Rozporządzenie Ministra Infrastrukturyz dnia 2 czerwca 2021 r.w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej wykonywanej przez
Głównego Inspektora Transportu Drogowego 1)Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r.
poz. 937).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 13l ust. 2 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa szczegółowy tryb, sposób i zakres kontroli prawidłowości uiszczenia
opłaty elektronicznej wykonywanej przez Głównego Inspektora Transportu Drogowego,
zwanego dalej „kontrolującym”, w tym kontroli używanego w pojeździe urządzenia, o
którym mowa w art. 13i ust. 3a oraz art. 16l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, zwanej dalej „ustawą”, wykorzystywanego na potrzeby pobierania opłaty elektronicznej.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
danych geolokalizacyjnych - rozumie się przez to dane wymienione w art. 13i ust. 3b
ustawy;
2)
danych rejestrowych - rozumie się przez to dane wymienione w art. 13ia ust. 5 pkt
1-3 ustawy;
3)
dokumentach rejestrowych - rozumie się przez to odwzorowanie cyfrowe dokumentów i
potwierdzenia, o których mowa w art. 13ia ust. 7 ustawy;
4)
kategorii pojazdu - rozumie się przez to kategorię, o której mowa w art. 13ha ust.
3 ustawy;
5)
karach pieniężnych - rozumie się przez to kary, o których mowa w art. 13k ust. 1-2d
ustawy;
6)
kontroli - rozumie się przez to kontrolę, o której mowa w art. 13l ust. 1 ustawy;
7)
kontrolowanym - rozumie się przez to podmiot, o którym mowa w art. 13k ust. 4 i 5
ustawy;
8)
numerze referencyjnym - rozumie się przez to numer referencyjny, o którym mowa w art.
13ia ust. 8 ustawy;
9)
obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej - rozumie się przez to:
a)
obowiązki, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3, art. 13i ust. 4a, 4aa, 4b i 4c,
art. 13ia ust. 1, 8 i 10, art. 13ib ust. 2 oraz art. 13ic ust. 1 ustawy,
b)
obowiązek podania danych rejestrowych, o którym mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 1-3 ustawy,
oraz uzupełnienia rejestru SPOE KAS, o którym mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy,
c)
obowiązek dołączenia dokumentów rejestrowych;
10)
opłacie elektronicznej - rozumie się przez to opłatę, o której mowa w art. 13 ust.
1 pkt 3 ustawy;
11)
podmiocie zagranicznym - rozumie się przez to podmiot, o którym mowa w art. 13m ust.
2 ustawy;
12)
rejestrze SPOE KAS - rozumie się przez to rejestr uiszczających opłatę elektroniczną,
o którym mowa w art. 13ia ust. 1 ustawy;
13)
Systemie Poboru Opłaty Elektronicznej KAS - rozumie się przez to system teleinformatyczny,
o którym mowa w art. 13hb ust. 1bb ustawy;
14)
urządzeniu do poboru opłaty elektronicznej - rozumie się przez to urządzenie mobilne,
zewnętrzny system lokalizacyjny i urządzenie pokładowe, o których mowa w art. 13i
ust. 3a ustawy, oraz urządzenie, o którym mowa w art. 16l ust. 1 ustawy;
15)
urządzeniu SPOE KAS - rozumie się przez to urządzenie mobilne, zewnętrzny system lokalizacyjny
i urządzenie pokładowe, o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy.
§ 3.
1.
Kontroli podlega prawidłowość przestrzegania przez kontrolowanych obowiązków uiszczenia
opłaty elektronicznej.
2.
W przypadku użytkowników EETS kontrola obejmuje wyłącznie przestrzeganie przez nich
obowiązków, o których mowa w art. 13 ust. 1 pkt 3 oraz art. 13i ust. 4a, 4aa i 4b
ustawy.
§ 4.
1.
W ramach kontroli prawidłowości przestrzegania poszczególnych obowiązków uiszczenia
opłaty elektronicznej kontrolujący prowadzi czynności kontrolne mające na celu ustalenie,
czy:
1)
dany pojazd podlega opłacie elektronicznej;
2)
kontrolowany dokonał rejestracji w rejestrze SPOE KAS albo zawarł umowę o świadczenie
usługi EETS z dostawcą EETS.
2.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13 ust.
1 pkt 3 ustawy, kontrolujący ustala, czy:
1)
pojazd został wyposażony w urządzenie do poboru opłaty elektronicznej funkcjonujące
prawidłowo i przekazujące aktualne dane geolokalizacyjne podczas przejazdu drogą krajową
lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną;
2)
dla urządzenia SPOE KAS został uzyskany numer referencyjny;
3)
urządzenie, w które został wyposażony pojazd, zostało:
a)
wykreślone z rejestru SPOE KAS na podstawie art. 13ia ust. 15 ustawy - w przypadku
urządzenia SPOE KAS,
b)
zablokowane na podstawie art. 16l ust. 6 ustawy - w przypadku urządzenia, o którym
mowa w art. 16l ust. 1 ustawy;
4)
opłata elektroniczna została wniesiona w:
a)
wysokości nie niższej niż określona w przepisach wydanych na podstawie art. 13ha ust.
6 ustawy,
b)
trybie, w sposób i w terminie określonych w przepisach wydanych na podstawie art.
40a ust. 5 ustawy, z uwzględnieniem art. 13k ust. 8a i 8b ustawy;
5)
naruszenie nie jest wynikiem naruszenia przez kierującego pojazdem obowiązku, o którym
mowa w art. 13i ust. 4a ustawy.
3.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust.
4a ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala,
czy do urządzenia do poboru opłaty elektronicznej zostały wprowadzone prawidłowe dane
o:
1)
kategorii pojazdu;
2)
liczbie osi pojazdu, jeżeli stawki opłaty elektronicznej zostały zróżnicowane ze względu
na liczbę osi.
4.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust.
4aa ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala,
czy urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, w które jest wyposażony pojazd, działa
prawidłowo.
5.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13i ust.
4b ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust. 2 pkt 1-4 oraz ustala,
czy:
1)
urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, w które został wyposażony pojazd, jest
używane zgodnie z przeznaczeniem;
2)
stwierdzone naruszenie skutkuje uiszczeniem opłaty elektronicznej w niepełnej wysokości.
6.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek podania danych rejestrowych oraz
danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy, kontrolujący ustala, czy dane wprowadzone
do rejestru SPOE KAS są zgodne ze stanem faktycznym przez:
1)
ich porównanie z danymi dostępnymi w:
a)
centralnej ewidencji pojazdów oraz innych rejestrach i bazach danych, do których dostęp
ma kontrolujący,
b)
dokumentach pojazdu i dokumentach identyfikujących kontrolowanego
- w przypadku danych rejestrowych;
2)
ich porównanie z rzeczywistą kategorią pojazdu lub liczbą osi pojazdu wykonującego
przejazd drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną,
albo numerem rejestracyjnym przyczepy lub naczepy - w przypadku danych, o których
mowa w art. 13ib ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy;
3)
sprawdzenie, czy kontrolowany prawidłowo uzupełnił rejestr SPOE KAS o numer referencyjny
- w przypadku, o którym mowa w art. 13ib ust. 1 pkt 3 ustawy.
7.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek wprowadzenia do rejestru odwzorowania
cyfrowego dokumentów rejestrowych, kontrolujący ustala, czy:
1)
dane, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 ustawy, zostały zgłoszone do centralnej
ewidencji pojazdów;
2)
dokumenty rejestracyjne potwierdzają:
a)
prawidłowość danych, o których mowa w art. 13ia ust. 5 pkt 3 ustawy, w tym czy dokumenty
te dotyczą rejestrowanego pojazdu i są odpowiednio czytelne, a ich prawdziwość nie
budzi uzasadnionych wątpliwości,
b)
złożenie zabezpieczenia wnoszenia opłaty elektronicznej, chyba że prawidłowość złożenia
tego zabezpieczenia została potwierdzona przez Szefa Krajowej Administracji Skarbowej.
8.
W celu stwierdzenia, czy zostały naruszone obowiązki, o których mowa w art. 13ia ust.
10 lub art. 13ib ust. 2 ustawy, kontrolujący ustala okoliczności wymienione w ust.
6 pkt 1 oraz ustala, czy zawarte w rejestrze SPOE KAS dane rejestrowe oraz dane, o
których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy, zostały zaktualizowane nie później niż przed
rozpoczęciem przejazdu drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę
elektroniczną.
9.
W celu stwierdzenia, czy został naruszony obowiązek, o którym mowa w art. 13ic ust.
1 ustawy, kontrolujący ustala okoliczności, o których mowa w ust. 2 pkt 1-4 i ust.
4, a także ustala:
1)
długość przerwy w nadawaniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub transmisji danych,
o których mowa w art. 13i ust. 3a ustawy;
2)
czy kontrolowany niezwłocznie zatrzymał się na najbliższym parkingu samochodowym lub
w najbliższej zatoce postojowej albo opuścił niezwłocznie drogę krajową lub jej odcinek,
na których pobiera się opłatę elektroniczną;
3)
czy przerwa w nadawaniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub transmisji danych
nie była spowodowana niedostępnością Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS;
4)
czy wznowienie przejazdu drogą krajową lub jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę
elektroniczną, nastąpiło po przywróceniu sygnału pozycjonowania satelitarnego lub
transmisji danych.
§ 5.
1.
Kontrola jest prowadzona w trybie:
1)
stacjonarnym, zwanym dalej „kontrolą stacjonarną”, przez pracowników Głównego Inspektoratu
Transportu Drogowego lub
2)
mobilnym, zwanym dalej „kontrolą mobilną”, przez inspektorów Inspekcji Transportu
Drogowego działających z upoważnienia:
a)
Głównego Inspektora Transportu Drogowego albo
b)
wojewódzkiego inspektora transportu drogowego - w przypadku, o którym mowa w art. 51 ust. 7 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym .
2.
Kontrolę stacjonarną mogą również prowadzić inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego
w zakresie obejmującym rejestrowanie naruszeń obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej
za pomocą urządzeń, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1 lit. b.
3.
Prawidłowość przestrzegania obowiązków, o których mowa w art. 13i ust. 4aa i art.
13ic ust. 1 ustawy, jest kontrolowana wyłącznie w ramach kontroli mobilnej.
4.
Inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego, zatrzymując pojazd w związku z prowadzeniem
kontroli mobilnej, każdorazowo kontrolują prawidłowość przestrzegania obowiązków podania
danych rejestrowych oraz dołączenia dokumentów rejestrowych, jeżeli posiadają dostęp
online do danych lub dokumentów zawartych w rejestrze SPOE KAS.
§ 6.
1.
Kontrola może obejmować następujące czynności:
1)
analizę danych rejestrowych oraz danych, o których mowa w art. 13ib ust. 1 ustawy,
zawartych w:
a)
rejestrze SPOE KAS,
b)
centralnej ewidencji pojazdów oraz innych rejestrach i bazach danych, do których dostęp
posiada kontrolujący,
c)
dokumentach pojazdu i dokumentach identyfikujących kontrolowanego oraz na innych nośnikach
informacji;
2)
analizę danych geolokalizacyjnych przekazywanych do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej
KAS przez urządzenie do poboru opłaty elektronicznej, zainstalowane lub przewożone
w pojeździe podlegającym opłacie elektronicznej podczas przejazdu drogą krajową lub
jej odcinkiem, na których pobiera się opłatę elektroniczną;
3)
ustalenie podmiotu odpowiedzialnego za naruszenie obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej
na podstawie danych i informacji:
a)
z centralnej ewidencji pojazdów i centralnej ewidencji kierowców, rejestru dowodów
osobistych oraz rejestru SPOE KAS,
b)
zawartych w dokumentach pojazdu oraz innych dokumentach okazanych przez kontrolowanego,
c)
zapisów tachografu,
d)
pozyskanych od organów rejestrujących pojazd,
e)
z wyjaśnień kontrolowanego.
2.
W ramach prowadzenia kontroli stacjonarnej kontrolujący analizuje dane zarejestrowane
przez urządzenia, o których mowa w § 7 ust. 1 pkt 1, oraz dane geolokalizacyjne zarejestrowane
przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS i w uzasadnionych przypadkach weryfikuje
ich prawidłowość przez porównanie z danymi, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, lub
występuje do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o udzielenie niezbędnych wyjaśnień.
3.
W ramach prowadzenia kontroli mobilnej inspektorzy Inspekcji Transportu Drogowego
wykonują czynności kontrolne bezpośrednio na drodze na zasadach określonych w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym.
4.
Czynności kontrolne wykonywane w ramach kontroli mobilnej mogą obejmować:
1)
zatrzymywanie pojazdów w celu przeprowadzenia kontroli;
2)
legitymowanie kierowców;
3)
badanie dokumentów i innych nośników informacji objętych zakresem kontroli;
4)
żądanie udzielenia przez kontrolowanego ustnych lub pisemnych wyjaśnień;
5)
sporządzanie kopii dokumentów, o których mowa w pkt 3;
6)
sporządzanie dokumentacji fotograficznej, jeżeli może ona stanowić dowód lub przyczynić
się do utrwalenia dowodu w sprawie będącej przedmiotem kontroli;
7)
badanie urządzeń do poboru opłaty elektronicznej, w które są wyposażone pojazdy podlegające
kontroli;
8)
sporządzanie protokołu kontroli w przypadku stwierdzenia naruszenia obowiązku uiszczenia
opłaty elektronicznej uzasadniającego nałożenie kary pieniężnej albo grzywny, o której
mowa w art. 13na ust. 1 ustawy;
9)
wprowadzanie informacji o ujawnionych naruszeniach obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej
do Systemu Poboru Opłaty Elektronicznej KAS;
10)
podejmowanie czynności określonych w art. 13m ust. 2-10 ustawy wobec podmiotów zagranicznych.
§ 7.
1.
Do prowadzenia kontroli stacjonarnej wykorzystuje się:
1)
urządzenia:
a)
stacjonarne i przenośne, o których mowa w art. 13o ust. 1 ustawy, zainstalowane w
pasie drogowym dróg krajowych lub ich odcinków, na których pobiera się opłatę elektroniczną,
b)
zainstalowane w pojazdach służbowych kontrolującego
- zwane dalej „urządzeniami kontrolnymi”;
2)
System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS.
2.
Urządzenia kontrolne mogą rejestrować:
1)
obrazy pojazdu będącego przedmiotem kontroli, w tym jego numer rejestracyjny;
2)
wymiary i parametry pojazdu umożliwiające ustalenie:
a)
czy podlega on opłacie elektronicznej,
b)
kategorii pojazdu, a także liczby osi pojazdu, jeżeli stawki opłaty elektronicznej
zostały zróżnicowane ze względu na liczbę osi;
3)
czas i datę przeprowadzonej kontroli;
4)
identyfikator urządzenia kontrolnego, który zarejestrował obraz pojazdu, o którym
mowa w pkt 1.
3.
W przypadku danych rejestrowanych w ramach kontroli mobilnej, do formułowania wniosków
o wszczęcie postępowań w sprawie nałożenia kar pieniężnych mogą być wykorzystywane:
1)
dane, o których mowa w ust. 2, jeżeli zawierają obraz pojazdu będącego przedmiotem
kontroli, lub
2)
dane geolokalizacyjne rejestrowane przez System Poboru Opłaty Elektronicznej KAS.
4.
Do prowadzenia kontroli mobilnej mogą być wykorzystywane przyrządy ujawniające informacje
o podejrzeniu naruszenia obowiązku uiszczenia opłaty elektronicznej zainstalowane
w pojazdach służbowych kontrolującego.
5.
W wyniku przeprowadzenia kontroli mobilnej z wykorzystaniem przyrządów, o których
mowa w ust. 4, rejestracji mogą podlegać dane wymienione w ust. 2 oraz identyfikator
przyrządu kontrolnego.
6.
Na podstawie danych zarejestrowanych przez przyrządy, o których mowa w ust. 4, kontrolujący
zatrzymuje pojazdy w celu podjęcia dalszych czynności kontrolnych.
7.
Kontrolę stacjonarną z wykorzystaniem urządzeń kontrolnych oraz kontrolę mobilną przeprowadza
się w odpowiednim miejscu i czasie tak, aby utrudnić kierującym pojazdami omijanie
miejsc, w których są prowadzone czynności kontrolne. Kontrola mobilna ma w szczególności
na celu kontrolę prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej przez podmioty zagraniczne.
§ 8.
W okresie do dnia wskazanego w obwieszczeniu ministra właściwego do spraw finansów
publicznych wydanym na podstawie art. 9 ust. 2 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych
oraz niektórych innych ustaw do kontroli prawidłowości uiszczenia opłaty elektronicznej w systemie, o którym mowa
w art. 13i ust. 1 pkt 3 ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Kontrolą są objęte
prawidłowość wyposażenia pojazdów w urządzenia, o których mowa w art. 13i ust. 3 ustawy,
oraz sposób ich wykorzystywania.
§ 9.
Przepisy rozporządzenia stosuje się od dnia uruchomienia SPOE KAS określonego w obwieszczeniu
ministra właściwego do spraw finansów publicznych wydanym na podstawie art. 9 ust. 4 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie ustawy o drogach publicznych
oraz niektórych innych ustaw.
§ 10.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie pięciu dni od dnia ogłoszenia.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury
i Budownictwa z dnia 27 października 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia
opłaty elektronicznej (Dz. U. poz. 1859), które traci moc z dniem wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie
ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1087 oraz z
2021 r. poz. 1005).
1)
Minister Infrastruktury kieruje działem administracji rządowej - transport, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 18 listopada 2019 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Infrastruktury (Dz. U. z 2021 r.
poz. 937).
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2020 r.
poz. 471, 1087 i 2338 oraz z 2021 r. poz. 54, 720 i 1005.
3)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Infrastruktury
i Budownictwa z dnia 27 października 2016 r. w sprawie kontroli prawidłowości uiszczenia
opłaty elektronicznej (Dz. U. poz. 1859), które traci moc z dniem wejścia w życie
niniejszego rozporządzenia zgodnie z art. 22 ustawy z dnia 6 maja 2020 r. o zmianie
ustawy o drogach publicznych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1087 oraz z
2021 r. poz. 1005).