Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 21 maja 2021 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o podatku od spadków i darowizn
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 18 maja 2021 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 2 i art. 3 ustawy z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków
i darowizn , które stanowią:
„
Art. 2.
Do nabycia własności rzeczy lub praw majątkowych, które nastąpiło przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu
obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 3.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 28 lipca 1983 r. o podatku od spadków i darowizn
Rozdział 1
Przedmiot opodatkowania
Art. 1.
1.
Podatkowi od spadków i darowizn, zwanemu dalej „podatkiem”, podlega nabycie przez
osoby fizyczne własności rzeczy znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej
lub praw majątkowych wykonywanych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytułem:
1)
dziedziczenia, zapisu zwykłego, dalszego zapisu, zapisu windykacyjnego, polecenia
testamentowego;
2)
darowizny, polecenia darczyńcy;
3)
zasiedzenia;
4)
nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
5)
zachowku, jeżeli uprawniony nie uzyskał go w postaci uczynionej przez spadkodawcę
darowizny lub w drodze dziedziczenia albo w postaci zapisu;
6)
nieodpłatnej: renty, użytkowania oraz służebności.
2.
Podatkowi podlega również nabycie praw do wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji
wkładem na wypadek śmierci oraz nabycie jednostek uczestnictwa na podstawie dyspozycji
uczestnika funduszu inwestycyjnego otwartego albo specjalistycznego funduszu inwestycyjnego
otwartego na wypadek jego śmierci.
Art. 1a.
Przepisy ustawy o nieodpłatnym zniesieniu współwłasności stosuje się odpowiednio do
nieodpłatnego:
1)
nabycia własności rzeczy wspólnej (wspólnego prawa majątkowego) albo jej części przez
niektórych dotychczasowych współwłaścicieli na dalszą współwłasność;
2)
wyodrębnienia własności lokali na rzecz niektórych lub wszystkich współwłaścicieli.
Art. 2.
Nabycie własności rzeczy znajdujących się za granicą lub praw majątkowych wykonywanych
za granicą podlega podatkowi, jeżeli w chwili otwarcia spadku lub zawarcia umowy darowizny
nabywca był obywatelem polskim lub miał miejsce stałego pobytu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej.
Art. 3.
Podatkowi nie podlega:
1)
nabycie własności rzeczy ruchomych znajdujących się na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej lub praw majątkowych podlegających wykonaniu na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej, jeżeli w dniu nabycia ani nabywca, ani też spadkodawca lub darczyńca nie
byli obywatelami polskimi i nie mieli miejsca stałego pobytu lub siedziby na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
nabycie w drodze spadku, zapisu windykacyjnego lub darowizny praw autorskich i praw
pokrewnych, praw do projektów wynalazczych, znaków towarowych i wzorów zdobniczych
oraz wierzytelności wynikających z nabycia tych praw;
3)
(uchylony)
4)
nabycie w drodze dziedziczenia środków z pracowniczego programu emerytalnego;
4a)
nabycie w drodze dziedziczenia środków z pracowniczego planu kapitałowego, o którym
mowa w ustawie z dnia 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych ;
5)
nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na rachunku zmarłego członka otwartego
funduszu emerytalnego;
6)
nabycie w drodze spadku środków zgromadzonych na indywidualnym koncie emerytalnym
oraz na indywidualnym koncie zabezpieczenia emerytalnego;
7)
nabycie w drodze spadku kwoty składek zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa
w art. 40a ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych .
Art. 4.
1.
Zwalnia się od podatku:
1)
nabycie własności gruntów, stanowiących gospodarstwo rolne w rozumieniu przepisów
o podatku rolnym, wraz z będącymi ich częścią składową drzewami i innymi roślinami,
pod warunkiem że w wyniku nabycia zostanie utworzone lub powiększone gospodarstwo
rolne, a powierzchnia gospodarstwa rolnego utworzonego lub powstałego w wyniku powiększenia
będzie nie mniejsza niż 11 ha i nie większa niż 300 ha oraz gospodarstwo to będzie
prowadzone przez nabywcę przez okres co najmniej 5 lat od dnia nabycia; zwolnienie
to stanowi pomoc de minimis w rolnictwie, o której mowa w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 1408/2013 z dnia 18 grudnia 2013 r. w sprawie stosowania
art. 107 i 108 Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej do pomocy de minimis w sektorze rolnym ;
2)
(uchylony)
3)
nabycie praw do wkładów w spółdzielni rolników, rolniczej spółdzielni produkcyjnej
lub w spółdzielni kółek rolniczych;
4)
(uchylony)
5)
nabycie w drodze darowizny pieniędzy lub innych rzeczy przez osobę zaliczoną do I
grupy podatkowej w wysokości nieprzekraczającej 9637 zł od jednego darczyńcy, a od
wielu darczyńców łącznie nie więcej niż 19 274 zł w okresie 5 lat od daty pierwszej
darowizny, jeżeli pieniądze te lub rzeczy obdarowany przeznaczy w okresie 12 miesięcy
od dnia ich otrzymania na wkład budowlany lub mieszkaniowy do spółdzielni, budowę
domu jednorodzinnego, nabycie lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość
albo spłatę zabezpieczonego hipoteką kredytu mieszkaniowego wraz z odsetkami;
5a)
nabycie w drodze dziedziczenia praw do wkładu mieszkaniowego w spółdzielni mieszkaniowej
przez osobę zaliczoną do I lub II grupy podatkowej, jeżeli spełnia warunki określone
w art. 16 ust. 2 pkt 2-5 oraz spółdzielcze prawo do tego lokalu będzie przysługiwało
nabywcy wkładu przez okres co najmniej 5 lat od dnia jego ustanowienia; warunek ten
uważa się za zachowany także w przypadku przeniesienia przez spółdzielnię własności
tego lokalu na nabywcę;
6)
nabycie w drodze darowizny praw do rachunku oszczędnościowo-kredytowego przez osobę
pozostającą faktycznie we wspólnym pożyciu małżeńskim z posiadaczem rachunku oszczędnościowo-kredytowego
w kasie mieszkaniowej, pod warunkiem przeznaczenia środków zgromadzonych na tym rachunku
na cele mieszkaniowe;
7)
(uchylony)
8)
nabycie własności fizycznie wydzielonych części nieruchomości w drodze zasiedzenia
przez osoby będące współwłaścicielami ułamkowych części nieruchomości - do wysokości
udziału we współwłasności;
9)
nabycie w drodze spadku lub zapisu windykacyjnego:
a)
przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej przedmiotów wyposażenia mieszkania,
pościeli, odzieży, bielizny oraz narzędzi pracy przeznaczonych do użytku w gospodarstwie
domowym; jeżeli w skład wyposażenia mieszkania wchodzą meble zabytkowe, przepis lit.
c niniejszego punktu stosuje się odpowiednio,
b)
dzieł sztuki i rękopisów będących przedmiotem twórczości spadkodawcy oraz materiałów
bibliotecznych, jeżeli spadkodawca zajmował się twórczością lub działalnością naukową,
oświatową, artystyczną, literacką lub publicystyczną,
c)
zabytków ruchomych i kolekcji wpisanych do rejestru zabytków, a także zabytków użyczonych
muzeum w celach naukowych lub wystawienniczych na okres nie krótszy niż 2 lata,
d)
przez osoby zaliczone do I i II grupy podatkowej zabytków nieruchomych wpisanych do
rejestru zabytków, jeżeli nabywca zabezpiecza je i konserwuje zgodnie z obowiązującymi
przepisami;
10)
(uchylony)
11)
(uchylony)
12)
nabycie przez rolnika pojazdów rolniczych i maszyn rolniczych oraz części do tych
pojazdów i maszyn pod warunkiem, że te pojazdy i maszyny rolnicze w ciągu 3 lat od
daty otrzymania nie zostaną przez nabywcę sprzedane lub darowane osobom trzecim; niedotrzymanie
tego warunku powoduje utratę zwolnienia;
13)
(uchylony)
14)
(uchylony)
15)
nabycie przez osoby zaliczone do I grupy podatkowej własności rzeczy lub praw majątkowych
w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności;
16)
nabycie w drodze spadku prawa do rekompensaty w rozumieniu ustawy z dnia 8 lipca 2005 r. o realizacji prawa do rekompensaty z tytułu pozostawienia
nieruchomości poza obecnymi granicami Rzeczypospolitej Polskiej ;
17)
nabycie w drodze dziedziczenia lub darowizny przez osoby tworzące rodzinę zastępczą
lub prowadzącego rodzinny dom dziecka, o których mowa w przepisach o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej, pieniędzy lub innych rzeczy pod warunkiem, że pieniądze
te lub rzeczy w okresie 12 miesięcy od dnia ich otrzymania zostaną przeznaczone na
cele bezpośrednio związane ze sprawowaniem pieczy zastępczej;
18)
nabycie w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu,
polecenia testamentowego lub darowizny własności (współwłasności) budynku mieszkalnego
lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego
prawa do lokalu mieszkalnego lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu
jednorodzinnego albo udziału w takim prawie przez repatrianta, jeżeli spełnia warunki
określone w art. 16 ust. 2 pkt 2 i 3; przepisy art. 16 ust. 7 i 8 stosuje się odpowiednio.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
4.
Zwolnienia określone w ust. 1 oraz art. 4a i art. 4b stosuje się, jeżeli w chwili
nabycia nabywca posiadał obywatelstwo polskie lub obywatelstwo jednego z państw członkowskich
Unii Europejskiej lub państw członkowskich Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu
(EFTA) - stron umowy o Europejskim Obszarze Gospodarczym lub miał miejsce zamieszkania
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub terytorium takiego państwa.
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
Art. 4a.
1.
Zwalnia się od podatku nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych przez małżonka,
zstępnych, wstępnych, pasierba, rodzeństwo, ojczyma i macochę, jeżeli:
1)
zgłoszą nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych właściwemu naczelnikowi urzędu
skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia powstania obowiązku podatkowego powstałego
na podstawie art. 6 ust. 1 pkt 2-5, 7 i 8 oraz ust. 2, a w przypadku nabycia w drodze
dziedziczenia - w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia sądu
stwierdzającego nabycie spadku, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4, oraz
2)
w przypadku gdy przedmiotem nabycia tytułem darowizny lub polecenia darczyńcy są środki
pieniężne, a wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby w okresie 5 lat poprzedzających
rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości rzeczy i praw majątkowych
ostatnio nabytych, przekracza kwotę określoną w art. 9 ust. 1 pkt 1 - udokumentują
ich otrzymanie dowodem przekazania na rachunek płatniczy nabywcy, na jego rachunek,
inny niż płatniczy, w banku lub spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej lub
przekazem pocztowym.
1a.
Jeżeli dokumentem potwierdzającym nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych jest
akt poświadczenia dziedziczenia lub europejskie poświadczenie spadkowe, termin 6 miesięcy,
o którym mowa w ust. 1 pkt 1, do zgłoszenia tego nabycia właściwemu naczelnikowi urzędu
skarbowego liczy się od dnia zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia lub
wydania europejskiego poświadczenia spadkowego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 4.
2.
Jeżeli nabywca dowiedział się o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych po upływie
terminów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a, zwolnienie, o którym mowa w ust.
1, stosuje się, gdy nabywca zgłosi te rzeczy lub prawa majątkowe naczelnikowi urzędu
skarbowego nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się
o ich nabyciu, oraz uprawdopodobni fakt późniejszego powzięcia wiadomości o ich nabyciu.
3.
W przypadku niespełnienia warunków, o których mowa w ust. 1-2, nabycie własności rzeczy
lub praw majątkowych podlega opodatkowaniu na zasadach określonych dla nabywców zaliczonych
do I grupy podatkowej.
4.
Obowiązek zgłoszenia nie obejmuje przypadków, gdy:
1)
wartość majątku nabytego łącznie od tej samej osoby lub po tej samej osobie w okresie
5 lat, poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie, doliczona do wartości
rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych, nie przekracza kwoty określonej w art.
9 ust. 1 pkt 1 lub
2)
nabycie następuje na podstawie umowy zawartej w formie aktu notarialnego albo w tej
formie zostało złożone oświadczenie woli jednej ze stron.
5.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia,
wzór zgłoszenia o nabyciu własności rzeczy lub praw majątkowych i zakres danych w
nim zawartych, w tym w szczególności:
1)
dane identyfikujące podatników obowiązanych do złożenia zgłoszenia oraz dane stanowiące
podstawę zaliczenia do I grupy podatkowej,
2)
dane identyfikujące oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej osoby, od
której lub po której została nabyta własność rzeczy lub prawa majątkowe,
3)
dane dotyczące nabytych rzeczy lub praw majątkowych, ich rodzaj, miejsce położenia
rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową oraz wielkość
nabytego udziału
- uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia w celu skorzystania ze zwolnienia.
Art. 4b.
1.
Zwalnia się od podatku nabycie w drodze dziedziczenia lub zapisu windykacyjnego własności
przedsiębiorstwa osoby fizycznej lub udziału w nim, pod warunkiem:
1)
zgłoszenia przez nabywcę nabycia własności przedsiębiorstwa lub udziału w nim właściwemu
naczelnikowi urzędu skarbowego w terminie 6 miesięcy od dnia uprawomocnienia się orzeczenia
sądu stwierdzającego nabycie spadku, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia
lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego;
2)
prowadzenia tego przedsiębiorstwa przez nabywcę przez okres co najmniej 2 lat od dnia
jego nabycia.
2.
Jeżeli przedsiębiorstwo nabędzie więcej niż jedna osoba, zwolnienie przysługuje tym
nabywcom, którzy będą je prowadzili przez okres, o którym mowa w ust. 1 pkt 2.
3.
Warunki określone w ust. 1 pkt 2 i ust. 2 uważa się za zachowane także w przypadku,
gdy przedsiębiorstwo zostało w całości wniesione jako wkład do spółki, a objęte w
zamian udziały lub akcje nie zostaną zbyte przed upływem 2 lat od dnia nabycia własności
przedsiębiorstwa lub udziału w nim.
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia,
wzór zgłoszenia o nabyciu własności przedsiębiorstwa lub udziału w nim oraz zakres
danych w nim zawartych, w szczególności:
1)
dane identyfikujące podatników obowiązanych do złożenia zgłoszenia,
2)
dane identyfikujące oraz ostatni adres spadkodawcy, po którym została nabyta własność
przedsiębiorstwa lub udział w nim,
3)
dane dotyczące rzeczy lub praw majątkowych wchodzących w skład nabytego przedsiębiorstwa
oraz wielkość nabytego w nim udziału
- uwzględniając konieczność potwierdzenia nabycia w celu skorzystania ze zwolnienia.
Rozdział 2
Obowiązek podatkowy
Art. 5.
Obowiązek podatkowy ciąży na nabywcy własności rzeczy i praw majątkowych.
Art. 6.
1.
Obowiązek podatkowy powstaje:
1)
przy nabyciu w drodze dziedziczenia - z chwilą przyjęcia spadku;
2)
przy nabyciu w drodze zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub z polecenia testamentowego
- z chwilą wykonania zapisu zwykłego, dalszego zapisu lub polecenia;
2a)
przy nabyciu tytułem zachowku - z chwilą zaspokojenia roszczenia;
2b)
przy nabyciu w drodze zapisu windykacyjnego - z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia
sądu stwierdzającego nabycie spadku, postanowienia częściowego stwierdzającego nabycie
przedmiotu zapisu windykacyjnego, zarejestrowania aktu poświadczenia dziedziczenia
lub wydania europejskiego poświadczenia spadkowego;
3)
przy nabyciu praw do wkładów oszczędnościowych określonych w art. 1 ust. 2 - z chwilą
śmierci wkładcy;
3a)
przy nabyciu jednostek uczestnictwa określonych w art. 1 ust. 2 - z chwilą śmierci
uczestnika funduszu inwestycyjnego;
4)
przy nabyciu w drodze darowizny - z chwilą złożenia przez darczyńcę oświadczenia w
formie aktu notarialnego, a w razie zawarcia umowy bez zachowania przewidzianej formy
- z chwilą spełnienia przyrzeczonego świadczenia; jeżeli ze względu na przedmiot darowizny
przepisy wymagają szczególnej formy dla oświadczeń obu stron, obowiązek podatkowy
powstaje z chwilą złożenia takich oświadczeń;
5)
przy nabyciu z polecenia darczyńcy - z chwilą wykonania polecenia;
6)
przy nabyciu w drodze zasiedzenia - z chwilą uprawomocnienia się postanowienia sądu
stwierdzającego zasiedzenie;
7)
przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności - z chwilą zawarcia
umowy albo ugody lub uprawomocnienia się orzeczenia sądu, jeżeli ich skutkiem jest
nieodpłatne zniesienie współwłasności;
8)
przy nabyciu w drodze nieodpłatnej służebności, renty oraz użytkowania - z chwilą
ustanowienia tych praw.
1a.
Jeżeli nabycie następuje w częściach, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą nabycia
poszczególnych części.
2.
Przy nabyciu pod warunkiem zawieszającym obowiązek podatkowy powstaje z chwilą ziszczenia
się warunku. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak ustalić należność podatkową,
jaka przypadałaby w razie ziszczenia się takiego warunku, i należność tę zabezpieczyć.
3.
Nabycie pod warunkiem rozwiązującym uważa się w rozumieniu ustawy za nabycie bezwarunkowe.
W razie spełnienia się warunku rozwiązującego w ciągu 3 lat od dnia nabycia, decyzja
ustalająca zobowiązanie podatkowe podlega uchyleniu.
4.
Jeżeli nabycie niezgłoszone do opodatkowania stwierdzono następnie pismem, obowiązek
podatkowy powstaje z chwilą sporządzenia pisma; jeżeli pismem takim jest orzeczenie
sądu, obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uprawomocnienia się orzeczenia. W przypadku
gdy nabycie nie zostało zgłoszone do opodatkowania, obowiązek podatkowy powstaje z
chwilą powołania się przez podatnika przed organem podatkowym na fakt nabycia.
Rozdział 3
Podstawa opodatkowania
Art. 7.
1.
Podstawę opodatkowania stanowi wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych po potrąceniu
długów i ciężarów (czysta wartość), ustalona według stanu rzeczy i praw majątkowych
w dniu nabycia i cen rynkowych z dnia powstania obowiązku podatkowego. Jeżeli przed
dokonaniem wymiaru podatku nastąpi ubytek rzeczy spowodowany siłą wyższą, do ustalenia
wartości przyjmuje się stan rzeczy w dniu dokonania wymiaru, a odszkodowanie za ubytek
należne z tytułu ubezpieczenia wlicza się do podstawy wymiaru.
2.
Jeżeli spadkobierca, obdarowany lub osoba, na której rzecz został uczyniony zapis
zwykły lub windykacyjny, zostali obciążeni obowiązkiem wykonania polecenia lub zapisu
zwykłego, wartość obciążenia z tego tytułu stanowi ciężar spadku, darowizny, zapisu
zwykłego lub windykacyjnego, a w przypadku polecenia, o ile zostało wykonane.
3.
Do długów i ciężarów zalicza się również koszty leczenia i opieki w czasie ostatniej
choroby spadkodawcy, jeżeli nie zostały pokryte za jego życia i z jego majątku, koszty
pogrzebu spadkodawcy, łącznie z nagrobkiem, w takim zakresie, w jakim koszty te odpowiadają
zwyczajom przyjętym w danym środowisku, jeżeli nie zostały pokryte z majątku spadkodawcy,
z zasiłku pogrzebowego lub nie zostały zwrócone w innej formie, oraz koszty postępowania
spadkowego, wynagrodzenie wykonawcy testamentu, obowiązki wykonania zapisów i poleceń
zamieszczonych w testamencie, wypłaty z tytułu zachowku oraz inne obowiązki wynikające
z przepisów Kodeksu cywilnego dotyczących spadków.
3a.
Długi i ciężary związane z prowadzeniem przedsiębiorstwa, o którym mowa w art. 4b,
obciążające to przedsiębiorstwo nie podlegają odliczeniu od wartości pozostałych rzeczy
lub praw majątkowych stanowiących przedmiot spadku.
4.
Przy nabyciu w drodze zasiedzenia wyłącza się z podstawy opodatkowania wartość nakładów
dokonanych na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia.
5.
Jeżeli budynek stanowiący część składową gruntu będącego przedmiotem nabycia został
wzniesiony przez osobę nabywającą nieruchomość przez zasiedzenie, z podstawy opodatkowania
wyłącza się wartość tego budynku.
6.
Przy nabyciu w drodze nieodpłatnego zniesienia współwłasności podstawę opodatkowania
stanowi wartość rzeczy lub praw majątkowych, w części przekraczającej wartość udziału
we współwłasności, który przed jej zniesieniem przysługiwał nabywcy.
Art. 8.
1.
Wartość nabytych rzeczy i praw majątkowych przyjmuje się w wysokości określonej przez
nabywcę, jeżeli odpowiada ona wartości rynkowej tych rzeczy i praw, a wartość praw
do wkładów oszczędnościowych - w wysokości tych wkładów.
1a.
Wartość jednostek uczestnictwa przyjmuje się w wysokości ustalonej przez fundusz inwestycyjny
zgodnie z przepisami ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi
funduszami inwestycyjnymi .
2.
(uchylony)
3.
Wartość rynkową rzeczy lub praw majątkowych określa się na podstawie przeciętnych
cen stosowanych w obrocie rzeczami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem
ich miejsca położenia, stanu i stopnia zużycia, oraz w obrocie prawami majątkowymi
tego samego rodzaju, z dnia powstania obowiązku podatkowego.
4.
Jeżeli nabywca nie określił wartości nabytych rzeczy lub praw majątkowych albo wartość
określona przez niego nie odpowiada, według oceny naczelnika urzędu skarbowego wartości
rynkowej, organ ten wezwie nabywcę do jej określenia, podwyższenia lub obniżenia,
w terminie nie krótszym niż 14 dni od dnia doręczenia wezwania, podając jednocześnie
wartość według własnej, wstępnej oceny. Jeżeli nabywca, pomimo wezwania, nie określił
wartości lub podał wartość nieodpowiadającą wartości rynkowej, naczelnik urzędu skarbowego
dokona jej określenia z uwzględnieniem opinii biegłego lub przedłożonej przez nabywcę
wyceny rzeczoznawcy. Jeżeli organ podatkowy powoła biegłego, a wartość określona z
uwzględnieniem jego opinii różni się o więcej niż 33% od wartości podanej przez nabywcę,
koszty opinii biegłego ponosi nabywca.
5.
Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio, jeżeli kilku nabywców podało różne wartości
tej samej rzeczy lub prawa majątkowego.
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
(uchylony)
9.
(uchylony)
Art. 9.
1.
Opodatkowaniu podlega nabycie przez nabywcę, od jednej osoby, własności rzeczy i praw
majątkowych o czystej wartości przekraczającej:
1)
9637 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do I grupy podatkowej;
2)
7276 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do II grupy podatkowej;
3)
4902 zł - jeżeli nabywcą jest osoba zaliczona do III grupy podatkowej.
2.
Jeżeli nabycie własności rzeczy i praw majątkowych od tej samej osoby następuje więcej
niż jeden raz, do wartości rzeczy i praw majątkowych ostatnio nabytych dolicza się
wartość rzeczy i praw majątkowych nabytych od tej osoby lub po tej samej osobie w
okresie 5 lat poprzedzających rok, w którym nastąpiło ostatnie nabycie. Od podatku
obliczonego od łącznej wartości nabytych rzeczy i praw majątkowych potrąca się podatek
przypadający od opodatkowanych poprzednio nabytych rzeczy i praw majątkowych. Wynikająca
z obliczenia nadwyżka podatku nie podlega ani zaliczeniu na poczet innych podatków,
ani zwrotowi. Nabywcy obowiązani są w zeznaniu podatkowym wymienić rzeczy i prawa
majątkowe nabyte w podanym wyżej okresie.
3.
(uchylony)
4.
W przypadku nabycia tytułem polecenia za zbywcę uznaje się odpowiednio darczyńcę lub
spadkodawcę. W przypadku gdy darczyńca nakłada na obdarowanego tytułem polecenia obowiązek
przeniesienia własności rzeczy lub przeniesienia (ustanowienia) praw na rzecz darczyńcy,
za zbywcę uważa się obdarowanego.
Art. 10.
(uchylony)
Art. 11.
Jeżeli na skutek przyjęcia spadku lub darowizny następuje zwolnienie nabywcy z zobowiązania
albo jego wygaśnięcie, wartość tego zobowiązania wlicza się do podstawy opodatkowania.
Art. 12.
Jeżeli przedmiotem nabycia jest prawo majątkowe polegające na obowiązku świadczeń
powtarzających się na rzecz nabywcy, a wartość tego prawa nie może być ustalona w
chwili powstania obowiązku podatkowego, podstawę opodatkowania ustala się w miarę
wykonywania tych świadczeń. Naczelnik urzędu skarbowego może jednak za zgodą podatnika
przyjąć za podstawę opodatkowania prawdopodobną wartość świadczeń powtarzających się
za cały czas trwania obowiązku tych świadczeń.
Art. 13.
1.
Wartość świadczeń powtarzających się przyjmuje się do podstawy opodatkowania w wysokości
rocznego świadczenia pomnożonego:
1)
w razie ustanowienia świadczeń na czas określony co do liczby lat lub ich części -
przez liczbę lat lub ich części;
2)
w pozostałych przypadkach, w tym w razie ustanowienia świadczeń na czas nieokreślony
- przez 10 lat.
2.
Przepisy ust. 1 stosuje się odpowiednio do obliczenia wartości prawa użytkowania i
służebności.
3.
Roczną wartość użytkowania i służebności ustala się w wysokości 4% wartości rzeczy
oddanej w użytkowanie lub obciążonej służebnością.
Rozdział 4
Wysokość podatku
Art. 14.
1.
Wysokość podatku ustala się w zależności od grupy podatkowej, do której zaliczony
jest nabywca.
2.
Zaliczenie do grupy podatkowej następuje według osobistego stosunku nabywcy do osoby,
od której lub po której zostały nabyte rzeczy i prawa majątkowe.
3.
Do poszczególnych grup podatkowych zalicza się:
1)
do grupy I - małżonka, zstępnych, wstępnych, pasierba, zięcia, synową, rodzeństwo,
ojczyma, macochę i teściów;
2)
do grupy II - zstępnych rodzeństwa, rodzeństwo rodziców, zstępnych i małżonków pasierbów,
małżonków rodzeństwa i rodzeństwo małżonków, małżonków rodzeństwa małżonków, małżonków
innych zstępnych;
3)
do grupy III - innych nabywców.
4.
Za rodziców w rozumieniu ustawy uważa się również przysposabiających, a za zstępnych
także przysposobionych i ich zstępnych.
4a1)Dodany przez art. 1 ustawy z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o podatku od spadków i darowizn (Dz. U. poz. 1761),.
Za zstępnych w rozumieniu ustawy uważa się również osoby, które przebywają lub przebywały
w rodzinie zastępczej, w rodzinnym domu dziecka, w placówce opiekuńczo-wychowawczej
lub w regionalnej placówce opiekuńczo-terapeutycznej, o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej , a za wstępnych także odpowiednio osoby tworzące rodzinę zastępczą, prowadzące rodzinny
dom dziecka lub pracujące z dziećmi w placówce opiekuńczo-wychowawczej lub w regionalnej
placówce opiekuńczo-terapeutycznej.
5.
(uchylony)
Art. 15.
1.
Podatek oblicza się od nadwyżki podstawy opodatkowania ponad kwotę wolną od podatku,
według następujących skal:
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
2.
Nabycie własności w drodze zasiedzenia podlega opodatkowaniu w wysokości 7% podstawy
opodatkowania; art. 9 ust. 1 nie ma w tym wypadku zastosowania.
3.
Przy ustalaniu wysokości podatku przyjmuje się kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych
określone w art. 4 ust. 1 pkt 5 i w art. 9 ust. 1 oraz skale podatkowe określone w
ust. 1 obowiązujące w dniu powstania obowiązku podatkowego, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Nabycie własności rzeczy lub praw majątkowych w drodze darowizny lub polecenia darczyńcy
podlega opodatkowaniu według stawki 20%, jeżeli obowiązek podatkowy powstał wskutek
powołania się podatnika przed organem podatkowym w toku czynności sprawdzających,
postępowania podatkowego, kontroli podatkowej lub kontroli celno-skarbowej na okoliczność
dokonania tej darowizny, a należny podatek od tego nabycia nie został zapłacony.
która weszła w życie z dniem 27 października 2020 r.
Art. 16.
1.
W przypadku nabycia własności (współwłasności) budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego
stanowiącego odrębną nieruchomość, spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego
lub udziału w takim prawie, spółdzielczego prawa do domu jednorodzinnego albo udziału
w takim prawie:
1)
w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu, polecenia
testamentowego, darowizny lub polecenia darczyńcy przez osoby zaliczane do I grupy
podatkowej,
2)
w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub
polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do II grupy podatkowej,
3)
w drodze dziedziczenia, zapisu zwykłego, zapisu windykacyjnego, dalszego zapisu lub
polecenia testamentowego przez osoby zaliczane do III grupy podatkowej, które sprawowały
opiekę nad wymagającym takiej opieki spadkodawcą, na podstawie pisemnej umowy z podpisem
notarialnie poświadczonym, przez co najmniej dwa lata od dnia poświadczenia podpisów
przez notariusza
- nie wlicza się do podstawy opodatkowania ich czystej wartości do łącznej wysokości
nieprzekraczającej 110 m2 powierzchni użytkowej budynku lub lokalu. W przypadku nabycia części (udziału) budynku
mieszkalnego lub lokalu albo udziału w spółdzielczym prawie do budynku mieszkalnego
lub lokalu ulga przysługuje stosownie do wielkości udziału.
2.
Ulga, o której mowa w ust. 1, przysługuje osobom, które łącznie spełniają następujące
warunki:
1)
spełniają wymogi określone w art. 4 ust. 4;
2)
nie są właścicielami innego budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego
odrębną nieruchomość bądź będąc nimi przeniosą własność budynku lub lokalu na rzecz
zstępnych, Skarbu Państwa lub gminy w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania
podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
3)
nie przysługuje im spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, spółdzielcze
własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego lub wynikające z przydziału spółdzielni
mieszkaniowej: prawo do domu jednorodzinnego lub prawo do lokalu w małym domu mieszkalnym,
a w razie dysponowania tymi prawami przekażą je zstępnym lub przekażą do dyspozycji
spółdzielni, w terminie 6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia
umowy darowizny w formie aktu notarialnego;
4)
nie są najemcami lokalu lub budynku lub będąc nimi rozwiążą umowę najmu w terminie
6 miesięcy od dnia złożenia zeznania podatkowego albo zawarcia umowy darowizny w formie
aktu notarialnego;
5)
będą zamieszkiwać będąc zameldowanymi na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku
i nie dokonają jego zbycia przez okres 5 lat:
a)
od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu notarialnego
- jeżeli w chwili złożenia zeznania lub zawarcia umowy darowizny nabywca mieszka i
jest zameldowany na pobyt stały w nabytym lokalu lub budynku,
b)
od dnia zamieszkania potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały w nabytym lokalu
lub budynku - jeżeli nabywca zamieszka i dokona zameldowania na pobyt stały w ciągu
roku od dnia złożenia zeznania podatkowego lub zawarcia umowy darowizny w formie aktu
notarialnego.
3.
Jeżeli nabyty budynek lub lokal jest zajęty przez osoby trzecie, spełnienie warunków
określonych w ust. 2 pkt 2-5 może nastąpić w okresie 5 lat od dnia nabycia; w tym
wypadku zawiesza się odpowiednio bieg terminu przedawnienia do dokonania wymiaru podatku.
4.
Za powierzchnię użytkową budynku (lokalu) w rozumieniu ustawy uważa się powierzchnię
mierzoną po wewnętrznej długości ścian pomieszczeń na wszystkich kondygnacjach (podziemnych
i naziemnych, z wyjątkiem powierzchni piwnic i klatek schodowych oraz szybów dźwigów).
5.
Powierzchnie pomieszczeń lub ich części oraz część kondygnacji o wysokości w świetle
od 1,40 m do 2,20 m zalicza się do powierzchni użytkowej budynku w 50%, a jeżeli wysokość
jest mniejsza niż 1,40 m - powierzchnię tę pomija się.
6.
(uchylony)
7.
Nie stanowi podstawy do wygaśnięcia decyzji lub ustalenia zobowiązania podatkowego:
1)
zbycie udziału w budynku lub lokalu mieszkalnym stanowiącym odrębną nieruchomość,
albo spółdzielczym własnościowym prawie do lokalu mieszkalnego na rzecz innego ze
spadkobierców lub obdarowanych, albo
2)
zbycie budynku lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość (udziału
w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego
(udziału w takim prawie), jeżeli było ono uzasadnione koniecznością zmiany warunków
lub miejsca zamieszkania, a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie
innego budynku lub lokalu mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu) albo spółdzielczego
własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę
innego budynku lub lokalu nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia i
łączny okres zamieszkiwania w zbytym i nabytym albo wybudowanym budynku lub lokalu,
potwierdzonego zameldowaniem na pobyt stały, wynosi 5 lat.
8.
Warunek określony w ust. 2 pkt 5 lit. b uważa się za spełniony również wtedy, gdy
budynek lub lokal mieszkalny (udział w budynku lub lokalu) albo spółdzielcze własnościowe
prawo do lokalu mieszkalnego (udział w takim prawie) został zbyty przed rozpoczęciem
zamieszkiwania, ze względu na konieczność zmiany warunków lub miejsca zamieszkania,
a przeznaczenie środków uzyskanych ze sprzedaży na nabycie innego budynku lub lokalu
mieszkalnego (udziału w budynku lub lokalu), albo spółdzielczego własnościowego prawa
do lokalu mieszkalnego (udziału w takim prawie), albo budowę innego budynku lub lokalu
nastąpiło w całości w okresie dwóch lat od dnia zbycia.
Art. 17.
1.
Kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku, określone w art. 4
ust. 1 pkt 5, oraz niepodlegające opodatkowaniu, określone w art. 9 ust. 1, a także
przedziały nadwyżki kwot wartości rzeczy i praw majątkowych podlegających opodatkowaniu,
określone w art. 15 ust. 1, podwyższa się w przypadku wzrostu cen towarów nieżywnościowych
trwałego użytku o ponad 6%, w stopniu odpowiadającym wzrostowi tych cen.
2.
Wzrost cen, o których mowa w ust. 1, oblicza się na podstawie skumulowanego indeksu
wskaźników kwartalnych publikowanych w komunikatach Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego
ogłoszonych w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” w terminie
30 dni po upływie każdego kwartału.
3.
Kwoty wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku, określone w art. 4
ust. 1 pkt 5, oraz niepodlegające opodatkowaniu, określone w art. 9 ust. 1, a także
przedziały nadwyżek kwot wartości rzeczy i praw majątkowych podlegających opodatkowaniu,
określone w art. 15 ust. 1, zaokrągla się w górę do pełnych złotych, a stawki podatku
do pełnych dziesiątek groszy.
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych ustala, w drodze rozporządzenia, kwoty
wartości rzeczy i praw majątkowych zwolnione od podatku i niepodlegające opodatkowaniu,
o których mowa w art. 9 ust. 1, oraz skale podatkowe, o których mowa w art. 15 ust.
1, z uwzględnieniem zasad określonych w ust. 1-3.
Rozdział 4a
Zeznania podatkowe
Art. 17a.
1.
Podatnicy podatku są obowiązani, z zastrzeżeniem ust. 2, złożyć, w terminie miesiąca
od dnia powstania obowiązku podatkowego, właściwemu naczelnikowi urzędu skarbowego
zeznanie podatkowe o nabyciu rzeczy lub praw majątkowych według ustalonego wzoru.
Do zeznania podatkowego dołącza się dokumenty mające wpływ na określenie podstawy
opodatkowania.
2.
Obowiązek składania zeznań podatkowych nie dotyczy przypadków, w których podatek jest
pobierany przez płatnika.
3.
W przypadku nabycia rzeczy lub praw majątkowych niewykazanych w zeznaniu podatkowym,
podatnik jest obowiązany do złożenia korekty zeznania podatkowego organowi, któremu
złożono zeznanie podatkowe, w terminie 14 dni od dnia, w którym dowiedział się o ich
nabyciu.
4.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
wzór zeznania podatkowego, a także szczegółowy zakres zawartych w nim danych, uwzględniając
w szczególności:
a)
imię i nazwisko (nazwę lub firmę) oraz ostatni adres spadkodawcy, darczyńcy lub innej
osoby, od której lub po której zostały nabyte rzeczy lub prawa majątkowe, oraz jej
identyfikator podatkowy,
b)
dane dotyczące przedmiotu opodatkowania, w tym nabyte rzeczy i prawa majątkowe, miejsce
położenia tych rzeczy lub wykonywania praw majątkowych, wraz z ich wartością rynkową,
oraz długi i ciężary obciążające nabyte rzeczy i prawa majątkowe, a także nakłady
poczynione na rzeczy nabyte w drodze zasiedzenia,
c)
dane podatników obowiązanych do złożenia zeznania podatkowego, w tym imiona, nazwiska,
adresy i identyfikatory podatkowe, dane stanowiące podstawę zaliczenia do grupy podatkowej,
o której mowa w art. 14, oraz wielkość nabytego udziału;
2)
rodzaje dokumentów, które powinny być dołączone do zeznania podatkowego, uwzględniając
konieczność potwierdzenia nabycia rzeczy lub praw majątkowych wymienionych w zeznaniu
podatkowym, posiadania przez zbywcę tytułu prawnego do tych rzeczy lub praw, istnienia
długów i ciężarów, obciążających nabyte rzeczy lub prawa majątkowe, a przy nabyciu
w drodze zasiedzenia - poniesienie nakładów na rzecz przez nabywcę podczas biegu zasiedzenia;
3)
przypadki, w których może być złożone wspólne zeznanie podatkowe, oraz tryb jego składania,
uwzględniając konieczność uproszczenia postępowania podatkowego oraz zmniejszenia
kosztów jego prowadzenia.
Rozdział 5
Płatnicy
Art. 18.
1.
Notariusze są płatnikami podatku od dokonanej w formie aktu notarialnego:
1)
darowizny;
2)
umowy nieodpłatnego zniesienia współwłasności lub ugody w tym przedmiocie;
3)
umowy nieodpłatnego ustanowienia służebności;
4)
umowy nieodpłatnego ustanowienia użytkowania.
2.
Płatnicy są obowiązani:
1)
prowadzić rejestr podatku;
2)
pobrać należny podatek z chwilą sporządzenia aktu notarialnego, z zastrzeżeniem ust.
3;
3)
wpłacić pobrany podatek na rachunek urzędu skarbowego, przy pomocy którego naczelnik
urzędu skarbowego właściwy ze względu na siedzibę płatnika wykonuje swoje zadania,
w terminie do 7 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym pobrano podatek,
a także przekazać w tym terminie, w formie elektronicznej, deklarację o wysokości
pobranego i wpłaconego przez płatnika podatku, w tym informację o kwocie podatku należnego
poszczególnym gminom;
4)
przekazywać w terminie, o którym mowa w pkt 3, naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu
ze względu na siedzibę płatnika sporządzoną w formie papierowej albo w formie elektronicznej
informację zawierającą treść aktów notarialnych lub dane z tych aktów dotyczące czynności,
o których mowa w ust. 1.
3.
W przypadku określonym w art. 12 notariusz nie oblicza i nie pobiera podatku.
4.
(uchylony)
5.
Minister właściwy do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób pobierania podatku przez płatników, w tym w szczególności czynności związane
z poborem podatku, zakres pouczeń udzielanych podatnikom oraz treść rejestru podatku,
2)
zakres danych zawartych w deklaracji,
3)
zakres informacji, o której mowa w ust. 2 pkt 4, oraz sposób jej przekazywania
- uwzględniając konieczność zapewnienia prawidłowego i sprawnego poboru podatku przez
płatników oraz kompletności i wiarygodności informacji przekazywanych przez nich naczelnikowi
urzędu skarbowego.
Art. 19.
1.
Dłużnicy spadkodawcy lub osób, którym przysługują wierzytelności z tytułu zapisu (dalszego
zapisu), wkładu oszczędnościowego na podstawie dyspozycji wkładem na wypadek śmierci
lub umorzenia jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego otwartego lub specjalistycznego
funduszu inwestycyjnego otwartego na podstawie dyspozycji uczestnika tych funduszy
na wypadek jego śmierci są obowiązani przekazać naczelnikowi urzędu skarbowego właściwemu
ze względu na miejsce zamieszkania wierzyciela, informację o dokonanych wypłatach
(zwrocie długu) i ich wysokości, w terminie 14 dni od dnia wypłaty.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
4.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio przy wypłacie przez spadkobierców należności
w gotówce przypadającej z tytułu zapisu, dalszego zapisu lub polecenia testamentowego.
5.
Osoby, które dopuściły do wypłaty z naruszeniem przepisów ust. 1-4, odpowiadają za
zobowiązania podatkowe solidarnie z podatnikiem do wysokości wypłaconych kwot.
6.
Jeżeli przedmiotem aktu notarialnego, który ma być sporządzony, lub dokumentu, co
do którego notariusz ma uwierzytelnić podpis, ma być zbycie praw do spadku albo zbycie
lub obciążenie rzeczy lub praw majątkowych uzyskanych tytułem, określonym w art. 1,
notariusz może dokonać tych czynności tylko za uprzednią pisemną zgodą naczelnika
urzędu skarbowego albo po przedstawieniu zaświadczenia wydanego przez naczelnika urzędu
skarbowego potwierdzającego, że nabycie jest zwolnione od podatku, że należny podatek
został zapłacony albo zobowiązanie podatkowe wygasło wskutek przedawnienia.
Rozdział 6
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 20.
Traci moc ustawa z dnia 19 grudnia 1975 r. o podatku od spadków i darowizn .
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia2)Ustawa została ogłoszona w dniu 11 sierpnia 1983 r. i ma również zastosowanie do spraw wszczętych przed jej wejściem w życie, niezakończonych
decyzją ostateczną.
1)
Dodany przez art. 1 ustawy z dnia 17 września 2020 r. o zmianie ustawy o podatku od
spadków i darowizn (Dz. U. poz. 1761),
2)
Ustawa została ogłoszona w dniu 11 sierpnia 1983 r.