Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 16 września 2020 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej
oraz niektórych innych ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 16 września 2020 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 13-16 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności , które stanowią:
„
Art. 13.
W ustawie z dnia 20 lipca 1991 r. o Inspekcji Ochrony Środowiska w art. 2 w ust. 1 po pkt 17c dodaje się pkt 17d w brzmieniu:
„
17d)
kontrola przestrzegania przepisów ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności ;
”
.
Art. 14.
W ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości w załączniku nr 1 w części „Dodatkowe informacje i objaśnienia” w ust. 2 w pkt 11
kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 12 w brzmieniu:
„
12)
wartość żywności przekazanej organizacjom pozarządowym, z przeznaczeniem na wykonywanie
przez te organizacje zadań w zakresie określonym w art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności , lub kwotę opłaty za marnowanie żywności, o której mowa w art. 5 tej ustawy.
”
.
Art. 15.
W ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska w art. 400a w ust. 1 po pkt 31 dodaje się pkt 31a w brzmieniu:
„
31a)
zadania związane z racjonalnym wykorzystaniem żywności oraz przeciwdziałaniem jej
marnowaniu;
”
.
Art. 16.
W ustawie z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe w art. 1 po pkt 15 dodaje się pkt 15a w brzmieniu:
„
15a)
upowszechnianie wśród dzieci i młodzieży wiedzy o zasadach racjonalnego odżywiania
oraz przeciwdziałaniu marnowaniu żywności;”.
”
;
”
;
2)
art. 114 ustawy z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o działach administracji
rządowej oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 114.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 7 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 106 ust.
4, art. 107 ust. 2 i art. 108 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem następującym po
dniu ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 19 lipca 2019 r. o przeciwdziałaniu marnowaniu żywności
Art. 1.
Ustawa określa zasady postępowania z żywnością oraz obowiązki sprzedawców żywności
w celu przeciwdziałania marnowaniu żywności oraz negatywnym skutkom społecznym, środowiskowym
i gospodarczym wynikającym z marnowania żywności.
Art. 2.
Użyte w ustawie określenia oznaczają:
1)
marnowanie żywności - wycofywanie z etapu dystrybucji żywności, która spełnia wymogi
prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu (WE) nr 178/2002 Parlamentu
Europejskiego i Rady z dnia 28 stycznia 2002 r. ustanawiającym ogólne zasady i wymagania
prawa żywnościowego, powołującym Europejski Urząd ds. Bezpieczeństwa Żywności oraz
ustanawiającym procedury w zakresie bezpieczeństwa żywności (Dz. Urz. WE L 31 z 01.02.2002,
str. 1, z późn. zm.1)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 245 z 29.09.2003,
str. 4, Dz. Urz. UE L 100 z 08.04.2006, str. 4, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str.
59, Dz. Urz. UE L 60 z 05.03.2008, str. 17, Dz. Urz. UE L 188 z 18.07.2009, str. 14,
Dz. Urz. UE L 189 z 27.06.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 327 z 12.11.2014, str. 9, Dz.
Urz. UE L 37 z 13.02.2015, str. 24, Dz. Urz. UE L 35 z 10.02.2017, str. 10 oraz Dz.
Urz. UE L 117 z 05.05.2017, str. 1. - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 6, str. 463, z późn. zm.),
zwanym dalej „rozporządzeniem (WE) nr 178/2002”, w szczególności ze względu na zbliżający
się upływ terminu przydatności do spożycia lub daty minimalnej trwałości lub ze względu
na wady wyglądu tych środków spożywczych albo ich opakowań i przeznaczanie ich do
unieszkodliwiania jako odpady;
2)
organizacja pozarządowa - organizację pozarządową oraz podmiot, o których mowa odpowiednio
w art. 3 ust. 2 i ust. 3 pkt 1 ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku
publicznego i o wolontariacie , których celem statutowym jest wykonywanie zadań w sferze zadań publicznych w zakresie:
a)
pomocy społecznej, w tym pomocy rodzinom i osobom w trudnej sytuacji życiowej oraz
wyrównywania szans tych rodzin i osób,
b)
wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej,
c)
działalności charytatywnej, polegającej w szczególności na przekazywaniu żywności
osobom potrzebującym lub prowadzeniu zakładów żywienia zbiorowego dla osób potrzebujących;
3)
sprzedawca żywności - podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze, o którym mowa
w art. 3 ust. 3 rozporządzenia (WE) nr 178/2002, w zakresie sprzedaży żywności w jednostce
handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powyżej 250 m2, w której przychody ze sprzedaży żywności stanowią co najmniej 50% przychodów ze
sprzedaży wszystkich towarów;
4)
żywność - środki spożywcze w rozumieniu art. 2 rozporządzenia (WE) nr 178/2002.
Art. 3.
1.
Sprzedawca żywności jest obowiązany do zawarcia umowy w formie pisemnej lub elektronicznej
pod rygorem nieważności z organizacją pozarządową dotyczącej nieodpłatnego przekazywania
żywności spełniającej wymogi prawa żywnościowego, w tym określone w rozporządzeniu
(WE) nr 178/2002, a nieprzeznaczonej do sprzedaży, w szczególności ze względu na wady
wyglądu tej żywności albo jej opakowań, z wyjątkiem napojów alkoholowych o zawartości
alkoholu powyżej 1,2% oraz napojów alkoholowych będących mieszaniną piwa i napojów
bezalkoholowych, w których zawartość alkoholu przekracza 0,5%, z przeznaczeniem na
wykonywanie przez tę organizację zadań w zakresie określonym w art. 2 pkt 2.
2.
Umowa, o której mowa w ust. 1, zawiera w szczególności postanowienia dotyczące:
1)
czasu i sposobu przekazywania żywności organizacji pozarządowej oraz rodzaju przekazywanej
żywności organizacji pozarządowej, z przeznaczeniem jej na wykonywanie przez tę organizację
zadań w zakresie określonym w art. 2 pkt 2;
2)
podziału kosztów odbioru i dystrybucji żywności pomiędzy stronami umowy;
3)
przypadków, w których organizacja pozarządowa może zrezygnować lub odmówić odbioru
żywności;
4)
okresu obowiązywania umowy oraz odpowiedzialności stron za niedotrzymanie warunków
umowy, w tym warunków wypowiedzenia.
3.
W przypadku wypowiedzenia umowy, o której mowa w ust. 1, sprzedawca żywności jest
obowiązany zawrzeć nową umowę najpóźniej w terminie 14 dni od dnia rozwiązania się
umowy wypowiedzianej, jeżeli nie jest stroną innej umowy, o której mowa w ust. 1.
Art. 4.
1.
Sprzedawca żywności jest obowiązany do prowadzenia w jednostce handlu, o której mowa
w art. 2 pkt 3, kampanii edukacyjno-informacyjnych w zakresie racjonalnego gospodarowania
żywnością oraz przeciwdziałania marnowaniu żywności co najmniej raz w roku przez co
najmniej dwa kolejne tygodnie, w każdym dniu działalności jednostki handlu.
2.
Kampanie, o których mowa w ust. 1, są prowadzone wspólnie z organizacją pozarządową,
z którą sprzedawca żywności zawarł umowę, o której mowa w art. 3 ust. 1.
3.
Na kampanie, o których mowa w ust. 1, można przeznaczyć nie więcej niż 20% środków
pochodzących z opłaty, o której mowa w art. 5.
Art. 5.
1.
Sprzedawca żywności jest obowiązany do ponoszenia opłaty za marnowanie żywności, zwanej
dalej „opłatą”.
2.
Opłatę oblicza się jako iloczyn stawki opłaty i masy marnowanej żywności. Podstawę
obliczenia opłaty stanowi 90% masy marnowanej żywności w kilogramach.
3.
Stawka opłaty wynosi 0,1 zł za 1 kg marnowanej żywności.
4.
Opłatę pomniejsza się o koszty poniesione przez sprzedawcę żywności na prowadzone
kampanie edukacyjno-informacyjne, o których mowa w art. 4.
5.
Opłatę pomniejsza się o poniesione przez sprzedawcę żywności koszty wykonania umowy,
o której mowa w art. 3 ust. 1, w szczególności koszty transportu i dystrybucji żywności.
6.
Opłata jest obliczana na koniec roku kalendarzowego.
7.
Sprzedawca żywności ustala we własnym zakresie wysokość należnej opłaty i wnosi ją
na rachunek bankowy organizacji pozarządowej, z którą zawarł umowę, o której mowa
w art. 3 ust. 1, do dnia 30 kwietnia roku kalendarzowego następującego po roku, którego
opłata dotyczy. Jeżeli sprzedawca żywności zawarł umowę, o której mowa w art. 3 ust.
1, z więcej niż jedną organizacją pozarządową, opłatę dzieli się między wszystkie
organizacje proporcjonalnie do ilości odebranej przez nie żywności. W przypadku gdy
sprzedawca żywności nie przekazał żywności żadnej z organizacji pozarządowych, przekazuje
opłatę w częściach równych wszystkim organizacjom, z którymi zawarł umowę.
8.
W przypadku niezawarcia umowy, o której mowa w art. 3 ust. 1, sprzedawca żywności
wnosi, w terminie określonym w ust. 7, należną opłatę na rachunek bankowy wojewódzkiego
funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej na terenie województwa, w którym znajduje
się siedziba sprzedawcy żywności. Środki pochodzące z opłaty przeznaczane są na działania
w zakresie przeciwdziałania marnowaniu żywności.
9.
W przypadku gdy wysokość całej opłaty nie przekracza 300 zł, opłaty nie wnosi się.
10.
Sprzedawca żywności zamieszcza informację o wysokości należnej opłaty lub wartości
żywności przekazanej organizacjom pozarządowym, z przeznaczeniem na wykonywanie przez
te organizacje zadań w zakresie określonym w art. 2 pkt 2, w sprawozdaniu finansowym,
o którym mowa w ustawie z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości , oraz na swojej stronie internetowej, jeżeli ją prowadzi.
Art. 6.
1.
Środki pochodzące z opłaty organizacja pozarządowa przeznacza na wykonywanie zadań
w zakresie określonym w art. 2 pkt 2, w tym na pokrywanie kosztów administracyjnych.
2.
Organizacja pozarządowa może przeznaczyć na pokrycie kosztów administracyjnych nie
więcej niż 20% środków pochodzących z opłaty.
Art. 7.
1.
Organizacja pozarządowa składa sprzedawcy żywności, o którym mowa w art. 5 ust. 7,
pisemną roczną informację o wykorzystaniu środków pochodzących z opłaty, w szczególności
informację, ile środków zostało przeznaczone na pokrycie kosztów administracyjnych,
w terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy informacja.
2.
Organizacja pozarządowa składa organowi, o którym mowa w art. 20, pisemne roczne sprawozdanie
o sposobie zagospodarowania otrzymanej żywności zawierające w szczególności dane o
masie żywności otrzymanej od sprzedawców żywności oraz masie żywności, którą przekazała
na rzecz potrzebujących, wraz z wykazem sprzedawców żywności, od których otrzymała
żywność, w terminie do dnia 31 marca roku następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.
3.
Przewodniczący Komitetu do spraw Pożytku Publicznego w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw finansów publicznych określi, w drodze rozporządzenia, wzór informacji o
wykorzystaniu środków pochodzących z opłaty oraz wzór sprawozdania o sposobie zagospodarowania
otrzymanej żywności, mając na względzie zapewnienie przejrzystości i komunikatywności
tej informacji i sprawozdania, a także ujednolicenie sposobu ich opracowywania.
Art. 8.
1.
Sprzedawca żywności składa wojewódzkiemu funduszowi ochrony środowiska i gospodarki
wodnej na terenie województwa, w którym prowadzi on działalność w zakresie sprzedaży
żywności, pisemne roczne sprawozdanie o marnowanej żywności zawierające dane o całkowitej
masie marnowanej żywności w danym roku oraz wysokości należnej opłaty wraz ze wskazaniem
wysokości opłaty, która zostanie wpłacona do funduszu, w terminie do dnia 31 marca
roku kalendarzowego następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.
2.
Wojewódzki fundusz ochrony środowiska i gospodarki wodnej składa organowi, o którym
mowa w art. 20, pisemne roczne zbiorcze sprawozdanie o marnowanej żywności zawierające
dane o całkowitej masie marnowanej żywności przez sprzedawców żywności w danym roku
oraz całkowitej wysokości należnej opłaty i wysokości opłaty wpłaconej do wojewódzkiego
funduszu ochrony środowiska i gospodarki wodnej wraz z wykazem sprzedawców żywności,
którzy złożyli sprawozdanie, o którym mowa w ust. 1, w terminie do dnia 30 czerwca
roku kalendarzowego następującego po roku, którego dotyczy sprawozdanie.
32)Ze zmianą wprowadzoną przez art. 95 ustawy z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 284), która weszła w życie z dniem 29 lutego 2020 r..
Minister właściwy do spraw klimatu określi, w drodze rozporządzenia, wzór sprawozdania
o marnowanej żywności oraz wzór zbiorczego sprawozdania o marnowanej żywności, mając
na względzie zapewnienie przejrzystości i komunikatywności tych sprawozdań, a także
ujednolicenie sposobu ich opracowywania.
Art. 9.
1.
Kto, wbrew obowiązkowi, o którym mowa w art. 7 ust. 2 i art. 8 ust. 1, nie składa
sprawozdania, podlega karze grzywny.
2.
Orzekanie w sprawach o czyny określone w ust. 1 następuje w trybie przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia .
Art. 10.
1.
Kto wbrew obowiązkowi określonemu w art. 3 ust. 1, nie zawiera z organizacją pozarządową
umowy dotyczącej nieodpłatnego przekazywania żywności, z przeznaczeniem na wykonywanie
przez tę organizację zadań w zakresie określonym w art. 2 pkt 2, podlega karze pieniężnej
w wysokości 5000 zł.
2.
Kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, nie nakłada się, w przypadku gdy sprzedawca
żywności wykaże, że nie było możliwe zawarcie umowy dotyczącej nieodpłatnego przekazywania
żywności z organizacją pozarządową wykonującą zadania w zakresie określonym w art.
2 pkt 2 na terenie powiatu, w którym prowadzi on działalność w zakresie sprzedaży
żywności.
Art. 11.
1.
Kto wbrew obowiązkowi określonemu w art. 5 ust. 7, nie wnosi na rachunek bankowy organizacji
pozarządowej, z którą zawarł umowę, o której mowa w art. 3 ust. 1, opłaty, wnosi ją
w niepełnej wysokości albo nie wnosi jej w terminie, podlega karze pieniężnej w wysokości
od 500 zł do 10 000 zł.
2.
Karze określonej w ust. 1 podlega także ten, kto wbrew obowiązkowi określonemu w art.
5 ust. 8, nie wnosi na rachunek bankowy wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska
i gospodarki wodnej opłaty, wnosi ją w niepełnej wysokości albo nie wnosi jej w terminie.
Art. 12.
1.
Kary pieniężne, o których mowa w art. 10 i art. 11, wymierza, w drodze decyzji, wojewódzki
inspektor ochrony środowiska właściwy ze względu na miejsce prowadzenia przez sprzedawcę
żywności działalności w zakresie sprzedaży żywności.
2.
Przy ustalaniu wysokości administracyjnej kary pieniężnej, o której mowa w art. 11,
wojewódzki inspektor ochrony środowiska uwzględnia ilość marnowanej żywności podlegającej
wniesieniu opłaty, wysokość wniesionej w niepełnym wymiarze opłaty oraz liczbę dni
opóźnienia wniesienia opłaty.
3.
Jeżeli okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot, który popełnił naruszenie,
dołożył należytej staranności, aby do naruszenia nie doszło, lub nie miał żadnego
wpływu na powstanie naruszenia, a nastąpiło ono na skutek okoliczności, których nie
mógł przewidzieć, wojewódzki inspektor ochrony środowiska odstępuje od wymierzenia
kary pieniężnej, umarza postępowanie oraz zwalnia podmiot od wniesienia opłaty za
okres do wydania decyzji o umorzeniu postępowania.
4.
Kary pieniężne wnosi się w terminie 14 dni od dnia, w którym decyzja o wymierzeniu
kary stała się ostateczna, na rachunek bankowy wskazany w tej decyzji.
Art. 13-16.
(pominięte)3)Zamieszczone w obwieszczeniu.
Art. 17.
W okresie 2 lat od dnia wejścia w życie ustawy przez sprzedawcę żywności rozumie się
podmiot prowadzący przedsiębiorstwo spożywcze w zakresie sprzedaży żywności w jednostce
handlu detalicznego lub hurtowego o powierzchni sprzedaży w rozumieniu art. 2 pkt 19 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym powyżej 400 m2, w której przychody ze sprzedaży środków spożywczych stanowią co najmniej 50% przychodów
ze sprzedaży wszystkich towarów.
Art. 18.
Sprzedawca żywności jest obowiązany do zawarcia pierwszej umowy, o której mowa w art.
3 ust. 1, w terminie 5 miesięcy od dnia wejścia w życie ustawy.
Art. 19.
Podstawę obliczenia opłaty w roku, w którym art. 5 wszedł w życie, stanowi 80% masy
marnowanej żywności w kilogramach.
Art. 20.
Główny Inspektor Ochrony Środowiska, po upływie 18 miesięcy od dnia wejścia w życie
ustawy, przedstawi Sejmowi i Senatowi ocenę jej funkcjonowania, w szczególności w
zakresie zasadności i skuteczności rozwiązań w niej przewidzianych.
Art. 21.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia4)Ustawa została ogłoszona w dniu 3 września 2019 r., z wyjątkiem art. 5-14, które wchodzą w życie pierwszego dnia szóstego miesiąca następującego
po miesiącu ogłoszenia.
1)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 245 z 29.09.2003,
str. 4, Dz. Urz. UE L 100 z 08.04.2006, str. 4, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str.
59, Dz. Urz. UE L 60 z 05.03.2008, str. 17, Dz. Urz. UE L 188 z 18.07.2009, str. 14,
Dz. Urz. UE L 189 z 27.06.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 327 z 12.11.2014, str. 9, Dz.
Urz. UE L 37 z 13.02.2015, str. 24, Dz. Urz. UE L 35 z 10.02.2017, str. 10 oraz Dz.
Urz. UE L 117 z 05.05.2017, str. 1.
2)
Ze zmianą wprowadzoną przez art. 95 ustawy z dnia 23 stycznia 2020 r. o zmianie ustawy
o działach administracji rządowej oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 284),
która weszła w życie z dniem 29 lutego 2020 r.
3)
Zamieszczone w obwieszczeniu.
4)
Ustawa została ogłoszona w dniu 3 września 2019 r.