Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 16 września 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o Polskiej Akademii Nauk
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Członkowie Akademii
- Rozdział 3 - Organy Akademii
- Rozdział 4 - Korporacja uczonych Akademii
- Rozdział 5 - Jednostki naukowe i inne jednostki organizacyjne Akademii
- Rozdział 6 - Mienie Akademii
- Rozdział 7 - Finanse Akademii
- Rozdział 8 - Pracownicy jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii
- Rozdział 9 - Odpowiedzialność dyscyplinarna pracowników naukowych i badawczo-technicznych zatrudnionych w jednostkach naukowych Akademii
- Rozdział 10 - Przepis końcowy
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych
innych ustaw ,
2)
ustawą z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy o Polskiej Akademii Nauk oraz
niektórych innych ustaw ,
3)
ustawą z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku
z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 ,
4)
ustawą z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych
udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu
o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 10 września 2020 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 36 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych
oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 36.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2021 r., z wyjątkiem art. 1 pkt 9, 10, 12,
13, 17-27, art. 15, art. 28 i art. 35, które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2020 r.
”
;
2)
art. 5 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy o Polskiej Akademii
Nauk oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
art. 118 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w
związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 , który stanowi:
„
Art. 118.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 22, który wchodzi w życie z mocą od dnia 13 marca 2020 r.;
2)
art. 28, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2020 r.;
3)
art. 53 pkt 8 w zakresie dodawanego art. 67c - który wchodzi w życie z mocą od dnia
31 marca 2020 r.;
4)
art. 73 pkt 45, który wchodzi w życie z mocą od dnia 13 kwietnia 2020 r.;
5)
art. 73 pkt 57 w zakresie dodawanego art. 15zzzzm - który wchodzi w życie z mocą od
dnia 12 marca 2020 r.;
6)
art. 73 pkt 20, 38, 39 i 41, które wchodzą w życie z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.;
7)
art. 73 pkt 68 w zakresie dodawanego art. 31zy6- który wchodzi w życie z mocą od dnia 14 marca 2020 r.
”
;
4)
art. 103 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych
udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu
o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 , który stanowi:
„
Art. 103.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 50, art. 58 i art. 89, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 70 pkt 1 i art. 76, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2021 r.;
3)
art. 75, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od
dnia 14 listopada 2019 r.;
4)
art. 77:
a)
pkt 3 lit. a, b i e, pkt 4 lit. a-c oraz pkt 5 i 10, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 25 maja 2020 r.,
b)
pkt 34-36, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia,
c)
pkt 58 w zakresie art. 31q ust. 8, który wchodzi w życie z dniem następującym po dniu
ogłoszenia, z mocą od dnia 1 kwietnia 2020 r.,
d)
pkt 27 i 60, które wchodzą w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia, z mocą
od dnia 31 marca 2020 r.;
5)
art. 77 pkt 24 i art. 93, które wchodzą w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Polskiej Akademii Nauk
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Polska Akademia Nauk, zwana dalej „Akademią”, jest państwową instytucją naukową.
2.
Akademia działa poprzez:
1)
organy oraz korporację uczonych;
2)
utworzone przez Akademię instytuty naukowe i pomocnicze jednostki naukowe, zwane dalej
„jednostkami naukowymi Akademii”;
3)
utworzone przez Akademię inne jednostki organizacyjne.
Art. 2.
1.
Akademia służy rozwojowi, promocji, integracji i upowszechnianiu nauki oraz przyczynia
się do rozwoju edukacji i wzbogacania kultury narodowej.
2.
Do zadań Akademii należy w szczególności:
1)
prowadzenie działalności naukowej;
2)
wspieranie rozwoju młodych naukowców w rozumieniu art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce ;
3)
kształcenie w szkole doktorskiej, na studiach podyplomowych i w innych formach kształcenia
na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce;
4)
formułowanie zasad etyki w nauce;
5)
przedstawianie opinii i programów dotyczących spraw nauki oraz wykorzystywania wyników
działalności naukowej w praktyce;
6)
wykonywanie na wniosek Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, Marszałka Sejmu lub Senatu,
ministrów lub centralnych organów administracji rządowej lub z inicjatywy własnej
opinii, ocen, ekspertyz i prognoz dotyczących spraw istotnych dla planowania i realizacji
polityki państwa;
7)
opiniowanie projektów aktów normatywnych dotyczących nauki, jej zastosowań oraz kształcenia;
8)
współpraca z uczelniami, federacjami podmiotów systemu szkolnictwa wyższego i nauki,
Centrum Łukasiewicz i instytutami działającymi w ramach Sieci Badawczej Łukasiewicz,
instytutami badawczymi oraz towarzystwami naukowymi, w szczególności w zakresie działalności
naukowej;
9)
współpraca ze środowiskiem społeczno-gospodarczym w zakresie działalności naukowej
w celu wdrożenia jej wyników;
10)
rozwijanie międzynarodowej współpracy naukowej przez tworzenie konsorcjów naukowych
i prowadzenie projektów badawczych wspólnie z partnerami zagranicznymi;
11)
uczestnictwo w międzynarodowych organizacjach naukowych i programach badawczych oraz
współdziałanie z zagranicznymi instytucjami naukowymi;
12)
zawieranie z międzynarodowymi organizacjami naukowymi i zagranicznymi instytucjami
naukowymi umów o współpracy naukowej.
3.
Zadania określone w ust. 2 pkt 1-3 i 8-10 wykonują jednostki naukowe Akademii, a zadania
określone w ust. 2 pkt 4-7, 11 i 12 wykonują organy i korporacja uczonych Akademii.
Art. 3.
1.
Akademia ma osobowość prawną.
2.
Siedzibą Akademii jest miasto stołeczne Warszawa.
3.
Akademia używa pieczęci okrągłej z wizerunkiem godła Rzeczypospolitej Polskiej pośrodku
i nazwą „Polska Akademia Nauk” w otoku.
Art. 4.
1.
Zakres i tryb działania organów Akademii oraz korporacji uczonych ustala statut Akademii.
2.
Statut i jego zmiany uchwala Zgromadzenie Ogólne Akademii. Uchwały te podlegają zatwierdzeniu
przez Prezesa Rady Ministrów.
Art. 5.
1.
Prezes Rady Ministrów sprawuje nadzór nad Akademią, w tym nad jednostkami naukowymi
oraz innymi jednostkami organizacyjnymi Akademii w zakresie zgodności działania ich
organów z przepisami ustawy, statutem Akademii lub statutami jednostek naukowych,
z wyłączeniem gospodarki finansowej. Prezes Akademii przedstawia Prezesowi Rady Ministrów
roczne sprawozdanie z działalności Akademii oraz ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki roczne sprawozdanie finansowe wraz ze sprawozdaniem z badania.
2.
Prezes Rady Ministrów może uchylić uchwałę organów Akademii, niedotyczącą prowadzenia
badań naukowych i prac rozwojowych, w przypadku stwierdzenia jej niezgodności z przepisami
ustawy lub statutem Akademii. Wniosek w sprawie uchylenia uchwały organów Akademii,
dotyczącej gospodarki finansowej, składa do Prezesa Rady Ministrów minister właściwy
do spraw szkolnictwa wyższego i nauki. Uchylenie uchwały następuje w drodze decyzji
administracyjnej, w terminie 3 miesięcy od dnia powzięcia wiadomości o podjęciu uchwały.
31)Dodany przez art. 44 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695), która weszła w życie z dniem 18 kwietnia 2020 r..
W przypadkach uzasadnionych nadzwyczajnymi okolicznościami zagrażającymi życiu lub
zdrowiu członków Akademii, osób działających lub uczestniczących w pracach organów
lub korporacji uczonych Akademii lub pracowników jednostek naukowych Akademii, minister
właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w drodze rozporządzenia, może czasowo
ograniczyć lub czasowo zawiesić funkcjonowanie korporacji uczonych lub jednostek naukowych
Akademii na obszarze kraju lub jego części, uwzględniając stopień zagrożenia na danym
obszarze.
Art. 6.
(uchylony)
Rozdział 2
Członkowie Akademii
Art. 7.
1.
Członkowie Akademii są wybierani przez Zgromadzenie Ogólne Akademii spośród uczonych,
którzy wyróżniają się szczególnym dorobkiem naukowym i autorytetem w środowisku naukowym
oraz posiadają nieposzlakowaną opinię.
2.
Kandydatem na członka Akademii może zostać osoba, która uzyskała pisemne rekomendacje:
1)
trzech członków Akademii lub
2)
rady naukowej instytutu naukowego lub instytutu badawczego posiadającego prawo nadawania
stopnia naukowego doktora habilitowanego, lub
3)
senatu uczelni posiadającej uprawnienie do nadawania stopnia doktora habilitowanego,
lub
4)
pięciu osób, które wyróżniają się szczególnym dorobkiem naukowym i autorytetem, wśród
których co najmniej jedna osoba jest zatrudniona za granicą na stanowisku profesora
lub równorzędnym, a pozostałe posiadają tytuł profesora nadany w Rzeczypospolitej
Polskiej.
3.
Tryb zgłaszania kandydatów wraz z rekomendacjami oraz sposób i tryb wyboru członków
Akademii określa regulamin uchwalony przez Zgromadzenie Ogólne Akademii.
Art. 8.
1.
W skład Akademii wchodzą członkowie krajowi: rzeczywiści i korespondenci oraz członkowie
zagraniczni.
2.
Członkiem krajowym może zostać osoba posiadająca obywatelstwo polskie.
3.
Członkiem zagranicznym może zostać osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego albo
osoba posiadająca obywatelstwo polskie na stałe zamieszkała za granicą i zatrudniona
w zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej.
4.
Członkowie zagraniczni nie mogą pełnić w Akademii funkcji z wyboru.
5.
Członek krajowy, który zrzekł się obywatelstwa polskiego, może uzyskać status członka
zagranicznego Akademii w drodze uchwały Zgromadzenia Ogólnego Akademii w trybie określonym
w regulaminie, o którym mowa w art. 7 ust. 3.
6.
Członek zagraniczny, który otrzymał obywatelstwo polskie, może uzyskać status członka
krajowego Akademii w drodze uchwały Zgromadzenia Ogólnego Akademii w trybie określonym
w regulaminie, o którym mowa w art. 7 ust. 3.
Art. 9.
1.
Członkostwo Akademii jest dożywotnie.
2.
Członek Akademii traci status członka w razie skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo
umyślne lub przestępstwo skarbowe.
3.
Członek Akademii może być pozbawiony statusu członka w razie naruszenia zasad etyki
w nauce. Uchwałę w tej sprawie podejmuje Zgromadzenie Ogólne Akademii większością
dwóch trzecich głosów.
4.
Członek Akademii może zrezygnować z członkostwa.
5.
Tryb utraty członkostwa, pozbawienia statusu członka lub rezygnacji z członkostwa
Akademii określa regulamin, o którym mowa w art. 7 ust. 3.
Art. 10.
Liczbę członków krajowych Akademii ustala się na nie więcej niż trzystu pięćdziesięciu.
Art. 11.
1.
Członek krajowy Akademii uczestniczy w realizacji ustawowych zadań Akademii, w szczególności:
1)
bierze udział w pracach Zgromadzenia Ogólnego Akademii, właściwego wydziału, oddziału,
komitetu naukowego i problemowego;
2)
przyczynia się do upowszechniania wyników nauki.
2.
Członek krajowy Akademii może uczestniczyć w pracach rady naukowej instytutu naukowego
Akademii.
3.
Członek krajowy Akademii składa corocznie sprawozdanie ze swojej działalności wiceprezesowi
Akademii nadzorującemu pracę wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową
członka Akademii.
4.
Członek krajowy Akademii, który ukończył 70. rok życia, otrzymuje status członka-seniora.
Członek Akademii posiadający status członka-seniora może brać udział w pracach Akademii
bez biernego prawa wyborczego w ramach funkcji, które są wykonywane na podstawie stosunku
pracy, oraz nie może brać udziału w pracach rad kuratorów, o których mowa w art. 28
ust. 3.
5.
Członek Akademii, który uzyska status członka-seniora w trakcie pełnienia funkcji
z wyboru w Akademii, pełni swoją funkcję do końca kadencji.
Art. 12.
1.
Członek krajowy Akademii otrzymuje miesięczne uposażenie, które jest świadczeniem
niezależnym od dochodów pobieranych z innych źródeł. Uposażenie to nie jest uwzględniane
przy ustalaniu wysokości emerytury lub renty oraz nie ma wpływu na zawieszenie albo
zmniejszenie emerytury lub renty.
2.
Jeżeli członek krajowy Akademii nie wykonuje bez usprawiedliwionej przyczyny obowiązków
określonych w art. 11 ust. 1 i 3, Prezes Akademii, na wniosek wiceprezesa Akademii
nadzorującego pracę wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową członka
Akademii, może zawiesić wypłatę uposażenia. Od decyzji o zawieszeniu wypłaty przysługuje
odwołanie do Prezydium Akademii.
3.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
wysokość uposażenia, o którym mowa w ust. 1, uwzględniając zakres obowiązków realizowanych
przez członków Akademii.
Rozdział 3
Organy Akademii
Art. 13.
Organami Akademii są:
1)
Zgromadzenie Ogólne Akademii;
2)
Prezydium Akademii;
3)
Prezes Akademii;
4)
Kanclerz Akademii.
Art. 14.
1.
Najwyższym organem Akademii jest Zgromadzenie Ogólne Akademii.
2.
W Zgromadzeniu Ogólnym Akademii biorą udział, z głosem stanowiącym, członkowie krajowi
Akademii.
3.
Uchwały Zgromadzenia Ogólnego Akademii są podejmowane zwykłą większością głosów w
obecności co najmniej połowy liczby członków krajowych, jeżeli statut Akademii nie
stanowi inaczej.
Art. 15.
1.
Zgromadzenie Ogólne Akademii określa kierunki działania Akademii i sprawuje nadzór
nad całokształtem jej działalności, podejmując w tym zakresie uchwały wiążące inne
organy Akademii.
2.
Zgromadzenie Ogólne Akademii w szczególności:
1)
wybiera członków Akademii;
2)
wybiera Prezesa Akademii spośród członków krajowych Akademii;
3)
wybiera wiceprezesów Akademii spośród członków krajowych reprezentujących odrębne
specjalności naukowe; kandydatów na te stanowiska zgłasza Prezes Akademii;
4)
przyjmuje roczne sprawozdania finansowe wraz ze sprawozdaniem z badania oraz sprawozdania
ze statutowej działalności Akademii przedstawiane przez Prezesa Akademii;
5)
przyjmuje wyniki audytów wraz ze sposobem realizacji zaleceń przedstawione przez Prezesa
Akademii;
6)
może powoływać doraźne lub stałe komisje do przygotowania projektów uchwał Zgromadzenia
Ogólnego Akademii w sprawach określonych w uchwale o powołaniu komisji;
7)
wybiera komisję rewizyjną;
8)
wyznacza strategiczne kierunki rozwoju Akademii;
9)
wybiera komisję do spraw etyki w nauce;
10)
uchwala kodeks etyki pracownika naukowego przedstawiony przez komisję do spraw etyki
w nauce.
3.
Zgromadzenie Ogólne Akademii uchwala regulamin wyborów Prezesa i wiceprezesów Akademii,
określając tryb i zasady zgłaszania kandydatów, przeprowadzania wyborów oraz dodatkowych
wyborów w trakcie kadencji.
4.
Zgromadzenie Ogólne Akademii może wypowiadać się w sprawach istotnych dla Narodu i
Państwa.
Art. 16.
1.
Zgromadzeniu Ogólnemu Akademii przewodniczy Prezes Akademii.
2.
Prezes Akademii zwołuje sesje Zgromadzenia Ogólnego Akademii co najmniej dwa razy
w roku.
3.
Na wniosek co najmniej jednej piątej liczby członków krajowych Akademii, Prezes Akademii
zwołuje sesję Zgromadzenia Ogólnego Akademii, nie później jednak niż w terminie 30
dni od dnia otrzymania wniosku.
Art. 17.
1.
W skład Prezydium Akademii wchodzą:
1)
Prezes Akademii;
2)
wiceprezesi Akademii;
3)
po jednym przedstawicielu każdego z wydziałów, wybranym przez Zgromadzenie Ogólne
Akademii;
4)
prezesi oddziałów Akademii;
5)
przedstawiciel dyrektorów jednostek naukowych Akademii;
6)
przewodniczący rad kuratorów;
7)
Kanclerz Akademii.
2.
Prezes Akademii jest przewodniczącym jej Prezydium.
3.
Na posiedzenia Prezydium Akademii mogą być zapraszani z głosem doradczym przedstawiciele
organów administracji rządowej, których zakres działalności związany jest z funkcjonowaniem
Akademii oraz przedstawiciele komisji parlamentarnych właściwych ze względu na zakres
działalności Akademii.
Art. 18.
1.
Kadencja Prezydium Akademii trwa 4 lata i rozpoczyna się z początkiem roku kalendarzowego.
2.
W razie zmian w składzie osobowym Prezydium Akademii w trakcie trwania kadencji, okres
pełnienia funkcji przez nowo wybrane osoby kończy się z upływem kadencji tego Prezydium.
3.
Prezydium Akademii podejmuje uchwały zwykłą większością głosów w obecności co najmniej
połowy składu prezydium.
Art. 19.
1.
Prezydium Akademii w okresie między sesjami Zgromadzenia Ogólnego Akademii wykonuje
zadania określone w art. 15 ust. 1 oraz sprawuje nadzór nad wykonywaniem zadań przez
jednostki naukowe i inne jednostki organizacyjne Akademii w sposób zgodny z przepisami
ustawy, statutem Akademii i uchwałami Zgromadzenia Ogólnego Akademii. W tym zakresie
Prezydium Akademii wydaje odpowiednie zalecenia.
2.
Prezydium Akademii:
1)
określa programy rozwoju Akademii oraz dokonuje oceny stopnia ich realizacji;
2)
uchwala propozycje dotyczące projektu budżetu państwa w zakresie przewidzianym dla
Akademii w części budżetu państwa, której dysponentem jest minister właściwy do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki;
3)
uchwala plany finansowe Akademii i rozpatruje sprawozdania z ich wykonania;
4)
rozpatruje opinie, oceny, ekspertyzy i prognozy, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt
6, przedstawiane w imieniu Akademii;
5)
uchwala program sesji Zgromadzenia Ogólnego Akademii;
6)
opiniuje projekty ustaw dotyczących nauki i kształcenia;
7)
podejmuje uchwały w sprawach zastrzeżonych w ustawie i statucie Akademii do właściwości
Prezydium Akademii.
Art. 20.
Prezydium Akademii może powoływać na czas określony komisje i zespoły doradcze. Komisje
i zespoły doradcze działają nie dłużej niż do końca kadencji Prezydium Akademii.
Art. 20a2)Dodany przez art. 44 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; w brzmieniu ustalonym przez art. 53 pkt 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. poz. 1086), która weszła w życie z dniem 24 czerwca 2020 r..
Posiedzenia organów Akademii, o których mowa w art. 13 pkt 1 i 2, oraz komisji i zespołów
doradczych, o których mowa w art. 20, mogą być przeprowadzane przy użyciu środków
komunikacji elektronicznej, zapewniających w szczególności:
1)
transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
2)
wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia
mogą wypowiadać się w jego toku
- z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa.
Art. 21.
1.
Prezes i wiceprezesi Akademii są wybierani na 4 lata i mogą pełnić swoje funkcje nie
dłużej niż przez dwie pełne kadencje. Na podstawie dokonanego wyboru Prezes Rady Ministrów
dokonuje aktu powołania Prezesa i wiceprezesów Akademii.
2.
Jeżeli z upływem kadencji Prezes Akademii nie zostanie wybrany, dotychczasowy Prezes
oraz wiceprezesi Akademii pełnią nadal swoje funkcje do czasu nowych wyborów, jednak
nie dłużej niż przez 6 miesięcy.
3.
W przypadku zmian na stanowiskach Prezesa lub wiceprezesów Akademii w trakcie kadencji
okres pełnienia funkcji przez nowo wybrane osoby kończy się z upływem tej kadencji.
4.
Prezes Akademii ustala zakres zadań wiceprezesów Akademii, w którym zastępują oni
Prezesa Akademii oraz wyznacza wiceprezesa, który pełni funkcję Prezesa w czasie jego
nieobecności trwającej nie dłużej niż 6 miesięcy.
5.
W przypadku nieobecności Prezesa Akademii wiążącej się z trwałą niezdolnością do wykonywania
przez niego funkcji wiceprezes Akademii wskazany w trybie ust. 4 ogłasza wybory uzupełniające
i zwołuje Zgromadzenie Ogólne Akademii.
6.
Prezes i wiceprezesi Akademii w trakcie trwania kadencji nie mogą pełnić funkcji dyrektora
lub zastępcy dyrektora w jednostce naukowej Akademii oraz funkcji rektora lub funkcji
kierowniczej w uczelni.
Art. 22.
1.
Prezes Akademii kieruje działalnością Akademii i składa w jej imieniu oświadczenia
woli w sprawach niezastrzeżonych dla Kanclerza Akademii.
2.
Oświadczenia woli w sprawach mających konsekwencje finansowe Prezes Akademii składa
łącznie z Kanclerzem Akademii.
3.
Prezes Akademii sprawuje bieżący nadzór nad jednostkami naukowymi Akademii i innymi
jednostkami organizacyjnymi Akademii oraz koordynuje pracę wydziałów Akademii, o których
mowa w art. 27 pkt 1.
4.
Prezes Akademii, w zakresie określonym w ustawie, ma prawo wydawania decyzji administracyjnych.
Od decyzji wydanych przez Prezesa Akademii przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie
sprawy w trybie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego.
5.
Prezes Akademii może w razie potrzeby powoływać komisje i zespoły doradcze w składzie
i na czas przez niego określony, ale nie dłużej niż do końca kadencji Prezesa Akademii.
Art. 23.
1.
Kanclerza Akademii powołuje Prezes Rady Ministrów na wniosek Prezesa Akademii.
2.
Sposób wyboru kandydata na Kanclerza Akademii określa regulamin uchwalony przez Prezydium
Akademii.
3.
Kanclerz Akademii sprawuje funkcję przez 4 lata w pełnym wymiarze czasu pracy.
4.
Kadencja Kanclerza Akademii odpowiada kadencji Prezesa Akademii.
5.
W przypadku zmiany na stanowisku Kanclerza Akademii w trakcie kadencji okres pełnienia
funkcji przez nowo wybraną osobę kończy się z upływem tej kadencji.
6.
Kanclerz Akademii nie może:
1)
jednocześnie pełnić w Akademii innej funkcji pochodzącej z wyboru;
2)
podejmować dodatkowego zatrudnienia bez zgody Prezesa Akademii.
7.
Kanclerz Akademii prowadzi gospodarkę finansową Akademii w zakresie określonym w ustawie,
statucie Akademii oraz przez Prezesa Akademii.
8.
Kanclerz Akademii za swoją działalność odpowiada przed Prezesem Akademii.
Art. 24.
1.
Kanclerz Akademii składa, w imieniu Akademii, oświadczenia woli w zakresie zarządzania
majątkiem i w zakresie budżetu Akademii oraz odpowiada za gospodarowanie mieniem i
wynik finansowy działalności Akademii. Kanclerz Akademii odpowiada za gospodarowanie
mieniem Akademii zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 72 ust. 1.
2.
(uchylony)
3.
Na zasadach określonych w art 38-41 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym dokonanie przez Akademię czynności prawnej w zakresie rozporządzenia składnikami
aktywów trwałych oraz dokonanie przez uczelnię publiczną czynności prawnej w zakresie
oddania tych składników do korzystania innemu podmiotowi, na okres dłuższy niż 180
dni w roku kalendarzowym, wymaga zgody Prezesa Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej
Polskiej, w przypadkach gdy wartość rynkowa tych składników albo wartość rynkowa przedmiotu
czynności prawnej, przekracza kwotę 1 000 000 złotych. Zgody nie wymaga dokonanie
czynności prawnych dotyczących składników aktywów trwałych Akademii, w zakresie komercjalizacji
wyników badań naukowych, prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami.
4.
(uchylony)
Art. 25.
1.
Prezes Akademii zleca raz na 4 lata przeprowadzenie audytu zewnętrznego działalności
Kancelarii Akademii.
2.
Prezes Rady Ministrów, na wniosek Prezesa Akademii, odwołuje ze stanowiska Kanclerza
Akademii, jeżeli:
1)
audyt zewnętrzny lub państwowe organy kontroli stwierdzą, że narusza on prawo, lub
2)
Prezes Akademii stwierdzi, że Kanclerz Akademii nie wykonuje należycie swoich obowiązków.
3.
W uzasadnionych przypadkach Prezes Akademii może zlecić przeprowadzenie audytu w jednostce
naukowej Akademii lub innej jednostce organizacyjnej Akademii.
4.
Po przeprowadzeniu audytu Prezes Akademii przedkłada niezwłocznie ministrowi właściwemu
do spraw szkolnictwa wyższego i nauki wyniki audytu wraz ze stanowiskiem Prezydium
Akademii.
5.
Prezes Akademii dokonuje wyboru podmiotu uprawnionego do przeprowadzenia audytów w
Akademii lub w jednostce naukowej w trybie przepisów o zamówieniach publicznych.
Art. 26.
1.
Obsługę administracyjną Akademii sprawuje Kancelaria Akademii podlegająca Prezesowi
Akademii.
2.
Bieżącą działalnością Kancelarii Akademii kieruje Kanclerz Akademii.
3.
Szczegółowe zadania Kanclerza Akademii i Kancelarii Akademii określa regulamin uchwalony
przez Prezydium Akademii na wniosek Prezesa Akademii.
4.
Do pracowników Kancelarii Akademii stosuje się przepisy o pracownikach urzędów państwowych.
Rozdział 4
Korporacja uczonych Akademii
Art. 27.
Korporacja uczonych Akademii obejmuje:
1)
wydziały, w liczbie nie większej niż pięć;
2)
oddziały;
3)
komitety naukowe;
4)
komitety problemowe;
5)
akademię młodych uczonych;
6)
komisję do spraw etyki w nauce;
7)
komisję rewizyjną.
Art. 28.
1.
Liczbę oraz nazwy wydziałów Akademii określa jej statut.
2.
Każdy członek Akademii, stosownie do specjalności naukowej, którą reprezentuje, wchodzi
w skład jednego wydziału.
3.
Członkowie Akademii wchodzą w ramach każdego wydziału do rady kuratorów dla instytutów
naukowych lub centrów, o których mowa w art. 57, których działalność naukowa odpowiada
zakresowi działania danego wydziału. Prezes Akademii na wniosek Prezydium Akademii
powołuje w skład każdej z rad kuratorów dwóch wybitnych uczonych reprezentujących
zagraniczne środowisko naukowe oraz po dwóch wybitnych uczonych polskich niebędących
członkami Akademii.
4.
Do zadań rad kuratorów należy:
1)
przeprowadzanie okresowej oceny instytutów naukowych na potrzeby Akademii i jej organów,
w tym wyznaczanie krajowych i międzynarodowych audytorów i rozpatrywanie ich raportów;
2)
występowanie do Prezesa Akademii z wnioskami o utworzenie, połączenie, podział, reorganizację,
przekształcenie albo likwidację instytutu naukowego;
3)
przeprowadzanie konkursów na stanowisko dyrektora instytutu naukowego, w tym powoływanie
komisji konkursowej;
4)
dokonywanie oceny komitetów naukowych.
5.
Rada kuratorów właściwego wydziału wybiera ze swojego grona przewodniczącego i jego
zastępcę. Kadencja przewodniczącego rady kuratorów i jego zastępcy trwa 4 lata. Na
podstawie dokonanego wyboru Prezes Akademii nawiązuje stosunek pracy z przewodniczącym
i zastępcą przewodniczącego rady kuratorów.
6.
Sposób funkcjonowania rady kuratorów oraz tryb wyboru jej przewodniczącego i jego
zastępcy określa regulamin uchwalony przez radę kuratorów.
Art. 29.
Nadzór nad pracami wydziału sprawuje wiceprezes Akademii, wskazany przez Prezesa Akademii,
zgodnie ze specjalnością naukową, którą reprezentuje.
Art. 30.
1.
Wydział uczestniczy w wykonywaniu zadań Akademii w dyscyplinach naukowych objętych
zakresem jego działania.
2.
Wydział koordynuje działalność instytutów naukowych objętych zakresem jego działania,
w szczególności opiniuje wnioski z okresowej oceny instytutów naukowych Akademii,
o której mowa w art. 28 ust. 4 pkt 1, oraz współdziała z Kancelarią Akademii w zakresie
zapewnienia nieruchomości dla istniejących i nowo tworzonych jednostek naukowych i
innych jednostek organizacyjnych Akademii.
3.
Wydział koordynuje i nadzoruje działalność komitetów naukowych objętych zakresem jego
działania.
4.
Do podejmowania uchwał wydziału stosuje się przepisy art. 14 ust. 3.
Art. 31.
1.
Oddział może być utworzony w celu wykonywania zadań Akademii w określonym regionie
kraju.
2.
W skład oddziału wchodzą członkowie krajowi mający miejsce zamieszkania lub zatrudnienia
w danym regionie kraju oraz inni członkowie krajowi deklarujący chęć uczestniczenia
w pracach oddziału.
3.
Utworzenie i likwidacja oddziału wymaga uchwały Zgromadzenia Ogólnego Akademii, zatwierdzonej
przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
4.
Organami oddziału są: prezes oddziału i prezydium oddziału.
5.
W skład prezydium oddziału wchodzą: prezes oddziału, jego zastępcy oraz inne osoby
wybrane przez członków, o których mowa w ust. 2.
6.
Zgromadzenie członków oddziału wybiera na 4-letnią kadencję prezydium i prezesa oddziału.
Tryb wyboru prezydium i prezesa oddziału określa regulamin uchwalony przez zgromadzenie
członków oddziału. Na podstawie dokonanego wyboru Prezes Akademii nawiązuje stosunek
pracy z prezesem oddziału.
7.
Prezes oddziału może pełnić swoją funkcję nie dłużej niż przez dwie kadencje.
8.
Organizację i szczegółowy zakres działania oddziału oraz zadania jego organów, o których
mowa w ust. 4, określa statut oddziału uchwalony przez Prezydium Akademii.
9.
Do zakresu działania oddziału należy w szczególności:
1)
integracja życia naukowego i współpraca ze wszystkimi instytucjami naukowymi w określonym
regionie kraju;
2)
współdziałanie z organami samorządu terytorialnego i organami administracji rządowej
w województwie, w szczególności przez wykonywanie ekspertyz na rzecz tych organów;
3)
pozyskiwanie środków europejskich i innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych
na rzecz realizacji badań naukowych i prac rozwojowych, w szczególności dotyczących
tematyki regionalnej;
4)
inicjowanie i prowadzenie międzynarodowej współpracy naukowej z regionami państw członkowskich
Unii Europejskiej oraz z innymi krajami sąsiadującymi z Rzecząpospolitą Polską;
5)
upowszechnianie i promocja działalności naukowej;
6)
współpraca z Kancelarią Akademii w zakresie gospodarowania nieruchomościami.
10.
Obsługę administracyjną oddziału sprawuje Kancelaria Akademii.
Art. 32.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
wysokość wynagrodzenia prezesów oddziałów oraz przewodniczących i wiceprzewodniczących
rad kuratorów, uwzględniając kwalifikacje poszczególnych osób, pełnione funkcje oraz
zakres realizowanych przez nie obowiązków.
Art. 33.
Komitet naukowy jest samorządną reprezentacją dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin
naukowych służącą integrowaniu uczonych z całego kraju.
Art. 34.
Zgromadzenie Ogólne Akademii tworzy komitety naukowe, wskazując wydziały, z którymi
one współpracują.
Art. 35.
1.
W skład komitetu naukowego wchodzą członkowie krajowi Akademii zgodnie z ich specjalnością
naukową oraz osoby wybrane przez właściwe środowisko naukowe.
2.
Organami komitetu naukowego są: przewodniczący komitetu naukowego oraz prezydium komitetu
naukowego.
3.
W skład prezydium komitetu naukowego wchodzą: przewodniczący komitetu naukowego, jego
zastępcy oraz inne osoby, wybrane przez członków komitetu naukowego.
4.
Przewodniczącego komitetu naukowego powołuje Prezydium Akademii.
5.
Komitet naukowy może powołać do swojego składu specjalistów z różnych dziedzin życia
gospodarczego i społecznego oraz praktycznego zastosowania nauki.
6.
Kadencja komitetu naukowego i jego organów trwa 4 lata i rozpoczyna się od dnia pierwszego
zebrania w nowo wybranym składzie.
7.
Przewodniczący komitetu naukowego może pełnić tę funkcję nie dłużej niż przez dwie
kolejne kadencje.
8.
Przewodniczący komitetu naukowego, który nie jest członkiem Akademii, uczestniczy
w zebraniach właściwego wydziału, bez głosu stanowiącego.
9.
Tryb wyboru członków komitetu naukowego i jego organów określa regulamin uchwalony
przez Prezydium Akademii.
Art. 36.
1.
Do zadań komitetu naukowego należy w szczególności:
1)
rozważanie istotnych problemów reprezentowanej dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin
naukowych oraz organizowanie w tym celu debat, dyskusji i konferencji naukowych;
2)
upowszechnianie wyników debat, dyskusji i konferencji naukowych, o których mowa w
pkt 1;
3)
przeprowadzanie ocen stanu i potrzeb reprezentowanej dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin
naukowych oraz instytucji naukowych, z ich własnej inicjatywy lub na wniosek jednego
z organów Akademii;
4)
przygotowywanie opinii, ocen, ekspertyz i prognoz naukowych dotyczących reprezentowanej
dyscypliny lub pokrewnych dyscyplin naukowych;
5)
współpraca z organami i instytutami naukowymi Akademii we wspieraniu rozwoju osób
rozpoczynających karierę naukową;
6)
współdziałanie przy wprowadzaniu w życie i upowszechnianiu wyników działalności naukowej;
7)
dbałość o reprezentatywny wkład nauki polskiej w rozwój nauki w świecie, w tym przez
rozwój współpracy międzynarodowej;
8)
wspólne z innymi komitetami naukowymi przygotowywanie multidyscyplinarnych opracowań
naukowych, z ich własnej inicjatywy lub na wniosek jednego z organów Akademii;
9)
ocena wydawnictw naukowych.
2.
Działalność komitetu naukowego podlega ocenie raz w okresie kadencji. Wiceprezes Akademii
nadzorujący prace wydziału, z którym współpracuje komitet naukowy, po upływie 2 lat
od rozpoczęcia kadencji zarządza przeprowadzenie oceny przez radę kuratorów wydziału.
Art. 37.
1.
Komitet problemowy może być utworzony przez Prezydium Akademii na wniosek Prezesa
Akademii.
2.
Uchwała Prezydium Akademii o utworzeniu komitetu problemowego określa jego zadania
i strukturę organizacyjną.
3.
Przewodniczącego oraz członków komitetu problemowego powołuje Prezydium Akademii.
4.
Komitet problemowy może działać przy Prezydium Akademii albo przy wydziale.
Art. 38.
1.
W celu promowania działalności naukowej prowadzonej przez wybitnych młodych przedstawicieli
nauki polskiej tworzy się akademię młodych uczonych.
2.
Szczegółowe zasady wyboru członków i organów akademii młodych uczonych, zakres jej
działania i strukturę organizacyjną określa statut Akademii.
3.
Akademia młodych uczonych liczy nie więcej niż 10% ustawowej liczby członków krajowych
Akademii.
Art. 39.
1.
Komisja do spraw etyki w nauce wyraża opinie w sprawach dotyczących naruszeń zasad
etyki w nauce przez pracownika uczelni, jednostki naukowej Akademii oraz instytutu
badawczego, o którym mowa w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych , w szczególności w postępowaniach prowadzonych przez komisje dyscyplinarne.
2.
Komisja do spraw etyki w nauce może z własnej inicjatywy kierować sprawy dotyczące
naruszeń zasad etyki w nauce przez pracowników, o których mowa w ust. 1, do właściwych
komisji dyscyplinarnych z zaleceniem przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego.
Informację o wynikach takiego postępowania właściwa komisja dyscyplinarna przekazuje
po jego zakończeniu, bez zbędnej zwłoki, do wiadomości komisji do spraw etyki w nauce.
3.
Komisja do spraw etyki w nauce opracowuje kodeks etyki pracownika naukowego oraz prowadzi
działalność mającą na celu upowszechnianie standardów rzetelności badań naukowych.
4.
Kadencja komisji do spraw etyki w nauce trwa 4 lata i odpowiada kadencji organów Akademii.
Art. 40.
1.
W skład komisji do spraw etyki w nauce wchodzi nie więcej niż dziewięć osób reprezentujących
środowisko nauki i szkolnictwa wyższego w Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Komisja do spraw etyki w nauce wybiera swojego przewodniczącego na pierwszym posiedzeniu.
3.
Komisja do spraw etyki w nauce orzeka w zespołach trzyosobowych.
4.
Skład zespołu orzekającego oraz przewodniczącego zespołu ustala przewodniczący komisji
do spraw etyki w nauce.
5.
Obsługę administracyjną komisji do spraw etyki w nauce sprawuje Kancelaria Akademii.
6.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
tryb wyboru członków komisji do spraw etyki w nauce oraz tryb jej prac i sposób wykorzystania
wiążących opinii komisji oraz sposób finansowania, mając na uwadze zapewnienie jej
sprawnego działania.
Art. 41.
1.
Komisja rewizyjna kontroluje działalność finansową i gospodarczą Akademii.
2.
Skład komisji rewizyjnej oraz szczegółowy zakres jej działalności określa statut Akademii.
Art. 41a3)Dodany przez art. 44 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; w brzmieniu ustalonym przez art. 53 pkt 2 ustawy wymienionej jako druga w odnośniku 2..
Posiedzenia gremiów kolegialnych podmiotów, o których mowa w art. 27 pkt 1 i 2, oraz
posiedzenia podmiotów, o których mowa w art. 27 pkt 3-7, mogą być przeprowadzane przy
użyciu środków komunikacji elektronicznej, zapewniających w szczególności:
1)
transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
2)
wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia
mogą wypowiadać się w jego toku
- z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa.
Rozdział 5
Jednostki naukowe i inne jednostki organizacyjne Akademii
Art. 42.
Podstawową jednostką naukową Akademii jest instytut naukowy, zwany dalej „instytutem”.
Art. 43.
Instytut tworzy się, jeżeli:
1)
istnieje potrzeba prowadzenia w sposób ciągły działalności naukowej, która ze względu
na swój zakres, skalę lub charakter nie może być prowadzona przez inne podmioty, o
których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, oraz do prowadzenia tej działalności jest potrzebna znaczna koncentracja pracowników
naukowych oraz odpowiednia aparatura badawcza;
2)
zostanie zapewniona niezbędna liczba pracowników, nie mniejsza niż 12 w przeliczeniu
na pełny wymiar czasu pracy, o kwalifikacjach odpowiednich do prowadzenia działalności
naukowej;
3)
zapewniono odpowiednie lokale, wyposażenie i środki finansowe.
Art. 44.
Uchwałę o utworzeniu instytutu podejmuje Prezydium Akademii, na wniosek Prezesa Akademii
złożony po zasięgnięciu opinii wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową
instytutu. Utworzenie instytutu wymaga zgody ministra właściwego do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki, o którą występuje Prezes Akademii.
Art. 45.
1.
Akademia wyposaża tworzony instytut ze swojego mienia w środki niezbędne do prowadzenia
działalności określonej w statucie instytutu. Czynność ta nie wymaga zgody, o której
mowa w art. 38-41 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
2.
Wyposażenie, o którym mowa w ust. 1, polegające na przeniesieniu prawa własności nieruchomości
lub prawa użytkowania wieczystego gruntu, następuje w drodze decyzji administracyjnej
Prezesa Akademii. Decyzja Prezesa Akademii stanowi podstawę do dokonania odpowiednich
wpisów w księdze wieczystej.
3.
Prezes Akademii informuje ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania
przestrzennego oraz mieszkalnictwa o przeniesieniu prawa własności lub prawa użytkowania
wieczystego nieruchomości, o których mowa w ust. 2, w terminie miesiąca od dnia, w
którym decyzja Prezesa Akademii stała się ostateczna.
Art. 46.
1.
Instytut występuje w stosunkach prawnych we własnym imieniu i działa na własny rachunek.
2.
W imieniu instytutu oświadczenia woli składa dyrektor lub upoważniona przez niego
osoba.
3.
Instytut nie odpowiada za zobowiązania Akademii, a Akademia nie odpowiada za zobowiązania
instytutu.
Art. 47.
1.
Nazwa instytutu zawiera zwrot „Polskiej Akademii Nauk”.
2.
Instytut używa pieczęci okrągłej z wizerunkiem godła Rzeczypospolitej Polskiej pośrodku
i nazwą instytutu w otoku.
Art. 48.
1.
Instytut nabywa osobowość prawną z chwilą wpisu do rejestru instytutów Polskiej Akademii
Nauk, zwanego dalej „rejestrem”.
2.
Wpis do rejestru wywołuje takie same skutki prawne, jak wpis do Krajowego Rejestru
Sądowego.
Art. 49.
1.
Rejestr prowadzi Akademia.
2.
Wnioski o wpis do rejestru składają:
1)
wiceprezes Akademii nadzorujący prace wydziału właściwego ze względu na specjalność
naukową instytutu - o wpis instytutu;
2)
dyrektor instytutu - o wykreślenie instytutu włączonego, połączonego lub podzielonego
albo o dokonanie zmiany wpisu;
3)
likwidator instytutu - o wykreślenie instytutu.
3.
Wpis do rejestru lub odmowa wpisu następuje w drodze decyzji administracyjnej Prezesa
Akademii.
4.
Rejestr jest jawny. Nie można zasłaniać się nieznajomością danych zamieszczonych w
rejestrze, chyba że osoba dowiedzie, że przy zachowaniu należytej staranności nie
mogła się o nich dowiedzieć.
5.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia:
1)
sposób i formę prowadzenia rejestru,
2)
dane, jakie musi zawierać wniosek o wpis do rejestru,
3)
nazwy rubryk rejestru,
4)
tryb dokonywania wpisów i zmian w rejestrze,
5)
warunki wykreślenia instytutu z rejestru,
6)
sposób i tryb wydawania z rejestru odpisów i wyciągów
- z zachowaniem zasady przejrzystości i dostępności do danych zawartych w rejestrze.
Art. 50.
1.
Do zadań instytutu należy prowadzenie działalności naukowej, w szczególności istotnej
dla rozwoju kraju, upowszechnianie oraz wdrażanie wyników tej działalności.
2.
Instytut może organizować pracownie gościnne w celu prowadzenia działalności naukowej
przez pracowników uczelni i innych podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
3.
Instytut może prowadzić:
1)
kształcenie w szkole doktorskiej i na studiach podyplomowych,
2)
inne formy kształcenia związane z działalnością instytutu
- na zasadach określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
4.
Wynik ewaluacji jakości działalności naukowej instytutu, o której mowa w art. 265 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, stanowi podstawę stwierdzenia zgodności działalności instytutu z kierunkami, o których
mowa w art. 15 ust. 2 pkt 8, oraz prawidłowości realizacji zadań przez instytut.
Art. 51.
1.
Statut instytutu uchwala rada naukowa instytutu. Statut zatwierdza Prezes Akademii
po zaopiniowaniu przez wydział właściwy ze względu na specjalność naukową instytutu.
W tym samym trybie dokonuje się zmian statutu. Nowo utworzonemu instytutowi statut
nadaje Prezes Akademii po zaopiniowaniu przez wydział właściwy ze względu na specjalność
naukową instytutu.
2.
Statut instytutu określa w szczególności jego zadania i strukturę organizacyjną.
Art. 52.
Organami instytutu są dyrektor i rada naukowa.
Art. 53.
1.
Instytutem kieruje dyrektor.
2.
Dyrektor uczestniczy w zebraniach wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową
instytutu, z głosem stanowiącym, z wyjątkiem spraw dotyczących zgłaszania lub popierania
kandydatów na członków Akademii.
3.
Prezes Akademii powołuje na dyrektora instytutu osobę wybraną w drodze konkursu. Kandydat
na dyrektora jest wyłaniany spośród osób posiadających co najmniej stopień naukowy
doktora. Kandydatem na dyrektora instytutu może być także obywatel innego państwa
lub obywatel polski, który uzyskał za granicą stopień naukowy lub stopień w zakresie
sztuki, o którym mowa w art. 328 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
i nauce, albo stopień uznany za równoważny z polskim stopniem zgodnie z art. 328 ust. 3 tej
ustawy.
4.
Kandydata na dyrektora instytutu wyłania komisja powołana przez radę kuratorów wydziału
właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu.
5.
Jeżeli osoba powołana na dyrektora nie jest pracownikiem instytutu, Prezes Akademii
nawiązuje z nią, na czas pełnienia funkcji dyrektora, stosunek pracy na stanowisku
pracownika naukowego zgodnie z art. 89 ust. 1-3, 5-6 i 8.
6.
Dyrektor instytutu pełni swoją funkcję przez 4 lata w pełnym wymiarze czasu pracy.
Ta sama osoba może pełnić funkcję dyrektora instytutu nie dłużej niż przez dwa następujące
po sobie okresy czteroletnie.
7.
Prezes Akademii, na wniosek rady naukowej, może wyrazić zgodę na przystąpienie do
konkursu na kolejne cztery lata osobie, która pełniła funkcję dyrektora przez dwa
następujące po sobie okresy.
8.
Prezes Akademii może, na wniosek wiceprezesa Akademii nadzorującego prace wydziału
właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu, odwołać dyrektora instytutu
przed upływem okresu, o którym mowa w ust. 6, jeżeli narusza on prawo lub nie wykonuje
należycie swoich obowiązków, co stwierdza rada naukowa lub rada kuratorów działająca
w ramach wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu w toku dokonywanej
oceny działalności instytutu. Odwołanie z funkcji dyrektora instytutu nie narusza
trwającego stosunku pracy, z zastrzeżeniem ust. 5.
9.
Liczbę, sposób powoływania i odwoływania zastępców dyrektora oraz zakres ich zadań
określa statut instytutu.
10.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy tryb przeprowadzania konkursu, o którym mowa w ust. 3, skład i zadania
komisji konkursowej, sposób ogłaszania konkursu, tryb postępowania komisji konkursowej
i sposób wyłaniania przez nią kandydatów na stanowisko dyrektora, z zachowaniem zasady
jawności i przejrzystości tej procedury.
Art. 54.
1.
Dyrektor instytutu kieruje bieżącą działalnością instytutu, odpowiada za gospodarowanie
mieniem zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 72 ust. 1, oraz odpowiada za wynik
finansowy działalności instytutu.
1a.
Dyrektor tworzy szkoły doktorskie.
2.
Dyrektor rozporządza składnikami aktywów trwałych instytutu. Do czynności prawnych
dotyczących składników aktywów trwałych instytutu, w zakresie komercjalizacji wyników
badań naukowych, prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami, nie stosuje
się przepisów art. 38-41 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym.
3.
Przed wystąpieniem o zgodę w trybie wskazanym w ust. 2, dyrektor instytutu jest obowiązany
uzyskać zgodę Prezesa i Prezydium Akademii.
4.
(uchylony)
5.
Do przysługującego instytutowi prawa użytkowania wieczystego gruntów Skarbu Państwa
stosuje się przepisy art. 77 ust. 1 i 2.
Art. 55.
1.
Rada naukowa instytutu sprawuje bieżący nadzór nad działalnością instytutu, dbając
w szczególności o wysoki poziom jego działalności naukowej i rozwój młodych naukowców
w rozumieniu art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
2.
Rada naukowa instytutu w szczególności:
1)
określa profil instytutu, uwzględniając kierunki rozwoju światowej nauki;
2)
przyjmuje programy badań, współpracy z zagranicznymi instytucjami naukowymi oraz działalności
wydawniczej;
3)
zatwierdza sprawozdania z działalności instytutu;
4)
dokonuje oceny aktywności naukowej pracowników naukowych instytutu;
5)
przeprowadza postępowania w sprawie nadania stopnia doktora lub doktora habilitowanego,
w ramach posiadanych uprawnień;
5a)
ustala programy studiów podyplomowych i programy kształcenia w szkołach doktorskich,
prowadzonych przez instytut;
6)
podejmuje uchwały w innych sprawach zastrzeżonych do kompetencji rady naukowej w ustawie,
statucie Akademii lub statucie instytutu;
7)
uchwala regulamin zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi oraz prawami
własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych;
7a)
wykonuje zadania związane z:
a)
przypisywaniem poziomów Polskiej Ramy Kwalifikacji do kwalifikacji nadawanych po ukończeniu
studiów podyplomowych,
b)
włączeniem do Zintegrowanego Systemu Kwalifikacji kwalifikacji nadawanych po ukończeniu
studiów podyplomowych i innych form kształcenia
- zgodnie z ustawą z dnia 22 grudnia 2015 r. o Zintegrowanym Systemie Kwalifikacji .
8)
(uchylony)
9)
(uchylony)
10)
(uchylony)
Art. 56.
1.
W skład rady naukowej instytutu wchodzą, z głosem stanowiącym:
1)
osoby z tytułem profesora lub stopniem doktora habilitowanego zatrudnione w instytucie
w pełnym wymiarze czasu pracy lub wybierani przez nie przedstawiciele;
2)
członkowie Akademii wskazani do udziału w pracach rady naukowej instytutu przez wydział
właściwy ze względu na specjalność naukową instytutu;
3)
osoby z tytułem profesora, stopniem doktora habilitowanego lub doktora, specjaliści
z różnych dziedzin życia gospodarczego i społecznego oraz praktycznego zastosowania
nauki, niezatrudnione w instytucie albo zatrudnione w nim w niepełnym wymiarze czasu
pracy, wybrane przez osoby wymienione w pkt 1 i 2;
4)
wybrani przedstawiciele innych pracowników naukowych zatrudnionych w instytucie w
pełnym wymiarze czasu pracy;
5)
wybrany przedstawiciel doktorantów, jeżeli instytut prowadzi kształcenie doktorantów;
6)
dyrektor instytutu i jego zastępcy do spraw naukowych;
7)
wskazane przez przewodniczącego centrum, odpowiedniego ze względu na specjalność naukową,
nie więcej niż cztery osoby spoza instytutu wyróżniające się wiedzą i znaczącym dorobkiem
w dyscyplinie objętej zakresem działania instytutu, posiadające co najmniej stopień
doktora.
2.
Statut instytutu określa liczbę członków rady naukowej, jednak nie większą niż pięćdziesiąt
osób, w tym nie mniej niż 30% osób spoza instytutu, udział w niej osób, o których
mowa w ust. 1 pkt 1, 3 i 4, oraz tryb ich wyboru.
3.
Rada naukowa wybiera przewodniczącego i jego zastępców oraz sekretarza. Funkcji tych
nie może pełnić dyrektor instytutu ani jego zastępcy.
4.
Kadencja rady naukowej trwa 4 lata i rozpoczyna się z początkiem roku kalendarzowego.
54)Dodany przez art. 44 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; w brzmieniu ustalonym przez art. 53 pkt 3 ustawy wymienionej jako druga w odnośniku 2..
Posiedzenia rad naukowych mogą być przeprowadzane przy użyciu środków komunikacji
elektronicznej, zapewniających w szczególności:
1)
transmisję posiedzenia w czasie rzeczywistym między jego uczestnikami,
2)
wielostronną komunikację w czasie rzeczywistym, w ramach której uczestnicy posiedzenia
mogą wypowiadać się w jego toku
- z zachowaniem niezbędnych zasad bezpieczeństwa.
Art. 57.
1.
Instytuty współpracują w ramach centrów Akademii, zwanych dalej „centrami”.
2.
W skład centrów mogą także wchodzić uczelnie, instytuty badawcze, o których mowa w
ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, przedsiębiorcy prowadzący badania naukowe i prace rozwojowe oraz zagraniczne instytucje
naukowe.
3.
Centra tworzy Prezydium Akademii, na wniosek Prezesa Akademii, wskazując wydział,
z którym dane centrum współpracuje.
4.
Centra działają na podstawie umów zawartych między podmiotami wchodzącymi w skład
centrów.
5.
Umowa o utworzeniu centrum zawiera w szczególności postanowienia dotyczące:
1)
szczegółowych zadań centrum;
2)
struktury organizacyjnej centrum;
3)
sposobu reprezentacji centrum;
4)
sposobu finansowania zadań centrum i jego organów;
5)
sposobu podejmowania decyzji przez organy centrum;
6)
odpowiedzialności podmiotów wchodzących w skład centrum za zobowiązania majątkowe
centrum.
6.
Do zadań centrów należy:
1)
wspieranie i koordynowanie działalności badawczej instytutów;
2)
inicjowanie i koordynowanie udziału podmiotów, o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce, w międzynarodowych programach badawczych;
3)
inicjowanie organizowania środowiskowych centrów aparaturowych i nadzór nad nimi;
4)
współdziałanie w organizowaniu szkoły doktorskiej;
5)
organizowanie okresowej wymiany pracowników naukowych pomiędzy instytutami a uczelniami;
6)
rozwijanie programów staży podoktorskich w instytutach centrów;
7)
pozyskiwanie i obsługa projektów badawczych międzynarodowych, wspólnych projektów
badawczych krajowych i finansowanych z funduszy europejskich.
7.
Centrum kieruje przewodniczący, wybrany z grona dyrektorów jednostek działających
w ramach danego centrum, po uzyskaniu opinii rady kuratorów wydziału odpowiedniego
ze względu na specjalność naukową.
8.
Do okresu pełnienia funkcji przewodniczącego centrum stosuje się przepisy art. 53
ust. 6.
9.
Dyrektorzy jednostek wchodzących w skład centrum tworzą prezydium centrum. Pracami
prezydium kieruje przewodniczący centrum. Zebrania prezydium centrum odbywają się
nie rzadziej niż raz na 3 miesiące.
10.
Przewodniczący centrum składa corocznie raport z realizacji zadań centrum Prezesowi
Akademii w terminie do dnia 31 stycznia.
Art. 58.
1.
Akademia może utworzyć instytut międzynarodowy na podstawie porozumienia z zagranicznymi
instytucjami lub organizacjami naukowymi. Utworzenie międzynarodowego instytutu, którego
zadania dotyczą bezpieczeństwa kraju, wymaga zgody ministra właściwego do spraw zagranicznych,
Ministra Obrony Narodowej oraz ministra właściwego do spraw wewnętrznych.
2.
Statut instytutu międzynarodowego stanowi integralną część porozumienia, o którym
mowa w ust. 1.
3.
Instytut międzynarodowy, utworzony w trybie określonym w ust. 1, jest instytutem Akademii.
Art. 59.
1.
Akademia może utworzyć, na podstawie porozumienia z organami administracji rządowej
lub samorządowej, wspólny instytut z uczelniami publicznymi lub z innymi podmiotami,
o których mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2, 4-6, 7 i 8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce. Wspólny instytut może być utworzony na podstawie bezpośrednich porozumień z tymi
uczelniami lub innymi podmiotami. Przepisy art. 43 i art. 61-65 stosuje się odpowiednio.
2.
Porozumienie, o którym mowa w ust. 1, określa formę prawną wspólnego instytutu.
Art. 60.
1.
Utworzenie za granicą instytutu lub filii instytutu następuje na wniosek Prezydium
Akademii, w drodze porozumienia zawartego między ministrem właściwym do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki a właściwym organem administracji państwa, na terytorium którego
ma zostać utworzony instytut lub filia instytutu.
2.
Do filii instytutu, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art.
43 i 45.
Art. 61.
Prezydium Akademii, na wniosek Prezesa Akademii lub dyrektora instytutu złożony po
zasięgnięciu opinii wydziału właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu,
uzgodniony z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, podejmuje
uchwałę o połączeniu, podziale, reorganizacji lub likwidacji instytutu.
Art. 62.
1.
Połączenie instytutów może polegać na:
1)
utworzeniu jednego instytutu z dwóch lub więcej instytutów, które w wyniku połączenia
tracą osobowość prawną;
2)
włączeniu do jednego instytutu innego instytutu lub kilku instytutów, które w wyniku
połączenia tracą osobowość prawną.
2.
Prezydium Akademii, na podstawie projektu umowy między instytutami, podejmuje uchwałę
o połączeniu instytutów, która zawiera:
1)
oznaczenie łączonych instytutów poprzez określenie ich:
a)
nazw i siedzib,
b)
numerów identyfikacyjnych REGON,
c)
numerów identyfikacji podatkowej NIP;
2)
określenie instytutu utworzonego w wyniku połączenia;
3)
określenie terminu połączenia i daty sporządzenia sprawozdań finansowych łączonych
instytutów.
3.
Jeżeli połączenie instytutów następuje w ciągu roku obrotowego, uchwała o połączeniu
powinna określać także zasady łączenia planów finansowych instytutów, podziału nagród,
premii i innych świadczeń.
4.
Przejęcie mienia łączonych instytutów następuje na podstawie ich sprawozdań finansowych
sporządzonych na dzień poprzedzający dzień połączenia.
5.
Przejęcia mienia oraz zobowiązań i należności łączonych instytutów dokonuje, w formie
protokołu zdawczo-odbiorczego, instytut powstający w wyniku połączenia albo instytut,
do którego włączono inny instytut lub instytuty.
6.
Instytut utworzony w wyniku połączenia lub instytut, do którego włączono inny instytut
lub instytuty, wstępuje we wszystkie prawa i obowiązki, których podmiotem były łączone
instytuty.
Art. 63.
1.
Podział instytutu może polegać na:
1)
utworzeniu z instytutu dwóch lub więcej instytutów;
2)
wydzieleniu z instytutu określonych komórek organizacyjnych w celu włączenia ich do
innego instytutu;
3)
wydzieleniu z instytutu określonych komórek organizacyjnych i utworzeniu innego instytutu
lub instytutów.
2.
Instytuty utworzone w wyniku podziału przejmują pracowników i mienie instytutu ulegającego
podziałowi.
3.
Instytuty utworzone w wyniku podziału odpowiadają solidarnie za zobowiązania instytutu
ulegającego podziałowi.
4.
Uchwała Prezydium Akademii o podziale instytutu zawiera:
1)
określenie instytutu ulegającego podziałowi:
a)
nazwę i siedzibę,
b)
numer identyfikacyjny REGON,
c)
numer identyfikacji podatkowej NIP;
2)
określenie terminu podziału;
3)
określenie instytutów, które będą utworzone w wyniku podziału lub do których będą
włączone komórki organizacyjne instytutu ulegającego podziałowi;
4)
określenie komórek organizacyjnych, które będą wydzielone z instytutu w celu ich włączenia
do innego instytutu lub instytutu tworzonego w wyniku podziału;
5)
ustalenia dotyczące sposobu podziału mienia oraz rozliczeń z tytułu zobowiązań, przejęcia
uprawnień i obowiązków.
5.
Do podziału instytutu stosuje się odpowiednio przepisy art. 62 ust. 3-6.
Art. 64.
Reorganizacja instytutu może polegać na:
1)
zmianie przedmiotu lub zakresu działania instytutu;
2)
zmianie dotychczasowej nazwy instytutu;
3)
dokonaniu zmian w strukturze organizacyjnej instytutu:
a)
likwidacji wyodrębnionej organizacyjnie części instytutu,
b)
przekazaniu Akademii lub sprzedaży wyodrębnionych organizacyjnie i gospodarczo części
instytutu.
Art. 65.
1.
Likwidacja instytutu może polegać na:
1)
przejęciu przez inny instytut lub instytuty, za zgodą dyrektora instytutu przejmującego;
2)
całkowitym zakończeniu działalności instytutu.
2.
Uchwała Prezydium Akademii o likwidacji instytutu zawiera:
1)
oznaczenie instytutu podlegającego likwidacji;
2)
oznaczenie dnia otwarcia i zakończenia likwidacji;
3)
określenie sposobu i trybu zadysponowania mieniem;
4)
określenie sposobu uregulowania zobowiązań.
3.
W przypadku likwidacji instytutu, o której mowa w ust. 1 pkt 2, jego majątek po zaspokojeniu
wierzytelności staje się majątkiem Akademii. Przeznaczenie majątku określa uchwała
Prezydium Akademii, z zastrzeżeniem ust. 4 i 5.
4.
Aparatura badawcza, księgozbiory, dobra kultury narodowej, które zostały zakupione
ze środków publicznych lub pochodzą z darowizn, są wyłączone z postępowania likwidacyjnego
lub upadłościowego, i podlegają przekazaniu innemu instytutowi lub innej jednostce
naukowej wskazanym w uchwale Prezydium Akademii. Uchwała ta określa tryb oraz warunki
tego przekazania.
5.
Prawo do patentu na wynalazek, prawa ochronne na wzór użytkowy, prawa z rejestracji
wzoru przemysłowego lub układu scalonego oraz prawa do ochrony wyhodowanej albo odkrytej
i wyprowadzonej przez hodowcę odmiany rośliny, których właścicielem jest instytut
podlegający likwidacji lub instytut, który może być postawiony w stan upadłości, stają
się własnością Akademii. Prezydium Akademii, na wniosek Prezesa Akademii, podejmuje
uchwałę o ich przeznaczeniu. W przypadku przekazania prawa innemu instytutowi lub
innemu podmiotowi uchwała Prezydium Akademii określa warunki i tryb przekazania oraz
sposób wykorzystania tego prawa do celów komercyjnych.
Art. 66.
1.
Instytut, na wniosek Prezesa Akademii lub na wspólny wniosek zainteresowanych podmiotów
podlegających włączeniu lub przekształceniu złożony po zasięgnięciu opinii wydziału
właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu, może być:
1)
włączony do uczelni publicznej, w drodze rozporządzenia ministra właściwego do spraw
szkolnictwa wyższego i nauki;
2)
włączony do instytutu badawczego w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, po uzgodnieniu z organami instytutu badawczego, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów;
3)
przekształcony w instytut badawczy w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych, w drodze rozporządzenia Rady Ministrów.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, określa sposób komisyjnego ustalenia stanu majątkowego,
wyceny majątku i przekazania majątku uwzględniający zasady prawidłowej gospodarki
tym majątkiem oraz sposób uregulowania zobowiązań i uprawnień pracowników.
3.
Do instytutu przekształconego w instytut badawczy lub włączonego do instytutu badawczego
w rozumieniu ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o instytutach badawczych stosuje się odpowiednio przepisy o łączeniu instytutów.
Art. 67.
1.
Instytut może być postawiony w stan upadłości, na wniosek Prezesa Akademii, jeżeli
zaprzestał spłaty zadłużenia i wartość jego aktywów nie wystarcza na zaspokojenie
wszystkich zobowiązań, a jego likwidacja w sposób określony w art. 65 jest nieuzasadniona
ze względów naukowych lub ekonomicznych.
2.
Do postępowania, o którym mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy prawa upadłościowego.
Art. 68.
1.
Pomocniczymi jednostkami naukowymi Akademii są w szczególności: archiwa, biblioteki,
muzea, ogrody botaniczne i zagraniczne stacje naukowe.
2.
Pomocnicze jednostki naukowe Akademii tworzy, łączy, dzieli, reorganizuje i likwiduje
Prezydium Akademii na wniosek Prezesa Akademii, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, z zastrzeżeniem ust. 3. Do tworzenia i likwidacji
pomocniczej jednostki naukowej stosuje się przepisy art. 44, art. 45 i art. 65.
3.
Zagraniczną stację naukową tworzy, łączy, dzieli, reorganizuje, likwiduje lub przekształca
w instytuty Prezydium Akademii na wniosek Prezesa Akademii, w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki oraz ministrem właściwym do spraw
zagranicznych.
4.
Prezes Akademii, z zastrzeżeniem ust. 5, nadaje pomocniczej jednostce naukowej statut,
który określa jej zadania i organizację oraz może wskazać wydział Akademii sprawujący
nadzór nad jej działalnością. Do jednostki tej stosuje się przepis art. 43 pkt 3.
5.
Statut zagranicznej stacji naukowej określający profil zadaniowy stacji nadaje Prezes
Akademii w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego i nauki
oraz ministrem właściwym do spraw zagranicznych.
6.
Prezes Akademii w drodze regulaminu określi zasady powoływania dyrektorów pomocniczych
jednostek naukowych.
Art. 69.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy tryb tworzenia, łączenia, podziału, reorganizacji i likwidacji instytutu,
szczegółowy tryb tworzenia i likwidacji pomocniczej jednostki naukowej, sposób komisyjnego
ustalania majątku i jego przekazywania oraz sposób uregulowania zobowiązań i uprawnień
pracowników jednostek naukowych, mając na uwadze poprawę jakości prowadzonych badań
naukowych lub prac rozwojowych oraz potencjału naukowego jednostek naukowych, a także
racjonalne gospodarowanie środkami finansowymi oraz majątkiem tych jednostek naukowych.
Art. 70.
1.
Prezes Akademii może tworzyć i likwidować inne jednostki organizacyjne Akademii, w
szczególności domy pracy twórczej, domy zjazdów i konferencji lub domy rencistów.
2.
Prezes Akademii nadaje jednostkom wymienionym w ust. 1 statut określający zasady ich
działania i strukturę organizacyjną, a także nadzoruje ich działalność. Do jednostek
tych stosuje się art. 43 pkt 3.
Art. 70a.
(uchylony)
Art. 70b.
1.
Prezes Akademii może przyznać stypendium na prowadzenie badań naukowych lub prac rozwojowych
w pomocniczej jednostce naukowej Akademii przez naukowca z zagranicznej uczelni lub
instytucji naukowej.
2.
Prezes Akademii może upoważnić dyrektora pomocniczej jednostki naukowej, w której
naukowiec z zagranicznej uczelni lub instytucji naukowej prowadzi badania naukowe
lub prace rozwojowe, do przyznania stypendium.
3.
Stypendium jest wypłacane ze środków, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 1.
4.
Szczegółowe zasady przyznawania stypendium określa Prezes Akademii.
Rozdział 6
Mienie Akademii
Art. 71.
1.
Mienie Akademii obejmuje prawa majątkowe, w szczególności prawo własności, prawo użytkowania
wieczystego gruntów oraz własność budynków i urządzeń trwale związanych z gruntami.
2.
Mienie Akademii jest przeznaczone do realizacji zadań określonych w art. 2 oraz na
wyposażenie jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii.
3.
Mienie Akademii przeznaczone jest także jako rezerwa na cele związane z wyposażeniem
nowo tworzonych jednostek naukowych oraz innych jednostek organizacyjnych Akademii,
a także na cele zapewnienia odpowiedniej bazy naukowo-badawczej dla jednostek już
istniejących.
4.
Wyposażenie jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii w mienie,
o którym mowa w ust. 1, jest poprzedzone sporządzeniem, na wniosek Prezesa Akademii,
analizy określającej niezbędność mienia do prowadzenia działalności statutowej w przypadku
tworzenia, łączenia, podziału i reorganizacji tych jednostek.
Art. 72.
1.
Gospodarowanie mieniem Akademii, w tym mieniem jednostek naukowych i innych jednostek
organizacyjnych Akademii, odbywa się zgodnie z zasadami celowości, gospodarności i
oszczędności oraz zgodnie z wymogami racjonalnej gospodarki.
2.
Nieruchomości stanowiące mienie Akademii tworzą zasób nieruchomości.
3.
Gospodarowanie zasobem nieruchomości polega na prowadzeniu ewidencji, a także na przekazywaniu
nieruchomości na realizację zadań statutowych jednostek naukowych i innych jednostek
organizacyjnych Akademii oraz na podejmowaniu wszelkich decyzji i dokumentowaniu wszelkich
czynności zmierzających do utrzymania nieruchomości w stanie niepogorszonym, zgodnie
z ich przeznaczeniem, jak również do uzasadnionego inwestowania w te nieruchomości.
4.
Ewidencja, o której mowa w ust. 3, obejmuje:
1)
oznaczenie nieruchomości na podstawie danych z ewidencji gruntów i budynków, w tym:
a)
nazwę jednostki ewidencyjnej oraz numer i nazwę obrębu,
b)
numer i powierzchnię działki (działek),
c)
liczbę działek ewidencyjnych tworzących nieruchomość,
d)
jednostkę organizacyjną władającą nieruchomością,
e)
tytuł prawny;
2)
informacje o prowadzonej dla nieruchomości księdze wieczystej lub zbiorze dokumentów,
w tym:
a)
numer księgi wieczystej lub zbioru dokumentów,
b)
sąd rejonowy prowadzący księgę wieczystą,
c)
właściciela lub użytkownika wieczystego,
d)
podstawę prawną nabycia prawa własności lub prawa użytkowania wieczystego,
e)
inne informacje niezbędne do ustalenia stanu prawnego, w tym informacje o zgłoszonych
roszczeniach do nieruchomości.
5.
Gospodarowanie zasobem nieruchomości prowadzone jest w celu zapewnienia niezbędnej
bazy dla prowadzenia działalności statutowej przez istniejące i nowo tworzone jednostki
naukowe i inne jednostki organizacyjne Akademii, zabezpieczenia środków finansowych
na realizację zobowiązań określonych prawomocnym wyrokiem sądowym, utrzymania i poprawy
stanu nieruchomości oraz zapewnienia wpływu środków na konto pozabudżetowe.
Art. 73.
(uchylony)
Art. 74.
Zbycie lokali mieszkalnych stanowiących własność Akademii wraz ze zbyciem prawa użytkowania
wieczystego gruntów będących w użytkowaniu wieczystym Akademii, znajdujących się w
Zasobie Własności Rolnej Skarbu Państwa na rzecz najemców lokali na mocy przepisów
szczególnych zwolnione jest z wnoszenia opłaty z tytułu przeniesienia prawa użytkowania
wieczystego, o której mowa w art. 17b ust. 5 ustawy z dnia 19 października 1991 r. o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa .
Art. 75.
(uchylony)
Art. 76.
Akademia odpłatnie zbywa lub odpłatnie oddaje do używania innym podmiotom, na podstawie
umów prawa cywilnego, składniki aktywów trwałych, na zasadach określonych w przepisach wydanych na podstawie
art. 42 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami , jeżeli składniki tych aktywów są zbędne do realizacji zadań Akademii oraz do utworzenia
rezerwy, o której mowa w art. 71 ust. 3.
Art. 77.
1.
Akademia jest zwolniona z opłat rocznych za użytkowanie wieczyste gruntów stanowiących
własność Skarbu Państwa, jeżeli grunty te są wykorzystywane na realizację zadań określonych
w art. 2.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do użytkowania wieczystego gruntów wchodzących w skład
Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Akademia, z tytułu użytkowania wieczystego
tych gruntów ponosi opłaty określone w przepisach o gospodarowaniu nieruchomościami
rolnymi Skarbu Państwa.
3.
Akademia jest zwolniona z opłat z tytułu przekazywania prawa własności lub prawa użytkowania
wieczystego nieruchomości rolnych instytutom Akademii.
Rozdział 7
Finanse Akademii
Art. 78.
1.
Działalność Akademii jest finansowana ze środków pochodzących z budżetu państwa i
z innych źródeł.
2.
Środki pochodzące z budżetu państwa, o których mowa w ust. 1, są klasyfikowane w dziale
„Szkolnictwo wyższe i nauka” i ujmowane w wyodrębnionej części budżetu państwa - „Polska
Akademia Nauk”, której dysponentem jest minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki.
3.
Prezes Akademii wykonuje zadania i kompetencje dysponowania budżetem Akademii. W zakresie,
o którym mowa w ust. 2, Prezes Akademii podlega ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa
wyższego i nauki.
Art. 79.
1.
Przychodami Akademii są:
1)
dotacja podmiotowa na pokrycie kosztów bieżącej działalności Akademii, obejmująca:
a)
działalność organów i korporacji uczonych Akademii, w tym diety oraz zwrot kosztów
podróży oraz zakwaterowania na warunkach określonych w przepisach wydanych na podstawie
art. 775 § 2 Kodeksu pracy, przysługujące osobom działającym i uczestniczącym w pracach organów oraz korporacji
uczonych Akademii,
b)
współpracę naukową z zagranicą realizowaną w ramach umów i porozumień podpisanych
przez Akademię, w tym składki do organizacji międzynarodowych,
c)
działalność Kancelarii Akademii, pomocniczych jednostek naukowych i innych jednostek
organizacyjnych działających w strukturze Akademii,
d)
działalność instytutów międzynarodowych w części obejmującej bieżącą eksploatację
budynków stanowiących siedzibę tych instytutów oraz koszty utrzymania, administracji
i obsługi technicznej, jeżeli umowy międzynarodowe albo porozumienia z zagranicznymi
instytucjami lub organizacjami naukowymi nie stanowią inaczej,
e)
upowszechnianie i promocję działalności naukowej;
2)
dotacja celowa na zadania w zakresie kształcenia, o którym mowa w art. 2 ust. 2 pkt
3;
3)
dotacja celowa na finansowanie inwestycji realizowanych przez Kancelarię Akademii,
pomocnicze jednostki naukowe i inne jednostki organizacyjne działające w strukturze
Akademii;
4)
dotacja celowa na wkład własny w programach realizowanych przez Akademię, z udziałem
środków pochodzących z budżetu Unii Europejskiej oraz niepodlegających zwrotowi środków
pochodzących ze źródeł zagranicznych, w tym z pomocy udzielanej przez państwa członkowskie
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA);
5)
środki pozyskane przez Akademię zgodnie z odrębnymi przepisami z funduszy strukturalnych
lub z niepodlegających zwrotowi środków pomocy udzielanej przez państwa członkowskie
Europejskiego Porozumienia o Wolnym Handlu (EFTA), programów ramowych Unii Europejskiej
oraz innych źródeł zagranicznych;
6)
przychody z działalności gospodarczej;
7)
przychody ze sprzedaży, użytkowania rzeczy i praw majątkowych Akademii;
8)
darowizny, spadki i zapisy;
9)
środki finansowe pochodzące z innych źródeł.
2.
Dotacja, o której mowa w ust. 1 pkt 1, może obejmować:
1)
nagrody naukowe określone w statucie Akademii;
2)
koszty audytów prowadzonych w Akademii oraz zlecanych przez Prezesa Akademii do przeprowadzenia
w jednostce naukowej lub innej jednostce organizacyjnej Akademii.
3.
Przychodami Akademii mogą być również dotacje celowe na finansowanie lub dofinansowanie
przekształceń lub restrukturyzacji pomocniczych jednostek naukowych oraz innych jednostek
organizacyjnych działających w strukturze Akademii.
4.
Restrukturyzacja pomocniczych jednostek naukowych oraz innych jednostek organizacyjnych
działających w strukturze Akademii może obejmować zmiany struktury organizacyjnej
lub zatrudnienia wynikające ze zmiany profilu prowadzonej działalności.
5.
Przychody, o których mowa w ust. 1 pkt 1-4 oraz w ust. 3, są przekazywane przez ministra
właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki ze środków ujętych w części budżetu
państwa „Polska Akademia Nauk”, jeżeli działalność ta nie jest finansowana ze środków
finansowych ujętych w części budżetu państwa „Szkolnictwo wyższe i nauka”.
6.
Koszty działalności Akademii są pokrywane z przychodów, o których mowa w ust. 1 i
3.
Art. 80.
W przypadku realizacji przez instytut zadań, o których mowa w art. 2 ust. 2 pkt 3
oraz art. 79 ust. 1 pkt 1 lit. d, Akademia może z przychodów, o których mowa w art.
79 ust. 1 pkt 1 i 2, przekazywać tym jednostkom dotacje z przeznaczeniem na dofinansowanie
kosztów tych zadań.
Art. 81.
Przychody, o których mowa w art. 79 ust. 1 pkt 6-9, Akademia przeznacza na realizację
zadań statutowych, w szczególności na rozwój nauki, w tym na promowanie nowatorskich
badań, dofinansowywanie inwestycji wspomagających działalność naukową, promowanie
rozwoju młodych naukowców w rozumieniu art. 360 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, przez przyznawanie stypendiów naukowych przez Prezesa Akademii, a także na koszty
utrzymania mienia Akademii, w tym remonty, przebudowy lub rozbudowy i inne inwestycje,
oraz finansowanie zobowiązań publicznoprawnych i cywilnoprawnych. Środki te, niewydatkowane
w danym roku, przechodzą na rok następny.
Art. 82.
1.
Akademia tworzy:
1)
fundusz statutowy;
2)
fundusze określone w odrębnych ustawach.
2.
Fundusz statutowy Akademii odzwierciedla równowartość netto środków trwałych, wartości
niematerialnych i prawnych oraz innych składników majątku stanowiących wyposażenie
Akademii.
3.
Fundusz statutowy ulega zwiększeniu o wartość zysku netto Akademii.
4.
Fundusz statutowy ulega zmniejszeniu o wartość pokrycia straty netto Akademii.
Art. 83.
1.
Akademia i jej instytuty mogą, w celu komercjalizacji wyników badań naukowych, prac
rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami, a także w celu prowadzenia działań
z zakresu transferu technologii i promocji nauki, tworzyć spółki, obejmować lub nabywać
i posiadać udziały oraz akcje spółek handlowych. Każda z tych czynności wymaga uprzedniego
zgłoszenia ministrowi właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
1a.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki, w terminie 30 dni od dnia
doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji administracyjnej, sprzeciwić się dokonaniu
czynności, o której mowa w ust. 1.
1b.
Dokonanie czynności, o której mowa w ust. 1, może nastąpić, jeżeli w terminie 30 dni
od dnia doręczenia zgłoszenia minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki
nie wniósł sprzeciwu. Zgłoszona czynność niedokonana w ciągu roku od dnia doręczenia
zgłoszenia wymaga dokonania nowego zgłoszenia.
2.
Wpływy z tytułu dywidend oraz ze zbycia udziałów lub akcji spółek handlowych stanowią
przychody Akademii lub jej instytutów.
3.
Spółki, o których mowa w ust. 1, których wyłącznym udziałowcem lub akcjonariuszem
jest Akademia lub jej instytuty, mogą prowadzić, jako dodatkową, działalność gospodarczą
wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo od działalności, o której mowa w ust. 1.
Art. 83a.
1.
Akademia i jej instytuty, w celu realizacji przedsięwzięć z zakresu infrastruktury
badawczej lub zarządzania nią, mogą tworzyć spółki kapitałowe.
2.
Akademia i jej instytuty mogą tworzyć spółki, o których mowa w ust. 1, a także przystępować
do nich, wspólnie z innymi jej instytutami, uczelniami lub instytutami badawczymi.
3.
Uprzedniego zgłoszenia Prezesowi Akademii wymaga:
1)
utworzenie spółki kapitałowej z uczelnią niepubliczną lub podmiotem innym niż wymienione
w ust. 2;
2)
przystąpienie do spółki kapitałowej, której wspólnikiem lub akcjonariuszem jest uczelnia
niepubliczna lub podmiot inny niż wymienione w ust. 2.
4.
Prezes Akademii zasięga opinii ministra właściwego do spraw nauki, a następnie może
sprzeciwić się dokonaniu czynności, o której mowa w ust. 3, w terminie 45 dni od dnia
doręczenia zgłoszenia.
5.
Dokonanie czynności, o której mowa w ust. 3, może nastąpić, jeżeli w terminie 45 dni
od dnia doręczenia zgłoszenia Prezes Akademii nie wniósł sprzeciwu, o którym mowa
w ust. 4. Zgłoszona czynność niedokonana w okresie roku od dnia doręczenia zgłoszenia
wymaga dokonania nowego zgłoszenia.
65)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 6..
Uczelnia niepubliczna lub podmioty inne niż wymienione w ust. 2 mogą posiadać w spółce
kapitałowej, której wspólnikiem lub akcjonariuszem jest Akademia lub jej instytuty,
akcje lub udziały stanowiące łącznie nie więcej niż 25% ogólnej liczby głosów lub
kapitału zakładowego.
66)W brzmieniu ustalonym przez art. 22 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy - Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1655 oraz z 2020 r. poz. 288), która wejdzie w życie z dniem 1 marca 2021 r..
Uczelnia niepubliczna lub podmioty inne niż wymienione w ust. 2 mogą posiadać w spółce
kapitałowej, której wspólnikiem lub akcjonariuszem jest Akademia lub jej instytuty,
akcje lub udziały stanowiące łącznie nie więcej niż 25% ogólnej liczby głosów lub
kapitału zakładowego, a w przypadku prostej spółki akcyjnej - nie więcej niż 25% ogólnej
liczby głosów lub ogólnej liczby akcji.
7.
Spółka, o której mowa w ust. 1, może prowadzić wyodrębnioną organizacyjnie i finansowo
działalność gospodarczą związaną z wykorzystaniem i udostępnianiem infrastruktury
badawczej.
8.
Spółka, o której mowa w ust. 1, przeznacza zysk na działania związane z rozbudową
infrastruktury badawczej lub prowadzeniem badań naukowych lub prac rozwojowych.
Art. 84.
1.
Akademia prowadzi samodzielną gospodarkę finansową. Podstawą gospodarowania środkami,
o których mowa w art. 79 ust. 1 i 3, jest plan finansowy, zwany dalej „planem”.
2.
Roczny plan obejmuje:
1)
przychody z prowadzonej działalności;
2)
dotacje z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego;
3)
koszty, w tym:
a)
wynagrodzenia i składki od nich naliczane,
b)
płatności odsetkowe wynikające z zaciągniętych zobowiązań,
c)
zakup towarów i usług;
4)
środki na wydatki majątkowe;
5)
środki przyznane innym podmiotom;
6)
stan należności i zobowiązań na początek i koniec roku;
7)
stan środków pieniężnych na początek i koniec roku.
3.
Do czasu zatwierdzenia planu na podstawie kwot ujętych w ustawie budżetowej podstawą
gospodarki finansowej jest projekt planu.
4.
Plan jest uchwalany przez Prezydium Akademii na wniosek Prezesa Akademii i podlega
zatwierdzeniu w ciągu 21 dni przez ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki.
5.
Sprawozdania budżetowe z wykonania planu sporządza Prezes Akademii w terminie do 31
marca roku następującego po roku budżetowym i przedstawia je do zatwierdzenia ministrowi
właściwemu do spraw szkolnictwa wyższego i nauki.
6.
Instytuty prowadzą samodzielną gospodarkę finansową, pokrywając koszty działalności
z przydzielonych im środków publicznych, a także z innych środków pozyskiwanych przez
instytuty, w tym z wynagrodzenia, o którym mowa w art. 94c ust. 2, oraz z części środków
przysługujących instytutom z tytułu komercjalizacji przez pracownika instytutu wyników
badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami.
7.
Instytuty mogą uczestniczyć w wynikach ekonomicznych osiąganych z tytułu stosowania
i upowszechniania efektów ich działalności.
8.
Podstawą gospodarki finansowej instytutu jest plan finansowy, który ustala dyrektor
po zasięgnięciu opinii rady naukowej.
Art. 85.
1.
Instytut tworzy fundusze:
1)
statutowy;
2)
rezerwowy;
3)
zakładowy fundusz świadczeń socjalnych.
2.
Instytut może tworzyć fundusze:
1)
badań własnych;
2)
stypendialny;
3)
wdrożeń;
4)
nagród.
3.
Fundusze, o których mowa w ust. 1 i 2, tworzy się na podstawie następujących zasad:
1)
fundusz statutowy stanowi równowartość majątku na dzień rozpoczęcia działalności;
2)
fundusz rezerwowy tworzy się z nie mniej niż 8% zysku netto za poprzedni rok obrotowy;
3)
zakładowy fundusz świadczeń socjalnych tworzy się na zasadach wynikających z odrębnych
przepisów;
4)
fundusz wdrożeń jest tworzony ze środków przekazanych instytutowi na podstawie umów
przez przedsiębiorców wdrażających wyniki badań naukowych lub prac rozwojowych tego
instytutu, z tytułu osiągnięcia wymiernych efektów ekonomicznych wdrożenia;
5)
fundusz badań własnych oraz fundusz stypendialny tworzone są z zysku netto za poprzedni
rok obrotowy oraz darowizn;
6)
fundusz nagród instytut tworzy w ciężar kosztów działalności w bieżącym roku obrotowym,
do wysokości odpisu 8,5% sumy wynagrodzeń otrzymanych przez pracowników tej jednostki
w poprzednim roku obrotowym, uwzględniając składniki wynagrodzeń przyjmowane do obliczania
ekwiwalentu pieniężnego za urlop wypoczynkowy, a także wynagrodzenia za urlop wypoczynkowy;
wysokość odpisu ustala dyrektor instytutu; jeżeli dokonanie odpisu powodowałoby w
bieżącym roku obrotowym ujemny wynik finansowy lub zwiększyłoby ujemny wynik, odpisu
nie dokonuje się.
4.
Fundusze, o których mowa w ust. 1 i 2, zmniejsza się lub zwiększa na następujących
zasadach:
1)
fundusz statutowy instytutu zwiększa się o odpis z zysku netto i darowizny;
2)
fundusz rezerwowy służy na pokrycie strat instytutu; w przypadku gdy strata netto
będzie wyższa niż fundusz rezerwowy, pozostała część straty zostanie pokryta z funduszu
statutowego;
3)
w przypadku gdy fundusz rezerwowy osiągnie wartość 1/5 funduszu statutowego, instytut
może nie dokonywać odpisu z zysku;
4)
odpisu na fundusz nagród dokonuje się zaliczkowo w bieżącym roku obrotowym, z tym
że wypłata nagród następuje w następnym roku, po zatwierdzeniu sprawozdania finansowego
instytutu warunki wypłat ze środków tego funduszu określa zakładowy układ zbiorowy
pracy lub regulamin wynagradzania;
5)
środki funduszu wdrożeniowego przeznacza się na wypłatę nagród za osiągnięcie efektów
wdrożenia; warunki wypłat ze środków tego funduszu określa zakładowy układ zbiorowy
pracy lub regulamin ustalony przez instytut.
5.
Zysk netto instytutu przeznacza się na zwiększenie:
1)
funduszu rezerwowego;
2)
funduszu badań własnych;
3)
funduszu statutowego;
4)
funduszu nagród;
5)
funduszu stypendialnego;
6)
zakładowego funduszu świadczeń socjalnych.
6.
Niewykorzystane w danym roku kalendarzowym środki funduszów instytutu przechodzą na
rok następny.
Art. 86.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy tryb finansowania i gospodarki finansowej Akademii oraz gospodarki finansowej
jej instytutów, sposób sporządzania planu finansowego, sprawozdawczości i rozliczania
kosztów przez Akademię i jej instytuty, z zachowaniem zasady prawidłowej gospodarki
majątkiem Akademii i jej instytutów.
Rozdział 8
Pracownicy jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii
Art. 87.
Jednostki naukowe Akademii mogą zatrudniać:
1)
pracowników naukowych;
2)
pracowników badawczo-technicznych;
3)
pracowników bibliotecznych, dokumentacji i informacji naukowej;
4)
pracowników inżynieryjnych i technicznych;
5)
pracowników organizacyjno-ekonomicznych i administracyjnych;
6)
pracowników na stanowiskach robotniczych i obsługi.
Art. 88.
1.
Pracownicy naukowi mogą być zatrudniani na stanowiskach:
1)
profesora;
2)
profesora instytutu;
3)
(uchylony)
4)
adiunkta;
5)
asystenta.
2.
Pracownicy badawczo-techniczni mogą być zatrudniani na stanowiskach:
1)
głównego specjalisty do spraw środowiskowej aparatury badawczej;
2)
specjalisty.
Art. 89.
1.
Na stanowisku profesora można zatrudnić osobę, która posiada tytuł profesora.
2.
Na stanowisku profesora instytutu można zatrudnić osobę, która posiada stopień doktora
habilitowanego lub tytuł profesora, a w przypadku osoby na stałe zamieszkującej za
granicą - co najmniej stopień doktora.
3.
Na stanowisku adiunkta można zatrudnić osobę, która posiada co najmniej stopień doktora.
4.
Na stanowisku asystenta można zatrudnić osobę, która posiada tytuł zawodowy magistra
lub równorzędny.
5.
Na stanowisku specjalisty lub głównego specjalisty do spraw obsługi środowiskowej
aparatury badawczej, o których mowa w art. 88 ust. 2, można zatrudnić osobę, która
posiada stopień doktora lub tytuł zawodowy magistra lub równorzędny.
6.
Przy zatrudnianiu na stanowisku, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 1, 2 i 4, cudzoziemca
lub obywatela polskiego, który stopień naukowy, stopień w zakresie sztuki, tytuł w
dziedzinie nauki lub tytuł w dziedzinie sztuki uzyskał za granicą, można odstąpić
od wymagań określonych w ust. 1-3.
7.
Przy zatrudnianiu na stanowisku, o którym mowa w art. 88 ust. 1 pkt 5 i ust. 2, cudzoziemca
lub obywatela polskiego, który uzyskał za granicą co najmniej tytuł zawodowy, można
odstąpić od wymagań określonych w ust. 4 i 5.
Art. 90.
Bibliotekarze oraz pracownicy dokumentacji i informacji naukowej mogą być zatrudnieni
na stanowiskach:
1)
kustosza dyplomowanego;
2)
starszego kustosza dyplomowanego;
3)
asystenta bibliotecznego;
4)
adiunkta bibliotecznego;
5)
asystenta dokumentacji i informacji naukowej;
6)
adiunkta dokumentacji i informacji naukowej;
7)
dokumentalisty dyplomowanego;
8)
starszego dokumentalisty dyplomowanego.
Art. 91.
1.
Stosunek pracy na stanowisku profesora lub profesora instytutu nawiązuje się na podstawie
mianowania albo umowy o pracę. Na podstawie mianowania zatrudnia się wyłącznie osobę
posiadającą tytuł profesora. Wyłącznie na podstawie umowy o pracę można zatrudnić
osobę, która:
1)
posiada ustalone prawo do emerytury lub renty;
2)
jest zatrudniona w jednostce naukowej Akademii w niepełnym wymiarze czasu pracy;
3)
jest zatrudniona na podstawie mianowania w innym podmiocie, o którym mowa w art. 7 ust. 1 pkt 1, 2 i 4-8 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce.
2.
Stosunek pracy z innymi pracownikami naukowymi niż określeni w ust. 1 nawiązuje się
przez zawarcie umowy o pracę na czas nieokreślony lub na czas określony, niezbędny
do wykonania określonego zadania badawczego.
3.
Mianowania na stanowisko profesora i profesora instytutu dokonuje Prezes Akademii,
na wniosek dyrektora właściwej jednostki naukowej, po uzyskaniu opinii rady naukowej.
4.
Umowę o pracę zawiera dyrektor właściwej jednostki naukowej.
5.
Zatrudnienie pracownika naukowego jest poprzedzone konkursem ogłaszanym na stronie
podmiotowej ministra właściwego do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w Biuletynie
Informacji Publicznej oraz na stronie internetowej Komisji Europejskiej w europejskim
portalu dla mobilnych naukowców przeznaczonym do publikacji ofert pracy naukowców.
Sposób i tryb przeprowadzania konkursów na poszczególne stanowiska naukowe ustala
rada naukowa instytutu lub dyrektor pomocniczej jednostki naukowej.
6.
Przepisu ust. 5 nie stosuje się w przypadku zatrudnienia na czas określony pracownika
naukowego:
1)
skierowanego do pracy na podstawie umowy zawartej z zagraniczną instytucją naukową;
2)
na okres realizacji projektu obejmującego badania naukowe lub prace rozwojowe, finansowanego
w trybie konkursowym ze środków finansowych na szkolnictwo wyższe i naukę lub środków
finansowych pochodzących z budżetu Unii Europejskiej, z niepodlegających zwrotowi
środków z pomocy udzielonej przez państwa członkowskie Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) lub z innych środków pochodzących ze źródeł zagranicznych niepodlegających
zwrotowi;
3)
na tym samym stanowisku, jeżeli poprzednia umowa o pracę była zawarta na czas nie
krótszy niż trzy lata.
Art. 91a7)Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy o Polskiej Akademii Nauk oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2227), która weszła w życie z dniem 30 listopada 2019 r..
Wysokość miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego w jednostce naukowej Akademii dla
pracownika naukowego nie może być niższa niż 50% wynagrodzenia określonego w przepisach
wydanych na podstawie art. 137 ust. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, z tym że dla:
1)
profesora - wynosi nie mniej niż 100%,
2)
profesora instytutu - wynosi nie mniej niż 83%,
3)
adiunkta - wynosi nie mniej niż 73%
- tego wynagrodzenia.
Art. 92.
(uchylony)
Art. 93.
W jednostkach naukowych na stanowiskach, o których mowa w art. 88, może być zatrudniona
osoba nieposiadająca obywatelstwa polskiego bez konieczności uzyskania zezwolenia
wojewody, o którym mowa w art. 87 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku
pracy .
Art. 94.
1.
Do podstawowych obowiązków pracowników naukowych należy wykonywanie zadań statutowych
jednostek naukowych, w szczególności prowadzenie badań naukowych i prac rozwojowych,
ogłaszanie i upowszechnianie ich wyników oraz udział w realizacji podjętych przez
jednostkę zadań w zakresie kształcenia.
1a8)Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7..
Wykonywanie obowiązków pracownika naukowego stanowi działalność twórczą o indywidualnym
charakterze, o której mowa w art. 1 ust. 1 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych .
2.
Pracownicy naukowi mogą prowadzić w zatrudniającej ich jednostce naukowej badania
podjęte z własnej inicjatywy za zgodą dyrektora. W tym przypadku korzystanie przez
pracownika z warsztatu badawczego jednostki naukowej nie może kolidować z programem
badań naukowych, porządkiem wewnętrznym i możliwościami materialnymi jednostki naukowej.
3.
Podjęcie przez pracownika naukowego dodatkowego zatrudnienia w ramach stosunku pracy
lub prowadzenie działalności gospodarczej bez uzyskania wcześniejszej zgody dyrektora
jednostki naukowej stanowi podstawę rozwiązania stosunku pracy za wypowiedzeniem w
jednostce naukowej stanowiącej podstawowe miejsce pracy.
4.
Osoby pełniące funkcję dyrektora jednostki naukowej mogą podejmować dodatkowe zatrudnienie
w ramach stosunku pracy lub prowadzić działalność gospodarczą za zgodą Prezesa Akademii.
Wykonywanie przez dyrektora zatrudnienia w ramach stosunku pracy lub prowadzenie działalności
gospodarczej bez zgody Prezesa Akademii powoduje odwołanie z funkcji dyrektora jednostki
naukowej.
5.
Wypowiedzenia stosunku pracy, o którym mowa w ust. 3, dokonuje dyrektor, a odwołania
z funkcji, o której mowa w ust. 4, Prezes Akademii.
6.
Przepisów ust. 3 i 4 nie stosuje się do pracowników naukowych podejmujących zatrudnienie
w ramach stosunku pracy:
1)
w urzędach, o których mowa w art. 1 ust. 1 i ust. 2 pkt 1, 2 i 4a ustawy z dnia 16 września 1982 r. o pracownikach
urzędów państwowych ;
2)
(uchylony)
3)
(uchylony)
4)
w instytucjach kultury;
5)
w Kancelarii Akademii, korporacji uczonych i organach Akademii.
7.
Dyrektor instytutu przedstawia do wiadomości odpowiedniej rady kuratorów wydziału
właściwego ze względu na specjalność naukową instytutu informację o pracownikach,
o których mowa w ust. 3-6. Informacja ta jest uwzględniana przy ocenie instytutu,
o której mowa w art. 28 ust. 4 pkt 1.
Art. 94a.
Rada naukowa uchwala regulamin zarządzania prawami autorskimi i prawami pokrewnymi
oraz prawami własności przemysłowej oraz zasad komercjalizacji wyników badań naukowych
i prac rozwojowych, który określa w szczególności:
1)
prawa i obowiązki instytutu, pracowników oraz doktorantów w zakresie ochrony i korzystania
z praw autorskich i praw pokrewnych oraz praw własności przemysłowej;
2)
zasady wynagradzania twórców;
3)
zasady podziału środków uzyskanych z komercjalizacji między twórcą będącym pracownikiem
instytutu a tym instytutem;
4)
zasady i procedury komercjalizacji wyników badań naukowych i prac rozwojowych oraz
know-how związanego z tymi wynikami;
5)
zasady korzystania z majątku instytutu wykorzystywanego do komercjalizacji wyników
badań naukowych i prac rozwojowych oraz świadczenia usług naukowo-badawczych;
6)
zasady i tryb przekazywania instytutowi przez pracownika lub doktoranta tego instytutu
informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych oraz o know-how związanym
z tymi wynikami, informacji o uzyskanych przez pracownika instytutu środkach z komercjalizacji
oraz zasady i tryb przekazywania przez pracownika instytutu przysługujących instytutowi
części środków uzyskanych z komercjalizacji;
7)
zasady i tryb przekazywania pracownikowi przez instytut informacji o decyzjach, o
których mowa w art. 94c ust. 1 i 2, oraz zasady i tryb przekazywania przez instytut
przysługujących pracownikowi części środków uzyskanych z komercjalizacji.
Art. 94b.
Do wyników:
1)
badań naukowych będących wynalazkiem, wzorem użytkowym, wzorem przemysłowym lub topografią
układu scalonego, wyhodowaną albo odkrytą i wyprowadzoną odmianą rośliny,
2)
prac rozwojowych
- powstałych w ramach wykonywania przez pracownika instytutu obowiązków ze stosunku
pracy oraz do know-how związanego z tymi wynikami stosuje się przepisy art. 94c-94f.
Art. 94c.
1.
Pracownik przekazuje instytutowi informację o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych
oraz o know-how związanym z tymi wynikami. W przypadku złożenia przez pracownika oświadczenia
o zainteresowaniu przeniesieniem praw do tych wyników i związanego z nimi know-how,
instytut w terminie trzech miesięcy podejmuje decyzję w sprawie ich komercjalizacji.
1a.
Oświadczenie, o którym mowa w ust. 1, pracownik może złożyć w formie pisemnej w terminie
czternastu dni od dnia przekazania instytutowi informacji o wynikach i związanym z
nimi know-how. Termin trzech miesięcy, o którym mowa w ust. 1, biegnie od dnia złożenia
oświadczenia.
2.
W przypadku podjęcia przez instytut decyzji o niekomercjalizacji albo po bezskutecznym
upływie terminu, o którym mowa w ust. 1, instytut jest zobowiązany, w terminie trzydziestu
dni, do złożenia pracownikowi oferty zawarcia bezwarunkowej i odpłatnej umowy o przeniesienie
praw do wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi
wynikami, łącznie z informacjami, utworami wraz z własnością nośników, na których
utwory te utrwalono, i doświadczeniami technicznymi, przekazanymi zgodnie z ust. 5
pkt 2. Umowa powinna zostać zawarta w formie pisemnej, pod rygorem nieważności. Wynagrodzenie
przysługujące instytutowi za przeniesienie praw nie może być wyższe niż 5% przeciętnego
miesięcznego wynagrodzenia za pracę w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego
przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego.
3.
W przypadku nieprzyjęcia przez pracownika oferty zawarcia umowy, o której mowa w ust.
2, prawa do wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego
z tymi wynikami, łącznie z informacjami, utworami wraz z własnością nośników, na których
utwory te utrwalono, i doświadczeniami technicznymi, przekazanymi zgodnie z ust. 5
pkt 2, przysługują instytutowi.
4.
Przepisy ust. 1-3 oraz art. 94f nie dotyczą przypadków, gdy badania naukowe lub prace
rozwojowe były prowadzone:
1)
na podstawie umowy ze stroną finansującą lub współfinansującą te badania lub prace,
przewidującej zobowiązanie do przeniesienia praw do wyników badań naukowych lub prac
rozwojowych na rzecz tej strony lub na rzecz innego podmiotu niż strona umowy (badania
lub prace zlecone);
2)
z wykorzystaniem środków finansowych, których zasady przyznawania lub wykorzystywania
określają odmienny niż w ustawie sposób dysponowania wynikami badań naukowych lub
prac rozwojowych oraz know-how związanym z tymi wynikami.
5.
Pracownik jest zobowiązany do:
1)
zachowania poufności wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego
z tymi wynikami,
2)
przekazania instytutowi wszystkich posiadanych przez niego informacji, utworów wraz
z własnością nośników, na których utwory te utrwalono, i doświadczeń technicznych
potrzebnych do komercjalizacji wyników,
3)
powstrzymania się od prowadzenia jakichkolwiek działań zmierzających do wdrażania
wyników,
4)
współdziałania w procesie komercjalizacji wyników, w tym w postępowaniach zmierzających
do uzyskania praw wyłącznych
- nie dłużej niż przez okres przysługiwania praw instytutowi.
Art. 94d.
1.
W przypadku komercjalizacji wyników badań naukowych, prac rozwojowych lub know-how
związanego z tymi wynikami pracownikowi przysługuje od instytutu nie mniej niż:
1)
50% wartości środków uzyskanych przez instytut z komercjalizacji polegającej na sprzedaży
albo oddaniu do używania wyników lub know-how związanego z tymi wynikami, w szczególności
na podstawie umowy licencyjnej, najmu oraz dzierżawy, obniżonych o nie więcej niż
25% kosztów bezpośrednio związanych z tą komercjalizacją, które zostały poniesione
przez instytut lub spółkę handlową;
2)
50% wartości środków uzyskanych przez spółkę handlową w następstwie komercjalizacji
danych wyników lub know-how związanego z tymi wynikami, wniesionych aportem do tej
spółki, obniżonych o nie więcej niż 25% kosztów bezpośrednio związanych z tą komercjalizacją,
które zostały poniesione przez instytut lub spółkę handlową.
2.
W przypadku komercjalizacji przez pracownika instytutu wyników badań naukowych, prac
rozwojowych lub know-how związanego z tymi wynikami instytutowi przysługuje 25% wartości
środków uzyskanych przez pracownika z komercjalizacji, obniżonych o nie więcej niż
25% kosztów bezpośrednio związanych z tą komercjalizacją, które zostały poniesione
przez pracownika.
3.
Przez koszty związane bezpośrednio z komercjalizacją rozumie się koszty zewnętrzne,
w szczególności koszty ochrony prawnej, ekspertyz, wyceny wartości przedmiotu komercjalizacji
i opłat urzędowych. Do kosztów tych nie wlicza się kosztów poniesionych przed podjęciem
decyzji o komercjalizacji oraz wynagrodzenia, o którym mowa w art. 94c ust. 2.
4.
(uchylony)
Art. 94e.
1.
Przepisy art. 94c i art. 94d w zakresie dotyczącym odpowiednio wysokości wynagrodzenia
oraz udziału w środkach uzyskanych z komercjalizacji określają wysokość łącznego wynagrodzenia
oraz udziału w tych środkach, przysługujących:
1)
pracownikom wchodzącym w skład zespołu badawczego od instytutu;
2)
instytutowi od pracowników wchodzących w skład zespołu badawczego.
2.
Pracownik wchodzący w skład zespołu badawczego ma prawo dochodzić od instytutu przysługującej
mu części udziału w środkach z komercjalizacji, o których mowa w ust. 1 pkt 1.
3.
Pracownik wchodzący w skład zespołu badawczego odpowiada wobec instytutu za zobowiązania,
o których mowa w ust. 1 pkt 2, do wysokości przypadającego mu udziału we współwłasności
wyników badań naukowych lub prac rozwojowych oraz know-how związanego z tymi wynikami.
Art. 94f.
Po otrzymaniu od pracownika informacji o wynikach badań naukowych lub prac rozwojowych
oraz o know-how związanym z tymi wynikami, o których mowa w art. 94b, instytut oraz
pracownik mogą, w sposób odmienny niż stanowi ustawa, określić w drodze umowy prawa
do tych wyników lub sposób i tryb komercjalizacji tych wyników.
Art. 94g.
W sprawach nieuregulowanych ustawą stosuje się przepisy ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych, ustawy z dnia 30 czerwca 2000 r. - Prawo własności przemysłowej oraz ustawy z dnia 26 czerwca 2003 r. o ochronie prawnej odmian roślin .
Art. 95.
W jednostkach naukowych i innych jednostkach organizacyjnych Akademii nie może powstać
stosunek bezpośredniej podległości służbowej między małżonkami oraz osobami pozostającymi
ze sobą w stosunku pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie lub powinowactwa pierwszego
stopnia oraz w stosunku przysposobienia, opieki lub kurateli.
Art. 96.
1.
Pracownicy naukowi podlegają ocenom okresowym, dokonywanym przez radę naukową, obejmującym
wyniki ich pracy, nie rzadziej niż raz na 4 lata. Szczegółowy tryb i częstotliwość
dokonywania ocen określa rada naukowa instytutu w regulaminie zatwierdzonym przez
wiceprezesa Akademii nadzorującego prace wydziału.
2.
Pracownikom naukowym Akademii przysługuje prawo odwołania od oceny ich działalności
zawodowej, w szczególności od oceny ich pracy. Odwołanie składa się do wiceprezesa
Akademii nadzorującego pracę odpowiedniego wydziału. Regulamin odwołań ustala Prezes
Akademii.
Art. 97.
Pracownicy naukowi oraz pracownicy badawczo-techniczni mają prawo do urlopu wypoczynkowego
w wymiarze 36 dni w roku kalendarzowym.
Art. 98.
1.
Pracownikom Akademii przysługuje dodatek za wysługę lat:
1)
pracownikom naukowym - w wysokości 3% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego po 3
latach pracy, wzrastający o 1% w każdym następnym roku, do 20% miesięcznego wynagrodzenia
zasadniczego po 20 latach pracy;
2)
pozostałym pracownikom - w wysokości 5% miesięcznego wynagrodzenia zasadniczego po
5 latach pracy, wzrastający o 1% w każdym następnym roku, do 20% miesięcznego wynagrodzenia
zasadniczego po 20 latach pracy.
2.
Za wieloletnią pracę pracownikom Akademii przysługują nagrody jubileuszowe w wysokości:
1)
po 20 latach pracy - 75% wynagrodzenia miesięcznego;
2)
po 25 latach pracy - 100% wynagrodzenia miesięcznego;
3)
po 30 latach pracy - 150% wynagrodzenia miesięcznego;
4)
po 35 latach pracy - 200% wynagrodzenia miesięcznego;
5)
po 40 latach pracy - 300% wynagrodzenia miesięcznego;
6)
po 45 latach pracy - 400% wynagrodzenia miesięcznego.
Art. 99.
Pracownikowi Akademii przechodzącemu na emeryturę lub rentę z tytułu niezdolności
do pracy przysługuje jednorazowa odprawa w wysokości trzymiesięcznego wynagrodzenia
obliczonego według zasad obowiązujących przy ustalaniu ekwiwalentu pieniężnego za
urlop wypoczynkowy.
Art. 100.
Pracownik naukowy zatrudniony w pełnym wymiarze czasu pracy po przepracowaniu co najmniej
3 lat w instytucie ma prawo do płatnego urlopu dla poratowania zdrowia w wymiarze
nieprzekraczającym jednego roku według zasad i trybu określonych w ustawie z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce.
Art. 101.
1.
Stosunek pracy z mianowanym pracownikiem naukowym może ulec rozwiązaniu w drodze porozumienia
stron w każdym czasie.
2.
Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym pracownikiem naukowym, z zachowaniem trzymiesięcznego
okresu wypowiedzenia, może nastąpić w przypadku:
1)
czasowej niezdolności do pracy spowodowanej chorobą, jeżeli okres tej niezdolności
przekracza okres zasiłkowy, a w przypadku stwierdzenia przez uprawnionego lekarza
poprawy stanu zdrowia i możliwości powrotu do pracy, jeżeli okres ten przekracza 2
lata;
2)
wszczęcia postępowania w sprawie likwidacji instytutu;
3)
otrzymania przez mianowanego pracownika naukowego, w okresie nie krótszym niż rok,
dwóch kolejnych ocen negatywnych, o których mowa w art. 96;
4)
podjęcia dodatkowego zatrudnienia lub prowadzenia działalności gospodarczej bez uzyskania
zgody dyrektora, o której mowa w art. 94 ust. 3.
3.
Rozwiązanie stosunku pracy z mianowanym pracownikiem naukowym bez wypowiedzenia może
nastąpić w przypadku:
1)
trwałej utraty zdolności do pracy na zajmowanym stanowisku, stwierdzonej orzeczeniem
lekarza orzecznika w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych , jeżeli nie ma możliwości zatrudnienia pracownika na innym stanowisku, odpowiednim
do jego stanu zdrowia i kwalifikacji zawodowych, albo gdy pracownik odmawia przejścia
do innej pracy;
2)
niedostarczenia w wyznaczonym terminie orzeczenia potwierdzającego zdolność do pracy
na zajmowanym stanowisku, wydanego przez lekarza prowadzącego badania okresowe lub
kontrolne;
3)
dopuszczenia się przez niego:
a)
czynu określonego w art. 115 ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych stwierdzonego prawomocnym wyrokiem sądu,
b)
stwierdzonego prawomocnym orzeczeniem komisji dyscyplinarnej na podstawie orzeczenia
komisji do spraw etyki w nauce:
-
-przywłaszczenia sobie autorstwa albo wprowadzenia w błąd co do autorstwa całości lub części cudzego utworu albo artystycznego wykonania,
-
-rozpowszechnienia, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego utworu w wersji oryginalnej albo w postaci opracowania,
-
-rozpowszechnienia, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego artystycznego wykonania albo publicznego zniekształcenia takiego utworu, artystycznego wykonania, fonogramu, wideogramu lub nadania,
-
-naruszenia w inny sposobu cudzych praw autorskich lub praw pokrewnych,
-
-fałszowania badań lub wyników badań naukowych,
-
-innego oszustwa naukowego;
4)
skazania prawomocnym wyrokiem za przestępstwo umyślne.
4.
Stosunek pracy z mianowanym pracownikiem naukowym może być rozwiązany również z innych
ważnych przyczyn, po uzyskaniu zgody rady naukowej instytutu.
Art. 102.
1.
Stosunek pracy mianowanego pracownika naukowego wygasa z mocy prawa w przypadku:
1)
stwierdzenia, że mianowanie nastąpiło na podstawie fałszywych lub nieważnych dokumentów;
2)
prawomocnego orzeczenia przez sąd utraty praw publicznych;
3)
prawomocnego orzeczenia środka karnego w postaci zakazu zajmowania określonego stanowiska,
w przypadku gdy orzeczenie to dotyczy wykonywania obowiązków pracownika naukowego;
4)
upływu trzymiesięcznego okresu nieobecności w pracy z powodu tymczasowego aresztowania;
5)
odbywania kary pozbawienia wolności lub ograniczenia wolności;
6)
upływu okresu mianowania;
7)
śmierci pracownika naukowego.
2.
Stosunek pracy mianowanego pracownika naukowego zatrudnionego na stanowisku profesora
lub profesora instytutu wygasa z końcem roku, w którym ukończył on 70. rok życia.
3.
Wygaśnięcie stosunku pracy stwierdza dyrektor.
4.
Stosunek pracy mianowanego pracownika naukowego pełniącego funkcję dyrektora z końcem
roku, w którym ukończył on 70. rok życia, przekształca się - na czas pozostały do
zakończenia pełnienia tej funkcji - w stosunek pracy na podstawie umowy o pracę.
Art. 103.
Organem właściwym do rozwiązania stosunku pracy z mianowanym pracownikiem naukowym
jest Prezes Akademii.
Art. 104.
Zasady wynagradzania pracowników instytutów określa się w zakładowych układach zbiorowych
pracy albo w zakładowych regulaminach wynagradzania.
Art. 105.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki w porozumieniu z ministrem
właściwym do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, warunki wynagradzania pracowników
pomocniczych jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii oraz
tryb przyznawania innych świadczeń związanych z wykonywaną pracą, uwzględniając kwalifikacje
poszczególnych osób, pełnione funkcje oraz zakres realizowanych obowiązków.
Art. 106.
W sprawach nieuregulowanych przepisami ustawy do pracowników instytutów, pomocniczych
jednostek naukowych i innych jednostek organizacyjnych Akademii stosuje się przepisy
Kodeksu pracy.
Rozdział 9
Odpowiedzialność dyscyplinarna pracowników naukowych i badawczo-technicznych zatrudnionych w jednostkach naukowych Akademii
Art. 107.
Pracownicy naukowi i badawczo-techniczni zatrudnieni w jednostkach naukowych Akademii
ponoszą odpowiedzialność dyscyplinarną za rażące naruszenie obowiązków lub uchybienie
godności pracownika nauki.
Art. 108.
1.
Karami dyscyplinarnymi są:
1)
upomnienie;
2)
nagana;
3)
nagana z pozbawieniem prawa do pełnienia funkcji kierowniczych w instytucie na okres
do 5 lat.
2.
Odpis orzeczenia o udzieleniu kary dyscyplinarnej z uzasadnieniem włącza się do akt
osobowych pracownika naukowego lub badawczo-technicznego.
Art. 109.
1.
Karę upomnienia za przewinienia dyscyplinarne mniejszej wagi nakłada dyrektor po uprzednim
wysłuchaniu pracownika naukowego lub badawczo-technicznego.
2.
Pracownik naukowy lub badawczo-techniczny ukarany przez dyrektora karą upomnienia
może wnieść odwołanie do komisji dyscyplinarnej. Odwołanie wnosi się w terminie 14
dni od dnia doręczenia zawiadomienia o ukaraniu.
3.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, komisja nie może wymierzyć kary surowszej.
Art. 110.
1.
W sprawach dyscyplinarnych pracowników naukowych lub badawczo-technicznych orzekają:
1)
w pierwszej instancji - komisja dyscyplinarna w jednostce naukowej w składzie trzech
członków;
2)
w drugiej instancji - komisja dyscyplinarna do spraw pracowników naukowych i badawczo-technicznych
jednostek naukowych przy Prezesie Akademii w składzie trzech członków.
2.
W składzie orzekającym komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, co najmniej jeden z
członków powinien posiadać tytuł zawodowy magistra na kierunku prawo.
3.
Przewodniczącym składu orzekającego powinien być pracownik naukowy zatrudniony na
stanowisku nie niższym niż obwiniony.
Art. 111.
1.
Komisja dyscyplinarna, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 1, pochodzi z wyboru. Tryb
wyboru członków komisji określa statut jednostki naukowej Akademii.
2.
Komisję dyscyplinarną, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 2, powołuje Prezes Akademii.
3.
Komisje dyscyplinarne, o których mowa w art. 110 ust. 1, są niezawisłe w zakresie
orzekania.
4.
Komisje dyscyplinarne, o których mowa w art. 110 ust. 1, rozstrzygają samodzielnie
wszelkie zagadnienia faktyczne oraz prawne i nie są związane rozstrzygnięciami innych
organów stosujących prawo, z wyjątkiem prawomocnego skazującego wyroku sądu oraz opinii
komisji do spraw etyki w nauce, o której mowa w art. 39.
5.
W sprawach naruszeń dyscyplinarnych, które stanowią jednocześnie naruszenie zasad
etyki w nauce, w szczególności określonych w art. 112 ust. 3 pkt 1-4, komisja dyscyplinarna
może zwrócić się o wydanie opinii do komisji do spraw etyki w nauce, o której mowa
w art. 39. Opinia komisji do spraw etyki w nauce wiąże komisję dyscyplinarną w ustaleniu
treści naruszenia.
6.
Postanowienia i orzeczenia składu orzekającego zapadają zwykłą większością głosów.
7.
Kadencja komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 1, trwa 4 lata.
8.
Kadencja komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 2, trwa 4 lata
i odpowiada kadencji organów Akademii.
9.
Obsługę komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 2, zapewniają
komórki organizacyjne Kancelarii Akademii.
Art. 112.
1.
Postępowanie dyscyplinarne komisja dyscyplinarna wszczyna na wniosek rzecznika dyscyplinarnego.
2.
Postępowanie dyscyplinarne nie może być wszczęte po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia
odpowiednio przez dyrektora lub Prezesa Akademii wiadomości o popełnieniu czynu uzasadniającego
nałożenie kary oraz po upływie 5 lat od popełnienia tego czynu. Jeżeli czyn stanowi
przestępstwo, okres ten nie może być krótszy od okresu przedawnienia ścigania tego
przestępstwa, z zastrzeżeniem ust. 3.
3.
Rzecznik dyscyplinarny wszczyna postępowanie wyjaśniające z urzędu w przypadku, gdy
pracownikowi naukowemu lub badawczo-technicznemu zarzuca się popełnienie czynu polegającego
na:
1)
przywłaszczeniu sobie autorstwa albo wprowadzeniu w błąd co do autorstwa całości lub
części cudzego utworu;
2)
rozpowszechnieniu, bez podania nazwiska lub pseudonimu twórcy, cudzego utworu w wersji
oryginalnej albo w postaci opracowania;
3)
naruszeniu cudzych praw autorskich lub praw pokrewnych w inny sposób;
4)
fałszowaniu badań lub wyników badań naukowych i prac rozwojowych lub dokonaniu innego
oszustwa naukowego;
5)
przyjmowaniu, w związku z pełnieniem funkcji lub zajmowaniem stanowiska w jednostce
naukowej, korzyści majątkowej lub osobistej albo jej obietnicy;
6)
powoływaniu się na wpływy w jednostce naukowej, instytucji państwowej lub samorządowej
albo wywoływaniu przekonania innej osoby lub utwierdzaniu jej w przekonaniu o istnieniu
takich wpływów i podjęciu się pośrednictwa w załatwieniu sprawy w zamian za korzyść
majątkową lub osobistą albo jej obietnicę;
7)
udzieleniu albo obiecywaniu udzielenia korzyści majątkowej lub osobistej w zamian
za pośrednictwo w załatwieniu sprawy w jednostce naukowej, polegające na wywarciu
wpływu na decyzję, działanie lub zaniechanie osoby pełniącej funkcję lub zajmującej
stanowisko w jednostce naukowej, w związku z pełnieniem tej funkcji lub zajmowaniem
stanowiska.
4.
Jeżeli w okresie, o którym mowa w ust. 2, wszczęto postępowanie dyscyplinarne, karalność
czynu uzasadniającego nałożenie kary ustaje z upływem 2 lat od dnia wszczęcia postępowania.
5.
Nie stosuje się przedawnienia w odniesieniu do wszczęcia postępowania dyscyplinarnego
wobec pracownika naukowego lub badawczo-technicznego, któremu zarzuca się popełnienie
czynu, o którym mowa w ust. 3 pkt 1-5.
6.
Kary dyscyplinarne określone w art. 108 ust. 1 ulegają zatarciu, a odpis orzeczenia
o ukaraniu, dołączony do akt osobowych pracownika naukowego lub badawczo-technicznego,
podlega usunięciu po upływie 3 lat, a w przypadku kary określonej w art. 108 ust.
1 pkt 3 po upływie 5 lat od dnia doręczenia mu prawomocnego orzeczenia o ukaraniu,
jeżeli w tym okresie nie został on ukarany dyscyplinarnie lub prawomocnie skazany
za przestępstwo umyślne.
Art. 113.
1.
Rzecznika dyscyplinarnego w instytucie powołuje rada naukowa instytutu spośród pracowników
naukowych tego instytutu, a w pomocniczej jednostce naukowej dyrektor spośród pracowników
naukowych tej jednostki.
2.
Rzecznika dyscyplinarnego i jego zastępców przy komisji dyscyplinarnej, o której mowa
w art. 110 ust. 1 pkt 2, powołuje Prezes Akademii spośród pracowników naukowych posiadających
co najmniej stopień doktora habilitowanego.
3.
W przypadku powzięcia przez organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego, wiadomości
o popełnieniu czynu uzasadniającego odpowiedzialność dyscyplinarną organ niezwłocznie
poleca rzecznikowi dyscyplinarnemu wszczęcie postępowania wyjaśniającego.
4.
Kadencja rzecznika dyscyplinarnego powoływanego przez radę naukową instytutu lub dyrektora
pomocniczej jednostki naukowej trwa 4 lata.
5.
Kadencja rzecznika dyscyplinarnego powoływanego przez Prezesa Akademii trwa 4 lata
i odpowiada kadencji organów Akademii.
6.
Organ, który powołał rzecznika dyscyplinarnego i jego zastępców może ich odwołać przed
upływem kadencji w przypadku złożenia rezygnacji lub z innego uzasadnionego powodu.
Art. 114.
1.
Obwiniony ma prawo do korzystania z pomocy wybranego przez siebie obrońcy.
2.
W przypadku gdy obwiniony uchyla się od uczestnictwa w postępowaniu, postępowanie
może toczyć się pod jego nieobecność.
3.
Od orzeczenia komisji dyscyplinarnej w pierwszej instancji strony mogą się odwołać
do komisji, o której mowa w art. 110 ust. 1 pkt 2, w terminie 14 dni od dnia doręczenia
orzeczenia wraz z uzasadnieniem.
4.
Od prawomocnego orzeczenia komisji dyscyplinarnej, o której mowa w art. 110 ust. 1
pkt 2, stronom służy odwołanie do Sądu Apelacyjnego w Warszawie - Sądu Pracy i Ubezpieczeń
Społecznych. Do odwołania stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego dotyczące apelacji. Od orzeczenia Sądu Apelacyjnego nie służy kasacja.
5.
O prawomocnym orzeczeniu w sprawach naruszeń, o których mowa w art. 112 ust. 3 pkt
1-4, komisja dyscyplinarna przekazuje informację do wiadomości organu przyznającego
środki finansowe na naukę.
6.
Postępowanie dyscyplinarne zakończone prawomocnym orzeczeniem można wznowić, jeżeli:
1)
w związku z postępowaniem dopuszczono się rażącego naruszenia prawa, a istnieje uzasadniona
podstawa do przyjęcia, że mogło to mieć wpływ na treść orzeczenia;
2)
po wydaniu orzeczenia ujawniły się nowe fakty lub dowody nieznane w chwili jego wydania,
wskazujące na to, że obwiniony jest niewinny, skazano go za popełnienie innego czynu
lub komisja bezpodstawnie umorzyła postępowanie;
3)
w trakcie postępowania naruszono przepisy, przez co uniemożliwiono lub w poważnym
stopniu utrudniono obwinionemu korzystanie z prawa do obrony, albo skład komisji nie
odpowiadał warunkom określonym w art. 110, albo zasiadała w niej osoba podlegająca
wyłączeniu.
7.
Wznowienie nie może nastąpić z przyczyny wymienionej w ust. 6 pkt 1, jeżeli była ona
przedmiotem rozpoznania przez sąd apelacyjny w trybie określonym w ust. 4.
8.
Wznowienie postępowania dyscyplinarnego na niekorzyść obwinionego nie jest dopuszczalne
po jego śmierci albo po upływie 3 lat od popełnienia czynu będącego podstawą orzeczenia,
a gdy czyn stanowił przestępstwo - po upływie okresu przedawnienia ścigania tego przestępstwa
lub w razie wykonania kary i jej zatarcia.
9.
Wniosek o wznowienie postępowania dyscyplinarnego mogą składać, w terminie 30 dni
od dnia powzięcia wiadomości o przyczynie uzasadniającej wznowienie: obwiniony, obrońca,
rzecznik dyscyplinarny, a po śmierci obwinionego lub gdy zachodzą uzasadnione wątpliwości
co do jego poczytalności - także jego małżonek, krewny w linii prostej, brat lub siostra.
Art. 115.
1.
Dyrektor może zawiesić w pełnieniu obowiązków pracownika naukowego lub badawczo-technicznego,
przeciwko któremu wszczęto postępowanie karne lub dyscyplinarne, a także w toku postępowania
wyjaśniającego, jeżeli ze względu na wagę i wiarygodność przedstawionych zarzutów
celowe jest odsunięcie go od wykonywania obowiązków.
2.
Pracownik naukowy lub badawczo-techniczny zostaje z mocy prawa zawieszony w pełnieniu
obowiązków z dniem jego tymczasowego aresztowania.
3.
Zawieszenie w pełnieniu obowiązków nie może trwać dłużej niż 6 miesięcy, chyba że
przeciwko pracownikowi naukowemu lub badawczo-technicznemu toczy się nadal postępowanie
karne.
Art. 116.
1.
Wynagrodzenie zasadnicze pracownika naukowego lub badawczo-technicznego w okresie
zawieszenia w pełnieniu obowiązków może ulec obniżeniu, a tymczasowo aresztowanego
ulega ograniczeniu najwyżej do połowy, w zależności od stanu rodzinnego pracownika
naukowego lub badawczo-technicznego, począwszy od pierwszego dnia miesiąca kalendarzowego
następującego po miesiącu, w którym nastąpiło zawieszenie. W okresie zawieszenia w
pełnieniu obowiązków nie przysługują dodatki do wynagrodzenia oraz wynagrodzenie za
godziny ponadwymiarowe.
2.
Jeżeli postępowanie dyscyplinarne lub karne zakończy się umorzeniem z braku dowodów
winy albo wydaniem orzeczenia lub wyroku uniewinniającego, pracownikowi naukowemu
lub badawczo-technicznemu należy wypłacić pozostałą część pełnego wynagrodzenia.
Art. 117.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego i nauki określi, w drodze rozporządzenia,
szczegółowy tryb postępowania wyjaśniającego i postępowania dyscyplinarnego, przebieg
postępowania wyjaśniającego i dyscyplinarnego, sposób i warunki wzywania i przesłuchiwania
obwinionego, świadków i biegłych oraz przeprowadzania innych dowodów, a także sposób
wykonywania kar dyscyplinarnych i ich zatarcia, z zachowaniem przejrzystości tych
postępowań oraz zapewnieniem bezstronności osób przeprowadzających te postępowania.
Art. 118.
Do postępowania dyscyplinarnego wobec pracowników naukowych i badawczo-technicznych
w sprawach nieuregulowanych w ustawie stosuje się przepisy Kodeksu postępowania karnego, z wyłączeniem art. 82.
Rozdział 10
Przepis końcowy
Art. 119.
Ustawa wchodzi w życie w terminie9)Ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2010 r., z wyjątkiem art. 45, art. 71
ust. 3 i 4, art. 72 ust. 3 i 5, które weszły w życie z dniem 1 lipca 2010 r., art.
5 i art. 78-86, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.; na podstawie art.
5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system
nauki (Dz. U. poz. 620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r. i na zasadach określonych w ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system
nauki .
1)
Dodany przez art. 44 pkt 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2020 r. o szczególnych instrumentach
wsparcia w związku z rozprzestrzenianiem się wirusa SARS-CoV-2 (Dz. U. poz. 695),
która weszła w życie z dniem 18 kwietnia 2020 r.
2)
Dodany przez art. 44 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; w brzmieniu ustalonym
przez art. 53 pkt 1 ustawy z dnia 19 czerwca 2020 r. o dopłatach do oprocentowania
kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o
uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19
(Dz. U. poz. 1086), która weszła w życie z dniem 24 czerwca 2020 r.
3)
Dodany przez art. 44 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; w brzmieniu ustalonym
przez art. 53 pkt 2 ustawy wymienionej jako druga w odnośniku 2.
4)
Dodany przez art. 44 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 1; w brzmieniu ustalonym
przez art. 53 pkt 3 ustawy wymienionej jako druga w odnośniku 2.
5)
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 6.
6)
W brzmieniu ustalonym przez art. 22 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o zmianie ustawy
- Kodeks spółek handlowych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1655 oraz z 2020 r.
poz. 288), która wejdzie w życie z dniem 1 marca 2021 r.
7)
Dodany przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 16 października 2019 r. o zmianie ustawy o
Polskiej Akademii Nauk oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2227), która weszła
w życie z dniem 30 listopada 2019 r.
8)
Dodany przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 7.
9)
Ustawa weszła w życie z dniem 1 października 2010 r., z wyjątkiem art. 45, art. 71
ust. 3 i 4, art. 72 ust. 3 i 5, które weszły w życie z dniem 1 lipca 2010 r., art.
5 i art. 78-86, które weszły w życie z dniem 1 stycznia 2011 r.; na podstawie art.
5 ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. - Przepisy wprowadzające ustawy reformujące system
nauki (Dz. U. poz. 620), która weszła w życie z dniem 1 października 2010 r.