Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 4 lutego 2020 r.w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy Straży Granicznej
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Załącznik nr 1 - Protokół zatrzymania osoby (wzór)
- Załącznik nr 2 - Protokół zatrzymania nieletniego (wzór)
- Załącznik nr 3 - Pouczenie o uprawnieniach osoby zatrzymanej na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o straży granicznej (wzór)
- Załącznik nr 4 - Protokół pobrania wymazu ze śluzówki policzków od osoby o nieustalonej tożsamości/ od osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość (wzór)
- Załącznik nr 5 - Protokół pobrania od osoby wymazu ze śluzówki policzków w celu identyfikacji lub wykrycia sprawcy przestępstwa (wzór)
- Załącznik nr 6 - Nakaz doprowadzenia (wzór)
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 11 ust. 2 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
sposób i tryb postępowania przy wykonywaniu przez funkcjonariuszy Straży Granicznej
następujących uprawnień:
a)
legitymowania lub ustalania w inny sposób tożsamości osoby,
b)
zatrzymywania osób w trybie i przypadkach określonych w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego , zwanej dalej „Kodeksem postępowania karnego”, i innych ustaw,
c)
zatrzymywania osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia
lub zdrowia ludzkiego, a także dla mienia,
d)
doprowadzania osób do właściwego organu Straży Granicznej, sądu lub prokuratury,
e)
doprowadzania cudzoziemców, wobec których są prowadzone postępowania określone w ustawie z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach oraz w ustawie z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej , a także umieszczonych w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców - do organu
Straży Granicznej, sądu, prokuratury, jednostki organizacyjnej Policji, wojewody,
Szefa Urzędu do Spraw Cudzoziemców, przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych,
placówek opiekuńczo-wychowawczych lub podmiotów leczniczych,
f)
doprowadzania do granicy państwowej albo do portu lotniczego albo morskiego państwa,
do którego cudzoziemiec zostaje doprowadzony, cudzoziemców:
-
-którym została wydana decyzja o zobowiązaniu cudzoziemca do powrotu podlegająca przymusowemu wykonaniu zgodnie z art. 329 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
-
-którym odmówiono wjazdu na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, i wystąpiły okoliczności, o których mowa w art. 463 ust. 1 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
-
-którym została wydana decyzja o wydaleniu podlegająca przymusowemu wykonaniu zgodnie z art. 71 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 14 lipca 2006 r. o wjeździe na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, pobycie oraz wyjeździe z tego terytorium obywateli państw członkowskich Unii Europejskiej i członków ich rodzin ,
-
-podlegających przekazaniu, o którym mowa w art. 37 ust. 3 ustawy z dnia 13 czerwca 2003 r. o udzielaniu cudzoziemcom ochrony na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz w art. 393b ust. 3 ustawy z dnia 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach,
g)
pobierania od osób odcisków linii papilarnych lub wymazu ze śluzówki policzków:
-
-w trybie i przypadkach określonych w przepisach Kodeksu postępowania karnego,
-
-w celu identyfikacji osób o nieustalonej tożsamości oraz osób usiłujących ukryć swoją tożsamość, jeżeli ustalenie tożsamości w inny sposób nie jest możliwe,
h)
utrwalania wizerunku osób w celu weryfikacji ich tożsamości, identyfikacji osób o
nieustalonej tożsamości oraz osób usiłujących ukryć swoją tożsamość;
2)
wzory dokumentów stosowanych w sprawach, o których mowa w pkt 1;
3)
podmioty uprawnione do zarządzania doprowadzenia osób, o których mowa w pkt 1 lit.
b, d i e;
4)
szczegółowe warunki dokonywania doprowadzeń przy użyciu środków transportu.
§ 2.
1.
Funkcjonariusz Straży Granicznej, zwany dalej „funkcjonariuszem”, przystępując do
wykonywania czynności służbowych związanych z realizacją uprawnień, o których mowa
w § 1 pkt 1, podaje swój stopień, imię i nazwisko w sposób umożliwiający odnotowanie
tych danych, przyczynę podjęcia czynności służbowych, a na żądanie osoby, wobec której
jest prowadzona czynność, podaje podstawę prawną podjęcia czynności.
2.
Funkcjonariusz, przystępując do wykonywania czynności służbowych, o których mowa w
§ 1 pkt 1, wobec tej samej osoby, w tym samym dniu, może odstąpić od podania swojego
stopnia, imienia i nazwiska, chyba że z takim żądaniem zwróci się osoba, w stosunku
do której są wykonywane czynności.
§ 3.
W przypadku ujawnienia w toku wykonywania czynności służbowych, o których mowa w §
1, przedmiotów, które stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego lub
mienia, funkcjonariusz niezwłocznie podejmuje, w granicach dostępnych środków, czynności
ochronne, a w szczególności zabezpiecza zagrożone miejsce przed dostępem osób postronnych
oraz zawiadamia o konieczności podjęcia działań mających na celu usunięcie tego niebezpieczeństwa
odpowiednio dyżurnego operacyjnego oddziału Straży Granicznej, służbę dyżurną ośrodka
Straży Granicznej lub dyżurnego właściwej miejscowo jednostki organizacyjnej Policji.
Rozdział 2
Ustalanie tożsamości osób
§ 4.
1.
Funkcjonariusz ustala tożsamość osoby, w drodze jej legitymowania na podstawie:
1)
dowodu osobistego;
2)
dokumentu paszportowego;
3)
dokumentu podróży;
4)
dokumentu elektronicznego, o którym mowa w art. 19e ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności
podmiotów realizujących zadania publiczne , który odpowiednio do żądania funkcjonariusza został okazany lub przekazany w celu
potwierdzenia integralności, pochodzenia i ważności tego dokumentu elektronicznego;
5)
innego dokumentu oznaczonego numerem lub serią, który zawiera fotografię i nazwę organu
wydającego.
2.
W przypadku gdy ustalenie tożsamości osoby na podstawie dokumentów, o których mowa
w ust. 1, nie jest możliwe, tożsamość tej osoby ustala się na podstawie:
1)
oświadczenia innej osoby, która jest znana funkcjonariuszowi osobiście;
2)
oświadczenia innej osoby, której tożsamość została ustalona w sposób, o którym mowa
w ust. 1 lub w pkt 1.
3.
W przypadku gdy osoba legitymowana jest znana funkcjonariuszowi osobiście, ustalenie
jej tożsamości na podstawie dokumentów, o których mowa w ust. 1, nie jest wymagane.
§ 5.
W przypadku gdy do ustalenia tożsamości osób legitymowanych, które znajdują się w
pojeździe, jest niezbędne opuszczenie przez nie pojazdu, legitymowanie przeprowadza
się po opuszczeniu przez nie pojazdu.
§ 6.
1.
Funkcjonariusz dokumentuje legitymowanie osoby w systemie teleinformatycznym Straży
Granicznej lub w notatniku służbowym, lub na informatycznym nośniku danych, lub sporządza
notatkę służbową, wpisując datę, czas, miejsce i przyczynę legitymowania oraz następujące
dane:
1)
imię (imiona) i nazwisko;
2)
obywatelstwo;
3)
datę urodzenia;
4)
rodzaj i cechy identyfikacyjne dokumentu, na podstawie którego ustalono tożsamość
osoby legitymowanej;
5)
numer PESEL, a w przypadku braku informacji o numerze PESEL - imiona rodziców i nazwisko
rodowe.
2.
Funkcjonariusz, dokumentując legitymowanie osoby, może dodatkowo wpisać takie dane
jak miejsce urodzenia, adres zameldowania lub zamieszkania.
3.
W przypadku, o którym mowa w § 4 ust. 2, funkcjonariusz wpisuje imię i nazwisko osoby
legitymowanej oraz dane określone w ust. 1 pkt 2-5, o ile jest możliwe ich ustalenie.
4.
W przypadku konieczności ustalenia tożsamości znacznej liczby osób, funkcjonariusz
może, za zgodą osoby wymienionej w § 17 ust. 1 pkt 1, 11 albo 13, odstąpić od dokumentowania
czynności legitymowania tych osób, których rysopis lub inne dane pozwalające na ich
identyfikację, nie odpowiadają opisowi osoby podejrzanej o popełnienie przestępstwa
lub wykroczenia.
§ 7.
W przypadku braku możliwości ustalenia tożsamości osoby legitymowanej lub wątpliwości
co do jej tożsamości, funkcjonariusz może wykorzystywać inne dane identyfikacyjne
pozwalające na określenie tożsamości osoby, w szczególności fotografie i opisy wizerunku
znajdujące się w dostępnych Straży Granicznej zbiorach informacji, o których mowa
w art. 10a ust. 8 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej lub zbiorach informacji dostępnych na podstawie umów międzynarodowych i prawa Unii
Europejskiej.
Rozdział 3
Zatrzymywanie osób
§ 8.
1.
Funkcjonariusz podczas zatrzymania osoby przed przystąpieniem do zbierania niezbędnych
danych, w tym przed ustaleniem jej tożsamości, dokonuje sprawdzenia prewencyjnego,
w szczególności sprawdza, czy ma ona przy sobie:
1)
broń lub inne niebezpieczne przedmioty;
2)
przedmioty mogące służyć do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary;
3)
przedmioty, których posiadanie jest zabronione, a także przedmioty podlegające zajęciu
na potrzeby postępowań prowadzonych w związku z realizacją czynności, o których mowa
w art. 1 ust. 2 pkt 1-5b, 7 lub 10-14 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży
Granicznej;
4)
urządzenia telekomunikacyjne.
2.
Funkcjonariusz odbiera osobie zatrzymanej broń, przedmioty i urządzenia, o których
mowa w ust. 1.
3.
Funkcjonariusz poprzedza wykonanie czynności wymienionych w ust. 1 okrzykiem „Straż
Graniczna!”, w przypadku gdy z posiadanych informacji lub okoliczności faktycznych
wynika, że zatrzymywana osoba może mieć przy sobie broń palną lub inne niebezpieczne
przedmioty mogące służyć do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary albo przedmioty,
których posiadanie jest zabronione, a także przedmioty podlegające zajęciu na potrzeby
postępowań prowadzonych w związku z realizacją czynności, o których mowa w art. 1 ust. 2 pkt 1-5b, 7 lub 10-14 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży
Granicznej.
§ 9.
1.
Funkcjonariusz, po zatrzymaniu osoby sporządza protokół zatrzymania osoby i doręcza,
za potwierdzeniem, osobie zatrzymanej, jego kopię wraz z pouczeniem o uprawnieniach
osoby zatrzymanej.
2.
W przypadku zatrzymania nieletniego, z wyłączeniem małoletniego cudzoziemca przebywającego
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej bez opieki, funkcjonariusz sporządza protokół
zatrzymania nieletniego i doręcza jego kopię za potwierdzeniem zatrzymanemu nieletniemu.
3.
Protokół podpisuje własnoręcznie funkcjonariusz sporządzający protokół, osoba wobec
której dokonano czynności objętych protokołem oraz inne osoby uczestniczące w czynności
zatrzymania.
4.
Jeżeli osoba, wobec której dokonano czynności objętych protokołem, lub inne osoby
uczestniczące w czynności odmawiają podpisania protokołu lub nie mogą go podpisać,
funkcjonariusz sporządzający protokół odnotowuje przyczynę braku podpisu w protokole.
5.
W przypadku gdy zachowanie osoby zatrzymanej wskazuje na to, że jest ona pod wpływem
alkoholu lub innego podobnie działającego środka albo że z innych powodów ma ona zakłóconą
świadomość, funkcjonariusz informuje osobę zatrzymaną o jej prawach oraz doręcza jej
kopię protokołu zatrzymania lub kopię protokołu zatrzymania nieletniego po ustaniu
tych przyczyn.
6.
Wzór:
1)
protokołu zatrzymania osoby jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2)
protokołu zatrzymania nieletniego jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
3)
pouczenia o uprawnieniach osoby zatrzymanej na podstawie art. 11 ust. 1 pkt 5a ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej jest określony w załączniku nr 3 do rozporządzenia.
§ 10.
1.
W przypadku wniesienia przez osobę zatrzymaną zażalenia na zasadność, legalność lub
prawidłowość zatrzymania, funkcjonariusz niezwłocznie przekazuje właściwemu sądowi
kopię protokołu zatrzymania osoby wraz z materiałami uzasadniającymi zatrzymanie.
2.
W przypadku wniesienia przez osobę zatrzymaną zażalenia na sposób przeprowadzenia
zatrzymania, funkcjonariusz niezwłocznie przekazuje właściwemu prokuratorowi kopię
protokołu zatrzymania osoby wraz z materiałami uzasadniającymi zatrzymanie.
§ 11.
1.
Zatrzymaną osobę można umieścić w pomieszczeniu jednostki organizacyjnej Straży Granicznej
przeznaczonym dla osób zatrzymanych, gdy jest to uzasadnione charakterem czynności,
które będą podejmowane wobec niej, w szczególności gdy zachodzi konieczność ustalenia
podstaw do zastosowania tymczasowego aresztowania lub innego środka zapobiegawczego,
ustalenia tożsamości zatrzymanego, poddania oględzinom i badaniom na zasadach wskazanych
w art. 74 § 3 i art. 308 § 1 Kodeksu postępowania karnego.
2.
W przypadku gdy jest to uzasadnione odległością od siedziby najbliższej jednostki
organizacyjnej Straży Granicznej posiadającej pomieszczenie przeznaczone dla osób
zatrzymanych, zatrzymaną osobę można umieścić w pomieszczeniu jednostki organizacyjnej
Policji przeznaczonym dla osób zatrzymanych.
Rozdział 4
Pobieranie od osób wymazu ze śluzówki policzków lub odcisków linii papilarnych oraz utrwalanie wizerunku osób
§ 12.
1.
Z czynności pobrania wymazu ze śluzówki policzków od osoby o nieustalonej tożsamości
oraz osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość funkcjonariusz sporządza protokół pobrania
wymazu ze śluzówki policzków od osoby o nieustalonej tożsamości lub od osoby usiłującej
ukryć swoją tożsamość.
2.
Z czynności pobrania wymazu ze śluzówki policzków od osoby w celu identyfikacji lub
wykrywania sprawców przestępstw funkcjonariusz sporządza protokół pobrania od osoby
wymazu ze śluzówki policzków w celu identyfikacji lub wykrycia sprawcy przestępstwa.
3.
Protokoły, o których mowa w ust. 1 i 2, oznacza się tym samym kodem kreskowym, którym
został oznaczony pakiet kryminalistyczny użyty do pobrania wymazu ze śluzówki.
4.
Wzór protokołu:
1)
pobrania wymazu ze śluzówki policzków od osoby o nieustalonej tożsamości lub od osoby
usiłującej ukryć swoją tożsamość jest określony w załączniku nr 4 do rozporządzenia;
2)
pobrania od osoby wymazu ze śluzówki policzków w celu identyfikacji lub wykrycia sprawcy
przestępstwa jest określony w załączniku nr 5 do rozporządzenia.
§ 13.
1.
W przypadku braku dostępu do urządzenia do szybkiej identyfikacji daktyloskopijnej
osób lub w przypadku wyniku negatywnego, lub powzięcia uzasadnionych wątpliwości co
do wyniku przeprowadzonego ustalenia, funkcjonariusz pobiera odciski linii papilarnych
od osoby o nieustalonej tożsamości oraz osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość w celu
przeprowadzenia wywiadu daktyloskopijnego.
2.
Funkcjonariusz pobiera odciski linii papilarnych palców i dłoni samodzielnie lub przy
pomocy technika kryminalistyki, za pomocą urządzenia do elektronicznego daktyloskopowania
lub na kartę daktyloskopijną, wpisując wyraz „WYWIAD” jako powód daktyloskopowania.
3.
W przypadku braku danych osoby, której tożsamość jest ustalana lub potwierdzana, na
karcie daktyloskopijnej, o której mowa w ust. 2, zamieszcza się także wyrazy „NN OSOBA”.
§ 14.
1.
W celu identyfikacji lub wykrywania sprawców przestępstw funkcjonariusz pobiera od
osoby samodzielnie lub przy pomocy technika kryminalistyki, odciski linii papilarnych
za pomocą urządzenia do elektronicznego daktyloskopowania.
2.
W przypadku gdy z przyczyn technicznych nie jest możliwe pobranie odcisków linii papilarnych
od osoby za pomocą urządzenia do elektronicznego daktyloskopowania, funkcjonariusz
pobiera odciski linii papilarnych na kartę daktyloskopijną metodą tuszową, samodzielnie
lub przy pomocy technika kryminalistyki.
§ 15.
Wzory kart daktyloskopijnych są określone w przepisach wydanych na podstawie art. 20 ust. 1o ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji .
§ 16.
1.
Utrwalenie wizerunku osoby w celu weryfikacji jej tożsamości, identyfikacji osoby
o nieustalonej tożsamości oraz osoby usiłującej ukryć swoją tożsamość następuje przez
rejestrację obrazu twarzy, sylwetki lub określonej części ciała tej osoby.
2.
Funkcjonariusz może wskazać tło, na jakim ma być wykonana rejestracja obrazu, oraz
pozycję, ubiór, nakrycie głowy, uczesanie lub inne szczegóły dotyczące wyglądu osoby,
istotne do przeprowadzenia weryfikacji lub identyfikacji tożsamości tej osoby.
3.
Rejestracja obrazu, o której mowa w ust. 1, zrealizowana w postaci elektronicznej,
jest przechowywana na informatycznym nośniku danych w sposób zapewniający poufność,
integralność oraz ochronę przed utratą lub zniszczeniem.
Rozdział 5
Doprowadzanie osób
§ 17.
1.
Doprowadzenie osób zarządzają:
1)
kierownik jednostki organizacyjnej Straży Granicznej lub jego zastępca, z wyłączeniem
komendanta ośrodka szkolenia Straży Granicznej i jego zastępcy,
2)
kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej Straży Granicznej właściwej w sprawach
prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych albo kierownik
jej komórki wewnętrznej,
3)
kierownik komórki organizacyjnej Komendy Głównej Straży Granicznej właściwej do spraw
cudzoziemców albo kierownik jej komórki wewnętrznej,
4)
kierownik komórki organizacyjnej Biura Spraw Wewnętrznych Straży Granicznej właściwej
w sprawach prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych
lub jego zastępca,
5)
kierownik komórki organizacyjnej komendy oddziału Straży Granicznej właściwej w sprawach
prowadzenia czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych lub jego
zastępca,
6)
kierownik komórki organizacyjnej komendy oddziału Straży Granicznej właściwej do spraw
cudzoziemców lub jego zastępca,
7)
kierownik komórki organizacyjnej komendy oddziału Straży Granicznej właściwej w sprawach
organizowania pobytu cudzoziemcom w strzeżonym ośrodku lub areszcie dla cudzoziemców
lub jego zastępca,
8)
kierownik komórki organizacyjnej komendy oddziału Straży Granicznej właściwej w sprawach
zabezpieczenia działań lub jego zastępca,
9)
kierownik komórki organizacyjnej placówki Straży Granicznej właściwej w sprawach organizowania
pobytu cudzoziemcom w strzeżonym ośrodku lub jego zastępca,
10)
kierownik komórki organizacyjnej ośrodka Straży Granicznej właściwej w sprawach prowadzenia
czynności operacyjno-rozpoznawczych i dochodzeniowo-śledczych lub jego zastępca,
11)
dyżurny operacyjny oddziału Straży Granicznej,
12)
dyżurny ośrodka Straży Granicznej,
13)
kierownik zmiany, dyżurny operacyjny placówki lub dywizjonu Straży Granicznej,
14)
dowódca jednostki pływającej Straży Granicznej,
15)
kierownik zmiany strzeżonego ośrodka lub aresztu dla cudzoziemców
- zwani dalej „zarządzającymi doprowadzenie”.
2.
Doprowadzenie osób jest dokonywane na podstawie nakazu doprowadzenia wydanego przez
zarządzającego doprowadzenie, z wyjątkiem doprowadzenia do portu lotniczego albo morskiego
państwa, do którego cudzoziemiec jest doprowadzany.
3.
Nakaz doprowadzenia nie jest wymagany w przypadku gdy osoby zatrzymane są doprowadzane
przez funkcjonariuszy, którzy:
1)
dokonali ich zatrzymania w trakcie pełnienia służby lub
2)
zostali do tego wyznaczeni przez komendanta placówki Straży Granicznej, jego zastępcę,
kierownika zmiany, dyżurnego operacyjnego placówki Straży Granicznej lub dywizjonu
Straży Granicznej lub dowódcę jednostki pływającej Straży Granicznej, jeżeli doprowadzenie
do siedziby placówki Straży Granicznej przez funkcjonariuszy, o których mowa w pkt
1, jest niemożliwe lub znacznie utrudnione.
4.
Doprowadzenie osób na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej może być dokonywane etapami,
z udziałem dwóch lub więcej jednostek organizacyjnych Straży Granicznej.
5.
Wzór nakazu doprowadzenia jest określony w załączniku nr 6 do rozporządzenia.
§ 18.
1.
Doprowadzenia, z wyjątkiem przypadków, o których mowa w § 17 ust. 3, dokonują funkcjonariusze,
którzy pełnią służbę w:
1)
pomieszczeniach przeznaczonych dla osób zatrzymanych;
2)
komórkach organizacyjnych właściwych w sprawach konwojowo-ochronnych w ramach jednostek
organizacyjnych Straży Granicznej;
3)
komórkach organizacyjnych właściwych w sprawach zabezpieczenia działań w ramach jednostek
organizacyjnych Straży Granicznej.
2.
W przypadku gdy doprowadzenie osób przez funkcjonariuszy, o których mowa w ust. 1,
jest niemożliwe lub znacznie utrudnione, osoby te mogą być doprowadzone przez innych
funkcjonariuszy wyznaczonych imiennie przez zarządzającego doprowadzenie.
3.
W przypadku gdy cudzoziemiec jest doprowadzany do portu lotniczego albo morskiego
innego państwa, doprowadzenie jest dokonywane przez funkcjonariuszy, o których mowa
w ust. 1 pkt 2 lub 3 lub w ust. 2, którzy ukończyli szkolenie specjalistyczne w zakresie
doprowadzania do portu lotniczego albo morskiego państwa, do którego cudzoziemiec
zostaje doprowadzony, oraz posługują się co najmniej jednym językiem obcym w stopniu
komunikatywnym.
§ 19.
1.
W przypadku gdy doprowadzenie jest dokonywane także na obszarze wykraczającym poza
zasięg terytorialny jednostki organizacyjnej Straży Granicznej, której funkcjonariusze
doprowadzają osoby, zawiadamia się o tym niezwłocznie jednostki organizacyjne Straży
Granicznej oraz jednostki organizacyjne Policji, w których zasięgu terytorialnym jest
doprowadzenie dokonywane.
2.
Zawiadomienia dokonuje zarządzający doprowadzenie lub funkcjonariusz, który jest odpowiedzialny
za organizację doprowadzenia.
3.
W przypadkach gdy zawiadomienie nie może być dokonane przez osoby, o których mowa
w ust. 2, zawiadomienia dokonuje funkcjonariusz dowodzący doprowadzeniem.
§ 20.
1.
Doprowadzenie osób rozpoczyna się po ich zatrzymaniu przez funkcjonariuszy lub po
ich przekazaniu funkcjonariuszom.
2.
Grupą funkcjonariuszy dokonujących doprowadzenia dowodzi funkcjonariusz:
1)
wskazany jako dowódca tej grupy w:
a)
nakazie doprowadzenia,
b)
pisemnym poleceniu Komendanta Głównego Straży Granicznej w przypadku doprowadzania
cudzoziemca do portu lotniczego albo morskiego państwa, do którego cudzoziemiec zostaje
doprowadzony,
2)
który dokonał zatrzymania lub który został wyznaczony przez kierującego funkcjonariuszami,
którzy dokonali zatrzymania w trakcie pełnienia przez nich służby w przypadku, o którym
mowa w § 17 ust. 3 pkt 1,
3)
wyznaczony na dowódcę przez komendanta placówki Straży Granicznej, jego zastępcę,
kierownika zmiany, dyżurnego operacyjnego placówki lub dywizjonu Straży Granicznej
lub dowódcę jednostki pływającej Straży Granicznej w przypadku, o którym mowa w §
17 ust. 3 pkt 2
- zwany dalej „dowódcą”.
3.
Funkcjonariusze dokonują doprowadzenia z wyposażeniem i uzbrojeniem odpowiednim do
mogących zaistnieć zagrożeń, określonym przez dowódcę.
4.
Dowódca w chwili rozpoczęcia doprowadzenia osób:
1)
sprawdza ich tożsamość;
2)
sprawdza, czy osoby posiadają zaświadczenie lekarskie o braku przeciwwskazań do realizacji
doprowadzenia lub inny dokument do tego wymagany;
3)
sprawdza zgodność przekazanych mu dowodów rzeczowych i depozytu z dokumentacją zawierającą
ich wykaz;
4)
poleca funkcjonariuszom dokonanie kontroli osobistej lub sprawdzenia prewencyjnego,
o których mowa w art. 11 ust. 1 pkt 2 lub 13 ustawy z dnia 12 października 1990 r. o Straży Granicznej;
5)
poleca funkcjonariuszom odebranie osobom doprowadzanym broni lub innych niebezpiecznych
przedmiotów mogących służyć do popełnienia czynu zabronionego pod groźbą kary, których
użycie może spowodować naruszenie bezpieczeństwa publicznego lub porządku publicznego,
których posiadanie jest zabronione, a także przedmiotów podlegających zajęciu na potrzeby
prowadzonych postępowań;
6)
zapewnia bezpieczeństwo osób doprowadzanych, funkcjonariuszy i innych osób przez wyznaczenie
funkcjonariuszom zadań, w tym wyznaczenie funkcjonariuszy imiennie odpowiedzialnych
za poszczególne osoby doprowadzane;
7)
sprawdza, czy wyposażenie i uzbrojenie funkcjonariuszy jest odpowiednie do mogących
zaistnieć zagrożeń;
8)
sprawdza, czy przed rozpoczęciem doprowadzania wobec osób doprowadzanych dopełniono
obowiązku, o którym mowa w art. 48 ust. 4 ustawy z dnia 24 maja 2013 r. o środkach przymusu bezpośredniego i
broni palnej ;
9)
wskazuje funkcjonariuszom osoby, w przypadku których stosuje się wzmożone środki ostrożności;
10)
przekazuje funkcjonariuszom informacje o osobach doprowadzanych, które mogą mieć wpływ
na bezpieczeństwo podczas wykonywania pozostałych czynności w ramach doprowadzania
lub podczas pobytu tych osób w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych, a w przypadku
cudzoziemców - w pomieszczeniach dla osób zatrzymanych, w strzeżonym ośrodku lub areszcie
dla cudzoziemców.
§ 21.
1.
Dowódca może odmówić doprowadzenia osób, jeżeli podczas ich przejmowania ujawniono
dodatkowe okoliczności mogące mieć bezpośredni wpływ na prawidłowy przebieg doprowadzenia
lub bezpieczeństwo jego uczestników, w szczególności ze względu na:
1)
stan zdrowia osoby doprowadzanej;
2)
uzbrojenie i wyposażenie funkcjonariuszy dokonujących doprowadzenia nieodpowiednie
do mogących zaistnieć zagrożeń.
2.
O odmowie doprowadzenia osób dowódca niezwłocznie informuje bezpośredniego przełożonego,
który zawiadamia o tym fakcie zarządzającego doprowadzenie.
3.
W przypadku odmowy doprowadzenia osób dowódca sporządza pisemny meldunek zawierający
opis okoliczności uzasadniających odmowę i przekazuje go zarządzającemu doprowadzenie
za pośrednictwem bezpośredniego przełożonego.
§ 22.
1.
Doprowadzenia do portu lotniczego albo morskiego, do którego cudzoziemiec zostaje
doprowadzony, funkcjonariusze dokonują na pokładzie rejsowego lub wyczarterowanego
statku powietrznego albo promem pasażerskim odbywającym regularne rejsy.
2.
Doprowadzenia drogą lądową dokonuje się przy użyciu samochodu specjalnego (więźniarki),
innych środków transportu Straży Granicznej, a także publicznego transportu zbiorowego,
z wyłączeniem środków komunikacji miejskiej, lub pieszo.
3.
Doprowadzenia, o których mowa w ust. 1 i 2, dokonuje dwóch lub większa liczba funkcjonariuszy.
4.
Decyzję o liczbie funkcjonariuszy, którzy dokonują doprowadzenia, podejmuje zarządzający
doprowadzenie lub funkcjonariusz wskazany jako dowódca.
§ 23.
1.
Osoby doprowadzane samochodem specjalnym (więźniarką) umieszcza się w części pojazdu
wydzielonej dla osób zatrzymanych.
2.
Po umieszczeniu osób doprowadzanych w samochodzie specjalnym (więźniarce) funkcjonariusze
zajmują przeznaczone dla nich miejsca. Dowódca zajmuje siedzenie obok kierowcy.
3.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach funkcjonariusze mogą zająć miejsca w części
pojazdu wydzielonej dla osób zatrzymanych.
§ 24.
Osoby doprowadzane samochodem osobowym umieszcza się na tylnym siedzeniu obok funkcjonariusza,
który zajmuje miejsce za kierowcą, lub między funkcjonariuszami.
§ 25.
1.
Osoby doprowadzane autobusem umieszcza się na siedzeniach najbardziej oddalonych od
drzwi, przy oknach. Funkcjonariusze zajmują siedzenia, które znajdują się obok siedzeń
zajmowanych przez osoby doprowadzane.
2.
Osoby doprowadzane autobusem można umieścić na siedzeniach, które znajdują się obok
siebie. Funkcjonariusze zajmują siedzenia, które znajdują się obok siedzeń zajmowanych
przez osoby doprowadzane lub bezpośrednio za tymi siedzeniami.
3.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 2, dowódca zajmuje miejsce, które znajduje
się obok siedzeń zajmowanych przez funkcjonariuszy lub bezpośrednio za tymi siedzeniami.
§ 26.
1.
Osoby doprowadzane pociągiem umieszcza się między funkcjonariuszami, w miarę możliwości,
tyłem do kierunku jazdy.
2.
Dowódca zajmuje miejsce obok siedzenia zajętego przez jednego z funkcjonariuszy.
§ 27.
1.
Osoby doprowadzane statkiem powietrznym wprowadza się na pokład tego statku przed
innymi pasażerami i umieszcza w tylnej części pokładu, z dala od wyjść awaryjnych.
2.
Funkcjonariusze, po umieszczeniu osób doprowadzanych na pokładzie statku powietrznego,
zajmują, w miarę możliwości, siedzenia znajdujące się obok siedzeń zajmowanych przez
osoby doprowadzane.
3.
Osoby doprowadzane wyprowadza się z pokładu statku powietrznego po jego opuszczeniu
przez pasażerów.
§ 28.
1.
Osoby doprowadzane statkiem morskim umieszcza się w odrębnej kabinie pasażerskiej
lub w innym miejscu wskazanym przez załogę statku.
2.
Funkcjonariusze, po umieszczeniu osób doprowadzanych na pokładzie statku morskiego,
zajmują, w miarę możliwości, miejsca, które znajdują się w kabinie pasażerskiej lub
w innym miejscu zajmowanym przez osoby doprowadzane, jak najbliżej miejsc, na których
zostały umieszczone osoby doprowadzane.
§ 29.
1.
W przypadku dokonywania doprowadzenia osób specjalistycznym środkiem transportu sanitarnego
jeden z funkcjonariuszy dokonujących doprowadzenia zajmuje miejsce w tym środku transportu,
a pozostali funkcjonariusze przemieszczają się środkiem transportu Straży Granicznej
bezpośrednio za specjalistycznym środkiem transportu sanitarnego.
2.
W przypadku braku możliwości przebywania funkcjonariusza w specjalistycznym środku
transportu sanitarnego funkcjonariusze dokonujący doprowadzenia przemieszczają się
środkiem transportu Straży Granicznej.
§ 30.
1.
Podczas doprowadzania funkcjonariusze wykonują polecenia dowódcy, a ponadto w szczególności:
1)
obserwują zachowanie osób doprowadzanych;
2)
uniemożliwiają kontaktowanie się osób doprowadzanych ze sobą lub z innymi osobami,
jeżeli może to spowodować zakłócenie czynności doprowadzenia;
3)
nie udzielają innym osobom informacji o osobach doprowadzanych;
4)
nie pozostawiają osób doprowadzanych bez nadzoru lub pod nadzorem innych osób;
5)
nie zdejmują osobie doprowadzanej kajdanek bez zgody dowódcy, o ile osoba doprowadzana
jest w kajdankach;
6)
nie wykonują czynności niezwiązanych z dokonywaniem doprowadzenia.
2.
Dowódca odnotowuje w notatniku służbowym istotne zdarzenia mające wpływ na przebieg
doprowadzenia.
§ 31.
1.
W przypadku gdy są doprowadzane osoby, co do których zachodzi podejrzenie, że mogą
dokonać zamachu na życie lub zdrowie własne, funkcjonariusza lub innych osób, mogą
podjąć próbę ucieczki albo które zachowują się agresywnie, stosuje się następujące
wzmożone środki ostrożności:
1)
wyznacza się liczbę funkcjonariuszy adekwatną do poziomu zagrożenia lub funkcjonariuszy
przeszkolonych do realizacji zadań mających na celu zabezpieczenie działań Straży
Granicznej;
2)
doprowadza się te osoby wyłącznie samochodem specjalnym (więźniarką).
2.
W przypadku gdy zachodzi podejrzenie, że podczas doprowadzania może dojść do ataku
na funkcjonariuszy w celu uwolnienia osób doprowadzanych, co najmniej jeden z funkcjonariuszy
może zostać uzbrojony w broń maszynową.
3.
W przypadku ataku na funkcjonariuszy w celu uwolnienia osób doprowadzanych dowódca
zarządza umieszczenie osób doprowadzanych w miejscu najbezpieczniejszym i uniemożliwiającym
ucieczkę oraz organizuje obronę.
§ 32.
W przypadku gdy stan zdrowia osoby doprowadzanej wymaga zapewnienia jej opieki medycznej,
funkcjonariusze dokonują doprowadzenia do granicy państwowej albo do portu lotniczego
albo morskiego państwa, do którego cudzoziemiec zostaje doprowadzony, pod opieką personelu
medycznego.
§ 33.
W przypadku gdy osoby doprowadzane są poddawane badaniom lekarskim, dowódca lub upoważniony
przez niego funkcjonariusz zapewnia warunki uniemożliwiające im ucieczkę z miejsca
prowadzenia badań. W tym celu dowódca lub upoważniony przez niego funkcjonariusz może
zwrócić się o pomoc do najbliższej jednostki organizacyjnej Straży Granicznej lub
jednostki organizacyjnej Policji.
§ 34.
Funkcjonariusze podczas doprowadzania osoby do granicy państwowej albo do portu lotniczego
albo morskiego państwa, do którego cudzoziemiec zostaje doprowadzony, mogą umieścić
tę osobę w pomieszczeniu jednostki organizacyjnej Straży Granicznej przeznaczonym
dla osób zatrzymanych, znajdującym się w terytorialnym zasięgu działania oddziału
Straży Granicznej właściwego ze względu na miejsce, w którym cudzoziemiec przekracza
granicę, do czasu opuszczenia terytorium Rzeczypospolitej Polskiej na pokładzie statku
powietrznego lub morskiego.
§ 35.
1.
W przypadku ucieczki osób doprowadzanych dowódca zarządza umieszczenie pozostałych
osób doprowadzanych w miejscu uniemożliwiającym ucieczkę i organizuje bezpośredni
pościg.
2.
Wobec osób doprowadzanych, którym udaremniono ucieczkę, stosuje się środki ostrożności,
o których mowa w § 31 ust. 1.
§ 36.
W przypadkach określonych w § 31 ust. 3 i § 35 ust. 1 dowódca niezwłocznie zawiadamia
o zdarzeniu najbliższą jednostkę organizacyjną Straży Granicznej lub jednostkę organizacyjną
Policji i w razie potrzeby zwraca się do nich o pomoc.
§ 37.
1.
Jeżeli podczas doprowadzania osób zajdą okoliczności uniemożliwiające jego kontynuację,
dowódca, wykorzystując dostępne środki łączności, niezwłocznie informuje o tym bezpośredniego
przełożonego, który zawiadamia o tym fakcie zarządzającego doprowadzenie.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, dowódca sporządza pisemny meldunek o okolicznościach
uniemożliwiających kontynuację doprowadzenia osób i przekazuje go zarządzającemu doprowadzenie
za pośrednictwem bezpośredniego przełożonego.
§ 38.
Doprowadzenie kończy się z chwilą:
1)
uzyskania w nakazie doprowadzenia pisemnego potwierdzenia dokonania tej czynności
w przypadku doprowadzenia dokonywanego na podstawie nakazu doprowadzenia;
2)
przekazania osoby doprowadzanej właściwym organom państwa, do którego nastąpiło doprowadzenie
w przypadku doprowadzenia do granicy państwowej albo do portu lotniczego albo morskiego
państwa, do którego nastąpiło doprowadzenie;
3)
przekazania osoby doprowadzanej właściwemu organowi lub doprowadzenia jej do pomieszczeń
przeznaczonych dla osób zatrzymanych w przypadku doprowadzenia w sytuacjach, o których
mowa w § 17 ust. 3;
4)
przyjęcia cudzoziemca na oddział szpitalny w placówce leczniczej.
§ 39.
1.
W przypadku dokonywania doprowadzenia do portu lotniczego albo morskiego państwa,
do którego cudzoziemiec został doprowadzony, dowódca sporządza sprawozdanie z dokonania
doprowadzenia, w terminie 14 dni od dnia powrotu z podróży służbowej poza granicami
kraju.
2.
Sprawozdanie zawiera:
1)
imiona i nazwiska osób doprowadzanych;
2)
imiona i nazwiska funkcjonariuszy dokonujących doprowadzenia;
3)
opis przebiegu doprowadzenia, ze szczególnym uwzględnieniem zdarzeń, które miały wpływ
na przebieg doprowadzenia;
4)
wnioski i uwagi istotne dla organizacji i dokonywania doprowadzenia przez funkcjonariuszy.
Rozdział 6
Przepis końcowy
§ 40.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 7 lutego 2020 r.3)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24
stycznia 2019 r. w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy
Straży Granicznej (Dz. U. poz. 156), które utraciło moc na podstawie art. 105 ustawy
z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem
i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125).
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r.
poz. 125, 235, 1091, 1608, 1635, 1726 i 2020.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r.
poz. 125, 1091, 1556, 1608, 1635, 1726 i 2020.
3)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 24
stycznia 2019 r. w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez funkcjonariuszy
Straży Granicznej (Dz. U. poz. 156), które utraciło moc na podstawie art. 105 ustawy
z dnia 14 grudnia 2018 r. o ochronie danych osobowych przetwarzanych w związku z zapobieganiem
i zwalczaniem przestępczości (Dz. U. z 2019 r. poz. 125).