Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsiz dnia 15 grudnia 2020 r.w sprawie zwalczania zakażenia SARS-CoV-2 u norek 1)Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października
2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
(Dz. U. poz. 1721 i 1928).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz
zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa szczegółowy sposób i tryb zwalczania oraz zapobiegania występowaniu
zakażenia SARS-CoV-2 u norek, zwanego dalej „chorobą”, a w szczególności:
1)
sposób i tryb postępowania przy podejrzeniu choroby oraz jej stwierdzeniu;
2)
środki stosowane przy zwalczaniu choroby;
3)
procedury czyszczenia i odkażania;
4)
warunki i sposób ponownego umieszczania norek w gospodarstwach.
§ 2.
1.
Powiatowy lekarz weterynarii, po otrzymaniu zawiadomienia o podejrzeniu wystąpienia
choroby, podejmuje niezwłocznie następujące czynności mające na celu wykrycie albo
wykluczenie choroby:
1)
obejmuje gospodarstwo nadzorem urzędowym;
2)
przeprowadza badanie kliniczne norek oraz pobiera próbki do badań laboratoryjnych
i wysyła je do laboratorium urzędowego, o którym mowa w art. 25 ust. 3 i 5 ustawy z dnia 29 stycznia 2004 r. o Inspekcji Weterynaryjnej ;
3)
przeprowadza dochodzenie epizootyczne;
4)
nakazuje:
a)
posiadaczowi norek dokonanie spisu wszystkich norek i innych zwierząt utrzymywanych
w gospodarstwie, z wyszczególnieniem dla każdej kategorii utrzymywanych zwierząt liczby
zwierząt padłych i urodzonych w okresie podejrzenia o chorobę; spis udostępnia się
na żądanie powiatowego lekarza weterynarii,
b)
codzienne aktualizowanie spisu, o którym mowa w lit. a,
c)
odosobnienie norek w miejscach ich dotychczasowego utrzymywania lub w innych zamkniętych
obiektach w gospodarstwie w sposób uniemożliwiający ich wydostanie się oraz kontakt
ze zwierzętami i osobami postronnymi,
d)
stosowanie, zgodnie z jego zaleceniami, przy wejściach i wjazdach do gospodarstwa
oraz wyjściach i wyjazdach z gospodarstwa oraz przy wejściach i wyjściach z pomieszczeń
i do pomieszczeń, w których są utrzymywane norki, produktów biobójczych w rozumieniu
przepisów o produktach biobójczych, zwanych dalej „produktami biobójczymi”;
5)
zakazuje przemieszczania:
a)
norek z gospodarstwa i do gospodarstwa,
b)
karmy i ubocznych produktów pochodzenia zwierzęcego z gospodarstwa;
6)
określa warunki przemieszczania z gospodarstwa i do gospodarstwa osób, ssaków utrzymywanych
w gospodarstwie, środków transportu i urządzeń.
2.
Środki, o których mowa w ust. 1 pkt 3-6, stosuje się do dnia wykluczenia przez powiatowego
lekarza weterynarii choroby.
§ 3.
1.
Powiatowy lekarz weterynarii w przypadku stwierdzenia choroby w gospodarstwie wyznacza
to gospodarstwo jako ognisko choroby i stosuje środki określone w § 2 ust. 1 pkt 2-6
oraz:
1)
nakazuje:
a)
niezwłoczne zabicie pod nadzorem urzędowym wszystkich norek w sposób wykluczający
rozprzestrzenianie się choroby,
b)
zbieranie, transportowanie, przechowywanie, przeładunek, przetwarzanie oraz wykorzystywanie
lub usuwanie produktów ubocznych pochodzenia zwierzęcego w sposób określony w przepisach
rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1069/2009 z dnia 21 października
2009 r. określającego przepisy sanitarne dotyczące produktów ubocznych pochodzenia
zwierzęcego, nieprzeznaczonych do spożycia przez ludzi, i uchylającego rozporządzenie
(WE) nr 1774/2002 (rozporządzenie o produktach ubocznych pochodzenia zwierzęcego) 3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 276 z 20.10.2010,
str. 33, Dz. Urz. UE L 216 z 14.08.2012, str. 3, Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013, str.
86, Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 130 z 28.05.2018, str. 11,
Dz. Urz. UE L 294 z 21.11.2018, str. 44 oraz Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str.
1., zwanego dalej „rozporządzeniem nr 1069/2009”, przy czym zwłoki zabitych norek usuwa
się pod nadzorem urzędowym,
c)
zniszczenie lub obróbkę, w sposób zapewniający zniszczenie SARS-CoV-2, produktów ubocznych
pochodzenia zwierzęcego, paszy oraz przedmiotów i substancji, które mogły zostać skażone
SARS-CoV-2,
d)
odkażenie ściółki oraz obornika, które mogły zostać skażone SARS-CoV-2;
2)
zakazuje przemieszczania z gospodarstwa i do gospodarstwa innych zwierząt.
2.
Po wykonaniu czynności, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. b, obiekty budowlane lub
inne miejsca, w których były utrzymywane norki, środki transportu wykorzystywane do
ich transportu, a także transportu ich zwłok lub skór, paszy, ściółki lub obornika
oraz inne przedmioty lub substancje, które mogły zostać skażone SARS-CoV-2, pod nadzorem
urzędowym powiatowego lekarza weterynarii, czyści się i odkaża w warunkach i w sposób
określony w załączniku do rozporządzenia.
3.
Powiatowy lekarz weterynarii może wyrazić zgodę na transport ściółki lub obornika,
które mogły zostać skażone SARS-CoV-2, do wyznaczonego przez tego lekarza zakładu
w celu przetworzenia w sposób określony w przepisach rozporządzenia nr 1069/2009.
4.
W przypadku stwierdzenia w gospodarstwie obecności SARS-CoV-2 ten wirus poddaje się
badaniom laboratoryjnym w celu ustalenia jego charakterystyki molekularnej.
§ 4.
W gospodarstwach powiązanych epizootycznie lub epidemiologicznie z ogniskiem choroby,
z którego lub do którego mógł zostać przeniesiony SARS-CoV-2, uznanych w wyniku dochodzenia
epizootycznego za gospodarstwa kontaktowe powiatowy lekarz weterynarii stosuje środki,
o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 2-6, do dnia wykluczenia choroby.
§ 5.
1.
Powiatowy lekarz weterynarii, w przypadku wyznaczenia ogniska choroby, określa obszar
zagrożony o promieniu co najmniej 10 km wokół tego ogniska.
2.
Obszar zagrożony określa się, uwzględniając:
1)
wyniki dochodzenia epizootycznego;
2)
warunki geograficzne, w szczególności granice naturalne;
3)
lokalizację i odległości między gospodarstwami, w których są utrzymywane norki.
§ 6.
1.
Na obszarze zagrożonym urzędowy lekarz weterynarii:
1)
niezwłocznie sporządza spis gospodarstw, w których są utrzymywane norki;
2)
przeprowadza kontrole wszystkich gospodarstw, w których są utrzymywane norki, połączone
z badaniem klinicznym, a w przypadku gdy jest to konieczne, pobiera próbki do badań
laboratoryjnych, przed upływem okresu, o którym mowa w § 8;
3)
prowadzi dokumentację dotyczącą kontroli, o których mowa w pkt 2, i sporządza protokół
tych kontroli zawierający dokonane ustalenia.
2.
W gospodarstwach znajdujących się na obszarze zagrożonym powiatowy lekarz weterynarii:
1)
nakazuje:
a)
odosobnienie norek w miejscach ich dotychczasowego utrzymywania lub w innych zamkniętych
obiektach w gospodarstwie w sposób uniemożliwiający ich wydostanie się oraz kontakt
ze zwierzętami i osobami postronnymi,
b)
niezwłoczne usuwanie zwłok norek,
c)
niezwłoczne czyszczenie i odkażanie środków transportu i sprzętu wykorzystywanych
do transportu norek, paszy, skór, ściółki lub obornika, innych środków transportu
wjeżdżających do gospodarstwa lub z niego wyjeżdżających oraz innych przedmiotów lub
substancji, które mogły zostać skażone SARS-CoV-2,
d)
stosowanie środków bezpieczeństwa biologicznego i ochrony osobistej przez osoby wchodzące
do gospodarstwa lub z niego wychodzące w celu wykluczenia rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2;
czyszczenie i odkażanie przeprowadza się zgodnie z warunkami i w sposób określony
w załączniku do rozporządzenia,
e)
posiadaczowi norek:
-
-prowadzenie wykazu osób wchodzących do gospodarstwa lub z niego wychodzących, z wyłączeniem pomieszczeń mieszkalnych; wykaz udostępnia się na żądanie powiatowego lekarza weterynarii,
-
-niezwłoczne informowanie go o zwiększonej zachorowalności lub śmiertelności lub niepokojących objawach klinicznych u norek utrzymywanych w gospodarstwie;
2)
zakazuje w okresie, o którym mowa w § 8:
a)
wyprowadzania z gospodarstwa i wprowadzania do niego norek lub ich skór,
b)
wywożenia lub rozrzucania ściółki lub obornika,
c)
organizowania targów, wystaw, pokazów lub konkursów, na których są gromadzone norki;
3)
może nakazać na terenie gospodarstwa:
a)
uśmiercenie norek w celu pozyskania futer lub
b)
zabicie norek w celu zwalczania choroby.
§ 7.
1.
Powiatowy lekarz weterynarii może wyrazić zgodę na transport ściółki lub obornika
z gospodarstwa znajdującego się na obszarze zagrożonym do wyznaczonego przez tego
lekarza zakładu, w celu przetworzenia w sposób określony w przepisach rozporządzenia
nr 1069/2009.
2.
Powiatowy lekarz weterynarii może również wyrazić zgodę na transport norek przeznaczonych
do zabicia w miejscu znajdującym się poza obszarem zagrożonym, jeżeli:
1)
transport norek odbędzie się przy użyciu zatwierdzonego i zaplombowanego środka transportu;
2)
zabicie norek odbędzie się pod nadzorem urzędowego lekarza weterynarii.
§ 8.
Środki określone w § 6 stosuje się co najmniej przez 30 dni, licząc od dnia zakończenia
wstępnego czyszczenia i odkażania ogniska choroby, lecz nie krócej niż do dnia przeprowadzenia
przez powiatowego lekarza weterynarii badań w gospodarstwach położonych na obszarze
zagrożonym i uzyskania wyników wykluczających obecność choroby.
§ 9.
1.
Ponowne umieszczenie norek w gospodarstwie, w którym stwierdzono chorobę, może nastąpić
po upływie 30 dni od dnia zakończenia ostatecznego czyszczenia i odkażania.
2.
W okresie 30 dni od dnia ponownego umieszczenia norek w gospodarstwie powiatowy lekarz
weterynarii:
1)
przeprowadza:
a)
badanie kliniczne tych norek co najmniej raz, przy czym w przypadku przeprowadzenia
więcej niż jednego badania ostatnie badanie przeprowadza się po upływie 25 dni od
dnia ponownego wprowadzenia tych norek do gospodarstwa,
b)
badania sekcyjne zwłok norek padłych;
2)
pobiera próbki do badań laboratoryjnych - w przypadku gdy jest to konieczne.
§ 10.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi kieruje działem administracji rządowej - rolnictwo,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 października
2020 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi
(Dz. U. poz. 1721 i 1928).
2)
Niniejsze rozporządzenie zostało notyfikowane Komisji Europejskiej w dniu 9 grudnia
2020 r. pod numerem 2020/779/PL, zgodnie z § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia
23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji
norm i aktów prawnych (Dz. U. poz. 2039 oraz z 2004 r. poz. 597), które wdraża dyrektywę
(UE) 2015/1535 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 9 września 2015 r. ustanawiającą
procedurę udzielania informacji w dziedzinie przepisów technicznych oraz zasad dotyczących
usług społeczeństwa informacyjnego (ujednolicenie) (Dz. Urz. UE L 241 z 17.09.2015,
str. 1).
3)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 276 z 20.10.2010,
str. 33, Dz. Urz. UE L 216 z 14.08.2012, str. 3, Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013, str.
86, Dz. Urz. UE L 95 z 07.04.2017, str. 1, Dz. Urz. UE L 130 z 28.05.2018, str. 11,
Dz. Urz. UE L 294 z 21.11.2018, str. 44 oraz Dz. Urz. UE L 170 z 25.06.2019, str.
1.
Załącznik - Warunki i sposób przeprowadzania czyszczenia i odkażania
1.
Wyboru produktów biobójczych i procedur odkażania dokonuje się, biorąc pod uwagę specyfikę
gospodarstw, środków transportu oraz innych przedmiotów, które mają być poddane czyszczeniu
i odkażaniu.
2.
Warunki stosowania produktów biobójczych i środków odtłuszczających, w szczególności
ciśnienie, minimalna temperatura oraz czas kontaktu, nie powinny mieć wpływu na skuteczność
tych środków.
3.
Po zakończeniu czyszczenia i odkażania stosuje się środki ostrożności wykluczające
ponowne skażenie uprzednio oczyszczonych i odkażonych powierzchni.
4.
Proces czyszczenia i odkażania dokumentuje się w sposób określony w przepisach wydanych
na podstawie art. 61 ust. 1 pkt 1 lit. i ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie
zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt. Dokumentację przechowuje
się w gospodarstwie lub środku transportu.
5.
Środki transportu wykorzystywane do transportu norek czyści się i odkaża.
6.
Niezależnie od rodzaju użytego produktu biobójczego czyszczenie i odkażanie przeprowadza
się w następujący sposób:
1)
starannie nasącza się produktem biobójczym ściółkę lub obornik;
2)
dokładnie myje się i oczyszcza podłoże, podłogi, rampy i ściany, jeżeli jest to możliwe
- po usunięciu lub rozebraniu wyposażenia lub instalacji, które w przypadku pozostawienia
zmniejszyłyby skuteczność czyszczenia i odkażania;
3)
po wykonaniu czynności określonych w pkt 1 i 2 produkt biobójczy stosuje się zgodnie
z zaleceniami producenta.
7.
Wstępne czyszczenie i odkażanie gospodarstwa przeprowadza się w następujący sposób:
1)
podczas zabijania norek podejmuje się środki w celu wykluczenia lub zminimalizowania
rozprzestrzeniania się SARS-CoV-2, które obejmują:
a)
instalację tymczasowego wyposażenia czyszczącego i odkażającego,
b)
dostarczenie odzieży ochronnej i pryszniców,
c)
odkażanie użytego sprzętu i innych przedmiotów,
d)
wyłączenie zasilania systemu wentylacyjnego;
2)
zwłoki zabitych norek odkaża się produktem biobójczym;
3)
transport zwłok norek lub innych zwierząt z gospodarstwa, w celu ich usunięcia, odbywa
się:
a)
przy wykorzystaniu zamkniętych i szczelnych środków transportu,
b)
pod nadzorem urzędowym,
c)
w sposób wykluczający rozprzestrzenianie się choroby;
4)
po przetransportowaniu z gospodarstwa zabitych norek w celu ich usunięcia części gospodarstwa,
w których te norki były utrzymywane, oraz miejsca skażone podczas ich zabijania lub
sekcji zwłok niezwłocznie odkaża się;
5)
tkanki lub krew pozostałe w miejscu zabicia lub sekcji zwłok norek zbiera się i usuwa
wraz ze zwłokami norek;
6)
produkty biobójcze pozostawia się na powierzchni co najmniej przez 24 godziny.
8.
Końcowe czyszczenie i odkażanie gospodarstwa przeprowadza się nie później niż przed
upływem okresu, o którym mowa w § 8, w następujący sposób:
1)
ściółkę lub obornik usuwa się i przetwarza się przez:
a)
poddanie działaniu pary wodnej o temperaturze co najmniej 70°C albo
b)
spalenie, albo
c)
zakopanie w sposób uniemożliwiający dostęp do nich zwierząt, albo
d)
poddanie biotermicznemu odkażaniu przez kopcowanie co najmniej przez 42 dni po uprzednim
odkażeniu produktem biobójczym;
2)
tłuszcz lub brud usuwa się ze wszystkich odkażanych powierzchni przy użyciu środków
odtłuszczających, a następnie powierzchnie te myje się wodą;
3)
po zmyciu wodą powierzchnie odkaża się produktem biobójczym;
4)
po upływie 7 dni od dnia zakończenia w gospodarstwie czynności określonych w pkt 1-3
stosuje się środki odtłuszczające, następnie spłukuje się je wodą, odkaża środkiem
biobójczym i ponownie spłukuje wodą.
9.
Powiatowy lekarz weterynarii może, mając na względzie rodzaj gospodarstwa i panujące
warunki klimatyczne, określić szczegółowe sposoby przeprowadzania czyszczenia i odkażania
inne niż wymienione w ust. 1-8.
10.
W przypadku gdy powiatowy lekarz weterynarii uzna, że gospodarstwo lub jego część
nie mogą zostać poddane czyszczeniu i odkażaniu, może zakazać co najmniej przez 3
miesiące przemieszczania osób, środków transportu, norek, ssaków domowych lub przedmiotów
do tego gospodarstwa lub do jego części.