Ustawaz dnia 14 sierpnia 2020 r.o zmianie ustawy o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych
z powodów politycznych oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych oraz ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 20 marca 2015 r. o działaczach opozycji antykomunistycznej oraz osobach
represjonowanych z powodów politycznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„
3)
zasady przyznawania świadczenia pieniężnego, pomocy pieniężnej i świadczenia wyrównawczego
działaczom opozycji antykomunistycznej lub osobom represjonowanym z powodów politycznych;
”
;
2)
po art. 10 dodaje się art. 10a-10i w brzmieniu:
„
Art. 10a.
1.
Prawo do świadczenia wyrównawczego przysługuje osobie pobierającej emeryturę lub rentę
inwalidzką albo rentę z tytułu niezdolności do pracy, zwaną dalej „rentą”, w kwocie
niższej niż 2400 zł miesięcznie.
2.
Świadczenie wyrównawcze przysługuje w kwocie stanowiącej różnicę pomiędzy kwotą, o
której mowa w ust. 1, a kwotą emerytury lub renty.
3.
Przez kwotę emerytury lub renty rozumie się wysokość pobieranej emerytury lub renty
brutto lub sumę tych świadczeń, wraz z kwotą wypłacaną przez zagraniczne instytucje
właściwe do spraw emerytalno-rentowych, z wyłączeniem dodatku pielęgnacyjnego oraz
innych dodatków i świadczeń wypłacanych wraz z tymi świadczeniami na podstawie odrębnych
przepisów, przed dokonaniem odliczeń, potrąceń i zmniejszeń.
4.
Kwota, o której mowa w ust. 1, ulega podwyższeniu w terminach i na zasadach określonych przepisami ustawy
z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
5.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza w formie komunikatu w Dzienniku Urzędowym
Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, co najmniej na 7 dni roboczych przed najbliższym
terminem waloryzacji, uwzględnianą od tego terminu przy obliczaniu wysokości świadczenia
wyrównawczego kwotę, o której mowa w ust. 1.
Art. 10b.
W razie przyznania, ustania lub ponownego obliczenia wysokości świadczeń, o których
mowa w art. 10a ust. 3, świadczenie wyrównawcze podlega ponownemu obliczeniu z urzędu,
w taki sposób, aby łączna kwota świadczeń, o których mowa w art. 10a ust. 3, wraz
ze świadczeniem wyrównawczym, nie przekroczyła miesięcznie kwoty, o której mowa w
art. 10a ust. 1, z zastrzeżeniem włączeń, o których mowa w art. 10a ust. 3, i z uwzględnieniem
art. 10a ust. 4.
Art. 10c.
1.
Decyzje w sprawie świadczenia wyrównawczego wydają i świadczenia te wypłacają organy
wypłacające emeryturę lub rentę, zwane dalej „organami właściwymi”.
2.
Decyzje w sprawie świadczenia wyrównawczego, sporządzone z wykorzystaniem systemu
teleinformatycznego, mogą zamiast podpisu zawierać nadruk imienia i nazwiska wraz
ze stanowiskiem służbowym osoby upoważnionej do ich wydania.
3.
Od decyzji o odmowie przyznania prawa do świadczenia wyrównawczego, o której mowa
w ust. 1, wnioskodawcy przysługuje prawo odwołania do właściwego sądu w terminie i
na zasadach określonych w przepisach ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego .
Art. 10d.
1.
Postępowanie w sprawie świadczenia wyrównawczego wszczynane jest na wniosek osoby
uprawnionej.
2.
Wniosek o przyznanie świadczenia wyrównawczego zawiera imię lub imiona oraz nazwisko,
datę urodzenia, numer PESEL albo innego dokumentu potwierdzającego tożsamość, dane
teleadresowe: adres miejsca zamieszkania lub adres korespondencyjny, numer telefonu
lub adres poczty elektronicznej, nazwę banku i numer rachunku bankowego lub nazwę
spółdzielczej kasy oszczędnościowo-kredytowej i numer rachunku w spółdzielczej kasie
oszczędnościowo-kredytowej, na który ma zostać wypłacone świadczenie wyrównawcze.
3.
Do wniosku, o którym mowa w ust. 2, dołącza się dokumenty potwierdzające nadanie statusu
działacza opozycji antykomunistycznej lub osoby represjonowanej z powodów politycznych,
a w przypadku osób uprawnionych do emerytury i renty zagranicznej lub innego świadczenia
zagranicznego o podobnym charakterze - także dokument potwierdzający prawo do tych
świadczeń i ich wysokość, wystawiony przez zagraniczną instytucję właściwą do spraw
emerytalno-rentowych.
Art. 10e.
1.
Wypłata świadczenia wyrównawczego następuje wraz z wypłatą emerytury lub renty.
2.
W razie zbiegu prawa do świadczeń, o których mowa w art. 10a ust. 3, wypłacanych przez
różne organy właściwe, decyzje w sprawie świadczenia wyrównawczego wydaje i świadczenie
to wypłaca Zakład Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Na wniosek osoby uprawnionej do świadczenia wyrównawczego, zamieszkałej za granicą
w państwie członkowskim Unii Europejskiej, państwie członkowskim Europejskiego Porozumienia
o Wolnym Handlu (EFTA) lub w państwie, z którym Rzeczpospolitą Polską łączy umowa
międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych przewidująca transfer emerytur
lub rent, świadczenie wyrównawcze wypłaca się z emeryturą lub rentą, w państwie zamieszkania,
na rachunek bankowy tej osoby za granicą lub w innej formie wskazanej przez organ
emerytalny lub rentowy, w terminach i trybie ustalonym przez ten organ. Wypłata dokonywana
jest w walucie wymienialnej.
4.
Przepis ust. 3 stosuje się również do osób uprawnionych do świadczenia wyrównawczego,
zamieszkałych za granicą w państwie, z którym Rzeczypospolitej Polskiej nie łączy
umowa międzynarodowa w dziedzinie ubezpieczeń społecznych przewidująca transfer emerytur
i rent.
Art. 10f.
Do świadczenia wyrównawczego stosuje się odpowiednio art. 84 i art. 85 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych .
Art. 10g.
1.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie dotyczących świadczenia wyrównawczego stosuje
się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych, z wyłączeniem art. 136 tej ustawy.
2.
Potrąceń i egzekucji dokonuje się od łącznej kwoty emerytury lub renty i świadczenia
wyrównawczego, na zasadach określonych w przepisach emerytalnych, z wyjątkiem art. 141 ust. 4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu
Ubezpieczeń Społecznych.
3.
Kwoty nienależnie pobranych świadczeń wyrównawczych traktuje się jak kwoty, o których
mowa w art. 139 ust. 1 pkt 2b ustawy, o której mowa w ust. 1.
Art. 10h.
1.
Organy właściwe są uprawnione do pozyskiwania i przetwarzania danych osobowych w zakresie
niezbędnym do przyznawania, ustania prawa do świadczenia wyrównawczego i wypłacania
tego świadczenia.
2.
Na wniosek organu rentowego, o którym mowa w art. 10e ust. 2, organy właściwe wypłacające
emerytury i renty, o których mowa w art. 10a ust. 1, są obowiązane przekazać, w terminie
7 dni od dnia otrzymania wniosku, dane niezbędne do ustalenia lub ustania prawa do
świadczenia wyrównawczego. Organ ten zawiadamia o przyznaniu świadczenia wyrównawczego
organy właściwe.
3.
Zabezpieczenia przetwarzania danych osobowych przez organy właściwe polegają co najmniej
na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających pisemne
upoważnienie wydane przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich poufności.
Art. 10i.
Świadczenie wyrównawcze wraz z odsetkami za opóźnienie finansowane jest ze środków
budżetu państwa.
”
;
3)
po art. 13 dodaje się art. 13a i art. 13b w brzmieniu:
„
Art. 13a.
1.
Osobom uprawnionym przysługuje ulga taryfowa w wysokości 50% przy przejazdach środkami
komunikacji miejskiej.
2.
Osobom uprawnionym przysługuje ulga w wysokości 51% na przejazdy w komunikacji krajowej
środkami publicznego transportu zbiorowego:
1)
kolejowego w 1 i 2 klasie pociągów osobowych i pospiesznych oraz autobusowego w komunikacji
zwykłej i przyspieszonej - na podstawie biletów jednorazowych;
2)
kolejowego w 2 klasie pociągów innych niż osobowe i pospieszne - na podstawie biletów
jednorazowych.
3.
Osoba uprawniona do ulgowego przejazdu, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, korzystająca
z przejazdu w klasie 1, obowiązana jest do uiszczenia dopłaty w wysokości stanowiącej
różnicę między należnością za pełnopłatny przejazd w klasie 1 a należnością za pełnopłatny
przejazd w klasie 2.
Art. 13b.
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych może zlecić organizacjom
pozarządowym na podstawie przepisów ustawy z dnia 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie wykonywanie zadań opiekuńczych na rzecz osób uprawnionych.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego w art. 831 w § 1 po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu:
„
6a)
jednorazowa lub okresowa pomoc pieniężna przyznawana przez Szefa Urzędu do Spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych;
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w art. 132 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Do wypłaty świadczeń osobom uprawnionym do świadczeń przewidzianych przepisami o zaopatrzeniu
inwalidów wojennych i wojskowych oraz ich rodzin, przepisami o kombatantach oraz niektórych
osobach będących ofiarami represji wojennych i okresu powojennego, przepisami o świadczeniu
pieniężnym i uprawnieniach przysługujących żołnierzom zastępczej służby wojskowej
przymusowo zatrudnianym w kopalniach węgla, kamieniołomach, zakładach rud uranu i
batalionach budowlanych, przepisami o świadczeniu pieniężnym przysługującym osobom
deportowanym do pracy przymusowej oraz osadzonym w obozach pracy przez III Rzeszę
i Związek Socjalistycznych Republik Radzieckich oraz przepisami o działaczach opozycji
antykomunistycznej oraz osobach represjonowanych z powodów politycznych, zamieszkałym
za granicą, stosuje się zasady określone w tych przepisach.
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych
ze środków publicznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 66 w ust. 1 po pkt 31a dodaje się pkt 31b w brzmieniu:
„
31b)
działacze opozycji antykomunistycznej i osoby represjonowane z powodów politycznych
niepodlegający ubezpieczeniu społecznemu w Rzeczypospolitej Polskiej lub niepobierający
emerytury lub renty;
”
;
2)
w art. 73 pkt 14 otrzymuje brzmienie:
„
14)
osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 31 i 31b, powstaje z dniem złożenia Szefowi
Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych oświadczenia o niepodleganiu przepisom
o systemie ubezpieczeń społecznych i braku innego tytułu do objęcia ubezpieczeniem
zdrowotnym, a wygasa z dniem ustania tych warunków;
”
;
3)
w art. 75 ust. 14 otrzymuje brzmienie:
„
14.
Osoby, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 31 i 31b, zgłasza do ubezpieczenia zdrowotnego
Szef Urzędu do Spraw Kombatantów i Osób Represjonowanych.
”
;
4)
w art. 81 w ust. 8 pkt 9 otrzymuje brzmienie:
„
9)
osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 28, 31 i 31b, jest kwota odpowiadająca wysokości
specjalnego zasiłku opiekuńczego przysługującego na podstawie przepisów o świadczeniach
rodzinnych;
”
;
5)
w art. 86 w ust. 1 pkt 12 otrzymuje brzmienie:
„
12)
osób, o których mowa w art. 66 ust. 1 pkt 31 i 31b, opłaca Szef Urzędu do Spraw Kombatantów
i Osób Represjonowanych;
”
.
Art. 5.
Do zamówień na usługi lub dostawy udzielane przez organ właściwy w związku z realizacją
zadań związanych z ustalaniem prawa lub wypłatą świadczenia wyrównawczego nie stosuje
się przepisów o zamówieniach publicznych.
Art. 6.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawę z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych oraz ustawę z dnia 27 sierpnia 2004 r. o świadczeniach opieki zdrowotnej
finansowanych ze środków publicznych.