeniu
w przypadku obecności co najmniej 1/3 członków zgromadzenia sędziów orzekających w
Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Posiedzenia, o których mowa w zdaniu trzecim i
czwartym, zwołuje się na dzień przypadający nie później niż w terminie 5 dni od dnia
odbycia poprzedniego posiedzenia.
§ 3.
Sędzia Sądu Najwyższego, któremu Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej powierzył wykonywanie
obowiązków Prezesa Sądu Najwyższego, wykonuje obowiązki i uprawnienia Prezesa Sądu
Najwyższego określone w ustawie. Do powierzenia wykonywania obowiązków Prezesa Sądu
Najwyższego przepis art. 13a § 1 stosuje się odpowiednio.
”
;
9)
w art. 16 § 2 otrzymuje brzmienie:
„
§ 2.
Organami samorządu sędziów Sądu Najwyższego są Zgromadzenie Ogólne Sędziów Sądu Najwyższego,
zgromadzenie sędziów izby Sądu Najwyższego, zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej, zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej oraz Kolegium Sądu Najwyższego.
”
;
10)
po art. 16 dodaje się art. 16a w brzmieniu:
„
Art. 16a.
§ 1.
Zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej tworzą sędziowie
Sądu Najwyższego orzekający w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w okresie kadencji
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
§ 2.
Zgromadzenie sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
tworzą sędziowie wyznaczeni do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przed
upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
w okresie od dnia wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej do upływu kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej.
”
;
11)
w art. 17:
a)
w § 1 w pkt 2 skreśla się wyrazy „zdanie pierwsze”,
b)
w § 3 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„
Do podjęcia uchwały Zgromadzenia Ogólnego Sędziów Sądu Najwyższego wymagana jest obecność
co najmniej 2/3 liczby sędziów każdej z izb, z wyłączeniem Izby Odpowiedzialności
Zawodowej.
”
;
12)
w art. 19 w § 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
dokonywanie wyboru 3 kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego kierującego
pracą danej izby, z wyjątkiem Izby Odpowiedzialności Zawodowej;
”
;
13)
po art. 19 dodaje się art. 19a i art. 19b w brzmieniu:
„
Art. 19a.
§ 1.
Do kompetencji zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
należy:
1)
dokonywanie wyboru 3 kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego kierującego
pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej, z uwzględnieniem art. 15a § 1 i 2;
2)
rozpatrywanie projektu informacji o działalności Izby Odpowiedzialności Zawodowej
oraz stwierdzonych w związku z nią istotnych problemach, w tym wynikających z orzecznictwa
oraz przyjmowanie tej informacji;
3)
opiniowanie przedstawionych przez Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby
Odpowiedzialności Zawodowej kandydatów na stanowiska przewodniczących wydziałów w
tej izbie;
4)
wybór 2 członków oraz 1 zastępcy członka Kolegium Sądu Najwyższego;
5)
rozpatrywanie innych problemów dotyczących funkcjonowania Izby Odpowiedzialności Zawodowej.
§ 2.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do zgromadzenia sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej przepisy dotyczące zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego stosuje się
odpowiednio.
Art. 19b.
§ 1.
Do kompetencji zgromadzenia sędziów wyznaczonych do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej należy dokonywanie wyboru 3 kandydatów na stanowisko Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą tej izby, z uwzględnieniem art. 15a § 1 i 2.
§ 2.
Jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, do zgromadzenia sędziów wyznaczonych do orzekania
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej dokonującego wyboru, o którym mowa w art. 15a
§ 1, przepisy dotyczące zgromadzenia sędziów izby Sądu Najwyższego stosuje się odpowiednio.
”
;
14)
uchyla się art. 20;
15)
w art. 21 po § 1 dodaje się § 1a w brzmieniu:
„
§ 1a.
Zgromadzenie sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wybiera sędziów
do Kolegium Sądu Najwyższego niezwłocznie po rozpoczęciu kadencji sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Sędziowie wybrani przez zgromadzenie sędziów
orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pełnią funkcję od dnia wyboru do
dnia upływu kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w trakcie
której zostali wybrani. W przypadku wygaśnięcia kadencji sędziego orzekającego w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej pełniącego funkcję członka albo zastępcy członka Kolegium
Sądu Najwyższego, przeprowadza się wybory uzupełniające. Nie można łączyć funkcji
członka lub zastępcy członka Kolegium Sądu Najwyższego wybranego przez zgromadzenie
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej z funkcją członka lub zastępcy
członka Kolegium Sądu Najwyższego wybranego przez zgromadzenie sędziów innej izby
Sądu Najwyższego.
”
;
16)
w art. 22 w § 2 w pkt 1 skreśla się wyrazy „i 3”;
17)
po rozdziale 2 dodaje się rozdział 2a w brzmieniu:
„
Rozdział 2a
Sędziowie orzekający w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
Art. 22a.
§ 1.
W Izbie Odpowiedzialności Zawodowej orzeka 11 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, wyznaczonych do orzekania w tej izbie na kadencję, o której mowa w art.
22b § 1 albo art. 22c § 3, przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej spośród sędziów
Sądu Najwyższego wylosowanych na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego przez przewodniczącego
tego kolegium.
§ 2.
Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się
nie później niż na 6 tygodni przed upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, w liczbie trzykrotnie większej niż liczba sędziów,
o której mowa w § 1. Imiona i nazwiska sędziów Sądu Najwyższego nie mogą się powtarzać.
§ 3.
Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się
spośród sędziów Sądu Najwyższego orzekających w pozostałych izbach Sądu Najwyższego.
§ 4.
Z losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
wyłączeni są sędziowie Sądu Najwyższego zajmujący stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu
Najwyższego, Prezesa Sądu Najwyższego, Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego,
Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego, zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu
Najwyższego, Rzecznika Prasowego, zastępcy Rzecznika Prasowego, sędziowie Sądu Najwyższego,
których kadencja w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej trwa w dniu losowania oraz sędziowie
Sądu Najwyższego, którzy w okresie 5 lat poprzedzających losowanie zostali ukarani
karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 75 § 1 pkt 2-4.
§ 5.
Sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się
na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego przy udziale obecnych członków Kolegium Sądu
Najwyższego. W sprawie losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej nie przeprowadza się głosowania.
§ 6.
Z losowania sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
przewodniczący Kolegium Sądu Najwyższego sporządza protokół. Członkowie Kolegium Sądu
Najwyższego obecni podczas losowania mogą zgłosić do protokołu zastrzeżenia do przeprowadzenia
losowania.
§ 7.
Niezwłocznie po losowaniu sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, przewodniczący Kolegium Sądu Najwyższego przekazuje Prezydentowi Rzeczypospolitej
Polskiej listę wylosowanych sędziów Sądu Najwyższego wraz z informacją o toczących
się wobec nich postępowaniach dyscyplinarnych i protokołem losowania.
§ 8.
Sędzia Sądu Najwyższego nie może odmówić udziału w losowaniu, wyznaczeniu do orzekania
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, ani orzekania w tej izbie po wyznaczeniu przez
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 22b.
§ 1.
Kadencja sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej jest wspólna i wynosi
5 lat. W przypadku wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej przed upływem kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, kadencja rozpoczyna się z dniem następującym po dniu upływu kadencji dotychczasowych
sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. W przypadku wyznaczenia
ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej po upływie kadencji
dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, kadencja
rozpoczyna się z dniem następującym po dniu wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania
w tej izbie.
§ 2.
Sędzia wyznaczony do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przed upływem kadencji
dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, orzeka w
tej izbie od dnia następującego po upływie kadencji dotychczasowych sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Sędzia wyznaczony do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej po upływie kadencji dotychczasowych sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, orzeka w tej izbie od dnia następującego po dniu wyznaczenia. Nie stoi
to na przeszkodzie rozpoczęciu kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej w terminie określonym w § 1.
Art. 22c.
§ 1.
Kadencja sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wygasa przed upływem
kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w przypadku:
1)
przejścia w stan spoczynku, przeniesienia w stan spoczynku albo wygaśnięcia stosunku
służbowego sędziego;
2)
ukarania karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 75 § 1 pkt 2-4;
3)
powołania na stanowisko Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą innej izby, Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego, Nadzwyczajnego
Rzecznika Dyscyplinarnego, zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego, Rzecznika
Prasowego lub zastępcy Rzecznika Prasowego.
§ 2.
W przypadku, o którym mowa w § 1, przeprowadza się uzupełniające losowanie sędziów
Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej. Losowanie przeprowadza
się w terminie 14 dni od dnia wygaśnięcia kadencji sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej. Do uzupełniającego losowania oraz wyznaczenia sędziów do orzekania w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej przepis art. 22a stosuje się odpowiednio, z tym że sędziów
Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej losuje się w liczbie
trzykrotnie większej niż liczba sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
których kadencja wygasła.
§ 3.
Kadencja sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej wyznaczonego w
trybie określonym w § 2, rozpoczyna się z dniem następującym po dniu wyznaczenia i
upływa wraz z upływem kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
w trakcie której został wyznaczony.
§ 4.
Do sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej przed rozpoczęciem kadencji
w przypadku określonym w art. 22b § 2, przepisy § 1-3 i art. 22b § 1 stosuje się odpowiednio.
Art. 22d.
Po upływie kadencji sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej albo
wygaśnięciu kadencji sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w przypadku,
o którym mowa w art. 22c § 1 pkt 3, sędzia Sądu Najwyższego podejmuje czynności w
sprawach w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej do ich zakończenia. Sędziego, o którym
mowa w zdaniu pierwszym, nie wlicza się do liczby sędziów, o której mowa w art. 22a
§ 1.
Art. 22e.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego określa udział sędziego Sądu Najwyższego w przydziale
spraw w izbie Sądu Najwyższego, w której sędzia Sądu Najwyższego zajmuje stanowisko,
i w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, z tym że udział w przydziale spraw w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej nie może wynosić więcej niż połowę przydziału spraw sędziego
Sądu Najwyższego.
”
;
18)
art. 23 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 23.
Do właściwości Izby Cywilnej należą sprawy z zakresu prawa cywilnego, gospodarczego, własności intelektualnej, rodzinnego i opiekuńczego, a także sprawy
dotyczące rejestracji przedsiębiorców i rejestracji zastawów.
”
;
19)
art. 25 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 25.
Do właściwości Izby Pracy i Ubezpieczeń Społecznych należą sprawy z zakresu prawa
pracy, ubezpieczeń społecznych.
”
;
20)
w art. 26 § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Do właściwości Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych należy rozpoznawanie:
1)
skarg nadzwyczajnych;
2)
protestów wyborczych i protestów przeciwko ważności referendum ogólnokrajowego i referendum
konstytucyjnego oraz stwierdzanie ważności wyborów i referendum, a także spraw, w
których złożono środki odwoławcze od uchwał Państwowej Komisji Wyborczej;
3)
odwołań od uchwał Krajowej Rady Sądownictwa w przypadkach przewidzianych w przepisach
szczególnych;
4)
spraw z zakresu zamówień publicznych;
5)
spraw rejestrowych, z wyłączeniem spraw dotyczących rejestracji przedsiębiorców i
rejestracji zastawów;
6)
spraw z zakresu ochrony konkurencji i konsumentów oraz z zakresu praktyk nieuczciwie
wykorzystujących przewagę kontraktową;
7)
spraw z zakresu regulacji energetyki, telekomunikacji i poczty, transportu kolejowego
oraz z zakresu regulacji rynku wodno-kanalizacyjnego;
8)
spraw, w których złożono odwołanie od decyzji Przewodniczącego Krajowej Rady Radiofonii
i Telewizji;
9)
spraw z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku;
10)
skarg dotyczących przewlekłości postępowania przed sądami powszechnymi i wojskowymi
oraz Sądem Najwyższym;
11)
innych spraw z zakresu prawa publicznego niezastrzeżonych do właściwości innych izb
Sądu Najwyższego.
”
;
21)
uchyla się art. 27;
22)
po art. 27 dodaje się art. 27a w brzmieniu:
„
Art. 27a.
§ 1.
Do właściwości Izby Odpowiedzialności Zawodowej należą sprawy:
1)
dyscyplinarne:
a)
sędziów Sądu Najwyższego,
b)
rozpatrywane przez Sąd Najwyższy w związku z postępowaniami dyscyplinarnymi prowadzonymi
na podstawie ustawy:
-
-z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze ,
-
-z dnia 6 lipca 1982 r. o radcach prawnych ,
-
-z dnia 21 grudnia 1990 r. o zawodzie lekarza weterynarii i izbach lekarsko-weterynaryjnych ,
-
-z dnia 14 lutego 1991 r. - Prawo o notariacie ,
-
-z dnia 19 kwietnia 1991 r. o izbach aptekarskich ,
-
-z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych ,
-
-z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu ,
-
-z dnia 11 kwietnia 2001 r. o rzecznikach patentowych ,
-
-z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych,
-
-z dnia 27 lipca 2001 r. o diagnostyce laboratoryjnej ,
-
-z dnia 2 grudnia 2009 r. o izbach lekarskich ,
-
-z dnia 1 lipca 2011 r. o samorządzie pielęgniarek i położnych ,
-
-z dnia 25 września 2015 r. o zawodzie fizjoterapeuty ,
-
-z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze ,
-
-z dnia 22 marca 2018 r. o komornikach sądowych ;
2)
o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie
sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury;
3)
z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczące sędziów Sądu Najwyższego.
§ 2.
Izba Odpowiedzialności Zawodowej składa się z:
1)
Wydziału Pierwszego;
2)
Wydziału Drugiego.
§ 3.
Wydział Pierwszy rozpatruje w szczególności sprawy:
1)
sędziów Sądu Najwyższego;
2)
sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury dotyczące:
a)
przewinień dyscyplinarnych, rozpoznawane w pierwszej instancji przez Sąd Najwyższy,
b)
zezwolenia na pociągniecie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie.
§ 4.
Wydział Drugi rozpatruje w szczególności:
1)
odwołania od orzeczeń sądów dyscyplinarnych pierwszej instancji w sprawach sędziów,
asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury oraz postanowień i zarządzeń
zamykających drogę do wydania wyroku;
2)
kasacje od orzeczeń dyscyplinarnych;
3)
środki odwoławcze z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych sędziów Sądu Najwyższego.
”
;
23)
w art. 28 w § 2 skreśla się zdanie trzecie;
24)
w art. 29 dodaje się § 4-25 w brzmieniu:
„
§ 4.
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej
podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania
jego niezawisłości i bezstronności.
§ 5.
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego
delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości
i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego
postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w
okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości
lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących
uprawnionego oraz charakteru sprawy.
§ 6.
Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 5, może być złożony wobec sędziego
Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności sędziowskich w Sądzie
Najwyższym wyznaczonego do składu rozpoznającego:
1)
środek zaskarżenia;
2)
sprawę dyscyplinarną;
3)
sprawę o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej lub tymczasowe aresztowanie
sędziów, asesorów sądowych, prokuratorów i asesorów prokuratury;
4)
sprawę z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń społecznych dotyczącą sędziego Sądu Najwyższego;
5)
sprawę z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku.
§ 7.
Uprawnionym do złożenia wniosku jest strona lub uczestnik postępowania przed Sądem
Najwyższym w sprawach, o których mowa w § 6.
§ 8.
Wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia
wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu
pierwszym, prawo do złożenia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma
w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę,
a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Przepis art.
871§ 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego stosuje się.
§ 9.
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto
zawierać:
1)
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5;
2)
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
§ 10.
Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez wezwania
do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie
terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
§ 11.
O odrzuceniu wniosku niespełniającego wymagań, o których mowa w § 9, Sąd Najwyższy
zawiadamia właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy pełnomocnik.
§ 12.
Do czasu rozpoznania wniosku sędzia, którego wniosek dotyczy, nie może podejmować
dalszych czynności, chyba że dotyczy to czynności niecierpiącej zwłoki.
§ 13.
Złożenie wniosku nie wstrzymuje dopuszczalności wydania orzeczenia w sprawie, o której
mowa w § 6 pkt 3, w zakresie niecierpiącym zwłoki lub w przedmiocie środka zapobiegawczego
podczas rozpoznawania kasacji albo wniosku o wznowienie postępowania.
§ 14.
Jeżeli uprawniony do złożenia wniosku złożył wnioski wobec więcej niż jednego sędziego
wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę lub wnioski zostały złożone w tej samej
sprawie przez kilku uprawnionych do złożenia wniosku, Sąd Najwyższy może zarządzić
połączenie wniosków w celu ich łącznego rozpoznania. W przypadku łącznego rozpoznania
wniosków, wnioski rozpoznaje skład Sądu Najwyższego wyznaczony do rozpoznania wniosku,
który został złożony jako pierwszy.
§ 15.
Sąd Najwyższy rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym w składzie 5 sędziów losowanych
spośród całego składu Sądu Najwyższego, po wysłuchaniu sędziego, którego wniosek dotyczy
chyba, że wysłuchanie jest niemożliwe lub bardzo utrudnione. Wysłuchanie może nastąpić
na piśmie. Sędzia, którego wniosek dotyczy jest wyłączony z losowania.
§ 16.
Sąd Najwyższy wydaje orzeczenie w terminie 2 tygodni, licząc od dnia złożenia wniosku.
§ 17.
Sąd Najwyższy oddala wniosek, jeżeli jest on bezzasadny.
§ 18.
Uwzględniając wniosek Sąd Najwyższy wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Wyłączenie
sędziego od udziału w danej sprawie nie może stanowić podstawy do wyłączenia tego
sędziego w innych sprawach rozpoznawanych z jego udziałem.
§ 19.
Sąd Najwyższy z urzędu sporządza w terminie 3 dni uzasadnienie postanowienia wydanego
na skutek rozpoznania wniosku.
§ 20.
Odpis postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku wraz z uzasadnieniem doręcza
się składającemu wniosek oraz sędziemu, którego orzeczenie dotyczy.
§ 21.
Od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku przysługuje odwołanie do Sądu
Najwyższego w składzie 7 sędziów losowanych spośród całego składu Sądu Najwyższego.
Sędzia, którego orzeczenie dotyczy oraz sędzia, który brał udział w wydaniu zaskarżonego
postanowienia, są wyłączeni z losowania.
§ 22.
Odwołanie przysługuje podmiotowi, który złożył wniosek oraz sędziemu, którego orzeczenie
dotyczy. Termin do wniesienia odwołania wynosi tydzień i biegnie dla każdego uprawnionego
do wniesienia odwołania od dnia doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem.
§ 23.
Sąd Najwyższy rozpoznaje odwołanie na posiedzeniu niejawnym w terminie 2 tygodni od
dnia jego wniesienia.
§ 24.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku
oraz postępowania odwoławczego stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu obowiązujące
w postępowaniu, którego wniosek dotyczy.
§ 25.
Od prawomocnego postanowienia Sądu Najwyższego wydanego na skutek rozpoznania wniosku
nie przysługuje wniosek o wznowienie postępowania lub skarga o wznowienie postępowania.
”
;
25)
w art. 35:
a)
w § 3 skreśla się zdanie czwarte,
b)
dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Przepisów § 2 i 3 nie stosuje się do Izby Odpowiedzialności Zawodowej.
”
;
26)
w art. 36 w § 8 w zdaniu pierwszym skreśla się wyrazy „i Prezesowi Sądu Najwyższego kierującemu pracą Izby Dyscyplinarnej”;
27)
w art. 44:
a)
uchyla się § 7 i 8,
b)
uchyla się § 11;
28)
w art. 47 skreśla się wyrazy „oraz Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej”;
29)
w art. 48 uchyla się § 7;
30)
art. 54 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 54.
Sędziemu Sądu Najwyższego przechodzącemu lub przenoszonemu w stan spoczynku przysługuje
jednorazowa odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia.
”
;
31)
w art. 55 w § 3 w zdaniu pierwszym skreśla się wyrazy „oraz Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej”;
32)
w art. 59 w § 1 wyrazy „art. 27 § 1 pkt 1” zastępuje się wyrazami „art. 27a § 1 pkt 1”;
33)
w art. 70 w § 3 skreśla się wyrazy „oraz Prezesem Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej”;
34)
w art. 72:
a)
w § 1 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:
„
1a)
odmowę wykonywania wymiaru sprawiedliwości;
”
,
b)
dodaje się § 6 w brzmieniu:
„
§ 6.
Nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego:
1)
okoliczność, że orzeczenie sądowe wydane z udziałem danego sędziego Sądu Najwyższego
obarczone jest błędem w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego lub
prawa Unii Europejskiej lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub oceny dowodów;
2)
wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o rozpatrzenie
pytania prejudycjalnego, o którym mowa w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2004 r. poz. 864, z późn. zm.);
3)
badanie spełniania wymogów niezależności lub niezawisłości w przypadku, o którym mowa
w art. 26 § 2, lub badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku,
o którym mowa w art. 29 § 5 lub art. 23a § 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów
wojskowych, lub art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych.
”
;
35)
w art. 73 w § 1 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
1)
w pierwszej instancji - Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej i 1 ławnika Sądu Najwyższego;
2)
w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej i 2 ławników Sądu Najwyższego.
”
;
36)
w art. 75:
a)
w § 1 w pkt 3a wyrazy „, dodatek funkcyjny i dodatek, o którym mowa w art. 48 § 7”
zastępuję się wyrazami „i dodatek funkcyjny”,
b)
§ 4 otrzymuje brzmienie:
„
§ 4.
Wymierzenie kary, o której mowa w § 1 pkt 2-4, pociąga za sobą, przez okres 5 lat,
niemożność udziału w Kolegium Sądu Najwyższego, orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej oraz pełnienia funkcji w Sądzie Najwyższym.
”
;
37)
w art. 76 w § 1 w zdaniu pierwszym skreśla się wyrazy „Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej,”;
38)
w art. 77 uchyla się § 2;
39)
uchyla się art. 78;
40)
w art. 79:
a)
we wprowadzeniu do wyliczenia skreśla się wyrazy „oraz sprawy z zakresu przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku”,
b)
w pkt 1 wyrazy „Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej”,
c)
w pkt 2 wyrazy „Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej”;
41)
w tytule rozdziału 9 skreśla się wyrazy „, Kancelaria Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej”;
42)
w art. 98:
a)
w § 1 skreśla się wyrazy „, Kancelaria Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej”,
b)
uchyla się § 3;
43)
uchyla się art. 100;
44)
w art. 102 uchyla się § 2.
Art. 2.
W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju sądów wojskowych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 23a dodaje się § 3-15 w brzmieniu:
„
§ 3.
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy
do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego
niezawisłości i bezstronności.
§ 4.
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności
z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po
powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w okolicznościach
danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,
mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego
oraz charakteru sprawy.
§ 5.
Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 4, może być złożony wobec sędziego
wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji lub apelację,
z wyłączeniem spraw, w których termin do ich rozpoznania i wydania orzeczenia jest
nie dłuższy niż miesiąc od dnia złożenia pisma procesowego wszczynającego postępowanie
w sprawie.
§ 6.
Wniosek składa się w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia
wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu
pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma
w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę,
a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie.
§ 7.
Uprawnionym do złożenia wniosku jest strona postępowania karnego przed sądem wojskowym
w sprawach, o których mowa w § 5, a w postępowaniu dyscyplinarnym - obwiniony.
§ 8.
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto
zawierać:
1)
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 4;
2)
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
§ 9.
Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 8, podlega odrzuceniu bez wezwania
do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie
terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
§ 10.
Wniosek złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu dokonującego czynności
w toku postępowania przygotowawczego w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe
lub w postępowaniu karnym pozostawia się bez rozpoznania.
§ 11.
Jeżeli uprawniony do złożenia wniosku złożył wnioski wobec więcej niż jednego sędziego
wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę lub wnioski zostały złożone w tej samej
sprawie przez kilku uprawnionych do złożenia wniosku, sąd może zarządzić połączenie
wniosków w celu ich łącznego rozpoznania. W przypadku łącznego rozpoznania wniosków,
wnioski rozpoznaje skład sądu wyznaczony do rozpoznania wniosku, który został złożony
jako pierwszy.
§ 12.
Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Wyłączenie sędziego
od udziału w danej sprawie nie może stanowić podstawy do wyłączenia tego sędziego
w innych prowadzonych przez niego sprawach.
§ 13.
W razie uwzględnienia wniosku, sąd z urzędu sporządza w terminie 3 dni uzasadnienie
postanowienia.
§ 14.
W razie uwzględnienia wniosku, odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręcza się
sędziemu, którego wniosek dotyczy. Sędzia może w terminie 3 dni złożyć wniosek o ponowne
rozpoznanie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy w składzie 5 sędziów losowanych spośród
całego składu Sądu Najwyższego, w terminie 7 dni utrzymuje w mocy postanowienie o
wyłączeniu sędziego albo uchyla postanowienie o wyłączeniu sędziego i oddala wniosek.
Do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy, sędzia podejmuje czynności niecierpiące
zwłoki.
§ 15.
W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do rozpoznania wniosku, o którym mowa
w § 5, stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z wyłączeniem art. 42 § 3 zdanie
trzecie tej ustawy w zakresie dotyczącym czynności niecierpiących zwłoki, w szczególności
w przedmiocie tymczasowego aresztowania.
”
;
2)
w art. 37:
a)
w § 2 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:
„
1a)
odmowa wykonywania wymiaru sprawiedliwości;
”
,
b)
dodaje się § 4 w brzmieniu:
„
§ 4.
Nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego:
1)
okoliczność, że orzeczenie sądowe wydane z udziałem danego sędziego obarczone jest
błędem w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego lub prawa Unii Europejskiej
lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub oceny dowodów;
2)
wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o rozpatrzenie
pytania prejudycjalnego, o którym mowa w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2004 r. poz. 864, z późn. zm.);
3)
badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku, o którym mowa
w art. 23a § 4 lub art. 42a § 3 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów
powszechnych, lub art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych , lub badanie spełniania wymogów niezależności lub niezawisłości w przypadku, o którym
mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym , lub badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku, o którym
mowa w art. 29 § 5 tej ustawy.
”
;
3)
w art. 39a:
a)
w § 1:
-
-w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie:„
b)
Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego w sprawach przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego, umyślnych przestępstw skarbowych lub sprawach, w których Sąd Najwyższy zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wraz z wytknięciem uchybienia oraz sprawach, o których mowa w art. 37 § 2 pkt 3;”, -
-pkt 2 otrzymuje brzmienie:„
2)
w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego.”,
b)
§ 2a otrzymuje brzmienie:
„
§ 2a.
W sprawach, o których mowa w art. 30, orzeka w pierwszej instancji Sąd Najwyższy w
składzie jednego sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, a w drugiej
instancji - Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej.
”
,
c)
w § 2b wyraz „Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Odpowiedzialności Zawodowej”,
d)
w § 4 wyrazy „Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej”;
4)
w art. 39c:
a)
w § 1 w zdaniu pierwszym wyrazy „Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego”,
b)
w § 2 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego”;
5)
w art. 40a w § 5 skreśla się zdanie drugie;
6)
w art. 41a § 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd dyscyplinarny rozpoznaje sprawę dyscyplinarną na rozprawie, chyba że wystarczające
jest rozpoznanie sprawy na posiedzeniu, w terminie 30 dni od wpływu wniosku o rozpoznanie
sprawy dyscyplinarnej.
”
;
7)
w art. 70 w § 1 skreśla się wyrazy „art. 113a,”.
Art. 3.
W ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania
Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w art. 51 w ust. 2:
1)
w pkt 1 w lit. b wyrazy „Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej”;
2)
w pkt 2 wyrazy „Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej”.
Art. 4.
W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 42a dodaje się § 3-14 w brzmieniu:
„
§ 3.
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności
z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania po
powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 6, jeżeli w okolicznościach
danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości lub bezstronności,
mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego
oraz charakteru sprawy.
§ 4.
Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 3, może być złożony wobec sędziego
wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę w pierwszej instancji lub apelację,
z wyłączeniem spraw, w których termin do ich rozpoznania i wydania orzeczenia jest
nie dłuższy niż miesiąc od dnia złożenia pisma procesowego wszczynającego postępowanie
w sprawie.
§ 5.
Wniosek składa się w terminie 7 dni od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia
wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu
pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma
w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę,
a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie.
§ 6.
Uprawnionym do złożenia wniosku jest w postępowaniu:
1)
w sprawach o przestępstwa skarbowe i wykroczenia skarbowe - strona;
2)
w sprawach o wykroczenia - strona;
3)
w przedmiocie odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą
kary - strona i wnioskodawca;
4)
karnym - strona;
5)
w sprawach nieletnich - strona;
6)
cywilnym - strona i uczestnik postępowania;
7)
dyscyplinarnym - obwiniony.
§ 7.
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto
zawierać:
1)
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 3;
2)
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
§ 8.
Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 7, podlega odrzuceniu bez wezwania
do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie
terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
§ 9.
Wniosek złożony wobec sędziego wyznaczonego do składu sądu dokonującego czynności
w toku postępowania przygotowawczego w postępowaniu w sprawach o przestępstwa skarbowe
lub w postępowaniu karnym pozostawia się bez rozpoznania.
§ 10.
Jeżeli uprawniony do złożenia wniosku złożył wnioski wobec więcej niż jednego sędziego
wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę lub wnioski zostały złożone w tej samej
sprawie przez kilku uprawnionych do złożenia wniosku, sąd może zarządzić połączenie
wniosków w celu ich łącznego rozpoznania. W przypadku łącznego rozpoznania wniosków,
wnioski rozpoznaje skład sądu wyznaczony do rozpoznania wniosku, który został złożony
jako pierwszy.
§ 11.
Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Wyłączenie sędziego
od udziału w danej sprawie nie może stanowić podstawy do wyłączenia tego sędziego
w innych prowadzonych przez niego sprawach.
§ 12.
W razie uwzględnienia wniosku, sąd z urzędu sporządza w terminie 3 dni uzasadnienie
postanowienia.
§ 13.
W razie uwzględnienia wniosku, odpis postanowienia wraz z uzasadnieniem doręcza się
również sędziemu, którego wniosek dotyczy. Sędzia może w terminie 3 dni złożyć wniosek
o ponowne rozpoznanie do Sądu Najwyższego. Sąd Najwyższy w składzie 5 sędziów losowanych
spośród całego składu Sądu Najwyższego, w terminie 7 dni utrzymuje w mocy postanowienie
o wyłączeniu sędziego albo uchyla postanowienie o wyłączeniu sędziego i oddala wniosek.
Do czasu rozpoznania sprawy przez Sąd Najwyższy, sędzia podejmuje czynności niecierpiące
zwłoki.
§ 14.
W zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy do rozpoznania wniosku, o którym mowa
w § 4, stosuje się odpowiednio w sprawach:
1)
cywilnych - przepisy ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego i zażalenia,
2)
karnych - przepisy ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego dotyczące rozpoznania wniosku o wyłączenie sędziego, z wyłączeniem art. 42 § 3 zdanie
trzecie tej ustawy w zakresie dotyczącym czynności niecierpiących zwłoki, w szczególności
w przedmiocie tymczasowego aresztowania.
”
;
2)
w art. 55 dodaje się § 5 w brzmieniu:
„
§ 5.
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy
do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego
niezawisłości i bezstronności.
”
;
3)
w art. 77 w § 1 w pkt 3 skreśla się wyrazy „albo Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej w odniesieniu
do sędziów delegowanych do tej izby”;
4)
w art. 107:
a)
w § 1 po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:
„
1a)
odmowę wykonywania wymiaru sprawiedliwości;
”
,
b)
dodaje się § 3 w brzmieniu:
„
§ 3.
Nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego:
1)
okoliczność, że orzeczenie sądowe wydane z udziałem danego sędziego obarczone jest
błędem w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego lub prawa Unii Europejskiej
lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub oceny dowodów;
2)
wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o rozpatrzenie
pytania prejudycjalnego, o którym mowa w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2004 r. poz. 864, z późn. zm.);
3)
badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku, o którym mowa
w art. 42a § 3 lub art. 23a § 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju
sądów wojskowych , lub art. 5a § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych , lub badanie spełniania wymogów niezależności lub niezawisłości w przypadku, o którym
mowa w art. 26 § 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym , lub badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku, o którym
mowa w art. 29 § 5 tej ustawy.
”
;
5)
w art. 110:
a)
w § 1:
-
-w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie:„
b)
Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego w sprawach przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, lub sprawach, w których Sąd Najwyższy zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej wraz z wytknięciem uchybienia, oraz sprawach, o których mowa w art. 107 § 1 pkt 3;”, -
-pkt 2 otrzymuje brzmienie:„
2)
w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego.”,
b)
w § 2a zdanie drugie otrzymuje brzmienie:
„
W sprawach, o których mowa w art. 80 i art. 106zd, orzeka w pierwszej instancji Sąd
Najwyższy w składzie jednego sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
a w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie trzech sędziów orzekających w Izbie
Odpowiedzialności Zawodowej.
”
,
c)
w § 2b wyraz „Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Odpowiedzialności Zawodowej”,
d)
§ 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
Do rozpoznania spraw wymienionych w § 1 pkt 1 lit. a właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny,
w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. Jeżeli jednak sprawa dotyczy
sędziego sądu apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd dyscyplinarny
wyznaczony, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd Najwyższy - Izbę Odpowiedzialności
Zawodowej spośród sądów dyscyplinarnych właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących
z obszarem apelacji, w którym znajduje się sąd, w którym pełni służbę sędzia objęty
postępowaniem.
”
;
6)
w art. 110b:
a)
w § 1 w zdaniu pierwszym wyrazy „Prezes Sądu Najwyższego kierujący pracą Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego”,
b)
w § 2 we wprowadzeniu do wyliczenia wyrazy „Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego”;
7)
w art. 112b w § 5 skreśla się zdanie drugie;
8)
w art. 112c wyrazy „Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Izby Odpowiedzialności Zawodowej”;
9)
uchyla się art. 113a;
10)
w art. 114 § 7 otrzymuje brzmienie:
„
§ 7.
Jednocześnie z doręczeniem zarzutów rzecznik dyscyplinarny zwraca się do Sądu Najwyższego
- Izby Odpowiedzialności Zawodowej o wyznaczenie sądu dyscyplinarnego do rozpoznania
sprawy w pierwszej instancji. Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej wyznacza
ten sąd w terminie siedmiu dni od dnia otrzymania wniosku.
”
;
11)
w art. 114a w § 3 wyrazy „Izby Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej”;
12)
w art. 115:
a)
§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
Sąd dyscyplinarny rozpoznaje sprawę dyscyplinarną na rozprawie, chyba że wystarczające
jest rozpoznanie sprawy na posiedzeniu, w terminie 30 dni od wpływu wniosku o rozpoznanie
sprawy dyscyplinarnej.
”
,
b)
w § 2 wyraz „czternastu” zastępuje się wyrazem „siedmiu”;
13)
w art. 115a uchyla się § 3.
Art. 5.
W ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 5 po § 1b dodaje się § 1c w brzmieniu:
„
§ 1c.
Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego sądu administracyjnego nie mogą stanowić
wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia wydanego z udziałem tego sędziego lub
kwestionowania jego niezawisłości i bezstronności.
”
;
2)
po art. 5 dodaje się art. 5a w brzmieniu:
„
Art. 5a.
§ 1.
Dopuszczalne jest badanie spełnienia przez sędziego sądu administracyjnego lub sędziego
delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego w sądzie administracyjnym wymogów niezawisłości
i bezstronności z uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego
postępowania po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 3, jeżeli w
okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu niezawisłości
lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z uwzględnieniem okoliczności dotyczących
uprawnionego oraz charakteru sprawy.
§ 2.
Wniosek o stwierdzenie przesłanek, o których mowa w § 1, może być złożony wobec sędziego
sądu administracyjnego lub sędziego delegowanego do pełnienia obowiązków sędziego
w sądzie administracyjnym wyznaczonego do składu sądu rozpoznającego sprawę co do
istoty lub skargę kasacyjną.
§ 3.
Uprawnionym do złożenia wniosku jest skarżący oraz uczestnik postępowania na prawach
strony w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach, o których mowa w § 2, a w
postępowaniu dyscyplinarnym - obwiniony.
§ 4.
Wniosek składa się w terminie tygodnia od dnia zawiadomienia uprawnionego do złożenia
wniosku o składzie rozpoznającym sprawę. Po upływie terminu, o którym mowa w zdaniu
pierwszym, prawo do wniesienia wniosku wygasa. Sąd przy doręczeniu pierwszego pisma
w sprawie zawiadamia uprawnionego do złożenia wniosku o składzie rozpoznającym sprawę,
a przy każdym kolejnym - jeżeli skład rozpoznający sprawę uległ zmianie. Do wniosku
rozpoznawanego przez Naczelny Sąd Administracyjny przepis art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się.
§ 5.
Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a ponadto
zawierać:
1)
żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie zachodzą przesłanki, o których mowa w § 1;
2)
przytoczenie okoliczności uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie.
§ 6.
Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 5, podlega odrzuceniu bez wezwania
do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek złożony po upływie
terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny.
§ 7.
O odrzuceniu wniosku niespełniającego wymagań, o których mowa w § 5, Naczelny Sąd
Administracyjny zawiadamia właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy
pełnomocnik.
§ 8.
Do czasu rozpoznania wniosku sędzia, którego wniosek dotyczy, nie może podejmować
dalszych czynności, chyba że dotyczy to czynności niecierpiącej zwłoki.
§ 9.
Jeżeli uprawniony do złożenia wniosku złożył wnioski wobec więcej niż jednego sędziego
wyznaczonego do składu rozpoznającego sprawę lub wnioski zostały złożone w tej samej
sprawie przez kilku uprawnionych do złożenia wniosku, sąd administracyjny może zarządzić
połączenie wniosków w celu ich łącznego rozpoznania. W przypadku łącznego rozpoznania
wniosków, wnioski rozpoznaje skład sądu administracyjnego wyznaczony do rozpoznania
wniosku, który został złożony jako pierwszy.
§ 10.
Wniosek rozpoznaje sąd administracyjny, przed którym toczy się postępowanie w sprawie
w składzie 3 sędziów losowanych spośród całego składu tego sądu. Naczelny Sąd Administracyjny
rozpoznaje wniosek w składzie 5 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego
Sądu Administracyjnego. Sędzia, którego wniosek dotyczy, jest wyłączony z losowania.
W razie gdy sąd administracyjny, o którym mowa w zdaniu pierwszym, nie może rozpoznać
wniosku z powodu braku dostatecznej liczby sędziów, Naczelny Sąd Administracyjny wyznacza
inny sąd do rozpoznania wniosku.
§ 11.
Sąd rozpoznaje wniosek na posiedzeniu niejawnym w terminie 2 tygodni od dnia jego
złożenia po wysłuchaniu sędziego, którego wniosek dotyczy, chyba że jest to niemożliwe
albo bardzo utrudnione. Wysłuchanie może nastąpić na piśmie.
§ 12.
Sąd oddala wniosek, jeżeli jest on bezzasadny.
§ 13.
Uwzględniając wniosek sąd wyłącza sędziego od rozpoznania sprawy. Wyłączenie sędziego
od udziału w danej sprawie nie może stanowić podstawy do wyłączenia tego sędziego
w innych sprawach rozpoznawanych z jego udziałem.
§ 14.
Sąd z urzędu sporządza w terminie 3 dni uzasadnienie postanowienia wydanego na skutek
rozpoznania wniosku.
§ 15.
Odpis postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku wraz z uzasadnieniem doręcza
się składającemu wniosek oraz sędziemu, którego orzeczenie dotyczy.
§ 16.
Od postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku podmiotowi, który złożył wniosek
i sędziemu, którego orzeczenie dotyczy, przysługuje zażalenie do Naczelnego Sądu Administracyjnego.
Termin do wniesienia zażalenia wynosi tydzień i biegnie dla każdego uprawnionego do
wniesienia zażalenia od dnia doręczenia postanowienia wraz z uzasadnieniem. Przepis
art. 175 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stosuje się.
§ 17.
Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje zażalenie na posiedzeniu niejawnym w składzie
7 sędziów losowanych spośród całego składu Naczelnego Sądu Administracyjnego w terminie
2 tygodni od dnia wniesienia zażalenia. Sędzia, którego orzeczenie dotyczy oraz sędzia,
który brał udział w wydaniu zaskarżonego postanowienia są wyłączeni z losowania.
§ 18.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie do postępowania toczącego się na skutek wniosku
stosuje się odpowiednio przepisy o zażaleniu.
§ 19.
Od prawomocnego postanowienia wydanego na skutek rozpoznania wniosku nie przysługuje
skarga o wznowienie postępowania.
”
;
3)
w art. 48 dodaje się § 6 w brzmieniu:
„
§ 6.
Nie stanowi przewinienia dyscyplinarnego:
1)
okoliczność, że orzeczenie sądowe wydane z udziałem danego sędziego obarczone jest
błędem w zakresie wykładni i stosowania przepisów prawa krajowego lub prawa Unii Europejskiej
lub w zakresie ustalenia stanu faktycznego lub oceny dowodów;
2)
wystąpienie do Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z wnioskiem o rozpatrzenie
pytania prejudycjalnego, o którym mowa w art. 267 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej
(Dz. U. z 2004 r. poz. 864, z późn. zm.);
3)
badanie spełniania wymogów niezawisłości i bezstronności w przypadku, o którym mowa
w art. 5a § 1.
”
.
Art. 6.
W ustawie z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze w art. 145:
1)
w § 1:
a)
w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie:
„
b)
Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej
i 1 ławnika Sądu Najwyższego w sprawach przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących
znamiona umyślnych przestępstw ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw
skarbowych, lub w sprawach, w których wniosek złożył Sąd Najwyższy, oraz w sprawach,
o których mowa w art. 137 § 1 pkt 3;
”
,
b)
pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
w drugiej instancji - Sąd Najwyższy w składzie 2 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej i 1 ławnika Sądu Najwyższego.
”
;
2)
§ 1a otrzymuje brzmienie:
„
§ 1a.
W sprawach, o których mowa w art. 135, orzeka w pierwszej instancji Sąd Najwyższy
w składzie 1 sędziego orzekającego w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, a w drugiej
instancji - Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej.
”
;
3)
w § 1b wyraz „Dyscyplinarnej” zastępuje się wyrazami „Odpowiedzialności Zawodowej”.
Art. 7.
1.
W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
w których nie został wyznaczony skład sądu, stosuje się odpowiednio przepisy art.
29 ustawy zmienianej w art. 1, art. 23a ustawy zmienianej w art. 2, art. 42a ustawy
zmienianej w art. 4 oraz art. 5a ustawy zmienianej w art. 5.
2.
W sprawach wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
w których został wyznaczony skład sądu, do wniosku i jego rozpoznania stosuje się
odpowiednio przepisy art. 29 ustawy zmienianej w art. 1, art. 23a ustawy zmienianej
w art. 2, art. 42a ustawy zmienianej w art. 4 oraz art. 5a ustawy zmienianej w art.
5, z tym że wniosek może być złożony w terminie 14 dni od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
3.
Jeżeli termin, o którym mowa w ust. 2, upływa po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej
instancji lub drugiej instancji albo wojewódzki sąd administracyjny, a od wyroku wniesiono
środek zaskarżenia, rozpoznanie tego środka wstrzymuje się do czasu rozpoznania wniosku.
Do wniosku i jego rozpoznania stosuje się odpowiednio przepisy art. 29 ustawy zmienianej
w art. 1, art. 23a ustawy zmienianej w art. 2, art. 42a ustawy zmienianej w art. 4
oraz art. 5a ustawy zmienianej w art. 5. Uznając wniosek za zasadny, sąd stwierdza,
że zachodziła podstawa do wyłączenia sędziego, który brał udział w wydaniu zaskarżonego
wyroku. Postanowienie uwzględniające wniosek stanowi przesłankę przyjęcia skargi kasacyjnej
do rozpoznania.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, złożony po wydaniu wyroku przez sąd pierwszej lub
drugiej instancji albo wojewódzki sąd administracyjny pozostawia się bez rozpoznania,
jeżeli od wyroku nie wniesiono środka zaskarżenia.
Art. 8.
1.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy znosi się Izbę Dyscyplinarną oraz tworzy
się Izbę Odpowiedzialności Zawodowej.
2.
Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy należące
do właściwości Izby Dyscyplinarnej przejmuje i prowadzi Izba Odpowiedzialności Zawodowej.
3.
Sprawy wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy z zakresu
przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku przejmuje i prowadzi Izba
Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych.
4.
Do dnia wyznaczenia co najmniej 5 sędziów orzekających w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej,
o których mowa w art. 22a § 1 ustawy zmienianej w art. 1, sprawy należące do właściwości
Izby Odpowiedzialności Zawodowej rozpoznają sędziowie wyznaczeni przez Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego do orzekania w tej izbie w trybie art. 35 § 3 ustawy zmienianej
w art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą. Przepisu art. 35 § 4 ustawy zmienianej
w art. 1, w zakresie odnoszącym się do wyznaczenia do orzekania na czas określony
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, nie stosuje się. Sędzia, który zajmował stanowisko
w Izbie Dyscyplinarnej w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy nie może zostać wyznaczony
przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
5.
Do dnia powołania przewodniczącego wydziału w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, obowiązki
i uprawnienia przewodniczącego wydziału wykonuje sędzia Sądu Najwyższego wyznaczony
przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
Art. 9.
W należących do właściwości Izby Dyscyplinarnej przed dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy sprawach dyscyplinarnych, Izba Odpowiedzialności Zawodowej, z urzędu, na pierwszym
posiedzeniu w sprawie, rozpatruje orzeczone przez Izbę Dyscyplinarną zawieszenie w
czynnościach służbowych sędziego, przeciwko któremu wszczęto postępowanie dyscyplinarne
albo wobec którego została wydana uchwała zezwalająca na pociągnięcie do odpowiedzialności
karnej i obniżenie wynagrodzenia lub uposażenia sędziego na czas trwania zawieszenia
sędziego w czynnościach służbowych albo postępowania dyscyplinarnego.
Art. 10.
1.
W terminie 7 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego
przedstawia sędziemu Sądu Najwyższego zajmującemu w dniu wejścia w życie niniejszej
ustawy stanowisko w Izbie Dyscyplinarnej propozycję przeniesienia na stanowisko w
Izbie Cywilnej, Izbie Karnej, Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych albo Izbie Kontroli
Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych, mając na uwadze racjonalne wykorzystanie kadr Sądu
Najwyższego, potrzeby wynikające z obciążenia zadaniami poszczególnych izb oraz uwzględniając
dotychczasowe doświadczenie zawodowe sędziego Sądu Najwyższego.
2.
W terminie 7 dni od dnia przedstawienia propozycji, o której mowa w ust. 1, sędzia
Sądu Najwyższego składa Pierwszemu Prezesowi Sądu Najwyższego oświadczenie o wyrażeniu
zgody albo o niewyrażeniu zgody na przeniesienie na stanowisko określone przez Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego.
3.
Złożenie oświadczenia o wyrażeniu zgody na przeniesienie na stanowisko określone przez
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w terminie, o którym mowa w ust. 2, jest równoznaczne
z przeniesieniem sędziego Sądu Najwyższego na to stanowisko z dniem następującym po
dniu złożenia oświadczenia.
4.
Złożenie oświadczenia o niewyrażeniu zgody na przeniesienie na stanowisko określone
przez Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego w terminie, o którym mowa w ust. 2, albo
niezłożenie oświadczenia, o którym mowa w ust. 2, w tym terminie, jest równoznaczne
z przeniesieniem sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku z mocy prawa z dniem następującym
po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2.
5.
O dacie przeniesienia sędziego Sądu Najwyższego w stan spoczynku na podstawie ust.
4 Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego informuje Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej.
6.
Do sędziów Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, którzy zostali przeniesieni w stan
spoczynku na podstawie ust. 4, nie stosuje się przepisu art. 74 § 1 ustawy zmienianej
w art. 4.
Art. 11.
1.
W wynagrodzeniu sędziego Sądu Najwyższego zajmującego w dniu wejścia w życie niniejszej
ustawy stanowisko w Izbie Dyscyplinarnej, od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy
nie uwzględnia się dodatku, o którym mowa w art. 48 § 7 ustawy zmienianej w art. 1,
w brzmieniu dotychczasowym, o ile dodatek ten przysługiwał sędziemu Sądu Najwyższego
na ostatnio zajmowanym stanowisku w Izbie Dyscyplinarnej.
2.
Sędziemu Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, który został przeniesiony w stan spoczynku
na podstawie art. 10 ust. 4, przysługuje od dnia przeniesienia w stan spoczynku do
dnia ukończenia 65. roku życia uposażenie w wysokości wynagrodzenia pobieranego na
ostatnio zajmowanym stanowisku w Izbie Dyscyplinarnej. W wynagrodzeniu stanowiącym
podstawę ustalenia uposażenia nie uwzględnia się dodatku, o którym mowa w art. 48
§ 7 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, o ile dodatek ten przysługiwał
sędziemu Sądu Najwyższego na ostatnio zajmowanym stanowisku w Izbie Dyscyplinarnej.
3.
Sędziemu Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, który został przeniesiony w stan spoczynku
na podstawie art. 10 ust. 4, przysługuje od dnia ukończenia 65. roku życia uposażenie
w wysokości 75% wynagrodzenia zasadniczego i dodatku za wysługę lat, pobieranych na
ostatnio zajmowanym stanowisku w Izbie Dyscyplinarnej.
4.
Sędziemu Sądu Najwyższego w stanie spoczynku, który został przeniesiony w stan spoczynku
na podstawie art. 10 ust. 4, przysługuje z dniem ukończenia 65. roku życia jednorazowa
odprawa w wysokości sześciomiesięcznego wynagrodzenia pobieranego na ostatnio zajmowanym
stanowisku w Izbie Dyscyplinarnej. W wynagrodzeniu stanowiącym podstawę ustalenia
odprawy nie uwzględnia się dodatku, o którym mowa w art. 48 § 7 ustawy zmienianej
w art. 1, w brzmieniu dotychczasowym, o ile dodatek ten przysługiwał sędziemu Sądu
Najwyższego na ostatnio zajmowanym stanowisku w Izbie Dyscyplinarnej.
Art. 12.
W terminie przypadającym nie wcześniej niż 21 dni i nie później niż 30 dni od dnia
wejścia w życie niniejszej ustawy na posiedzeniu Kolegium Sądu Najwyższego przewodniczący
tego kolegium losuje sędziów Sądu Najwyższego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej i przekazuje listę wylosowanych sędziów Sądu Najwyższego wraz z informacją
o toczących się wobec nich postępowaniach dyscyplinarnych i protokołem losowania Prezydentowi
Rzeczypospolitej Polskiej. Z losowania wyłączeni są sędziowie Sądu Najwyższego zajmujący
stanowiska Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego, Prezesa Sądu Najwyższego, Rzecznika
Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego, Nadzwyczajnego Rzecznika Dyscyplinarnego, zastępcy
Rzecznika Dyscyplinarnego Sądu Najwyższego, Rzecznika Prasowego, zastępcy Rzecznika
Prasowego oraz sędziowie Sądu Najwyższego, którzy w okresie 5 lat poprzedzających
losowanie zostali ukarani karą dyscyplinarną, o której mowa w art. 75 § 1 pkt 2-4
ustawy zmienianej w art. 1.
Art. 13.
1.
Kadencja Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej ustaje z dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy do dnia powołania Prezesa Sądu Najwyższego
kierującego pracą Izby Odpowiedzialności Zawodowej obowiązki i uprawnienia Prezesa
Sądu Najwyższego określone w ustawie wykonuje Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego.
3.
W terminie tygodnia od dnia wyznaczenia ostatniego sędziego do orzekania w Izbie Odpowiedzialności
Zawodowej, Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego zwołuje zgromadzenie sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej w celu wyboru kandydatów na stanowisko Prezesa
Sądu Najwyższego.
Art. 14.
Członkostwo członków i zastępcy członka w Kolegium Sądu Najwyższego wybranych przez
zgromadzenie sędziów Izby Dyscyplinarnej ustaje z dniem wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Art. 15.
Postępowania w przedmiocie powołania do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego Sądu
Najwyższego w Izbie Dyscyplinarnej wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w
życie niniejszej ustawy podlegają umorzeniu z mocy prawa.
Art. 16.
1.
Likwiduje się Kancelarię Prezesa Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej.
2.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dotychczasowi pracownicy Kancelarii Prezesa
Sądu Najwyższego kierującego pracą Izby Dyscyplinarnej stają się pracownikami Kancelarii
Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego.
3.
Przepis art. 231 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy stosuje się odpowiednio.
4.
Należności Izby Dyscyplinarnej, nierozliczone w dniu wejścia w życie niniejszej ustawy,
przejmuje Sąd Najwyższy i rozlicza je w ramach rozdziału 75102 Naczelne organy sądownictwa.
Zobowiązania Izby Dyscyplinarnej, nieuregulowane do dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy, przejmuje Sąd Najwyższy i pokrywa je w ramach rozdziału 75102 Naczelne organy
sądownictwa.
5.
Pierwszy Prezes Sądu Najwyższego dokona przeniesienia niewydatkowanych środków z rozdziału
75114 Działalność Izby Dyscyplinarnej Sądu Najwyższego do rozdziału 75102 Naczelne
organy sądownictwa, w tym przeniesienia wydatków na uposażenia i wynagrodzenia osobowe,
zachowując tożsamość tych wydatków.
6.
Z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy mienie pozostające w dyspozycji Izby Dyscyplinarnej
przejmuje Sąd Najwyższy.
Art. 17.
1.
W sprawach należących do właściwości Izby Dyscyplinarnej, które zostały wniesione
do Sądu Najwyższego przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy i przed tym dniem
nie zostały zakończone prawomocnym orzeczeniem, termin przedawnienia wydłuża się o
bieg przedawnienia w okresie od dnia:
1)
15 lipca 2021 r. do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli sprawa została
wniesiona do Sądu Najwyższego przed dniem 15 lipca 2021 r.,
2)
wniesienia sprawy do Sądu Najwyższego do dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, jeżeli
sprawa została wniesiona do Sądu Najwyższego od dnia 15 lipca 2021 r.
- chyba że termin przedawnienia upłynął przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Jeżeli przedawnienie, w tym z zastosowaniem przepisu ust. 1, nastąpiłoby przed upływem
12 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy, termin przedawnienia upływa
z tym dniem.
Art. 18.
1.
W terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy sędziemu, w stosunku
do którego wydany został przez Sąd Najwyższy w składzie którego brał udział sędzia
Izby Dyscyplinarnej, prawomocny wyrok dyscyplinarny lub podjęta została uchwała prawomocnie
zezwalająca na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, przysługuje wniosek
o wznowienie postępowania.
2.
Wniosek o wznowienie postępowania rozpoznaje Sąd Najwyższy w składzie 3 sędziów orzekających
w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej.
3.
Pierwsze posiedzenie w sprawie rozpoznania wniosku o wznowienie postępowania powinno
nastąpić nie później niż w terminie 3 miesięcy, licząc od dnia złożenia tego wniosku.
4.
Na postanowienie oddalające wniosek o wznowienie postępowania lub pozostawiające go
bez rozpoznania przysługuje zażalenie do innego składu Sądu Najwyższego.
5.
Orzekając o wznowieniu postępowania Sąd Najwyższy uchyla zaskarżony wyrok lub zaskarżoną
uchwałę i rozstrzyga sprawę co do istoty albo umarza postępowanie. Od tego orzeczenia
środek odwoławczy nie przysługuje.
6.
Sąd Najwyższy wydaje orzeczenie, o którym mowa w ust. 5, w terminie 12 miesięcy, licząc
od dnia złożenia wniosku o wznowienie postępowania.
7.
Sprawy o wznowienie postępowania rozpatruje Izba Odpowiedzialności Zawodowej.
8.
W zakresie nieuregulowanym do postępowania o wznowienie postępowania stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy zmienianej w art. 4 o wznowieniu postępowania dyscyplinarnego.
Art. 19.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju
sądów wojskowych, ustawę z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej
- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawę z dnia 27 lipca 2001 r.
- Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawę z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju
sądów administracyjnych oraz ustawę z dnia 28 stycznia 2016 r. - Prawo o prokuraturze.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1981, 2052, 2262, 2270, 2289, 2328 i 2459 oraz z 2022 r. poz. 1, 366, 480, 807,
830, 974 i 1098.