Ustawaz dnia 30 marca 2021 r.o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych
z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach
oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
ustawę z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób
represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, ustawę
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 2 września
1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej
służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach
rud uranu i batalionach budowlanych, ustawę z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych
do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych
Republik Radzieckich, ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustawę
z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących
cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz ustawę z dnia 14 sierpnia 2020 r.
o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze
Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach
represjonowanych z powodów politycznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 10:
a)
w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
pokrycie - w części lub całości - kosztów zakupu wyrobów medycznych;
”
,
b)
ust. 4-6 otrzymują brzmienie:
„
4.
Pomoc pieniężna jednorazowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 290% najniższej
emerytury, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zwanej dalej „najniższą emeryturą”;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej emerytury;
3)
dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza
kwoty odpowiadającej 350% najniższej emerytury, w przypadku gdy wnioskodawca jest
osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
5.
Pomoc pieniężna okresowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej
emerytury;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 150% najniższej emerytury.
6.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana do wysokości 150% najniższej emerytury,
przy czym pomoc przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu wyrobów medycznych jest przyznawana
do wysokości 350% najniższej emerytury, a na dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych
do rodzaju niepełnosprawności jest przyznawana do wysokości 450% najniższej emerytury.
”
,
c)
ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„
9.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana nie częściej niż 2 razy w roku kalendarzowym.
”
;
2)
w art. 10a ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Prawo do świadczenia wyrównawczego przysługuje osobie uprawnionej pobierającej emeryturę
lub rentę inwalidzką albo rentę z tytułu niezdolności do pracy albo rentę rodzinną,
zwaną dalej „rentą”, w kwocie niższej niż 2450 zł miesięcznie.
”
;
3)
po art. 12 dodaje się art. 12a w brzmieniu:
„
Art. 12a.
1.
Osobie uprawnionej przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w wymiarze 5 dni roboczych
w roku kalendarzowym.
2.
Urlop, o którym mowa w ust. 1, nie przysługuje osobie uprawnionej do urlopu wypoczynkowego
w wymiarze przekraczającym 26 dni roboczych lub do urlopu dodatkowego na podstawie
odrębnych przepisów.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących
ofiarami represji wojennych i okresu powojennego wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 19 w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
pokrycie - w części lub całości - kosztów zakupu wyrobów medycznych;
”
;
2)
w art. 19a:
a)
ust. 1-3 otrzymują brzmienie:
„
1.
Pomoc pieniężna jednorazowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 290% najniższej
emerytury, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej dalej „najniższą emeryturą”;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej emerytury;
3)
dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza
kwoty odpowiadającej 350% najniższej emerytury, w przypadku gdy wnioskodawca pobiera
rentę inwalidy wojennego lub wojskowego albo jest osobą całkowicie niezdolną do pracy
oraz do samodzielnej egzystencji.
2.
Pomoc pieniężna okresowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej
emerytury;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 150% najniższej emerytury.
3.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana do wysokości 150% najniższej emerytury,
przy czym pomoc przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu wyrobów medycznych jest przyznawana
do wysokości 350% najniższej emerytury, a na dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych
do rodzaju niepełnosprawności jest przyznawana do wysokości 450% najniższej emerytury.
”
,
b)
ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana nie częściej niż 2 razy w roku kalendarzowym.
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób
represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego w art. 8 ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
Przepisu ust. 2a nie stosuje się do osób, którym Szef Urzędu do Spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych przyznał świadczenie pieniężne na podstawie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym
lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich .
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 21 w ust. 1 pkt 45a otrzymuje brzmienie:
„
45a)
świadczenie pieniężne przyznane na podstawie ustawy z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym
lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich ;
”
.
Art. 5.
W ustawie z dnia 2 września 1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących
żołnierzom zastępczej służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla,
kamieniołomach, zakładach rud uranu i batalionach budowlanych w art. 7a:
1)
w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
pokrycie - w części lub całości - kosztów zakupu wyrobów medycznych;
”
;
2)
ust. 4-6 otrzymują brzmienie:
„
4.
Pomoc pieniężna jednorazowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 290% najniższej
emerytury, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zwanej dalej „najniższą emeryturą”;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej emerytury;
3)
dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza
kwoty odpowiadającej 350% najniższej emerytury, w przypadku gdy wnioskodawca pobiera
rentę inwalidy wojskowego albo jest osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej
egzystencji.
5.
Pomoc pieniężna okresowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej
emerytury;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 150% najniższej emerytury.
6.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana do wysokości 150% najniższej emerytury,
przy czym pomoc przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu wyrobów medycznych jest przyznawana
do wysokości 350% najniższej emerytury, a na dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych
do rodzaju niepełnosprawności jest przyznawana do wysokości 450% najniższej emerytury.
”
;
3)
ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„
9.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana nie częściej niż 2 razy w roku kalendarzowym.
”
.
Art. 6.
W ustawie z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych do pracy przymusowej oraz osadzonych
w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich w art. 5a:
1)
w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
pokrycie - w części lub całości - kosztów zakupu wyrobów medycznych;
”
;
2)
ust. 4-6 otrzymują brzmienie:
„
4.
Pomoc pieniężna jednorazowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 290% najniższej
emerytury, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , zwanej dalej „najniższą emeryturą”;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej emerytury;
3)
dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza
kwoty odpowiadającej 350% najniższej emerytury, w przypadku gdy wnioskodawca jest
osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
5.
Pomoc pieniężna okresowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej
emerytury;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 150% najniższej emerytury.
6.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana do wysokości 150% najniższej emerytury,
przy czym pomoc przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu wyrobów medycznych jest przyznawana
do wysokości 350% najniższej emerytury, a na dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych
do rodzaju niepełnosprawności jest przyznawana do wysokości 450% najniższej emerytury.
”
;
3)
ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„
9.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana nie częściej niż 2 razy w roku kalendarzowym.
”
.
Art. 7.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 6 w ust. 2 po pkt 6a dodaje się pkt 6b w brzmieniu:
„
6b)
pozbawienia możliwości wykonywania swojego zawodu przed dniem 31 lipca 1990 r. na
skutek represji politycznych za działania na rzecz odzyskania przez Polskę niepodległości
i suwerenności lub respektowania politycznych praw człowieka w Polsce;
”
;
2)
w art. 117 ust. 4 i 4a otrzymują brzmienie:
„
4.
Okresy, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt 6a i 6b, mogą być udowodnione
dokumentami lub zeznaniami świadków. Oceny tych dokumentów i zeznań dokonuje, w drodze
decyzji, Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
4a.
Wniosek o potwierdzenie okresów, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 10 i ust. 2 pkt
6a i 6b, zawiera imię lub imiona oraz nazwisko wnioskodawcy, datę i miejsce urodzenia,
imiona rodziców, numer PESEL, adres miejsca zamieszkania lub adres korespondencyjny,
numer telefonu lub adres poczty elektronicznej, o ile wnioskodawca je posiada.
”
.
Art. 8.
W ustawie z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej art. 64b otrzymuje brzmienie:
„
Art. 64b.
1.
Członków Korpusu Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej, o których
mowa w art. 62ust. 2 ustawy z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach oraz niektórych osobach będących
ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, oraz działaczy opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych,
o których mowa w ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach
represjonowanych z powodów politycznych, obowiązanych do wnoszenia opłaty za swój pobyt w domu pomocy społecznej można zwolnić,
na ich wniosek albo z urzędu, całkowicie albo częściowo z opłaty za pobyt w domu pomocy
społecznej.
2.
Przy podejmowaniu decyzji o całkowitym albo częściowym zwolnieniu członka Korpusu
Weteranów Walk o Niepodległość Rzeczypospolitej Polskiej oraz działacza opozycji antykomunistycznej
i osoby represjonowanej z powodów politycznych z opłaty za pobyt w domu pomocy społecznej
albo o odmowie zwolnienia organ bierze pod uwagę możliwości i sytuację finansową gminy.
”
.
Art. 9.
W ustawie z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących
cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych w art. 10a:
1)
w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
pokrycie - w części lub całości - kosztów zakupu wyrobów medycznych;
”
;
2)
ust. 4-6 otrzymują brzmienie:
„
4.
Pomoc pieniężna jednorazowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 290% najniższej
emerytury, ogłaszanej przez Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na podstawie art. 94 ust. 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach
z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, zwanej dalej „najniższą emeryturą”;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej emerytury;
3)
dochód osoby samotnie gospodarującej lub dochód na osobę w rodzinie nie przekracza
kwoty odpowiadającej 350% najniższej emerytury, w przypadku gdy wnioskodawca jest
osobą całkowicie niezdolną do pracy oraz do samodzielnej egzystencji.
5.
Pomoc pieniężna okresowa może być przyznana, jeżeli:
1)
dochód osoby samotnie gospodarującej nie przekracza kwoty odpowiadającej 220% najniższej
emerytury;
2)
dochód na osobę w rodzinie nie przekracza kwoty odpowiadającej 150% najniższej emerytury.
6.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana do wysokości 150% najniższej emerytury,
przy czym pomoc przeznaczona na pokrycie kosztów zakupu wyrobów medycznych jest przyznawana
do wysokości 350% najniższej emerytury, a na dostosowanie pomieszczeń mieszkalnych
do rodzaju niepełnosprawności jest przyznawana do wysokości 450% najniższej emerytury.
”
;
3)
ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„
9.
Pomoc pieniężna jednorazowa jest przyznawana nie częściej niż 2 razy w roku kalendarzowym.
”
.
Art. 10.
W ustawie z dnia 14 sierpnia 2020 r. o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom
zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
w latach 1936-1956 wprowadza się następujące zmiany:
1)
w tytule ustawy ogólne określenie przedmiotu ustawy otrzymuje brzmienie:
„
o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze
Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich
”
;
2)
art. 1 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 1.
Ustawa określa zasady, wysokość oraz tryb przyznawania świadczenia pieniężnego osobom
zesłanym lub deportowanym przez władze Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich,
zwanego dalej „świadczeniem pieniężnym”.
”
;
3)
w art. 4 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Świadczenie pieniężne jest przyznawane jednorazowo w wysokości 200 zł za każdy miesiąc
okresu podlegania represjom, o których mowa w art. 2 pkt 1, potwierdzonego decyzją
Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych, o której mowa w art. 2
pkt 1.
”
.
Art. 11.
1.
Ubezpieczonym, którzy udowodnili okres, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8 i 10 oraz
ust. 2 pkt 6a, 6b i 8 ustawy zmienianej w art. 7, podstawę wymiaru kapitału początkowego,
o której mowa w art. 174 ust. 3 tej ustawy, ustala się w sposób określony w ust. 2,
o ile jest to dla nich korzystniejsze od ustalenia tej podstawy na zasadach ogólnych,
przewidzianych dla pozostałych ubezpieczonych.
2.
Jeżeli okres wskazany do ustalenia podstawy wymiaru kapitału początkowego, o której
mowa w art. 174 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 7, obejmuje rok kalendarzowy, w którym
ubezpieczony przynajmniej za część tego roku legitymuje się okresem, o którym mowa
w art. 6 ust. 1 pkt 8 i 10 oraz ust. 2 pkt 6a, 6b i 8 ustawy zmienianej w art. 7,
za podstawę wymiaru składek, o której mowa w art. 15 ust. 1 ustawy zmienianej w art.
7, przyjmuje się w tym roku kwotę przeciętnego wynagrodzenia, o którym mowa w art.
4 pkt 9 tej ustawy, proporcjonalnie do okresu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8
i 10 oraz ust. 2 pkt 6a, 6b i 8 tej ustawy.
Art. 12.
Przepis art. 11 stosuje się odpowiednio do ustalenia podstawy wymiaru emerytury lub
renty z tytułu niezdolności do pracy, jeżeli do podstawy wymiaru emerytury lub renty
został wskazany okres, w którym ubezpieczony legitymuje się okresem, o którym mowa
w art. 6 ust. 1 pkt 8 i 10 oraz ust. 2 pkt 6a, 6b i 8 ustawy zmienianej w art. 7.
Art. 13.
Ubezpieczonym, którym ustalono kapitał początkowy, wysokość emerytury lub renty z
tytułu niezdolności do pracy przed dniem 1 czerwca 2021 r., ponownego ustalenia kapitału
początkowego, wysokości emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy z uwzględnieniem
przepisów zmienianych w art. 7, a także z uwzględnieniem art. 11 i art. 12 dokonuje
się na ich wniosek, o ile jest to dla nich korzystniejsze.
Art. 14.
Przepisy art. 11-13 stosuje się odpowiednio do rent rodzinnych po ubezpieczonych,
którzy legitymują się okresem, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 8 i 10 oraz ust.
2 pkt 6a, 6b i 8 ustawy zmienianej w art. 7.
Art. 15.
1.
Emerytura lub renta w wysokości ustalonej zgodnie z art. 11-14 przysługuje od miesiąca
zgłoszenia wniosku, nie wcześniej niż od dnia 1 czerwca 2021 r.
2.
Decyzję w sprawie ponownego ustalenia kapitału początkowego, ponownego ustalenia wysokości
emerytury, w tym również emerytury obliczonej z uwzględnieniem przeliczonego kapitału
początkowego, oraz decyzję w sprawie ponownego ustalenia wysokości renty z tytułu
niezdolności do pracy lub renty rodzinnej organ rentowy wydaje w ciągu 30 dni od dnia
wyjaśnienia ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania tej decyzji.
Art. 16.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 11-15,
które wchodzą w życie z dniem 1 czerwca 2021 r.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 24 stycznia 1991 r. o kombatantach
oraz niektórych osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego,
ustawę z dnia 23 lutego 1991 r. o uznaniu za nieważne orzeczeń wydanych wobec osób
represjonowanych za działalność na rzecz niepodległego bytu Państwa Polskiego, ustawę
z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych, ustawę z dnia 2 września
1994 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej
służby wojskowej przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach
rud uranu i batalionach budowlanych, ustawę z dnia 31 maja 1996 r. o osobach deportowanych
do pracy przymusowej oraz osadzonych w obozach pracy przez III Rzeszę i Związek Socjalistycznych
Republik Radzieckich, ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych, ustawę z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej, ustawę
z dnia 16 listopada 2006 r. o świadczeniu pieniężnym i uprawnieniach przysługujących
cywilnym niewidomym ofiarom działań wojennych oraz ustawę z dnia 14 sierpnia 2020 r.
o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom zesłanym lub deportowanym przez władze
Związku Socjalistycznych Republik Radzieckich w latach 1936-1956.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r.
poz. 1291, 1428, 1492, 1565, 2122, 2123, 2127, 2255 i 2320 oraz z 2021 r. poz. 225
i 464.