Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 29 października 2021 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przejrzystości stosunków finansowych
pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości
finansowej niektórych przedsiębiorców
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych
pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości
finansowej niektórych przedsiębiorców
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Przejrzystość stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi
- Rozdział 3 - Przejrzystość finansowa przedsiębiorców
- Rozdział 4 - Przechowywanie i przekazywanie dokumentów, materiałów i informacji
- Rozdział 5 - Przepisy zmieniające, przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy
organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej
niektórych przedsiębiorców , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej ,
2)
ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych
innych ustaw
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 28 października 2021 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 21 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy
organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej
niektórych przedsiębiorców , który stanowi:
„
Art. 21.
W ustawie z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 2:
a)
pkt 12 otrzymuje brzmienie:
„
12)
podmiocie udzielającym pomocy - należy przez to rozumieć organ administracji publicznej
lub inny podmiot, który jest uprawniony do udzielania pomocy publicznej, w tym przedsiębiorcę
publicznego, o którym mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych
pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości
finansowej niektórych przedsiębiorców ;
”
,
b)
uchyla się pkt 14,
c)
dodaje się pkt 17 w brzmieniu:
„
17)
działalności gospodarczej - należy przez to rozumieć działalność gospodarczą, do której
mają zastosowanie reguły konkurencji określone w przepisach części trzeciej tytułu
VI rozdziału 1 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
”
;
2)
w art. 40 uchyla się ust. 3 i 4;
3)
w art. 44 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Za niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków, o których mowa w art. 21 ust.
2 i art. 39, oraz za utrudnianie przeprowadzenia kontroli u beneficjenta pomocy, Prezes
Urzędu, a w zakresie pomocy publicznej w rolnictwie lub rybołówstwie - minister właściwy
do spraw rolnictwa, może, w drodze decyzji, nałożyć na beneficjenta karę pieniężną
do wysokości równowartości 10 000 euro.”.
”
;
”
;
2)
art. 41 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej , który stanowi:
„
Art. 41.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2015 r., z wyjątkiem art. 1, art. 32 i art.
33, które wchodzą w życie z dniem 1 kwietnia 2015 r.
”
;
3)
art. 36 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych
oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 36.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2021 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 9, 10, 12,
13, 17-27, art. 15, art. 28 i art. 35, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2020 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 22 września 2006 r. o przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi oraz o przejrzystości finansowej niektórych przedsiębiorców1)Niniejsza ustawa: 1) zmienia ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach dotyczących pomocy publicznej; 2) dokonuje wdrożenia dyrektywy Komisji 80/723/EWG z dnia 25 czerwca 1980 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między państwami członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi (Dz. Urz. WE L 195 z 29.07.1980, s. 35, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 1, s. 23, z późn. zm.).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady i sposób zapewnienia przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy
organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi, a także przejrzystości finansowej
niektórych przedsiębiorców.
Art. 2.
1.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
organie publicznym - należy przez to rozumieć organ administracji rządowej, inny organ
państwowy, organ jednostki samorządu terytorialnego lub związku tych jednostek, a
także inny podmiot, który z mocy prawa lub na podstawie czynności prawnej realizuje
zadania z zakresu administracji publicznej;
2)
organie nadzorującym - należy przez to rozumieć w przypadku:
a)
przedsiębiorców publicznych, na których działalność organy publiczne wywierają decydujący
wpływ w sposób bezpośredni - organ publiczny sprawujący nadzór nad działalnością danego
przedsiębiorcy publicznego na mocy odrębnych przepisów, a w stosunku do:
-
-spółek z udziałem Skarbu Państwa - organ publiczny wykonujący prawa z akcji lub z udziałów należących do Skarbu Państwa,
-
-spółek z udziałem jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków - organ publiczny wykonujący prawa z akcji lub z udziałów należących do jednostek samorządu terytorialnego lub ich związków,
-
-przedsiębiorstw państwowych - organ założycielski,
-
-przedsiębiorstw komunalnych - organ jednostki samorządu terytorialnego albo jej jednostki pomocniczej utworzonej na podstawie odrębnych przepisów, pełniący funkcję organu założycielskiego,
b)
przedsiębiorców publicznych, na których działalność przedsiębiorca publiczny, o którym
mowa w lit. a, wywiera decydujący wpływ - organ nadzorujący tego przedsiębiorcę;
3)
decydującym wpływie - należy przez to rozumieć bezpośrednie lub pośrednie oddziaływanie
na działalność danego przedsiębiorcy, polegające na:
a)
dysponowaniu większością głosów w organach przedsiębiorcy (zależnego), także na podstawie
porozumień z innymi podmiotami lub
b)
uprawnieniu do powoływania lub odwoływania większości członków organów przedsiębiorcy
(zależnego), także na podstawie porozumień z innymi podmiotami, lub
c)
sytuacji, w której więcej niż połowa członków zarządu drugiego przedsiębiorcy (zależnego)
jest jednocześnie członkami zarządu, prokurentami lub osobami pełniącymi funkcje kierownicze
pierwszego przedsiębiorcy bądź innego przedsiębiorcy pozostającego z tym pierwszym
w stosunku zależności, lub
d)
zdolności do decydowania w inny sposób o kierunkach działalności przedsiębiorcy (zależnego),
w szczególności na podstawie umowy przewidującej zarządzanie tym przedsiębiorcą;
4)
przedsiębiorcy publicznym - należy przez to rozumieć każdy podmiot prowadzący działalność
gospodarczą, bez względu na sposób działania oraz formę organizacyjno-prawną, w szczególności
spółkę handlową, spółdzielnię, przedsiębiorstwo państwowe, towarzystwo ubezpieczeń
wzajemnych oraz bank państwowy, na którego działalność organ publiczny wywiera decydujący
wpływ, niezależnie od wpływu wywieranego na niego przez inne podmioty;
5)
przedsiębiorcy lub działalności gospodarczej - należy przez to rozumieć odpowiednio
przedsiębiorcę lub działalność gospodarczą, do których mają zastosowanie reguły konkurencji
określone w przepisach części trzeciej tytułu VI rozdziału 1 Traktatu ustanawiającego
Wspólnotę Europejską;
6)
przysporzeniu ze środków publicznych - należy przez to rozumieć przysporzenie dokonane
na rzecz określonego przedsiębiorcy w zakresie prowadzonej przez niego działalności
gospodarczej, jeżeli jest realizowane bezpośrednio ze środków publicznych lub z takich
środków przekazanych innym podmiotom, albo przysporzenie, które pomniejsza lub może
pomniejszyć środki publiczne należne od tego przedsiębiorcy;
7)
środkach publicznych - należy przez to rozumieć również środki przedsiębiorcy publicznego;
8)
odrębnej ewidencji - należy przez to rozumieć ewidencję wyodrębnioną w ramach ksiąg
rachunkowych przedsiębiorcy;
9)
przedsiębiorcy publicznym działającym w sektorze przetwórstwa przemysłowego - należy
przez to rozumieć przedsiębiorcę publicznego, który w ostatnim roku obrotowym uzyskał
co najmniej 50% przychodów ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów z działalności
w zakresie przetwórstwa przemysłowego, oznaczonej zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności
(sekcja D);
10)
prawach specjalnych - należy przez to rozumieć przysługujące z mocy prawa lub przyznane
przez organy publiczne niezgodnie z zasadą obiektywizmu, proporcjonalności i niedyskryminacji,
określonej liczbie przedsiębiorców, prawa, które na wyznaczonym obszarze geograficznym:
a)
ograniczają do co najmniej dwóch liczbę przedsiębiorców uprawnionych do wykonywania
określonego rodzaju działalności lub
b)
wyznaczają co najmniej dwóch konkurujących ze sobą przedsiębiorców, jako uprawnionych
do wykonywania określonego rodzaju działalności, lub
c)
przez szczególne uprzywilejowanie co najmniej jednego przedsiębiorcy, skutkują powstaniem
na tym obszarze geograficznym zróżnicowanych warunków konkurencji dla tego przedsiębiorcy
oraz jego konkurentów;
11)
prawach wyłącznych - należy przez to rozumieć przysługujące z mocy prawa lub przyznane
przez organy publiczne prawa, które zastrzegają na rzecz danego przedsiębiorcy wyłączność
na wykonywanie określonego rodzaju działalności na wyznaczonym obszarze geograficznym;
12)
usługach w ogólnym interesie gospodarczym - należy przez to rozumieć usługi, o których
mowa w art. 86 ust. 2 Traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.
22)W brzmieniu ustalonym przez art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1655, z 2020 r. poz. 288 oraz z 2021 r. poz. 187), która weszła w życie z dniem 1 lipca 2021 r..
Jeżeli w spółce, o której mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, udziały posiada Skarb Państwa
oraz jednostka samorządu terytorialnego lub związek takich jednostek, albo różne jednostki
samorządu terytorialnego, organ nadzorujący ustala się, biorąc pod uwagę wielkość
udziału w kapitale zakładowym spółki, a w przypadku prostej spółki akcyjnej - w ogólnej
liczbie akcji tej spółki.
3.
Wyrażone w euro wielkości, o których mowa w ustawie, przelicza się na walutę polską
według średniego kursu ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na dzień bilansowy kończący
dany rok obrotowy, z wyjątkiem art. 17, w którym przyjmuje się średni kurs ogłoszony
przez Narodowy Bank Polski na dzień bilansowy kończący ostatni rok obrotowy.
Rozdział 2
Przejrzystość stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami publicznymi
Art. 3.
1.
W celu zapewnienia przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi
a przedsiębiorcami publicznymi, przedsiębiorca publiczny prowadzi księgi rachunkowe
i dokumentację dotyczącą jego sytuacji prawnej oraz ekonomiczno-finansowej, w sposób
przedstawiający rzetelnie i jasno:
1)
dokonane na jego rzecz przysporzenia ze środków publicznych;
2)
rzeczywisty sposób wykorzystania przysporzenia ze środków publicznych;
3)
bezpośrednie lub pośrednie powiązania organizacyjne i finansowe pomiędzy nim a organami
publicznymi.
2.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, dotyczy w szczególności przysporzenia ze środków
publicznych polegającego na:
1)
pokryciu strat wynikających z prowadzenia działalności gospodarczej lub nieuczestniczeniu
w zyskach;
23)W brzmieniu ustalonym przez art. 20 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
dokapitalizowaniu przedsiębiorcy, w tym przez nabycie akcji i udziałów w podwyższonym
kapitale zakładowym spółki z ograniczoną odpowiedzialnością lub spółki akcyjnej albo
nowych akcji prostej spółki akcyjnej;
3)
udzieleniu dotacji;
4)
udzieleniu pożyczki lub kredytu na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku;
5)
udzieleniu poręczenia i gwarancji przedsiębiorcy lub za zobowiązania przedsiębiorcy
- na warunkach korzystniejszych od oferowanych na rynku;
6)
umorzeniu należności, innym zwolnieniu z obowiązku zapłaty należności lub zaniechaniu
dochodzenia jej zapłaty;
7)
zrzeczeniu się zwykłego zwrotu z zainwestowanych środków publicznych;
8)
rekompensacie z tytułu nałożonych przez organy publiczne obciążeń finansowych.
Art. 4.
1.
Przedsiębiorca publiczny, w terminie 30 dni od dnia zatwierdzenia sprawozdania finansowego,
przekazuje właściwemu organowi nadzorującemu dokumenty i materiały dotyczące przysporzeń
ze środków publicznych i ich wykorzystania oraz powiązań organizacyjnych i finansowych
z organami publicznymi wraz z informacją zawierającą szczegółowe dane dotyczące przedsiębiorcy,
opis tych powiązań, a także zestawienie oraz opis tych przysporzeń i sposobu ich wykorzystania.
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres dokumentów i materiałów
oraz informacji, o których mowa w ust. 1, a także wzór formularza informacji, uwzględniając
konieczność zapewnienia zachowania przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami
publicznymi a przedsiębiorcą publicznym oraz zróżnicowanie przedsiębiorców publicznych
zobowiązanych do ich przekazywania.
3.
Przedsiębiorca przekazuje właściwemu organowi nadzorującemu - na jego żądanie, w zakresie
i terminie określonym w żądaniu - dokumenty i informacje, pozwalające na ustalenie,
czy dany przedsiębiorca spełnia przesłanki, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 4 i
9, art. 7 oraz art. 17.
4.
Przedsiębiorca publiczny przekazuje właściwemu organowi nadzorującemu - na jego żądanie,
w zakresie i terminie określonym w żądaniu - dodatkowo dokumenty, materiały i informacje,
jeżeli dokumenty, materiały i informacja, przekazane na podstawie ust. 1, są niekompletne
lub niewystarczające do dokonania weryfikacji i oceny wykonania obowiązku, o którym
mowa w art. 3 ust. 1, lub do udzielenia odpowiedzi, o której mowa w art. 18 ust. 1.
54)Dodany przez art. 25 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 1662), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015 r..
Obowiązki, o których mowa w ust. 1 i 4, nie dotyczą przedsiębiorców publicznych, którzy
nie uzyskali przysporzenia ze środków publicznych w ostatnim roku obrotowym i nie
wykorzystywali w ostatnim roku obrotowym przysporzeń ze środków publicznych uzyskanych
w latach poprzednich, jeżeli nie są przedsiębiorcami, o których mowa w art. 17.
64)Dodany przez art. 25 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 1662), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015 r..
Przedsiębiorca publiczny w przypadkach, o których mowa w ust. 5, składa właściwemu
organowi nadzorującemu, w terminie określonym w ust. 1, oświadczenie pod rygorem odpowiedzialności
karnej za składanie fałszywych oświadczeń o nieuzyskaniu i niewykorzystywaniu przysporzeń
określonych w ust. 5. Składający oświadczenie jest obowiązany do zawarcia w nim klauzuli
następującej treści: „Jestem świadomy odpowiedzialności karnej za złożenie fałszywego
oświadczenia.”. Klauzula ta zastępuje pouczenie organu o odpowiedzialności karnej
za składanie fałszywych oświadczeń.
74)Dodany przez art. 25 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności gospodarczej (Dz. U. poz. 1662), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015 r..
Przedsiębiorca publiczny, o którym mowa w ust. 5, przekazuje właściwemu organowi nadzorującemu
- na jego żądanie, w zakresie i terminie określonych w żądaniu - dokumenty, materiały
i informacje, o których mowa w ust. 1. Przepisy ust. 4 i art. 6 stosuje się odpowiednio.
Art. 5.
Organ nadzorujący może, w zakresie swojej właściwości, wystąpić do organu publicznego
o przekazanie, w wyznaczonym terminie, dokumentów, materiałów i informacji niezbędnych
do ustalenia, czy została zachowana przejrzystość stosunków finansowych pomiędzy tym
organem a przedsiębiorcą publicznym.
Art. 6.
1.
Organ nadzorujący dokonuje, w ramach swojej właściwości, weryfikacji i oceny działalności:
1)
przedsiębiorcy publicznego w zakresie, o którym mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust.
1 i 4;
2)
przedsiębiorcy w zakresie, o którym mowa w art. 4 ust. 3.
2.
W razie stwierdzenia, że:
1)
przedsiębiorca publiczny nie wykonuje lub nienależycie wykonuje obowiązki, o których
mowa w art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1 i 4,
2)
przedsiębiorca nie wykonuje lub nienależycie wykonuje obowiązki, o których mowa w
art. 4 ust. 3
- organ nadzorujący może, w drodze decyzji, zobowiązać tego przedsiębiorcę do podjęcia,
w wyznaczonym terminie, określonych działań niezbędnych do wykonania lub należytego
wykonania tych obowiązków.
3.
W przypadku gdy niewykonanie lub nienależyte wykonanie obowiązków, o których mowa
w art. 3 ust. 1 oraz art. 4 ust. 1, 3 i 4, dotyczy stosunków finansowych pomiędzy
przedsiębiorcą albo przedsiębiorcą publicznym a określonym organem publicznym innym
niż organ nadzorujący, przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 2, organ nadzorujący
zwraca się do tego organu publicznego o zajęcie stanowiska, zawiadamiając o tym przedsiębiorcę.
4.
Organ nadzorujący przekazuje kopię decyzji, o której mowa w ust. 2, wraz z uzasadnieniem
organowi publicznemu, o którym mowa w ust. 3.
5.
Organ nadzorujący informuje właściwy organ wyższego stopnia nad organem publicznym,
o którym mowa w ust. 3, o stwierdzonej nieprawidłowości w zakresie stosunków finansowych
pomiędzy przedsiębiorcą publicznym a organem publicznym.
6.
W przypadku niewykonania decyzji, o której mowa w ust. 2, w wyznaczonym terminie,
stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące obowiązków
o charakterze niepieniężnym.
Art. 7.
Przepisów art. 3-6 nie stosuje się do stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi
a:
1)
przedsiębiorcami publicznymi, w odniesieniu do usług, których świadczenie nie może,
w zauważalnym zakresie, wpłynąć na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi
Unii Europejskiej;
2)
Narodowym Bankiem Polskim;
3)
przedsiębiorcami publicznymi będącymi bankami, w sprawach dotyczących lokowania przez
organy publiczne środków publicznych w tych bankach na warunkach nieodbiegających
od oferowanych na rynku;
4)
przedsiębiorcami publicznymi, których przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów
i materiałów w każdym z kolejnych dwóch lat obrotowych, poprzedzających rok dokonania
na ich rzecz przysporzenia ze środków publicznych, nie przekroczyły równowartości
40 mln euro;
5)
przedsiębiorcami publicznymi będącymi bankami, których suma bilansowa w każdym z kolejnych
dwóch lat obrotowych, poprzedzających rok dokonania na ich rzecz przysporzenia ze
środków publicznych, nie przekroczyła równowartości 800 mln euro.
Rozdział 3
Przejrzystość finansowa przedsiębiorców
Art. 8.
1.
W celu zapewnienia przejrzystości finansowej, przedsiębiorca korzystający z praw specjalnych
lub praw wyłącznych oraz przedsiębiorca realizujący usługi w ogólnym interesie gospodarczym,
który w związku z realizacją tych usług uzyskuje przysporzenie ze środków publicznych
- jeżeli prowadzi również inny rodzaj działalności gospodarczej niż działalność, której
dotyczą te prawa lub usługi - jest obowiązany do:
1)
prowadzenia odrębnej ewidencji dla działalności związanej z realizacją praw wyłącznych,
praw specjalnych lub usług w ogólnym interesie gospodarczym oraz dla pozostałej działalności
gospodarczej, w tym do prawidłowego przypisywania przychodów i kosztów na podstawie
konsekwentnie stosowanych i mających obiektywne uzasadnienie metod, oraz
2)
jasnego określenia w dokumentacji, o której mowa w art. 10 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości , zasad prowadzenia odrębnej ewidencji oraz metod przypisywania kosztów i przychodów,
o których mowa w pkt 1.
2.
Decyzja, umowa lub inny akt prawny, na podstawie którego organ publiczny powierza
przedsiębiorcy realizację określonych usług w ogólnym interesie gospodarczym związaną
z dokonywaniem przysporzenia ze środków publicznych, powinien w sposób jasny i przejrzysty
określać zakres oraz zasady realizacji powierzanych usług.
Art. 9.
1.
Przedsiębiorca, o którym mowa w art. 8 ust. 1, w terminie 30 dni od dnia zatwierdzenia
sprawozdania finansowego, przekazuje organowi publicznemu, który udzielił mu praw
specjalnych lub praw wyłącznych lub powierzył realizację usług w ogólnym interesie
gospodarczym:
1)
dokumenty i materiały dotyczące sytuacji prawnej oraz ekonomiczno-finansowej, zasad
jego organizacji oraz sposobu finansowania, przedstawiające sposób wykonania obowiązków
określonych w art. 8 ust. 1;
2)
informację zawierającą szczegółowe dane dotyczące przedsiębiorcy, jego organizacji
oraz prowadzonej działalności gospodarczej, w tym: dane o przychodach uzyskanych z
działalności, której dotyczą prawa specjalne, prawa wyłączne lub powierzone do realizacji
usługi oraz o innych źródłach finansowania tej działalności, w tym dane o uzyskanych
w związku z tą działalnością przysporzeniach ze środków publicznych oraz dane o kosztach
tej działalności.
2.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres dokumentów i materiałów
oraz informacji, o których mowa w ust. 1, a także wzór formularza informacji, uwzględniając
konieczność zapewnienia zachowania przejrzystości finansowej oraz obowiązki wykonywane
na podstawie art. 4 ust. 1 oraz innych ustaw.
3.
Przedsiębiorca, o którym mowa w art. 8 ust. 1, przekazuje organowi publicznemu, który
udzielił mu praw specjalnych lub praw wyłącznych lub powierzył realizację usług w
ogólnym interesie gospodarczym - na jego żądanie, w zakresie i terminie określonym
w żądaniu - dodatkowo dokumenty, materiały i informacje, jeżeli dokumenty, materiały
i informacja, przekazane na podstawie ust. 1, są niekompletne lub niewystarczające
do dokonania weryfikacji i oceny wykonania obowiązku, o którym mowa w art. 8 ust.
1, lub do udzielenia odpowiedzi, o której mowa w art. 18 ust. 2.
Art. 10.
Przed udzieleniem praw specjalnych, praw wyłącznych lub powierzeniem realizacji usług
w ogólnym interesie gospodarczym związanej z dokonywaniem przysporzenia ze środków
publicznych, organ publiczny pisemnie informuje przedsiębiorcę o charakterze przyznawanych
mu praw lub powierzanych do realizacji usług.
Art. 11.
1.
Organ publiczny, który udzielił praw specjalnych, praw wyłącznych lub powierzył realizację
usług w ogólnym interesie gospodarczym związaną z dokonywaniem przysporzenia ze środków
publicznych, dokonuje weryfikacji i oceny działalności przedsiębiorcy w zakresie,
o którym mowa w art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 i 3.
2.
W razie stwierdzenia, że przedsiębiorca korzystający z praw specjalnych, praw wyłącznych
lub realizujący usługi w ogólnym interesie gospodarczym, który w związku z realizacją
tych usług uzyskuje przysporzenie ze środków publicznych, nie wykonuje lub nienależycie
wykonuje obowiązki, o których mowa w art. 8 ust. 1 i art. 9 ust. 1 i 3, organ publiczny
może, w drodze decyzji, zobowiązać tego przedsiębiorcę do podjęcia, w wyznaczonym
terminie, określonych działań niezbędnych do wykonania lub należytego wykonania tych
obowiązków.
3.
W przypadku niewykonania decyzji, o której mowa w ust. 2, w wyznaczonym terminie,
stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji dotyczące obowiązków
o charakterze niepieniężnym.
Art. 12.
Przepisy art. 8, 9 i 11 stosuje się odpowiednio w przypadku powierzenia przedsiębiorcom
realizacji określonych zadań, innych niż świadczenie usług w ogólnym interesie gospodarczym,
związanej z dokonywaniem przysporzenia ze środków publicznych - jeżeli prowadzą również
inny rodzaj działalności gospodarczej niż działalność, której dotyczą powierzone zadania.
Art. 13.
Przepisów art. 8-12 nie stosuje się do:
1)
przedsiębiorców, w odniesieniu do usług, których świadczenie nie może, w zauważalnym
zakresie, wpłynąć na wymianę handlową pomiędzy państwami członkowskimi Unii Europejskiej;
2)
przedsiębiorców, których przychody netto ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów
w każdym z kolejnych dwóch lat obrotowych, poprzedzających rok, w którym korzystali
oni z praw specjalnych, praw wyłącznych lub realizowali powierzone im usługi w ogólnym
interesie gospodarczym albo inne zadania, nie przekroczyły równowartości 40 mln euro;
3)
banków, których suma bilansowa w każdym z kolejnych dwóch lat obrotowych, poprzedzających
rok, w którym korzystały one z praw specjalnych, praw wyłącznych lub realizowały powierzone
im usługi w ogólnym interesie gospodarczym albo inne zadania, nie przekroczyła równowartości
800 mln euro;
4)
przedsiębiorców, którym została powierzona realizacja usług w ogólnym interesie gospodarczym
albo innych zadań, jeżeli dokonane na ich rzecz przysporzenie ze środków publicznych
nastąpiło na czas określony, niezbędny do realizacji tych usług albo zadań, na zasadach
otwartości, przejrzystości i niedyskryminacji.
Art. 14.
W przypadku gdy z mocy prawa przysługują przedsiębiorcy prawa specjalne lub prawa
wyłączne lub następuje powierzenie przedsiębiorcy realizacji usług w ogólnym interesie
gospodarczym albo innych zadań związanej z dokonywaniem przysporzenia ze środków publicznych,
a przedsiębiorca ten prowadzi lub może prowadzić również inny rodzaj działalności
gospodarczej niż działalność, której dotyczą te prawa lub usługi albo zadania, kompetencje
i obowiązki organu publicznego, o których mowa w art. 9 ust. 1 i 3 oraz art. 11, wykonuje
organ, do właściwości którego należą sprawy z zakresu realizacji tych praw lub usług
albo zadań.
Art. 15.
Przepisów art. 8-14 nie stosuje się, w przypadku gdy zasady dotyczące zachowania przejrzystości
finansowej przez przedsiębiorców, o których mowa w art. 8 ust. 1 oraz art. 12, zostały
uregulowane w odrębnych przepisach.
Rozdział 4
Przechowywanie i przekazywanie dokumentów, materiałów i informacji
Art. 16.
Dokumenty, materiały i informacje uzyskane na podstawie:
1)
art. 4 ust. 1, 3 i 4 oraz art. 5 - organ nadzorujący przechowuje przez pięć lat od
zakończenia roku obrotowego, w którym nastąpiło dokonanie przysporzenia ze środków
publicznych na rzecz przedsiębiorcy publicznego, a jeżeli rzeczywiste wykorzystanie
przez przedsiębiorcę publicznego przysporzenia ze środków publicznych ma miejsce również
w następnych latach obrotowych - od zakończenia roku obrotowego, w którym nastąpiło
wykorzystanie uzyskanego przysporzenia;
2)
art. 9 ust. 1 i 3 - organ publiczny, który udzielił praw specjalnych, praw wyłącznych
lub powierzył realizację usług w ogólnym interesie gospodarczym albo innych zadań,
przechowuje przez pięć lat od zakończenia roku obrotowego, którego te dokumenty, materiały
i informacje dotyczą.
Art. 17.
W przypadku przedsiębiorcy publicznego działającego w sektorze przetwórstwa przemysłowego,
który w ostatnim roku obrotowym uzyskał przychody ze sprzedaży produktów, towarów
i materiałów w wysokości stanowiącej równowartość co najmniej 250 mln euro, organ
nadzorujący, w zakresie swojej właściwości, przekazuje Komisji Europejskiej:
1)
informacje o firmie, siedzibie i przedmiocie działalności oraz wstępne wielkości przychodów
ze sprzedaży produktów, towarów i materiałów tego przedsiębiorcy - w terminie do dnia
31 marca każdego roku;
2)
dokumenty, materiały i informację, o których mowa w art. 4 ust. 1 - niezwłocznie po
ich otrzymaniu.
Art. 18.
1.
Organ nadzorujący, w zakresie swojej właściwości, na podstawie uzyskanych dokumentów,
materiałów i informacji, udziela Komisji Europejskiej odpowiedzi na jej zapytanie
dotyczące przejrzystości stosunków finansowych pomiędzy organami publicznymi a przedsiębiorcami
publicznymi.
2.
Organ publiczny, który udzielił praw specjalnych, praw wyłącznych lub powierzył realizację
usług w ogólnym interesie gospodarczym albo innych zadań związaną z dokonywaniem przysporzenia
ze środków publicznych, w zakresie swojej właściwości, na podstawie uzyskanych dokumentów,
materiałów i informacji, udziela Komisji Europejskiej odpowiedzi na jej zapytanie
dotyczące przejrzystości finansowej przedsiębiorców korzystających z praw specjalnych,
praw wyłącznych lub realizujących usługi w ogólnym interesie gospodarczym albo inne
zadania.
3.
Do odpowiedzi, o której mowa w ust. 1 i 2, mogą zostać dołączone, w koniecznym zakresie,
dokumenty, materiały i informacje, o których mowa w art. 4 ust. 1, 3 i 4, art. 5 oraz
art. 9 ust. 1 i 3.
4.
W przypadku gdy przysporzenie ze środków publicznych, w tym związane z udzieleniem
praw specjalnych, praw wyłącznych lub powierzeniem realizacji usług świadczonych w
ogólnym interesie gospodarczym albo innych zadań, nastąpiło na warunkach korzystniejszych
od oferowanych na rynku i może stanowić pomoc publiczną , odpowiedź, o której mowa w ust. 1 i 2, opracowuje się w porozumieniu z Prezesem Urzędu
Ochrony Konkurencji i Konsumentów.
5.
Przekazanie Komisji Europejskiej odpowiedzi, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz dokumentów,
materiałów i informacji, o których mowa w art. 4 ust. 1, 3 i 4, art. 5, art. 9 ust.
1 i 3 oraz art. 17, jest dokonywane za pośrednictwem Stałego Przedstawicielstwa Rzeczypospolitej
Polskiej przy Unii Europejskiej w Brukseli.
6.
Organy jednostek samorządu terytorialnego lub związków tych jednostek przedstawiają
odpowiedzi, o których mowa w ust. 1 i 2, oraz dokumenty, materiały i informacje, o
których mowa w art. 4 ust. 1, 3 i 4, art. 5, art. 9 ust. 1 i 3 oraz art. 17, Prezesowi
Urzędu Ochrony Konkurencji i Konsumentów, który przekazuje je Komisji Europejskiej
na jej wniosek.
Art. 19.
W przypadku gdy z mocy prawa przysługują przedsiębiorcy prawa specjalne lub prawa
wyłączne lub następuje powierzenie przedsiębiorcy realizacji usług w ogólnym interesie
gospodarczym albo innych zadań, związanej z dokonywaniem przysporzenia ze środków
publicznych, a przedsiębiorca ten prowadzi lub może prowadzić również inny rodzaj
działalności gospodarczej niż działalność, której dotyczą te prawa lub usługi albo
zadania, kompetencje i obowiązki organu publicznego, o których mowa w art. 16 pkt
2 oraz art. 18 ust. 2-6, wykonuje organ, do właściwości którego należą sprawy z zakresu
realizacji tych praw lub usług albo zadań.
Art. 20.
1.
Osoby zatrudnione w organach nadzorujących, organach publicznych, które udzieliły
praw specjalnych, praw wyłącznych lub powierzyły realizację usług w ogólnym interesie
gospodarczym albo innych zadań, a także osoby zatrudnione w innych podmiotach realizujących
zadania określone w ustawie, są zobowiązane do ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa,
jak również innych informacji podlegających ochronie na podstawie odrębnych przepisów,
o których powzięły wiadomość w związku z realizacją zadań określonych niniejszą ustawą.
Obowiązek ochrony tajemnicy przedsiębiorstwa trwa także po ustaniu stosunku pracy
lub rozwiązaniu umowy o dzieło, umowy zlecenia albo innych umów o podobnym charakterze.
2.
Przekazanie odpowiedzi oraz dokumentów, materiałów i informacji, określone w art.
4 ust. 1, 3 i 4, art. 5, art. 9 ust. 1 i 3, art. 14, art. 17-19, nie stanowi naruszenia
obowiązku zachowania tajemnicy przedsiębiorstwa, jak również innych tajemnic ustawowo
chronionych.
Rozdział 5
Przepisy zmieniające, przejściowe i końcowe
Art. 21.
(pominięty)5)Zamieszczony w obwieszczeniu.
Art. 22.
Przedsiębiorca korzystający z praw specjalnych lub praw wyłącznych oraz przedsiębiorca
realizujący usługi w ogólnym interesie gospodarczym albo inne zadania, który w związku
z realizacją tych usług albo zadań uzyskuje przysporzenie ze środków publicznych -
jeżeli prowadzi również inny rodzaj działalności gospodarczej niż działalność, której
dotyczą te prawa lub usługi albo zadania - jest obowiązany do realizacji obowiązku,
o którym mowa w art. 8 ust. 1, od początku pierwszego roku obrotowego, następującego
po dniu wejścia w życie ustawy; tego roku obrotowego dotyczą również przekazywane
przez przedsiębiorcę po raz pierwszy po dniu wejścia w życie ustawy dokumenty, materiały
i informacja, o których mowa w art. 9 ust. 1.
Art. 23.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia6)Ustawa została ogłoszona w dniu 20 października 2006 r..
1)
Niniejsza ustawa: 1) zmienia ustawę z dnia 30 kwietnia 2004 r. o postępowaniu w sprawach
dotyczących pomocy publicznej; 2) dokonuje wdrożenia dyrektywy Komisji 80/723/EWG
z dnia 25 czerwca 1980 r. w sprawie przejrzystości stosunków finansowych między państwami
członkowskimi a przedsiębiorstwami publicznymi (Dz. Urz. WE L 195 z 29.07.1980, s.
35, z późn. zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 8, t. 1, s. 23, z późn.
zm.).
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 20 pkt 1 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie
ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1655,
z 2020 r. poz. 288 oraz z 2021 r. poz. 187), która weszła w życie z dniem 1 lipca
2021 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 20 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
4)
Dodany przez art. 25 ustawy z dnia 7 listopada 2014 r. o ułatwieniu wykonywania działalności
gospodarczej (Dz. U. poz. 1662), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2015 r.
5)
Zamieszczony w obwieszczeniu.
6)
Ustawa została ogłoszona w dniu 20 października 2006 r.