Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 17 grudnia 2020 r.w sprawie materiałów budowlanych, w przypadku których oznacza się stężenie promieniotwórcze
izotopów promieniotwórczych potasu K-40, radu Ra-226 i toru Th-232, wymagań dotyczących
dokonywania tych oznaczeń oraz wartości wskaźnika stężenia promieniotwórczego, o której
przekroczeniu informuje się właściwe organy 1)Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Rady 2013/59/Euratom
z dnia 5 grudnia 2013 r. ustanawiającą podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony
przed zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego
oraz uchylającą dyrektywę 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom
i 2003/122/Euratom (Dz. Urz. UE L 13 z 17.01.2014, Dz. Urz. UE L 72 z 17.03.2016,
str. 69, Dz. Urz. UE L 152 z 11.06.2019, str. 128 oraz Dz. Urz. UE L 324 z 13.12.2019,
str. 80).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 6b ustawy z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
materiały budowlane, w których, przed ich wprowadzeniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, oznacza się stężenie promieniotwórcze naturalnych izotopów promieniotwórczych
potasu K-40, radu Ra-226 i toru Th-232;
2)
wymagania dotyczące dokonywania oznaczeń stężenia promieniotwórczego naturalnych izotopów
promieniotwórczych potasu K-40, radu Ra-226 i toru Th-232 w materiałach budowlanych,
o których mowa w pkt 1, w szczególności sposób pobierania próbek i ich pomiaru oraz
czynniki uwzględniane przy interpretacji wyników pomiaru, a także sposób wyznaczania
wskaźnika stężenia promieniotwórczego tych izotopów;
3)
wartość wskaźnika stężenia promieniotwórczego naturalnych izotopów promieniotwórczych
potasu K-40, radu Ra-226 i toru Th-232 w materiałach budowlanych, o których mowa w
pkt 1, przekroczenie której wymaga poinformowania organów nadzoru budowlanego.
§ 2.
Materiały budowlane, w których, przed ich wprowadzeniem do obrotu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, oznacza się stężenie promieniotwórcze izotopów promieniotwórczych potasu
K-40, radu Ra-226 i toru Th-232, określa załącznik do rozporządzenia.
§ 3.
1.
Pobieranie próbek w celu dokonania oznaczeń stężenia promieniotwórczego naturalnych
izotopów promieniotwórczych potasu K-40, radu Ra-226 i toru Th-232 w materiałach budowlanych
przeprowadza się z częstotliwością uzależnioną od procesu technologicznego w sposób
zapewniający reprezentatywność tych próbek.
2.
Materiał budowlany, w którym dokonuje się oznaczeń, przed umieszczeniem w naczyniu
pomiarowym wysusza się do suchej masy i rozdrabnia do wymiaru ziaren poniżej 2 mm.
3.
Jeżeli oznaczanie zawartości radu Ra-226 w próbce odbywa się przez oznaczanie stężeń
promieniotwórczych produktów jego rozpadu, przed rozpoczęciem pomiaru naczynie pomiarowe
z próbką utrzymuje się szczelnie zamknięte przez okres nie krótszy niż 14 dni.
4.
Skład mineralny i poziom stężenia naturalnych izotopów promieniotwórczych we wzorcach
odniesienia używanych do kalibracji pomiarów odpowiada kontrolowanym materiałom budowlanym.
5.
Przy interpretacji wyników pomiarów uwzględnia się:
1)
tło promieniowania niepochodzącego od mierzonej próbki;
2)
wpływ promieniowania obecnych w próbce izotopów innych niż mierzone;
3)
efekt samoabsorpcji promieniowania w próbce;
4)
brak równowagi wiekowej pomiędzy izotopami promieniotwórczymi.
§ 4.
Wskaźnik stężenia promieniotwórczego izotopów promieniotwórczych potasu K-40, radu
Ra-226 i toru Th-232 (wskaźnik I) wyznacza się według wzoru:
\(
I = {{C_{K - 40} } \over {3000Bq/kg}} + {{C_{Ra - 226} } \over {300Bq/kg}} + {{C_{Th
- 232} } \over {200Bq/kg}}
\)
gdzie:
aaaCK-40, CRa-226 i CTh-232- oznaczają odpowiednio stężenia promieniotwórcze izotopów potasu K-40, radu Ra-226
i toru Th-232, wyrażone w bekerelach na kilogram (Bq/kg).
§ 5.
Całkowita niepewność wyznaczenia wartości wskaźnika, o którym mowa w § 4, przy poziomie
ufności 0,95, nie może przekraczać 20% jego wartości, jeżeli jest ona nie mniejsza
niż 0,8.
§ 6.
Wartość wskaźnika, o którym mowa w § 4, większa niż 1 oznacza możliwość przekroczenia
poziomu odniesienia dla narażenia zewnętrznego ludzi na promieniowanie gamma emitowane
przez materiały budowlane wewnątrz pomieszczeń wynoszącego 1 mSv rocznie oraz konieczność
poinformowania o przekroczeniu wartości tego wskaźnika organów nadzoru budowlanego.
§ 7.
Do oznaczania stężenia promieniotwórczego naturalnych izotopów promieniotwórczych
w materiałach budowlanych wyprodukowanych przed dniem wejścia w życie niniejszego
rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe.
1)
Niniejsze rozporządzenie w zakresie swojej regulacji wdraża dyrektywę Rady 2013/59/Euratom
z dnia 5 grudnia 2013 r. ustanawiającą podstawowe normy bezpieczeństwa w celu ochrony
przed zagrożeniami wynikającymi z narażenia na działanie promieniowania jonizującego
oraz uchylającą dyrektywę 89/618/Euratom, 90/641/Euratom, 96/29/Euratom, 97/43/Euratom
i 2003/122/Euratom (Dz. Urz. UE L 13 z 17.01.2014, Dz. Urz. UE L 72 z 17.03.2016,
str. 69, Dz. Urz. UE L 152 z 11.06.2019, str. 128 oraz Dz. Urz. UE L 324 z 13.12.2019,
str. 80).
2)
Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 4 września
2020 r., pod numerem 2020/0550/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji
norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża postanowienia
dyrektywy (UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r.
ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych
oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz.
UE L 241 z 17.09.2015, str. 1).
3)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 2
stycznia 2007 r. w sprawie wymagań dotyczących zawartości naturalnych izotopów promieniotwórczych
potasu K-40, radu Ra-226 i toru Th-228 w surowcach i materiałach stosowanych w budynkach
przeznaczonych na pobyt ludzi i inwentarza żywego, a także w odpadach przemysłowych
stosowanych w budownictwie, oraz kontroli zawartości tych izotopów (Dz. U. poz. 29),
które zgodnie z art. 37 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 czerwca 2019 r. o zmianie ustawy
- Prawo atomowe oraz ustawy o ochronie przeciwpożarowej (Dz. U. poz. 1593 oraz z 2020 r.
poz. 284) traci moc z dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia.
Załącznik - Materiały budowlane, w przypadku których oznacza się stężenie promieniotwórcze izotopów promieniotwórczych potasu K-40, Radu RA-226 i Toru TH-232
1.
Materiały budowlane zawierające naturalnie występujący materiał promieniotwórczy:
1.1.
łupek ałunowy;
1.2.
kwarcyt;
1.3.
pochodzenia magmowego:
1.3.1.
granitoidy:
1.3.1.1.
granit;
1.3.1.2.
sjenit;
1.3.2.
ortognejs;
1.3.3.
porfir;
1.3.4.
tuf wulkaniczny;
1.3.5.
pył wulkaniczny (pucolana);
1.3.6.
lawa.
2.
Materiały budowlane zawierające pozostałości z sektorów przetwarzających naturalnie
występujący materiał promieniotwórczy:
2.1.
popioły lotne;
2.2.
fosfogips;
2.3.
żużel fosforowy;
2.4.
żużel cynowy;
2.5.
żużel miedziowy;
2.6.
czerwony szlam (pozostałość po produkcji aluminium);
2.7.
pozostałości po produkcji stali;
2.8.
materiał skalny po eksploatacji i przeróbce rud uranu.