Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 28 kwietnia 2022 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego w przypadku bezskuteczności egzekucji oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych
- Rozdział 3 - Warunki nabywania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego
- Rozdział 4 - Zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego
- Rozdział 5 - Finansowanie realizacji zadań przewidzianych w ustawie
- Rozdział 6 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 7 - Przepisy przejściowe, uchylające i przepisy o wejściu w życie
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami
na rzecz rodziny ,
2)
ustawą z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci oraz niektórych innych ustaw ,
3)
ustawą z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób
fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 27 kwietnia 2022 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 14, art. 17-19, art. 22 i art. 23 ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie
niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny , które stanowią:
„
Art. 14.
1.
Przepisy art. 23 ust. 4, ust. 5 pkt 2 i ust. 5d pkt 2 oraz art. 23b ust. 1 pkt 1b
ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie
po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń rodzinnych na okres zasiłkowy rozpoczynający
się od dnia 1 listopada 2021 r. W sprawach o świadczenia rodzinne na okresy zasiłkowe
rozpoczynające się przed dniem 1 listopada 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
2.
Przepisy art. 15 ust. 4, ust. 9 pkt 2 i ust. 9a pkt 2 oraz art. 15a ust. 1 pkt 1b
ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą mają zastosowanie
po raz pierwszy przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres
świadczeniowy rozpoczynający się od dnia 1 października 2021 r. W sprawach o świadczenia
z funduszu alimentacyjnego na okresy świadczeniowe rozpoczynające się przed dniem
1 października 2021 r. stosuje się przepisy dotychczasowe.
”
„
Art. 17.
1.
Przepis art. 23b ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą ma zastosowanie po raz pierwszy po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających
organom właściwym i wojewodom samodzielne uzyskanie lub weryfikację drogą elektroniczną,
za pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, od organów podatkowych lub
ministra właściwego do spraw finansów publicznych informacji, o której mowa w art.
23b ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 3 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
2.
Przepis art. 15a ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą ma zastosowanie po raz pierwszy po wdrożeniu rozwiązań technicznych umożliwiających
organom właściwym wierzyciela, o których mowa w ustawie zmienianej w art. 5, samodzielne
uzyskanie lub weryfikację drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego
do spraw rodziny, od organów podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów
publicznych informacji, o której mowa w art. 15a ust. 1 pkt 1a ustawy zmienianej w
art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
3.
Minister właściwy do spraw rodziny ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Ustaw
Rzeczypospolitej Polskiej termin wdrożenia rozwiązań technicznych, o których mowa
w ust. 1 i 2.
Art. 18.
1.
Pierwszą waloryzację kwoty, o której mowa w art. 9 ust. 2 ustawy zmienianej w art.
5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, przeprowadza się w 2023 r.
2.
Waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty, o której mowa w art. 9 ust. 2 ustawy zmienianej
w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, o wskaźnik waloryzacji. Wskaźnikiem
waloryzacji jest procentowy skumulowany wzrost minimalnego wynagrodzenia za pracę,
o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę , obowiązującego na dzień 1 stycznia 2023 r., w stosunku do wysokości minimalnego
wynagrodzenia za pracę obowiązującej w dniu 1 stycznia 2020 r.
3.
Wysokość kwoty, o której mowa w art. 9 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, ustalanej w sposób określony w ust. 2 zaokrągla się do pełnych
złotych w górę.
4.
Minister właściwy do spraw rodziny, w terminie do dnia 31 stycznia 2023 r., ogłasza,
w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”
wysokość kwoty, o której mowa w art. 9 ust. 2 ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu
nadanym niniejszą ustawą, na okres świadczeniowy, o którym mowa w ustawie zmienianej
w art. 5, rozpoczynający się od dnia 1 października 2023 r.
Art. 19.
Informację, o której mowa odpowiednio w art. 22c ust. 4 ustawy zmienianej w art. 3,
art. 15 ust. 8ac ustawy zmienianej w art. 5 oraz w art. 12a ust. 4 ustawy zmienianej
w art. 8 przekazuje się po raz pierwszy w terminie do dnia 31 marca 2022 r.
”
„
Art. 22.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 15 ust. 9 ustawy zmienianej
w art. 5 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 15 ust. 9 ustawy zmienianej w art. 5 w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, jednak nie dłużej niż przez 24 miesiące od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 3 pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 r.;
2)
art. 1, który wchodzi w życie z dniem 1 grudnia 2021 r.;
3)
art. 7, który wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
;
2)
art. 26 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu
dzieci oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 26.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem art. 16, art. 19, art.
22, art. 23 i art. 25, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
”
;
3)
art. 89 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym
od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych
ustaw , który stanowi:
„
Art. 89.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2022 r., z wyjątkiem:
1)
art. 6, art. 61 i art. 85-87, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 59, pkt 67 lit. i, pkt 76 w zakresie art. 45b, pkt 77 i 78, art. 2 pkt
51, 58 i 64 oraz art. 9 pkt 25, które wchodzą w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 3 pkt 1, art. 7 pkt 3, 11, 13, pkt 16 lit. b, pkt 17, 33 i 38, art. 12, art.
14 pkt 1-4, 9, 11-16, 18 i 19, art. 20 pkt 8 i art. 22 pkt 2 w zakresie art. 19a ust.
3, które wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2022 r.;
4)
art. 1 pkt 10 lit. b tiret trzecie w zakresie art. 14 ust. 2 pkt 22, pkt 39 i pkt
63 lit. c, art. 2 pkt 11 lit. a i c, pkt 27 lit. a tiret ósme w zakresie art. 12 ust.
1 pkt 16, pkt 31 lit. a tiret trzecie i lit. b, art. 9 pkt 11, art. 18, art. 22 pkt
1 oraz art. 66, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2023 r.;
5)
art. 7 pkt 7 w zakresie art. 20zu § 4, art. 20zw § 2 zdanie drugie i art. 20zx § 2,
które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2024 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 7 września 2007 r. o pomocy osobom uprawnionym do alimentów
Uważając, że
dostarczanie środków utrzymania osobom, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić
swoich potrzeb, a w szczególności dzieciom, jest w pierwszej kolejności obowiązkiem
wskazanych w Kodeksie rodzinnym i opiekuńczym członków ich rodziny,
konstytucyjna zasada pomocniczości nakłada na państwo obowiązek wspierania jedynie
tych osób ubogich, które nie są w stanie samodzielnie zaspokoić swoich potrzeb i nie
otrzymują należnego im wsparcia od osób należących do kręgu zobowiązanych wobec nich
do alimentacji,
wspieranie osób znajdujących się w trudnej sytuacji materialnej z powodu niemożności
wyegzekwowania alimentów należy łączyć z działaniami zmierzającymi do zwiększenia
odpowiedzialności osób zobowiązanych do alimentacji, stanowi się co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa określa:
1)
zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego,
w przypadku bezskuteczności egzekucji;
2)
warunki nabywania prawa do świadczeń pieniężnych wypłacanych w przypadku bezskuteczności
egzekucji alimentów, zwanych dalej „świadczeniami z funduszu alimentacyjnego”;
3)
zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu
alimentacyjnego;
4)
zasady finansowania świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
5)
działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych.
2.
Fundusz alimentacyjny stanowi system wspierania osób uprawnionych do alimentów środkami
finansowymi z budżetu państwa.
3.
Fundusz alimentacyjny nie stanowi funduszu, w rozumieniu przepisów o finansach publicznych.
Art. 1a.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują:
1)
obywatelom polskim;
2)
cudzoziemcom:
a)
(uchylona)
b)
jeżeli wynika to z wiążących Rzeczpospolitą Polską umów dwustronnych o zabezpieczeniu
społecznym,
c)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie zezwolenia na pobyt
stały, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej oraz zezwolenia
na pobyt czasowy udzielonego w związku z okolicznością, o której mowa w art. 186 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach ,
d)
przebywającym na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej w związku z uzyskaniem statusu
uchodźcy lub ochrony uzupełniającej.
2.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobom, o których mowa w ust. 1,
jeżeli zamieszkują na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej przez okres świadczeniowy,
w którym otrzymują świadczenia z funduszu alimentacyjnego, chyba że dwustronne umowy
międzynarodowe o zabezpieczeniu społecznym stanowią inaczej.
Art. 2.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
(uchylony)
2)
bezskuteczności egzekucji - oznacza to egzekucję, w wyniku której w okresie ostatnich
dwóch miesięcy nie wyegzekwowano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących
zobowiązań alimentacyjnych, albo postępowanie upadłościowe, w toku którego w okresie
ostatnich dwóch miesięcy nie otrzymano pełnej należności z tytułu zaległych i bieżących
zobowiązań alimentacyjnych; za bezskuteczną egzekucję uważa się również niemożność
wszczęcia lub prowadzenia egzekucji alimentów przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu
przebywającemu poza granicami Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności z powodu:
a)
braku podstawy prawnej do podjęcia czynności zmierzających do wykonania tytułu wykonawczego
w miejscu zamieszkania dłużnika,
b)
braku możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego
za granicą;
3)
dłużniku alimentacyjnym - oznacza to osobę zobowiązaną do alimentów na podstawie tytułu
wykonawczego, przeciwko której egzekucja okazała się bezskuteczna;
4)
dochodzie - oznacza to dochód, o którym mowa w przepisach o świadczeniach rodzinnych;
5)
dochodzie rodziny - oznacza to dochód rodziny, o którym mowa w przepisach o świadczeniach
rodzinnych;
5a)
dochodzie członka rodziny - oznacza to przeciętny miesięczny dochód członka rodziny
osiągnięty w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy, z zastrzeżeniem
art. 9 ust. 3-4b;
6)
instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie - oznacza to dom pomocy społecznej,
młodzieżowy ośrodek wychowawczy, schronisko dla nieletnich, zakład poprawczy, areszt
śledczy, zakład karny, a także szkołę wojskową lub inną szkołę, jeżeli instytucje
te zapewniają nieodpłatne pełne utrzymanie;
7)
nienależnie pobranym świadczeniu - oznacza to świadczenia z funduszu alimentacyjnego:
a)
wypłacone mimo zaistnienia okoliczności powodujących ustanie albo wstrzymanie wypłaty
świadczenia w całości lub w części,
b)
przyznane lub wypłacone w przypadku świadomego wprowadzenia w błąd przez osobę pobierającą
te świadczenia,
c)
wypłacone bez podstawy prawnej lub z rażącym naruszeniem prawa, jeżeli stwierdzono
nieważność decyzji przyznającej świadczenie albo w wyniku wznowienia postępowania
uchylono decyzję przyznającą świadczenie i odmówiono prawa do świadczenia,
d)
wypłacone, w przypadku gdy osoba uprawniona w okresie ich pobierania otrzymała, niezgodnie
z kolejnością określoną w art. 28, zaległe lub bieżące alimenty, do wysokości otrzymanych
w tym okresie alimentów,
e)
(uchylona)
f)
wypłacone osobie innej niż osoba, która została wskazana w decyzji przyznającej świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, z przyczyn niezależnych od organu, który wydał tę decyzję,
g)
wypłacone w związku z zastosowaniem przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu - po ustaleniu,
że wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 4b;
8)
okresie świadczeniowym - oznacza to okres, na jaki ustala się prawo do świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, tj. od dnia 1 października do dnia 30 września następnego
roku kalendarzowego;
8a)
organie prowadzącym postępowanie egzekucyjne - oznacza to organ, który prowadzi egzekucję,
albo syndyka wyznaczonego w postępowaniu upadłościowym dłużnika;
9)
organie właściwym dłużnika - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta właściwego
ze względu na miejsce zamieszkania dłużnika alimentacyjnego;
10)
organie właściwym wierzyciela - oznacza to wójta, burmistrza lub prezydenta miasta
właściwego ze względu na miejsce zamieszkania osoby uprawnionej;
11)
osobie uprawnionej - oznacza to osobę uprawnioną do alimentów od rodzica na podstawie
tytułu wykonawczego pochodzącego lub zatwierdzonego przez sąd, jeżeli egzekucja okazała
się bezskuteczna;
12)
rodzinie - oznacza to odpowiednio następujących członków rodziny: rodziców osoby uprawnionej,
małżonka rodzica osoby uprawnionej, osobę, z którą rodzic osoby uprawnionej wychowuje
wspólne dziecko, pozostające na ich utrzymaniu dzieci w wieku do ukończenia 25. roku
życia oraz dziecko, które ukończyło 25. rok życia otrzymujące świadczenia z funduszu
alimentacyjnego lub legitymujące się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności,
jeżeli w związku z tą niepełnosprawnością przysługuje świadczenie pielęgnacyjne lub
specjalny zasiłek opiekuńczy, o których mowa w ustawie z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych albo zasiłek dla opiekuna, o którym mowa w ustawie z dnia 4 kwietnia 2014 r. o ustaleniu i wypłacie zasiłków dla opiekunów , a także osobę uprawnioną; do rodziny nie zalicza się:
a)
dziecka pozostającego pod opieką opiekuna prawnego,
b)
dziecka pozostającego w związku małżeńskim,
c)
(uchylona)
d)
rodzica osoby uprawnionej zobowiązanego tytułem wykonawczym pochodzącym lub zatwierdzonym
przez sąd do alimentów na jej rzecz;
13)
szkole - oznacza to szkołę podstawową, szkołę ponadpodstawową oraz szkołę artystyczną,
w której realizowany jest obowiązek szkolny i obowiązek nauki, a także młodzieżowy
ośrodek socjoterapii, specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy, specjalny ośrodek wychowawczy
dla dzieci i młodzieży wymagających stosowania specjalnej organizacji nauki, metod
pracy i wychowania, a także ośrodek rewalidacyjno-wychowawczy;
14)
szkole wyższej - oznacza to uczelnię w rozumieniu przepisów o szkolnictwie wyższym
i nauce oraz kolegium pracowników służb społecznych;
15)
(uchylony)
15a)
zatrudnieniu lub innej pracy zarobkowej - oznacza to wykonywanie pracy na podstawie
stosunku pracy, stosunku służbowego, umowy o pracę nakładczą oraz wykonywanie pracy
lub świadczenie usług na podstawie umowy agencyjnej, umowy zlecenia, umowy o dzieło,
kontraktu menedżerskiego albo w okresie członkostwa w rolniczej spółdzielni produkcyjnej,
spółdzielni kółek rolniczych lub spółdzielni usług rolniczych, a także prowadzenie
pozarolniczej działalności gospodarczej;
16)
znacznym stopniu niepełnosprawności - oznacza to:
a)
niepełnosprawność w stopniu znacznym, w rozumieniu przepisów o rehabilitacji zawodowej
i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych,
b)
całkowitą niezdolność do pracy i samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów
o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych,
c)
stałą albo długotrwałą niezdolność do pracy w gospodarstwie rolnym i do samodzielnej
egzystencji albo trwałą lub okresową całkowitą niezdolność do pracy w gospodarstwie
rolnym i do samodzielnej egzystencji, orzeczoną na podstawie przepisów o ubezpieczeniu
społecznym rolników w celu uzyskania świadczeń określonych w tych przepisach,
d)
posiadanie orzeczenia o zaliczeniu do I grupy inwalidów,
e)
niezdolność do samodzielnej egzystencji orzeczoną na podstawie przepisów o emeryturach
i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych lub przepisów o ubezpieczeniu społecznym
rolników;
17)
utracie dochodu - oznacza to utratę dochodu spowodowaną:
a)
uzyskaniem prawa do urlopu wychowawczego,
b)
utratą zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c)
utratą zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d)
utratą zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego
świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej
lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym ,
e)
wykreśleniem z rejestru pozarolniczej działalności gospodarczej lub zawieszeniem jej
wykonywania w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych ,
ea) utratą zasądzonych świadczeń alimentacyjnych w związku ze śmiercią osoby zobowiązanej
do tych świadczeń,
f)
utratą zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego,
przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
g)
utratą świadczenia rodzicielskiego,
h)
utratą zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
rolników,
i)
utratą stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce ;
18)
uzyskaniu dochodu - oznacza to uzyskanie dochodu spowodowane:
a)
zakończeniem urlopu wychowawczego,
b)
uzyskaniem zasiłku lub stypendium dla bezrobotnych,
c)
uzyskaniem zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
d)
uzyskaniem zasiłku przedemerytalnego lub świadczenia przedemerytalnego, nauczycielskiego
świadczenia kompensacyjnego, a także emerytury lub renty, renty rodzinnej, renty socjalnej
lub rodzicielskiego świadczenia uzupełniającego, o którym mowa w ustawie z dnia 31 stycznia 2019 r. o rodzicielskim świadczeniu uzupełniającym,
e)
rozpoczęciem pozarolniczej działalności gospodarczej lub wznowieniem jej wykonywania
po okresie zawieszenia w rozumieniu art. 16b ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników lub art. 36aa ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych,
f)
uzyskaniem zasiłku chorobowego, świadczenia rehabilitacyjnego lub zasiłku macierzyńskiego,
przysługujących po utracie zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
g)
uzyskaniem świadczenia rodzicielskiego,
h)
uzyskaniem zasiłku macierzyńskiego, o którym mowa w przepisach o ubezpieczeniu społecznym
rolników,
i)
uzyskaniem stypendium doktoranckiego określonego w art. 209 ust. 1 i 7 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce.
Rozdział 2
Zasady pomocy państwa osobom uprawnionym do alimentów na podstawie tytułu wykonawczego w przypadku bezskuteczności egzekucji oraz działania podejmowane wobec dłużników alimentacyjnych
Art. 3.
1.
W przypadku bezskuteczności egzekucji osoba uprawniona może złożyć do organu właściwego
wierzyciela wniosek o podjęcie działań wobec dłużnika alimentacyjnego.
2.
Do wniosku należy dołączyć zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
o bezskuteczności egzekucji zawierające informację o stanie egzekucji, przyczynach
jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych
alimentów.
3.
W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
organ właściwy wierzyciela wzywa organ prowadzący postępowanie egzekucyjne do przesłania
zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji zawierającego informację o stanie egzekucji,
przyczynach jej bezskuteczności oraz o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania
zasądzonych alimentów.
4.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do przesłania zaświadczenia
w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
5.
Organ właściwy wierzyciela występuje z wnioskiem do organu właściwego dłużnika o podjęcie
działań wobec dłużnika alimentacyjnego w przypadku:
1)
otrzymania wniosku, o którym mowa w ust. 1;
2)
przyznania osobie uprawnionej świadczenia z funduszu alimentacyjnego;
3)
umieszczenia osoby uprawnionej w pieczy zastępczej.
6.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany do informowania organu właściwego
dłużnika oraz organu właściwego wierzyciela o stanie egzekucji i przyczynach jej bezskuteczności
każdorazowo na wniosek tych organów, w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania,
a także każdorazowo w przypadku zaistnienia okoliczności mających wpływ na prawo do
świadczenia lub na podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych, w terminie
14 dni od dnia powzięcia informacji o zaistnieniu tych okoliczności.
7.
Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela przekazują organowi prowadzącemu
postępowanie egzekucyjne wszelkie posiadane informacje istotne dla skuteczności egzekucji.
8.
Organ właściwy dłużnika oraz organ właściwy wierzyciela informują sąd o bezczynności
lub wszelkich przejawach opieszałości organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu.
Art. 4.
1.
Po otrzymaniu wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, organ właściwy dłużnika przeprowadza
wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji rodzinnej, dochodowej i zawodowej
dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia oraz przyczyn niełożenia na utrzymanie
osoby uprawnionej, odbiera od niego oświadczenie majątkowe oraz informuje dłużnika
o przekazaniu do biura informacji gospodarczej informacji gospodarczej o zobowiązaniu
lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa
w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy.
2.
Dłużnik alimentacyjny składa oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań, o czym należy składającego pouczyć przed złożeniem
oświadczenia.
3.
(uchylony)
4.
Organ właściwy dłużnika może wystąpić do kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w
przypadku przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na
podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - do dyrektora centrum usług społecznych, o udzielenie informacji, o których mowa
w ust. 1, dotyczących dłużnika alimentacyjnego, jeżeli w posiadaniu kierownika ośrodka
albo dyrektora centrum znajduje się rodzinny wywiad środowiskowy dotyczący tego dłużnika,
przeprowadzony na podstawie przepisów o pomocy społecznej, nie wcześniej niż trzy
miesiące od dnia wystąpienia o udzielenie informacji.
5.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, wzór kwestionariusza
wywiadu alimentacyjnego przeprowadzanego u dłużnika alimentacyjnego, a także wzór
oświadczenia majątkowego dłużnika alimentacyjnego, uwzględniając potrzebę podjęcia
przez organ właściwy dłużnika określonych w ustawie działań zmierzających do poprawy
egzekucji alimentów.
Art. 5.
1.
Organ właściwy dłużnika przekazuje organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne
informacje mające wpływ na skuteczność prowadzonej egzekucji, w szczególności zawarte
w wywiadzie alimentacyjnym oraz oświadczeniu majątkowym dłużnika alimentacyjnego.
2.
W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny nie może wywiązać się ze swoich zobowiązań z
powodu braku zatrudnienia, organ właściwy dłużnika:
1)
zobowiązuje dłużnika alimentacyjnego do zarejestrowania się jako bezrobotny albo jako
poszukujący pracy w przypadku braku możliwości zarejestrowania się jako bezrobotny
wraz ze wskazaniem nie dłuższego niż 30-dniowy terminu na wykonanie tego zobowiązania;
2)
informuje właściwy powiatowy urząd pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika
alimentacyjnego.
3.
W przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwia przeprowadzenie wywiadu alimentacyjnego
lub odmówił:
1)
złożenia oświadczenia majątkowego,
2)
zarejestrowania się w powiatowym urzędzie pracy jako bezrobotny albo poszukujący pracy
w terminie wyznaczonym przez organ właściwy dłużnika,
3)
bez uzasadnionej przyczyny, w rozumieniu przepisów o promocji zatrudnienia i instytucjach
rynku pracy, przyjęcia propozycji odpowiedniego zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej,
wykonywania prac społecznie użytecznych, prac interwencyjnych, robót publicznych,
prac na zasadach robót publicznych albo udziału w szkoleniu, stażu lub przygotowaniu
zawodowym dorosłych
- organ właściwy dłużnika wszczyna postępowanie dotyczące uznania dłużnika alimentacyjnego
za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych.
3a.
Decyzji o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych
nie wydaje się wobec dłużnika alimentacyjnego, który przez okres ostatnich 6 miesięcy
wywiązywał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych w kwocie nie niższej
niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów.
3b.
Jeżeli decyzja o uznaniu dłużnika alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań
alimentacyjnych stanie się ostateczna, organ właściwy dłużnika:
1)
składa wniosek o ściganie za przestępstwo określone w art. 209 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny oraz
2)
po uzyskaniu z centralnej ewidencji kierowców informacji, że dłużnik alimentacyjny
posiada uprawnienie do kierowania pojazdami, kieruje wniosek do starosty o zatrzymanie
prawa jazdy dłużnika alimentacyjnego wraz z odpisem tej decyzji.
4.
W przypadkach, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3, starosta jest obowiązany do informowania
o tym organu właściwego dłużnika.
4a.
Organ właściwy dłużnika alimentacyjnego przekazuje powiatowemu urzędowi pracy informacje
o utracie statusu dłużnika alimentacyjnego lub ustaniu potrzeby aktywizacji zawodowej
dłużnika alimentacyjnego.
5.
Na podstawie wniosku, o którym mowa w ust. 3b, starosta wydaje decyzję o zatrzymaniu
prawa jazdy.
6.
Uchylenie decyzji o zatrzymaniu prawa jazdy następuje na wniosek organu właściwego
dłużnika skierowanego do starosty, gdy:
1)
ustanie przyczyna zatrzymania prawa jazdy, o której mowa w ust. 3, oraz dłużnik alimentacyjny
przez okres ostatnich 6 miesięcy wywiązał się w każdym miesiącu ze zobowiązań alimentacyjnych
w kwocie nie niższej niż 50% kwoty bieżąco ustalonych alimentów lub
2)
nastąpi utrata statusu dłużnika alimentacyjnego.
7.
Zwrot zatrzymanego prawa jazdy następuje przez przekazanie do centralnej ewidencji
kierowców informacji o zwrocie tego dokumentu niezwłocznie po uchyleniu decyzji o
zatrzymaniu prawa jazdy.
Art. 5a.
1.
Po otrzymaniu kolejnego wniosku, o którym mowa w art. 3 ust. 5, dotyczącego tego samego
dłużnika alimentacyjnego organ właściwy dłużnika przeprowadza z dłużnikiem alimentacyjnym
wywiad alimentacyjny oraz odbiera od niego oświadczenie majątkowe.
2.
W przypadku gdy organ właściwy dłużnika ustali na podstawie wywiadu alimentacyjnego
lub oświadczenia majątkowego, że sytuacja dłużnika alimentacyjnego nie uległa zmianie,
lub w przypadku gdy dłużnik alimentacyjny uniemożliwi przeprowadzenie tego wywiadu
lub odmówi złożenia oświadczenia majątkowego, organ właściwy dłużnika nie informuje
właściwego powiatowego urzędu pracy o potrzebie aktywizacji zawodowej dłużnika alimentacyjnego
ani nie wszczyna postępowania dotyczącego uznania dłużnika alimentacyjnego za uchylającego
się od zobowiązań alimentacyjnych, jeżeli poprzednio wydana decyzja o uznaniu dłużnika
alimentacyjnego za uchylającego się od zobowiązań alimentacyjnych pozostaje w mocy.
Art. 6.
Organ właściwy dłużnika informuje organ właściwy wierzyciela oraz organ prowadzący
postępowanie egzekucyjne o podjętych działaniach wobec dłużnika alimentacyjnego oraz
ich efektach.
Art. 7.
1.
W sprawach o roszczenia alimentacyjne organ właściwy wierzyciela albo organ właściwy
dłużnika mogą wytaczać powództwa na rzecz obywateli.
2.
W postępowaniu przed sądem prowadzonym z powództwa organu właściwego wierzyciela lub
organu właściwego dłużnika stosuje się do tych organów odpowiednio przepisy o udziale
prokuratora w postępowaniu cywilnym.
Art. 8.
Sąd przesyła organowi właściwemu wierzyciela i organowi właściwemu dłużnika orzeczenia
wydane na podstawie art. 132 i 138 ustawy z dnia 25 lutego 1964 r. - Kodeks rodzinny i opiekuńczy w sprawach, w których osoba uprawniona otrzymuje świadczenie z funduszu alimentacyjnego,
w terminie 14 dni od dnia uprawomocnienia się orzeczenia.
Art. 8a.
1.
Organ właściwy wierzyciela, który wypłacał świadczenia przyznawane w przypadku bezskuteczności
egzekucji alimentów:
1)
przekazuje do biura informacji gospodarczej informację gospodarczą o zobowiązaniu
lub zobowiązaniach dłużnika alimentacyjnego wynikających z tytułów, o których mowa
w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w razie powstania zaległości za okres dłuższy niż 6 miesięcy;
2)
zamieszcza w Krajowym Rejestrze Zadłużonych informacje, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych , w zakresie zobowiązań, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2, w przypadku gdy
komornik nie prowadzi ich egzekucji, a zaległość powstała za okres dłuższy niż 3 miesiące.
2.
Likwidator funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w art. 63 ust. 3 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, lub inny upoważniony przez niego pracownik Zakładu Ubezpieczeń Społecznych zamieszcza
w Krajowym Rejestrze Zadłużonych informacje, o których mowa w art. 8 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o Krajowym Rejestrze Zadłużonych, w zakresie zobowiązań, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 4, w przypadku gdy komornik
nie prowadzi ich egzekucji, a zaległość powstała za okres dłuższy niż 3 miesiące.
Art. 8b.
Organ właściwy dłużnika może upoważnić w formie pisemnej swojego zastępcę, pracownika
urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka
pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - dyrektora centrum usług społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej
gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku
przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - dyrektora centrum usług społecznych, lub innej jednostki organizacyjnej gminy do
podejmowania działań wobec dłużników alimentacyjnych, prowadzenia postępowania i wydawania
w tych sprawach decyzji.
Art. 8c.
Przepis art. 8b stosuje się odpowiednio do organu właściwego wierzyciela w zakresie
realizacji obowiązku określonego w art. 8a ust. 1.
Art. 8d.
Po otrzymaniu wniosku polskiego organu centralnego, działającego na podstawie art. 51 ust. 2 lit. c oraz art. 53 rozporządzenia Rady (WE) nr 4/2009 z dnia 18 grudnia
2008 r. w sprawie jurysdykcji, prawa właściwego, uznawania i wykonywania orzeczeń
oraz współpracy w zakresie zobowiązań alimentacyjnych , organ właściwy dłużnika przeprowadza wywiad alimentacyjny, w celu ustalenia sytuacji
rodzinnej, dochodowej i zawodowej dłużnika alimentacyjnego, a także jego stanu zdrowia
i przyczyn niełożenia na utrzymanie osoby uprawnionej oraz odbiera od niego oświadczenie
majątkowe.
Rozdział 3
Warunki nabywania prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego
Art. 9.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują osobie uprawnionej do ukończenia
przez nią 18 roku życia albo w przypadku gdy uczy się w szkole lub szkole wyższej
do ukończenia przez nią 25 roku życia, albo w przypadku posiadania orzeczenia o znacznym
stopniu niepełnosprawności - bezterminowo.
1a.
W przypadku ukończenia przez osobę uprawnioną szkoły wyższej w trakcie ostatniego
roku studiów prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego przysługuje do zakończenia
tego roku studiów, nie dłużej jednak niż do ukończenia przez osobę uprawnioną 25 roku
życia.
22)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dz. U. poz. 1162), która weszła w życie z dniem 13 lipca 2021 r..
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują, jeżeli dochód rodziny w przeliczeniu
na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty 900 zł, zwaloryzowanej zgodnie z ust. 2c-2f.
2a.
W przypadku gdy dochód rodziny w przeliczeniu na osobę w rodzinie przekracza kwotę,
o której mowa w ust. 2, o kwotę nie wyższą niż kwota świadczenia z funduszu alimentacyjnego
przysługującego danej osobie uprawnionej w okresie świadczeniowym, na który jest ustalane
prawo do tego świadczenia, świadczenie z funduszu alimentacyjnego przysługuje w wysokości
różnicy między kwotą świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej
osobie uprawnionej a kwotą, o którą został przekroczony dochód rodziny w przeliczeniu
na osobę w rodzinie.
2b.
W przypadku gdy wysokość świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługującego danej
osobie uprawnionej, ustalona zgodnie z ust. 2a, jest niższa niż 100 zł, świadczenie
to nie przysługuje.
2c3)Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Kwota, o której mowa w ust. 2, podlega co 3 lata waloryzacji od dnia 1 października
roku, w którym przeprowadzana jest waloryzacja.
2d3)Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Waloryzacja polega na zwiększeniu kwoty, o której mowa w ust. 2, o wskaźnik waloryzacji.
Wskaźnikiem waloryzacji jest procentowy skumulowany wzrost minimalnego wynagrodzenia
za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę , obowiązującego na dzień 1 stycznia roku, w którym jest przeprowadzana waloryzacja,
w stosunku do wysokości minimalnego wynagrodzenia za pracę obowiązującej w dniu 1
stycznia roku poprzedzającego o trzy lata rok, w którym jest przeprowadzana waloryzacja.
2e3)Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Wysokość kwoty, o której mowa w ust. 2, ustalanej w sposób określony w ust. 2d, zaokrągla
się do pełnych złotych w górę.
2f3)Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Minister właściwy do spraw rodziny, w terminie do dnia 31 stycznia roku, w którym
przeprowadzana jest waloryzacja, ogłasza, w drodze obwieszczenia, w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” wysokość kwoty, o której mowa w ust. 2.
3.
W przypadku utraty dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym
okres świadczeniowy lub po tym roku, ustalając jego dochód, nie uwzględnia się dochodu
utraconego.
4.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny w roku kalendarzowym poprzedzającym
okres świadczeniowy, ustalając dochód członka rodziny, osiągnięty w tym roku dochód
dzieli się przez liczbę miesięcy, w których dochód był uzyskiwany, jeżeli dochód ten
jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane lub weryfikowane jest prawo do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
4a.
W przypadku uzyskania dochodu przez członka rodziny po roku kalendarzowym poprzedzającym
okres świadczeniowy jego dochód ustala się na podstawie dochodu członka rodziny, powiększonego
o kwotę osiągniętego dochodu za miesiąc następujący po miesiącu, w którym nastąpiło
uzyskanie dochodu, jeżeli dochód ten jest uzyskiwany w okresie, na który ustalane
lub weryfikowane jest prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
4b4)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Przepisów o utracie i uzyskaniu dochodu nie stosuje się do dochodu z tytułu zatrudnienia
lub innej pracy zarobkowej i dochodu z tytułu wykreślenia z rejestru lub rozpoczęcia
pozarolniczej działalności gospodarczej, jeżeli członek rodziny lub dziecko pozostające
pod opieką opiekuna prawnego utracili dochód z tych tytułów i w okresie 3 miesięcy,
licząc od dnia utraty dochodu, uzyskali dochód u tego samego pracodawcy lub zleceniodawcy,
lub zamawiającego dzieło lub ponownie rozpoczęli pozarolniczą działalność gospodarczą.
5.
(uchylony)
6.
W przypadku gdy członek rodziny jest umieszczony w pieczy zastępczej lub w instytucji
zapewniającej całodobowe utrzymanie, ustalając dochód rodziny w przeliczeniu na osobę,
nie uwzględnia się osoby umieszczonej w pieczy zastępczej lub w instytucji zapewniającej
całodobowe utrzymanie.
6a.
W przypadku ustalania dochodu z działalności podlegającej opodatkowaniu na podstawie
przepisów o zryczałtowanym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych
przez osoby fizyczne w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy przyjmuje
się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie, w drodze obwieszczenia,
przez ministra właściwego do spraw rodziny w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej
Polskiej „Monitor Polski” w terminie do dnia 1 sierpnia każdego roku.
7.
W przypadku ustalania dochodu z gospodarstwa rolnego przyjmuje się, że z 1 ha przeliczeniowego
uzyskuje się dochód miesięczny w wysokości 1/12 dochodu ogłaszanego corocznie w drodze
obwieszczenia przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie art. 18 ustawy z dnia 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym .
8.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z gospodarstwa rolnego, do powierzchni gospodarstwa
stanowiącego podstawę wymiaru podatku rolnego wlicza się obszary rolne oddane w dzierżawę,
z wyjątkiem:
1)
oddanej w dzierżawę, na podstawie umowy dzierżawy zawartej stosownie do przepisów
o ubezpieczeniu społecznym rolników, części lub całości znajdującego się w posiadaniu
rodziny gospodarstwa rolnego;
2)
gospodarstwa rolnego wniesionego do użytkowania przez rolniczą spółdzielnię produkcyjną;
3)
gospodarstwa rolnego oddanego w dzierżawę w związku z pobieraniem renty określonej
w przepisach o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich ze środków pochodzących z Sekcji
Gwarancji Europejskiego Funduszu Orientacji i Gwarancji Rolnej.
9.
Ustalając dochód rodziny uzyskany przez dzierżawcę gospodarstwa rolnego oddanego w
dzierżawę na zasadach, o których mowa w ust. 8, dochód uzyskany z gospodarstwa rolnego
pomniejsza się o zapłacony czynsz z tytułu dzierżawy.
10.
Ustalając dochód rodziny uzyskany z wydzierżawionego od Krajowego Ośrodka Wsparcia
Rolnictwa gospodarstwa rolnego, dochód z gospodarstwa rolnego pomniejsza się o zapłacony
czynsz z tytułu dzierżawy.
11.
W przypadku gdy rodzina uzyskuje dochody z gospodarstwa rolnego oraz uzyskuje pozarolnicze
dochody, dochody te sumuje się.
12.
W przypadku gdy prawo do świadczeń ustala się osobie uprawnionej pozostającej pod
opieką opiekuna prawnego, ustalając dochód, uwzględnia się tylko dochód osoby uprawnionej.
Art. 10.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują w wysokości bieżąco ustalonych
alimentów, jednakże nie wyższej niż 500 zł.
2.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie przysługują, jeżeli osoba uprawniona:
1)
została umieszczona w instytucji zapewniającej całodobowe utrzymanie lub w pieczy
zastępczej;
2)
3)
zawarła związek małżeński.
3.
Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego do dochodu rodziny nie
wlicza się kwot otrzymanych świadczeń z tego funduszu.
4.
W przypadku gdy ośrodek pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka pomocy
społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - centrum usług społecznych, przekazały organowi właściwemu wierzyciela informacje,
że osoba uprawniona bądź jej przedstawiciel ustawowy marnotrawią wypłacane świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, organ właściwy wierzyciela może przekazywać należne osobie
świadczenia w całości lub w części w formie rzeczowej.
Art. 11.
Przy ustalaniu prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego i ich wysokości:
1)
w razie ustalenia łącznej kwoty alimentów dla kilku osób uprawnionych za kwotę alimentów
przysługujących jednej osobie uważa się część łącznej kwoty proporcjonalną do liczby
osób, dla których ustalono alimenty;
2)
w razie ustalenia alimentów więcej niż jednym tytułem wykonawczym od rodziców dziecka
za kwotę alimentów przysługujących jednej osobie uważa się kwotę alimentów przysługujących
na podstawie wszystkich tytułów wykonawczych.
Art. 12.
1.
Postępowania w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego prowadzi organ właściwy
wierzyciela.
2.
Organ właściwy wierzyciela może upoważnić, w formie pisemnej, swojego zastępcę, pracownika
urzędu albo kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku przekształcenia ośrodka
pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - dyrektora centrum usług społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej
gminy, a także inną osobę na wniosek kierownika ośrodka pomocy społecznej, a w przypadku
przekształcenia ośrodka pomocy społecznej w centrum usług społecznych na podstawie
przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o realizowaniu usług społecznych przez centrum usług
społecznych - dyrektora centrum usług społecznych, lub kierownika innej jednostki organizacyjnej
gminy do prowadzenia postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1, a także do
wydawania w tych sprawach decyzji.
3.
(uchylony)
3a.
(uchylony)
4.
(uchylony)
Art. 13.
(uchylony)
Art. 14.
Rada Ministrów, w drodze rozporządzenia, może podwyższać wysokość kwot, o których
mowa w art. 9 ust. 2 oraz art. 10 ust. 1, kierując się wysokością wyegzekwowanych
świadczeń alimentacyjnych.
Rozdział 4
Zasady i tryb postępowania w sprawach przyznawania i wypłacania świadczeń z funduszu alimentacyjnego
Art. 15.
1.
Ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz ich wypłata następują
odpowiednio na wniosek osoby uprawnionej lub jej przedstawiciela ustawowego.
2.
Wniosek składa się w urzędzie gminy lub miasta właściwym ze względu na miejsce zamieszkania
osoby uprawnionej.
2a.
Informacje przedstawione we wniosku składa się pod rygorem odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych zeznań. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia
w nim klauzuli następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie
fałszywego oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych zeznań.
3.
Wniosek powinien zawierać:
1)
dane dotyczące członków rodziny, w tym: imię, nazwisko, datę urodzenia, adres miejsca
zamieszkania, stan cywilny, obywatelstwo, płeć, numer PESEL, a w przypadku gdy nie
nadano numeru PESEL - numer i serię dokumentu potwierdzającego tożsamość oraz, o ile
wnioskodawca posiada - adres poczty elektronicznej i numer telefonu;
2)
oświadczenie wnioskodawcy o przekazaniu organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne
wszelkich znanych mu informacji niezbędnych do prowadzenia postępowania egzekucyjnego
przeciwko dłużnikowi alimentacyjnemu;
3)
oświadczenie wnioskodawcy o miejscu zamieszkania, wieku, zatrudnieniu i sytuacji ekonomicznej
osób zobowiązanych względem osoby uprawnionej do alimentacji.
3a.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 mogą być składane drogą elektroniczną
za pomocą systemu teleinformatycznego utworzonego przez ministra właściwego do spraw
rodziny lub systemu teleinformatycznego wskazanego w informacji zamieszczonej na stronie
podmiotowej Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw rodziny po
uzgodnieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji.
3b.
Wniosek i załączniki do wniosku określone w ust. 4 w postaci elektronicznej mogą być
składane za pomocą:
1)
systemu, o którym mowa w ust. 11, po zastosowaniu zapewnionych w systemie sposobów
potwierdzenia pochodzenia oraz integralności przesłanych danych;
2)
systemu teleinformatycznego wskazanego w informacji zamieszczonej na stronie podmiotowej
Biuletynu Informacji Publicznej ministra właściwego do spraw rodziny po uzgodnieniu
z ministrem właściwym do spraw informatyzacji, po opatrzeniu ich kwalifikowanym podpisem
elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym.
3c.
Jeżeli osoba składająca wniosek o świadczenia z funduszu alimentacyjnego nie może
złożyć w formie dokumentu elektronicznego zaświadczenia wymaganego dla potwierdzenia
faktów lub stanu prawnego lub innego dokumentu niezbędnego w postępowaniu w sprawie
o świadczenia z funduszu alimentacyjnego, może złożyć elektroniczną kopię takiego
dokumentu, po uwierzytelnieniu jej w sposób określony w ust. 3b.
3d.
W przypadku wniosku składanego w postaci elektronicznej, po wpisaniu do formularza
wniosku numerów PESEL wnioskodawcy i członków jego rodziny, formularz wniosku może
być uzupełniony o dane zgromadzone w rejestrze PESEL w zakresie imion, nazwiska, miejsca
urodzenia, daty urodzenia, stanu cywilnego, obywatelstwa i płci wnioskodawcy i członków
jego rodziny.
3e.
Wniosku nie uzupełnia się o dane zgromadzone w rejestrze PESEL, jeżeli w oparciu o
dane z rejestru PESEL i rejestru stanu cywilnego nie można stwierdzić stopnia pokrewieństwa
pomiędzy wnioskodawcą a członkami jego rodziny.
3f.
W przypadku niezgodności ze stanem faktycznym danych uzupełnionych z rejestru PESEL
zawartych w formularzu wniosku wnioskodawca wskazuje w formularzu wniosku poprawne
dane.
4.
Do wniosku należy dołączyć odpowiednio:
1)
zaświadczenia lub oświadczenia dokumentujące wysokość innych dochodów niż dochody
podlegające opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych na zasadach określonych
w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
podatku dochodowym od osób fizycznych , dotyczące każdego członka rodziny;
3)
zaświadczenia lub oświadczenia oraz dowody niezbędne do ustalenia prawa do świadczenia:
a)
zaświadczenie organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne albo oświadczenie stwierdzające
bezskuteczność egzekucji,
b)
odpis podlegającego wykonaniu orzeczenia sądu zasądzającego alimenty, odpis postanowienia
sądu o zabezpieczeniu powództwa o alimenty, odpis protokołu zawierającego treść ugody
sądowej lub ugody zawartej przed mediatorem,
c)
orzeczenie sądu rodzinnego o ustaleniu opiekuna prawnego dla osoby uprawnionej,
d)
oświadczenie o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły lub szkoły wyższej,
e)
informacje właściwego sądu lub właściwej instytucji o podjęciu przez osobę uprawnioną
czynności związanych z wykonaniem tytułu wykonawczego za granicą albo o niepodjęciu
tych czynności, w szczególności w związku z:
-
-brakiem podstawy prawnej do ich podjęcia lub
-
-brakiem możliwości wskazania przez osobę uprawnioną miejsca zamieszkania dłużnika alimentacyjnego za granicą,
f)
inne dokumenty potwierdzające spełnianie warunków do przyznania lub ustalenia wysokości
świadczenia z funduszu alimentacyjnego będącego przedmiotem wniosku.
4a.
W przypadku utraty dochodu lub uzyskania dochodu do wniosku o świadczenie z funduszu
alimentacyjnego należy dołączyć dokumenty potwierdzające ich utratę lub uzyskanie
oraz ich wysokość.
5.
W przypadku złożenia wniosku bez zaświadczenia, o którym mowa w ust. 4 pkt 3 lit.
a, organ właściwy wierzyciela występuje do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
z wezwaniem o przesłanie zaświadczenia o bezskuteczności egzekucji.
6.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest zobowiązany do przesłania zaświadczenia
o bezskutecznej egzekucji w terminie 14 dni od dnia otrzymania wezwania.
7.
Osoba składająca wniosek o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego składa
oświadczenia, o których mowa w ust. 3 pkt 2 i 3 oraz ust. 4 pkt 1 i 3 lit. a oraz
d, pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Składający
oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli następującej treści: „Jestem
świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego oświadczenia.”. Klauzula
ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań.
8.
Urzędy administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń z funduszu
alimentacyjnego używają oprogramowania, które jest zgodne z wymaganiami określonymi
przez ministra właściwego do spraw rodziny w przepisach wydanych na podstawie ust.
10, i z jego zastosowaniem sporządzają sprawozdawczość, którą przekazują wojewodzie.
8a.
Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany utworzyć rejestr centralny obejmujący
następujące informacje gromadzone na podstawie przepisów ustawy przez organy właściwe
wierzyciela i organy właściwe dłużnika podczas realizacji zadań wynikających z ustawy:
1)
dane dotyczące osób uprawnionych i członków ich rodzin:
a)
imię i nazwisko,
b)
datę urodzenia,
c)
adres miejsca zamieszkania lub pobytu,
d)
miejsce zamieszkania lub pobytu,
e)
numer PESEL,
f)
numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które nie posiadają numeru
PESEL,
g)
stan cywilny,
h)
obywatelstwo,
i)
stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j)
informacje o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkół i placówek oświatowych, o których
mowa w art. 3 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 15 kwietnia 2011 r. o systemie informacji oświatowej , okresie uczęszczania, typie lub rodzaju instytucji oraz nazwie i adresie siedziby
instytucji, do której osoba uprawniona uczęszcza,
k)
orzeczenie o stopniu niepełnosprawności,
ka) informacje o prawie do świadczeń opieki zdrowotnej,
kb) informacje o rozliczaniu się z podatku dochodowego od osób fizycznych,
kc)informacje o uczęszczaniu osoby uprawnionej do szkoły wyższej, okresie uczęszczania
oraz nazwie i adresie siedziby szkoły wyższej, do której osoba uprawniona uczęszcza,
l)
liczbę, rodzaj i wysokość wypłaconych świadczeń,
m)
płeć,
n)
dochody,
o)
wysokość zasądzonych alimentów,
p)
poziom egzekucji zasądzonych alimentów,
q)
organ, do którego złożono wniosek, oraz datę złożenia wniosku,
r)
organ, który przyznał świadczenie, datę wydania decyzji przyznającej świadczenie oraz
numer tej decyzji,
s)
okres, na który świadczenie zostało przyznane,
t8)Dodana przez art. 5 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
informacje o zgonie;
2)
dane dotyczące dłużników alimentacyjnych i podejmowanych wobec nich działań:
a)
imię i nazwisko,
b)
datę urodzenia,
c)
adres zamieszkania lub pobytu,
d)
miejsce zamieszkania lub pobytu,
e)
numer ewidencyjny PESEL,
f)
numer dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które nie posiadają numeru
PESEL,
g)
stan cywilny i płeć,
h)
obywatelstwo,
i)
stopień pokrewieństwa z członkami rodziny,
j)
stan zdrowia,
k)
wykształcenie,
l)
zawód,
m)
zatrudnienie,
n)
osobę lub osoby, na które zasądzone są alimenty (imię, nazwisko, PESEL) oraz wysokości
zasądzonych alimentów,
o)
poziom i rodzaj zobowiązań dłużnika z tytułu niewyegzekwowanych świadczeń alimentacyjnych,
p)
stan majątkowy dłużnika,
r)
posiadanie prawa jazdy przez dłużnika,
s)
rodzaj podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych.
8aa.
Minister właściwy do spraw rodziny oraz wojewoda monitorują realizację świadczeń z
funduszu alimentacyjnego przez organy właściwe.
8ab.
Minister właściwy do spraw rodziny monitoruje realizację świadczeń z funduszu alimentacyjnego
przez pozyskiwanie informacji niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego, o którym mowa w art. 15a ust. 6, oraz przekazywanie tych informacji
organom właściwym.
8ac9)Dodany przez art. 5 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Wojewoda przekazuje ministrowi właściwemu do spraw rodziny w terminie do dnia 31 stycznia
informację o realizacji w roku poprzednim kontroli realizacji świadczeń z funduszu
alimentacyjnego prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 15 lipca 2011 r. o kontroli w administracji rządowej wraz z jej wynikami i oceną, zawierającą w szczególności ocenę poprawności merytorycznej
i formalnej zadań objętych kontrolą.
8b.
Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8a, są przetwarzane
przez ministra właściwego do spraw rodziny i wojewodę w celu monitorowania realizacji
świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz w celu umożliwienia organom właściwym dłużnika
i organom właściwym wierzyciela weryfikacji prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
oraz przez podmioty wymienione w ust. 8c w celu, w którym informacje te zostały im
udostępnione, na zasadach określonych w przepisach o ochronie danych osobowych. Organy
właściwe wierzyciela oraz organy właściwe dłużnika przekazują dane do rejestru centralnego,
wykorzystując oprogramowanie, o którym mowa w ust. 8.
8c.
Informacje zawarte w rejestrze centralnym, o którym mowa w ust. 8a, udostępnia się,
w zakresie niezbędnym do realizacji ich zadań ustawowych, następującym podmiotom:
1)
organowi właściwemu, o którym mowa w art. 3 pkt 11 ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych, i wojewodzie - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
rodzinne, osób pobierających świadczenia rodzinne oraz członków ich rodzin;
2)
organowi właściwemu dłużnika i organowi właściwemu wierzyciela - w celu weryfikacji
danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego,
osób pobierających świadczenia z funduszu alimentacyjnego i członków ich rodzin oraz
danych dotyczących dłużników alimentacyjnych;
3)
jednostkom organizacyjnym pomocy społecznej prowadzonym przez jednostki samorządu
terytorialnego - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o świadczenia
z pomocy społecznej, osób pobierających świadczenia z pomocy społecznej oraz członków
ich rodzin;
4)
powiatowym i wojewódzkim zespołom do spraw orzekania o niepełnosprawności - w celu
weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających się o wydanie orzeczenia o niepełnosprawności
lub o stopniu niepełnosprawności i osób posiadających orzeczenie o niepełnosprawności
lub o stopniu niepełnosprawności;
510)W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1981), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.)
Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych - w celu weryfikacji danych dotyczących osób ubiegających
się o świadczenie wychowawcze, o których mowa w ustawie z dnia 11 lutego 2016 r. o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci , osób pobierających to świadczenie oraz członków ich rodzin;
611)Dodany przez art. 12 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.)
organowi realizującemu świadczenie dobry start - w celu weryfikacji danych dotyczących
osób ubiegających się o to świadczenie, osób pobierających to świadczenie oraz członków
ich rodzin.
8ca.
Organy właściwe, z zastosowaniem oprogramowania, o którym mowa w ust. 8, przekazują
do rejestru centralnego, o którym mowa w ust. 8a, również adres poczty elektronicznej
wskazany we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
8cb.
Minister właściwy do spraw rodziny przetwarza dane w zakresie adresu poczty elektronicznej
wskazanego we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego w
celu przekazywania informacji związanych z uprawnieniami dla rodzin. Przepisy ust.
8d i 8f stosuje się odpowiednio.
8d.
Minister właściwy do spraw rodziny przechowuje informacje w rejestrze centralnym,
o którym mowa w ust. 8a, przez okres 10 lat od dnia zaprzestania udzielania świadczeń,
z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie nie zostało przyznane,
które przechowuje się przez okres 1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia
stała się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia
bez rozpatrzenia.
8e.
Podmioty wymienione w ust. 8c przechowują informacje, o których mowa w ust. 8a, przez
okres 10 lat od dnia ich udostępnienia z rejestru centralnego, o którym mowa w ust.
8a, z wyjątkiem informacji dotyczących osób, którym świadczenie nie zostało przyznane
albo którym wydane zostało orzeczenie o niezaliczeniu do osób niepełnosprawnych lub
o odmowie ustalenia stopnia niepełnosprawności, które przechowuje się przez okres
1 roku od dnia, w którym decyzja w sprawie świadczenia albo wydania orzeczenia stała
się ostateczna, lub od dnia pozostawienia wniosku o ustalenie prawa do świadczenia
albo o wydanie orzeczenia bez rozpatrzenia.
8f.
Informacje, o których mowa w ust. 8a, usuwa się niezwłocznie po upływie okresów przechowywania,
o których mowa w ust. 8d i 8e.
8g.
Minister właściwy do spraw rodziny udostępnia ministrowi właściwemu do spraw finansów
publicznych, na jego żądanie, dane, o których mowa w ust. 8a, w celu niezbędnym do
wykonywania zadań analitycznych. Minister właściwy do spraw finansów publicznych dokonuje
pseudonimizacji udostępnionych danych.
8h12)Dodany przez art. 5 pkt 2 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Minister właściwy do spraw informatyzacji po otrzymaniu od ministra właściwego do
spraw rodziny informacji dotyczących osób uprawnionych do alimentów i członków ich
rodzin oraz dłużników alimentacyjnych niezwłocznie przekazuje posiadane dane z rejestru
PESEL w zakresie określonym w ust. 8a pkt 1 lit. t oraz informacje, o których mowa
w art. 8 pkt 26 ustawy z dnia 24 września 2010 r. o ewidencji ludności .
9.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób i tryb
postępowania w sprawach o przyznanie świadczeń z funduszu alimentacyjnego, sposób
ustalania dochodu uprawniającego do świadczenia z funduszu alimentacyjnego oraz szczegółowy
zakres informacji, jakie mają być zawarte:
1)
we wniosku o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
214)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 2 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
w oświadczeniach niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
w tym oświadczeniach o dochodach członków rodziny oraz oświadczeniach, o których mowa
w ust. 4 pkt 3 lit. a,
3)
w zaświadczeniu organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji
zawierającym informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz o
działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych
- kierując się koniecznością zapewnienia prawidłowego przebiegu postępowania w sprawach
świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz dokumentacji niezbędnej do sprawnej realizacji,
również drogą elektroniczną, zadań w zakresie świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
9a.
Minister właściwy do spraw rodziny może określić oraz zamieścić na swojej stronie
Biuletynu Informacji Publicznej wzory:
1)
wniosków o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
215)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 2 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
oświadczeń niezbędnych do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego,
w tym oświadczeń o dochodach członków rodziny oraz oświadczeń, o których mowa w ust.
4 pkt 3 lit. a;
3)
zaświadczenia organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne o bezskuteczności egzekucji
zawierającego informację o stanie egzekucji, przyczynach jej bezskuteczności oraz
o działaniach podejmowanych w celu wyegzekwowania zasądzonych świadczeń alimentacyjnych.
10.
Minister właściwy do spraw rodziny w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw informatyzacji
określi, w drodze rozporządzenia:
1)
opis systemów teleinformatycznych stosowanych w urzędach administracji publicznej
realizujących zadania w zakresie świadczeń, zawierający strukturę systemu, wymaganą
minimalną funkcjonalność systemu oraz zakres komunikacji między elementami struktury
systemu, w tym zestawienie struktur dokumentów elektronicznych, formatów danych oraz
protokołów komunikacyjnych i szyfrujących, o których mowa w art. 13 ust. 2 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne ,
2)
wymagania standaryzujące w zakresie bezpieczeństwa, wydajności i rozwoju systemu,
3)
sposób postępowania w zakresie stwierdzania zgodności oprogramowania z opisem systemu
- mając na uwadze potrzebę zapewnienia spójności systemów teleinformatycznych stosowanych
w urzędach administracji publicznej do realizacji zadań w zakresie świadczeń, w szczególności
w odniesieniu do jednorodności zakresu i rodzaju danych, która umożliwi ich scalanie
w zbiór centralny, a także zachowanie zgodności z minimalnymi wymogami i sposobem
stwierdzania zgodności oprogramowania, określonymi na podstawie ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne. Systemy teleinformatyczne nie mają zastosowania do działalności naczelnika urzędu
skarbowego wynikającej z przepisów ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego .
11.
Minister właściwy do spraw rodziny jest obowiązany do utworzenia i prowadzenia systemu
teleinformatycznego umożliwiającego ubieganie się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego
drogą elektroniczną oraz zapewnienia funkcjonowania tego systemu. Uwierzytelnianie
użytkowników w systemie teleinformatycznym wymaga użycia profilu zaufanego, profilu
osobistego, innego środka identyfikacji elektronicznej wydanego w systemie identyfikacji
elektronicznej przyłączonym do węzła krajowego identyfikacji elektronicznej, o którym
mowa w art. 21a ust. 1 pkt 2 lit. a ustawy z dnia 5 września 2016 r. o usługach zaufania
oraz identyfikacji elektronicznej , adekwatnie do poziomu bezpieczeństwa środka identyfikacji elektronicznej wymaganego
dla usług świadczonych w tym systemie, danych weryfikowanych za pomocą kwalifikowanego
certyfikatu podpisu elektronicznego, jeżeli te dane pozwalają na identyfikację i uwierzytelnienie
wymagane w celu realizacji usługi online, albo innych technologii, jeżeli zostaną
udostępnione w tym systemie.
Art. 15a.
1.
Organ właściwy wierzyciela ustalający prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
jest obowiązany do samodzielnego uzyskania lub weryfikacji drogą elektroniczną, za
pośrednictwem ministra właściwego do spraw rodziny, lub drogą pisemną, od organów
podatkowych lub ministra właściwego do spraw finansów publicznych, organów emerytalno-rentowych
oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o
ewidencji ludności, oraz drogą elektroniczną, za pośrednictwem ministra właściwego
do spraw rodziny z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o systemie
informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych, odpowiednio:
1)
informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych,
na zasadach określonych w art. 27, art. 30b, art. 30c, art. 30e i art. 30f ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o
podatku dochodowym od osób fizycznych, każdego członka rodziny, udzielanych przez naczelnika właściwego urzędu skarbowego,
zawierających dane o wysokości:
a)
dochodu,
b)
składek na ubezpieczenia społeczne odliczonych od dochodu,
c)
należnego podatku;
1a16)W brzmieniu ustalonym przez art. 16 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 i 2349), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.)
informacji o dochodzie, o którym mowa w art. 3 pkt 1 lit. c tiret dwudzieste dziewiąte i trzydzieste czwarte-trzydzieste siódme
ustawy z dnia 28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych;
1b17)Dodany przez art. 5 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
informacji o dochodzie podlegającym opodatkowaniu zryczałtowanym podatkiem dochodowym
od niektórych przychodów (dochodów) osiąganych przez osoby fizyczne każdego członka
rodziny, zawierających dane odpowiednio o:
a)
formie opłacanego podatku,
b)
wysokości przychodu,
c)
stawce podatku,
d)
wysokości należnego podatku
- w roku kalendarzowym poprzedzającym okres świadczeniowy;
218)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 3 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
danych, o których mowa w art. 15 ust. 8a pkt 1 lit. a, b, e, g, h, j, ka, kb, m oraz
t;
3)
informacji o wysokości składek na ubezpieczenie zdrowotne, w tym informacji o wysokości
składek od poszczególnych płatników i okresach opłacania przez nich tych składek;
4)
(uchylony)
5)
informacji o legitymowaniu się orzeczeniem o znacznym stopniu niepełnosprawności wydanym
na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych , obejmującej następujące dane:
a)
datę wydanego orzeczenia,
b)
datę powstania stopnia niepełnosprawności,
c)
datę złożenia wniosku o wydanie orzeczenia o stopniu niepełnosprawności,
d)
okres, na który zostało wydane orzeczenie.
2.
W przypadku gdy w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności
znajduje się więcej niż jedno orzeczenie wydane na podstawie przepisów ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu
osób niepełnosprawnych, dotyczące tej samej osoby, informacja, o której mowa w ust. 1 pkt 5, jest przekazywana
wyłącznie na podstawie orzeczeń, które potwierdzają prawo do świadczeń z funduszu
alimentacyjnego.
3.
W przypadku braku w Elektronicznym Krajowym Systemie Monitoringu Orzekania o Niepełnosprawności
informacji, o której mowa w ust. 1 pkt 5, organ właściwy wierzyciela prowadzący postępowanie
w sprawie świadczeń z funduszu alimentacyjnego wzywa osobę uprawnioną albo jej przedstawiciela
ustawowego do dołączenia orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności.
4.
W przypadku awarii systemów teleinformatycznych służących do wymiany, drogą elektroniczną,
informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 1a, 3 i 5 oraz w art. 15 ust. 8a pkt 1
lit. a, b, e, g, h oraz m, organ właściwy wierzyciela uzyskuje te informacje w drodze
pisemnej wymiany informacji. Organy podatkowe, organy emerytalno-rentowe oraz podmioty
prowadzące rejestry publiczne przekazują te informacje niezwłocznie, nie później jednak
niż w terminie 7 dni od dnia otrzymania wniosku organu właściwego wierzyciela.
5.
W przypadku braku możliwości samodzielnego uzyskania przez organ właściwy wierzyciela
informacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 1a i 3 oraz w art. 15 ust. 8a pkt 1 lit.
a, b, e, g, h oraz m, z przyczyn nieleżących po stronie tego organu, organ właściwy
wierzyciela wzywa osobę uprawnioną albo jej przedstawiciela ustawowego do przedstawienia
tych informacji.
6.
Minister właściwy do spraw rodziny pozyskuje drogą elektroniczną informacje niezbędne
do ustalenia prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego od organów emerytalno-rentowych
oraz z rejestrów publicznych, w tym z rejestru PESEL, o którym mowa w przepisach o
ewidencji ludności, z systemu informacji oświatowej, o którym mowa w przepisach o
systemie informacji oświatowej, z Centralnego Wykazu Ubezpieczonych oraz z wykazu
studentów i wykazu osób ubiegających się o nadanie stopnia doktora będących częścią
Zintegrowanego Systemu Informacji o Szkolnictwie Wyższym i Nauce POL-on, o którym
mowa w przepisach o szkolnictwie wyższym i nauce, w celu umożliwienia organom właściwym
wierzyciela weryfikacji prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, a także w celu
monitorowania przez ministra właściwego do spraw rodziny oraz wojewodę realizacji
świadczeń z funduszu alimentacyjnego przez organ właściwy wierzyciela.
7.
Minister właściwy do spraw rodziny w celu realizacji zadania, o którym mowa w ust.
6, przekazuje drogą elektroniczną organom emerytalno-rentowym oraz podmiotom prowadzącym
rejestry, o których mowa w ust. 6, dane, o których mowa w art. 15 ust. 8a pkt 1 lit.
a, b, e oraz f.
Art. 16.
(uchylony)
Art. 17.
(uchylony)
Art. 18.
1.
Prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się na okres świadczeniowy począwszy
od miesiąca, w którym wpłynął wniosek do organu właściwego wierzyciela, nie wcześniej
niż od początku okresu świadczeniowego do końca tego okresu.
2.
Jeżeli osoba uprawniona po ukończeniu nauki w szkole została w tym samym roku kalendarzowym
przyjęta do szkoły wyższej, świadczenia z funduszu alimentacyjnego przysługują również
za wrzesień.
3.
W przypadku utraty ważności orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności i uzyskania
ponownego orzeczenia o znacznym stopniu niepełnosprawności, stanowiącego kontynuację
poprzedniego orzeczenia, prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się
od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym upłynął termin ważności
poprzedniego orzeczenia, jeżeli osoba złożyła wniosek o ustalenie prawa do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego w terminie 3 miesięcy od dnia ponownego wydania orzeczenia
o znacznym stopniu niepełnosprawności.
4.
W razie utraty dochodu prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego ustala się od
pierwszego pełnego miesiąca następującego po miesiącu, w którym nastąpiła utrata dochodu,
nie wcześniej jednak niż od miesiąca złożenia wniosku.
4a.
W przypadku przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego po uwzględnieniu utraty
dochodu z tytułu zatrudnienia lub innej pracy zarobkowej lub dochodu z pozarolniczej
działalności gospodarczej organ właściwy, po upływie 3 miesięcy, licząc od dnia utraty
dochodu, weryfikuje ustalone prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego z uwzględnieniem
art. 9 ust. 4b. Przepisy art. 19 ust. 1 stosuje się.
519)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W przypadku gdy dochód rodziny powiększony o uzyskany dochód powoduje utratę prawa
do świadczeń z funduszu alimentacyjnego lub obniżenie ich wysokości, świadczenia nie
przysługują lub przysługują w niższej wysokości od miesiąca następującego po pierwszym
miesiącu od miesiąca, w którym nastąpiło uzyskanie dochodu.
Art. 19.
1.
W przypadku wystąpienia zmian w liczbie członków rodziny, uzyskania lub utraty dochodu
albo innych zmian mających wpływ na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
osoba uprawniona albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie
świadczenia z funduszu są obowiązani do niezwłocznego powiadomienia o tym organu wypłacającego
świadczenia.
2.
Osoby otrzymujące świadczenia z funduszu alimentacyjnego, instytucje publiczne i organizacje
pozarządowe są obowiązane do udzielania, na żądanie organu właściwego wierzyciela,
wyjaśnień oraz informacji co do okoliczności mających wpływ na prawo do świadczeń
z funduszu alimentacyjnego.
320)Dodany przez art. 5 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby ubiegającej
się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego organ właściwy, do którego został złożony
wniosek o te świadczenia, przekazuje wniosek wraz z dokumentami do organu właściwego
ze względu na nowe miejsce zamieszkania tej osoby.
420)Dodany przez art. 5 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
W przypadku powzięcia informacji o zmianie miejsca zamieszkania osoby, której przyznano
świadczenia z funduszu alimentacyjnego, dotychczasowy organ właściwy przekazuje wydaną
decyzję wraz z aktami sprawy organowi właściwemu ze względu na nowe miejsce zamieszkania
w celu jej dalszej realizacji. Organ właściwy ze względu na nowe miejsce zamieszkania
realizuje otrzymaną decyzję bez konieczności wydawania kolejnej decyzji oraz jest
właściwy do jej uchylenia, zmiany oraz do ustalania i dochodzenia świadczeń nienależnie
pobranych, jeżeli uległa zmianie sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ
na prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, osoba nienależnie pobrała świadczenie
z funduszu alimentacyjnego lub wystąpiły inne okoliczności mające wpływ na prawo do
świadczeń.
Art. 20.
1.
Świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się w okresach miesięcznych.
2.
Decyzje w sprawach świadczeń z funduszu alimentacyjnego są natychmiast wykonalne,
z wyjątkiem decyzji w sprawach dotyczących nienależnie pobranych świadczeń.
3.
Wnioski o ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na nowy okres świadczeniowy
są przyjmowane od dnia 1 sierpnia danego roku, a w przypadku wniosków składanych drogą
elektroniczną - od dnia 1 lipca danego roku.
4.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia z funduszu alimentacyjnego na nowy
okres świadczeniowy złoży wniosek wraz z dokumentami do dnia 31 sierpnia, ustalenie
prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata świadczeń przysługujących
za miesiąc październik następuje do dnia 31 października.
5.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres świadczeniowy złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 września do dnia 30 września
danego roku, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata
przysługujących świadczeń z funduszu alimentacyjnego następuje do dnia 30 listopada
tego roku.
6.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres świadczeniowy złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 października do dnia 31
października danego roku, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
oraz wypłata przysługujących świadczeń z funduszu alimentacyjnego następuje do dnia
31 grudnia tego roku.
7.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres świadczeniowy złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 listopada do dnia 30 listopada
danego roku, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz wypłata
przysługujących świadczeń z funduszu alimentacyjnego następuje do dnia 31 stycznia
następnego roku.
8.
W przypadku gdy osoba ubiegająca się o świadczenia na nowy okres świadczeniowy złoży
wniosek wraz z wymaganymi dokumentami w okresie od dnia 1 grudnia danego roku do dnia
31 stycznia następnego roku, ustalenie prawa do świadczeń z funduszu alimentacyjnego
oraz wypłata przysługujących świadczeń z funduszu alimentacyjnego następuje do ostatniego
dnia lutego następnego roku.
Art. 21.
1.
Wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego wstrzymuje się, jeżeli osoba uprawniona
albo jej przedstawiciel ustawowy, którzy złożyli wniosek o przyznanie świadczeń z
funduszu alimentacyjnego:
1)
odmówili udzielenia lub nie udzielili, w wyznaczonym terminie, wyjaśnień co do okoliczności
mających wpływ na prawo do świadczeń;
2)
odmówili udzielenia organowi prowadzącemu postępowanie egzekucyjne informacji mających
wpływ na skuteczność egzekucji lub udzielili informacji nieprawdziwych;
3)
nie podejmują świadczeń przez trzy kolejne miesiące kalendarzowe.
2.
W przypadku udzielenia wyjaśnień świadczenia z funduszu alimentacyjnego wypłaca się
od miesiąca, w którym wpłynęły wyjaśnienia, do końca okresu świadczeniowego, o ile
osoba uprawniona nadal spełnia warunki do ich otrzymywania.
3.
W przypadku zgłoszenia się osoby uprawnionej po upływie trzech miesięcy świadczenia
z funduszu alimentacyjnego wypłaca się jej za cały okres wstrzymania, o ile osoba
uprawniona nadal spełnia warunki do ich otrzymywania.
4.
Jeżeli wznowienie wypłaty wstrzymanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego nie nastąpi
do końca okresu świadczeniowego, prawo do świadczeń wygasa.
Art. 22.
1.
Organ właściwy dłużnika i organ właściwy wierzyciela przetwarzają, w zakresie określonym
w ustawie, dane osobowe osób, o których mowa w art. 15 ust. 1, członków ich rodzin
oraz dłużników alimentacyjnych i członków ich rodzin.
2.
Pracodawcy, właściwe jednostki organizacyjne podległe i nadzorowane przez Ministra
Obrony Narodowej, właściwe jednostki podległe ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych,
Szefowi Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Szefowi Agencji Wywiadu, Szefowi Centralnego
Biura Antykorupcyjnego, Ministrowi Sprawiedliwości, podmioty wypłacające uposażenie
osobom w stanie spoczynku lub uposażenie rodzinne, jednostki, które zawarły umowę
agencyjną lub umowę zlecenia albo umowę o świadczenie usług, rolnicze spółdzielnie
produkcyjne, właściwe organy finansowe, organy emerytalne lub rentowe, Zakład Ubezpieczeń
Społecznych, Kasa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego oraz urzędy administracji rządowej
i samorządowej są obowiązani wydawać zaświadczenia niezbędne do ustalenia prawa do
świadczeń z funduszu alimentacyjnego. Wydawanie zaświadczeń jest wolne od opłat.
Art. 22a.
1.
Dane osobowe, o których mowa w art. 22 ust. 1, podlegają zabezpieczeniom zapobiegającym
nadużyciom lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub przekazaniu polegającym co najmniej
na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne
upoważnienie wydane przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich w poufności.
Art. 23.
1.
Osoba, która pobrała nienależnie świadczenia, jest obowiązana do ich zwrotu.
1a.
Od kwot nienależnie pobranego świadczenia, o którym mowa w art. 2 pkt 7 lit. a, b,
d, f i g, naliczane są odsetki ustawowe za opóźnienie.
2.
Należności z tytułu nienależnie pobranych świadczeń ulegają przedawnieniu z upływem
3 lat, licząc od dnia, w którym decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych
świadczeń stała się ostateczna.
3.
Bieg przedawnienia przerywa:
1)
odroczenie terminu płatności należności,
2)
rozłożenie spłaty należności na raty,
3)
zastosowanie środka egzekucyjnego, o którym dłużnik został powiadomiony
- przy czym po przerwaniu biegu terminu przedawnienia biegnie on na nowo odpowiednio
od dnia następującego po dniu odroczenia terminu płatności należności, rozłożenia
spłaty należności na raty lub zastosowania środka egzekucyjnego, o którym dłużnik
został powiadomiony.
4.
Decyzja o ustaleniu i zwrocie nienależnie pobranych świadczeń nie jest wydawana, jeżeli
od terminu ich pobrania upłynęło więcej niż 10 lat.
5.
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń wraz z odsetkami ustalone ostateczną decyzją
podlegają potrąceniu z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu.
6.
Nienależnie pobrane świadczenia wraz z odsetkami podlegają egzekucji w trybie przepisów
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
7.
Odsetki są naliczane od pierwszego dnia miesiąca następującego po dniu wypłaty świadczeń
z funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
8.
Organ właściwy wierzyciela, który wydał decyzję w sprawie nienależnie pobranych świadczeń
z funduszu alimentacyjnego, może umorzyć kwotę nienależnie pobranych świadczeń wraz
z odsetkami w całości lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty,
jeżeli zachodzą szczególnie uzasadnione okoliczności dotyczące sytuacji rodziny.
9.
W przypadku śmierci osoby, która pobrała nienależnie świadczenia, należności, o których
mowa w ust. 1, wygasają.
Art. 23a.
1.
Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego są
obowiązani zwrócić z tych rachunków organowi właściwemu wierzyciela na jego wniosek
kwoty świadczeń z funduszu alimentacyjnego przekazane po dniu śmierci osoby uprawnionej
na ten rachunek albo instrument płatniczy.
2.
Podmiot prowadzący rachunek płatniczy oraz bank i spółdzielcza kasa oszczędnościowo-kredytowa
prowadzące rachunek inny niż płatniczy, a także wydawca instrumentu płatniczego, są
zwolnieni od wypłaty pełnej lub częściowej kwoty, o której mowa w ust. 1, jeżeli przed
otrzymaniem wniosku organu właściwego wierzyciela dokonali z tych rachunków wypłat
innym osobom i te wypłaty nie pozwalają zrealizować wniosku w całości lub części oraz
w terminie 30 dni od dnia otrzymania wniosku poinformują o tym ten organ wraz ze wskazaniem
osób, które pobrały wypłaty.
3.
Zwrot kwot świadczeń z funduszu alimentacyjnego, o którym mowa w ust. 1, uznaje się
za zwrot świadczeń nienależnie pobranych.
Art. 24.
1.
Organ właściwy wierzyciela może bez zgody osoby uprawnionej albo jej przedstawiciela
ustawowego zmienić lub uchylić ostateczną decyzję administracyjną, na mocy której
strona nabyła prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego, jeżeli uległa zmianie
sytuacja rodzinna lub dochodowa rodziny mająca wpływ na prawo do świadczeń, egzekucja
stała się skuteczna, osoba nienależnie pobrała świadczenia lub wystąpiły inne okoliczności
mające wpływ na prawo do świadczeń.
2.
Zmiana decyzji na korzyść osoby uprawnionej nie wymaga jej zgody.
Art. 25.
W sprawach nieuregulowanych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Art. 26.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne jest obowiązany udzielać organowi właściwemu
wierzyciela informacji mających wpływ na wypłatę świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Art. 27.
1.
Dłużnik alimentacyjny jest obowiązany do zwrotu organowi właściwemu wierzyciela należności
w wysokości świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej, łącznie
z odsetkami ustawowymi za opóźnienie.
1a.
Odsetki są naliczane od pierwszego dnia następującego po dniu wypłaty świadczeń z
funduszu alimentacyjnego, do dnia spłaty.
2.
(uchylony)
3.
Należności przypadające od dłużnika alimentacyjnego z tytułu świadczeń wypłaconych
z funduszu alimentacyjnego podlegają ściągnięciu wraz z odsetkami w drodze egzekucji
sądowej na podstawie przepisów o egzekucji świadczeń alimentacyjnych, z uwzględnieniem
przepisów niniejszej ustawy.
3a.
Jeżeli jest prowadzone postępowanie egzekucyjne w celu zaspokojenia roszczeń osoby
uprawnionej z tytułu alimentów, organ właściwy wierzyciela, który wypłacał świadczenia
z funduszu alimentacyjnego, będący wierzycielem należności, o których mowa w ust.
3, przyłącza się do tego postępowania. Organ, który przyłącza się do postępowania
egzekucyjnego, ma te same prawa co wierzyciel uprawniony z tytułu alimentów.
4.
40% kwot należności stanowi dochód własny gminy organu właściwego wierzyciela, o którym
mowa w ust. 3a, a pozostałe 60% tej kwoty oraz odsetki stanowią dochód budżetu państwa.
5.
(uchylony)
6.
Uzyskane przez gminę organu właściwego wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, dochody,
o których mowa w ust. 4, przeznacza się w szczególności na pokrycie kosztów podejmowania
działań wobec dłużników alimentacyjnych.
7.
Organ właściwy wierzyciela przekazuje dłużnikowi alimentacyjnemu, o ile adres zamieszkania
dłużnika jest znany, oraz organowi właściwemu dłużnika:
1)
informację o przyznaniu osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz
o obowiązku zwrotu wraz z odsetkami należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego
wypłacanych osobie uprawnionej;
2)
(uchylony)
3)
informację o wysokości zobowiązań dłużnika alimentacyjnego wobec Skarbu Państwa z
tytułu:
a)
wypłaconych osobie uprawnionej świadczeń z funduszu alimentacyjnego na podstawie ustawy,
b)
wypłaconych osobie uprawnionej na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz
zaliczce alimentacyjnej 21)Ustawa utraciła moc z dniem 1 października 2008 r., z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który
utracił moc z dniem 1 grudnia 2008 r., na podstawie art. 47 niniejszej ustawy.zaliczek alimentacyjnych,
c)
wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym 23)Ustawa utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 71 pkt 1 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. poz. 2255), która weszła w
życie z dniem 1 maja 2004 r. świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
7a.
Organ właściwy wierzyciela przekazuje organowi właściwemu dłużnika informacje o zobowiązaniach
wynikających z tytułów, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt 1 i 2.
8.
Do wniosku o wszczęcie postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w ust. 3, lub o przyłączenie
się do postępowania egzekucyjnego, o którym mowa w ust. 3a, organ właściwy wierzyciela,
o którym mowa w ust. 3a, dołącza:
1)
ostateczną decyzję przyznającą świadczenia z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej;
2)
informacje o rozpoczęciu realizacji decyzji, o której mowa w pkt 1, i terminie wypłat
świadczeń z funduszu alimentacyjnego w poszczególnych miesiącach określonych w decyzji.
8a.
Egzekucja należności, o których mowa w ust. 3, jest prowadzona na podstawie decyzji,
o której mowa w ust. 8 pkt 1, bez konieczności zaopatrywania jej w klauzulę wykonalności.
9.
Organ prowadzący postępowanie egzekucyjne przekazuje wyegzekwowane od dłużnika alimentacyjnego
kwoty organowi właściwemu wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, do wysokości wypłaconych
przez ten organ świadczeń z funduszu alimentacyjnego wraz z odsetkami, zgodnie z kolejnością
określoną odpowiednio w art. 28 ust. 1 i 2.
10.
Przekazanie wyegzekwowanych kwot, o których mowa w ust. 9, następuje na wskazany rachunek
bankowy organu właściwego wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a.
11.
Organ właściwy wierzyciela, o którym mowa w ust. 3a, rozlicza kwoty otrzymane z tytułu
zwrotu należności przypadających od dłużnika alimentacyjnego wraz z odsetkami zgodnie
z kolejnością określoną w art. 1026 § 2 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego .
Art. 28.
1.
W okresie, w którym osoba uprawniona otrzymuje świadczenia z funduszu alimentacyjnego,
z kwoty uzyskanej z egzekucji od dłużnika alimentacyjnego organ prowadzący postępowanie
egzekucyjne zaspokaja w następującej kolejności:
1)
należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej
na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
2)
należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej
na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz
zaliczce alimentacyjnej21)Ustawa utraciła moc z dniem 1 października 2008 r., z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który
utracił moc z dniem 1 grudnia 2008 r., na podstawie art. 47 niniejszej ustawy. - do ich całkowitego zaspokojenia,
3)
należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
4)
należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych
wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym23)Ustawa utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 71 pkt 1 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. poz. 2255), która weszła w
życie z dniem 1 maja 2004 r. - do ich całkowitego zaspokojenia
- po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
2.
W przypadku gdy w okresie wypłaty świadczenia z funduszu alimentacyjnego należności
z tytułu świadczeń wypłaconych z funduszu alimentacyjnego osobie uprawnionej nie zostaną
zaspokojone, po zaprzestaniu wypłaty świadczenia organ prowadzący postępowanie egzekucyjne
zaspokaja w następującej kolejności:
1)
należności wierzyciela alimentacyjnego - do wysokości zasądzonych miesięcznie świadczeń,
2)
należności z tytułu świadczeń z funduszu alimentacyjnego wypłaconych osobie uprawnionej
na podstawie ustawy - do ich całkowitego zaspokojenia,
3)
należności powstałe z tytułu zaliczek alimentacyjnych wypłaconych osobie uprawnionej
na podstawie ustawy z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz
zaliczce alimentacyjnej21)Ustawa utraciła moc z dniem 1 października 2008 r., z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który
utracił moc z dniem 1 grudnia 2008 r., na podstawie art. 47 niniejszej ustawy. - do ich całkowitego zaspokojenia,
4)
należności wierzyciela alimentacyjnego - do ich całkowitego zaspokojenia,
5)
należności likwidatora funduszu alimentacyjnego powstałe z tytułu świadczeń alimentacyjnych
wypłaconych na podstawie ustawy z dnia 18 lipca 1974 r. o funduszu alimentacyjnym23)Ustawa utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 71 pkt 1 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. poz. 2255), która weszła w
życie z dniem 1 maja 2004 r. - do ich całkowitego zaspokojenia
- po należnościach określonych w art. 1025 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego, a przed należnościami określonymi w art. 1025 § 1 pkt 2-10 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
3.
W przypadku śmierci dłużnika alimentacyjnego należności, o których mowa w ust. 1 pkt
1, 2 i 4, wygasają.
Art. 29.
1.
Zmiany w wysokości świadczeń z funduszu alimentacyjnego na skutek zmiany wysokości
zasądzonych alimentów dokonuje się po wpływie tytułu wykonawczego do organu prowadzącego
postępowanie egzekucyjne od miesiąca, w którym nastąpiła zmiana wysokości zasądzonych
alimentów.
2.
W przypadku gdy osoba uprawniona otrzymała w okresie od dnia zmiany wysokości zasądzonych
alimentów do dnia wpływu tytułu wykonawczego do organu prowadzącego postępowanie egzekucyjne
świadczenia z funduszu alimentacyjnego w wysokości wyższej niż zasądzone alimenty
za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek. Przepis art. 23 stosuje się
odpowiednio.
3.
W przypadku gdy sąd zwolnił osobę z obowiązku alimentacyjnego, a osoba uprawniona
w okresie, o którym mowa w ust. 2, pobierała świadczenia z funduszu alimentacyjnego
za ten okres, jest obowiązana do ich zwrotu bez odsetek. Przepis art. 23 stosuje się
odpowiednio.
4.
W przypadku podniesienia wysokości zasądzonych alimentów dokonuje się wyrównania za
okres, o którym mowa w ust. 2.
Art. 30.
1.
Organ właściwy dłużnika może umorzyć należności, o których mowa w art. 28 ust. 1 pkt
1, 2 i 4 ustawy, w łącznej wysokości:
1)
30%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 3
lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
2)
50%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 5
lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów;
3)
100%, jeżeli egzekucja wobec dłużnika alimentacyjnego jest skuteczna przez okres 7
lat w wysokości miesięcznej nie niższej niż wysokość zasądzonych alimentów.
2.
Organ właściwy wierzyciela może na wniosek dłużnika alimentacyjnego umorzyć jego należności
z tytułu wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego łącznie z odsetkami w całości
lub w części, odroczyć termin płatności albo rozłożyć na raty, uwzględniając sytuację
dochodową i rodzinną.
3.
Umorzenie należności następuje w drodze decyzji administracyjnej.
Art. 30a.
Minister właściwy do spraw rodziny może przekazywać na wskazany we wniosku o ustalenie
prawa do świadczenia z funduszu alimentacyjnego adres poczty elektronicznej informacje
związane z uprawnieniami dla rodzin.
Rozdział 5
Finansowanie realizacji zadań przewidzianych w ustawie
Art. 31.
1.
Przyznawanie i wypłata świadczeń z funduszu alimentacyjnego oraz podejmowanie działań
wobec dłużników alimentacyjnych jest zadaniem zleconym gminie z zakresu administracji
rządowej finansowanym w formie dotacji celowej z budżetu państwa.
2.
Podejmowane działania wobec dłużników alimentacyjnych i koszty obsługi świadczeń z
funduszu alimentacyjnego są finansowane w formie dotacji celowej z budżetu państwa
na świadczenia rodzinne oraz z dochodów własnych gminy, o których mowa w art. 27 ust.
4.
3.
Koszty podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych i koszty obsługi świadczeń
z funduszu alimentacyjnego wynoszą 3% otrzymanej dotacji na świadczenia z funduszu
alimentacyjnego, z zastrzeżeniem art. 27 ust. 6.
4.
Organy właściwe dłużnika i organy właściwe wierzyciela sporządzają sprawozdania rzeczowo-finansowe
z realizacji zadań przewidzianych w ustawie i przekazują je właściwemu miejscowo wojewodzie.
4a.
Wojewoda sporządza zbiorcze sprawozdanie rzeczowo-finansowe z realizacji zadań przewidzianych
w ustawie i przekazuje je ministrowi właściwemu do spraw rodziny.
5.
Sprawozdanie powinno zawierać informacje na temat:
1)
wydatków na świadczenia poniesione ze środków budżetu państwa;
2)
liczby wypłaconych świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
3)
osób korzystających ze świadczeń;
4)
dłużników alimentacyjnych;
5)
prowadzonych postępowań w sprawie przyznania świadczeń z funduszu alimentacyjnego;
6)
podejmowanych działań wobec dłużników alimentacyjnych;
7)
kosztów obsługi;
8)
prowadzonych postępowań egzekucyjnych.
6.
(uchylony)
7.
Minister właściwy do spraw rodziny określi, w drodze rozporządzenia, sposób sporządzania
sprawozdań rzeczowo-finansowych oraz terminy i sposób ich przekazywania, uwzględniając
potrzebę zapewnienia skutecznej realizacji zadań z zakresu świadczeń z funduszu alimentacyjnego
finansowanych z budżetu państwa.
8.
Sprawozdania rzeczowo-finansowe z wykonywania zadań z zakresu świadczenia z funduszu
alimentacyjnego przekazywane są zgodnie z wzorami udostępnionymi, drogą elektroniczną,
przez ministra właściwego do spraw rodziny.
Rozdział 6
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 32-40.
(pominięte)
Rozdział 7
Przepisy przejściowe, uchylające i przepisy o wejściu w życie
Art. 41.
Sprawy o zaliczki alimentacyjne, do których prawo powstało do dnia wejścia w życie
ustawy, podlegają rozpatrzeniu na zasadach i w trybie określonych w przepisach dotychczasowych.
Art. 42.
1.
Osoba, która nienależnie pobrała zaliczki alimentacyjne, jest obowiązana do ich zwrotu.
2.
Sprawy o nienależnie pobrane zaliczki alimentacyjne podlegają rozpatrzeniu i dochodzeniu
na zasadach i w trybie określonych w dotychczasowych przepisach.
3.
Kwoty nienależnie pobranych zaliczek alimentacyjnych wraz z odsetkami ustalone ostateczną
decyzją potrąca się z bieżąco wypłacanych świadczeń z funduszu alimentacyjnego.
Art. 43.
1.
Egzekucję należności z tytułu wypłaconych zaliczek alimentacyjnych prowadzi się w
dalszym ciągu aż do ich zaspokojenia na podstawie dotychczasowych przepisów.
2.
Wniosek o umorzenie lub zawieszenie egzekucji wymaga zgody organu właściwego wierzyciela.
Art. 44.
Ustalając prawo do świadczeń z funduszu alimentacyjnego na okres świadczeniowy od
dnia 1 października 2008 r. do dnia 30 września 2009 r. i od dnia 1 października 2009 r.
do dnia 30 września 2010 r., do dochodu rodziny nie wlicza się otrzymanych w 2007 r.
i w 2008 r. zaliczek alimentacyjnych.
Art. 45.
1.
Okres zasiłkowy rozpoczynający się w dniu 1 września 2007 r., na który ustala się
prawo do zaliczki alimentacyjnej, przedłuża się do dnia 30 września 2008 r.
2.
Zmiana decyzji następuje z urzędu i nie wymaga zgody strony.
Art. 46.
1.
Organ właściwy wierzyciela z dniem wejścia w życie niniejszej ustawy dokonuje rozliczenia
pomiędzy wypłaconą zaliczką alimentacyjną a wyegzekwowanymi przez komornika, za ten
okres, alimentami.
2.
Po dokonaniu rozliczenia, o którym mowa w ust. 1, w przypadku niedopłaty lub nadpłaty
wypłaconych świadczeń organ właściwy wierzyciela wypłaca zaliczkę alimentacyjną lub
żąda jej zwrotu. Przepisy o nienależnie pobranych świadczeniach stosuje się odpowiednio.
Art. 46a.
Zaświadczenie o bezskutecznej egzekucji organ prowadzący postępowanie egzekucyjne
wydaje, począwszy od dnia 1 sierpnia 2008 r.
Art. 47.
Traci moc ustawa z dnia 22 kwietnia 2005 r. o postępowaniu wobec dłużników alimentacyjnych oraz
zaliczce alimentacyjnej , z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który traci moc z dniem 1 grudnia 2008 r.
Art. 48.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2008 r., z wyjątkiem:
1)
art. 12 ust. 2 i 3a, art. 15 ust. 9, art. 20 ust. 3-5 i art. 46a, które wchodzą w
życie z dniem 1 sierpnia 2008 r.;
2)
art. 32, który wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia25)Ustawa została ogłoszona w dniu 19 października 2007 r.;
3)
art. 45, który wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 432, 619, 1621, 1834, 1981 i 2105 oraz z 2022 r. poz. 655 i 755.
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 24 czerwca 2021 r. o
zmianie niektórych ustaw związanych ze świadczeniami na rzecz rodziny (Dz. U. poz.
1162), która weszła w życie z dniem 13 lipca 2021 r.
3)
Dodany przez art. 5 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
4)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 1 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
2.
5)
Z dniem 6 grudnia 2010 r. na podstawie wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 23
listopada 2010 r. sygn. akt K 5/10 (Dz. U. poz. 1504).
6)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1163, 1243, 1551, 1574, 1834, 1981, 2071, 2105, 2133, 2232, 2269, 2270, 2328,
2376, 2427, 2430 i 2490 oraz z 2022 r. poz. 1, 24, 64, 138, 501, 558, 583, 646, 655,
830 i 872.
7)
Przez art. 5 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
8)
Dodana przez art. 5 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
9)
Dodany przez art. 5 pkt 2 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
10)
W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 17 września 2021 r. o zmianie
ustawy o pomocy państwa w wychowywaniu dzieci oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 1981), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.
11)
Dodany przez art. 12 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 10.
12)
Dodany przez art. 5 pkt 2 lit. d ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
13)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1000, 1641 i 1978 oraz z 2022 r. poz. 350, 583, 655 i 830.
14)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 2 lit. e ustawy, o której mowa w odnośniku
2.
15)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 2 lit. f ustawy, o której mowa w odnośniku
2.
16)
W brzmieniu ustalonym przez art. 16 ustawy z dnia 29 października 2021 r. o zmianie
ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawy o podatku dochodowym od osób
prawnych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2105 i 2349), która weszła w życie
z dniem 1 stycznia 2022 r.
17)
Dodany przez art. 5 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
18)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 3 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
2.
19)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
20)
Dodany przez art. 5 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
21)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 października 2008 r., z wyjątkiem art. 17 ust. 5, który
utracił moc z dniem 1 grudnia 2008 r., na podstawie art. 47 niniejszej ustawy.
22)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1997 r.
poz. 770, z 1998 r. poz. 668, z 1999 r. poz. 1000, z 2001 r. poz. 1791, z 2002 r.
poz. 2074 oraz z 2003 r. poz. 759 i 2255.
23)
Ustawa utraciła moc z dniem 1 maja 2004 r. na podstawie art. 71 pkt 1 ustawy z dnia
28 listopada 2003 r. o świadczeniach rodzinnych (Dz. U. poz. 2255), która weszła w
życie z dniem 1 maja 2004 r.
24)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2021 r.
poz. 1981, 2052, 2262, 2270, 2289, 2328 i 2459 oraz z 2022 r. poz. 1, 366, 480, 807
i 830.
25)
Ustawa została ogłoszona w dniu 19 października 2007 r.