Obwieszczenie Ministra Finansówz dnia 23 kwietnia 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Finansów w sprawie
szczególnych zasad rachunkowości banków
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 października 2010 r. w sprawie szczególnych
zasad rachunkowości banków
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Prowadzenie ksiąg rachunkowych
- Rozdział 3 - Ujmowanie w księgach rachunkowych i prezentacja w sprawozdaniu finansowym operacji dotyczących biura maklerskiego
- Rozdział 4 - Inwentaryzacja
- Rozdział 5 - Ujmowanie i wycena aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego
- Rozdział 6 - Wycena instrumentów finansowych oraz praw do towarów giełdowych klientów biura maklerskiego
- Rozdział 7 - Rachunkowość zabezpieczeń
- Rozdział 8 - Przechowywanie danych
- Rozdział 9 - Przepisy przejściowe i końcowe
- Załącznik nr 1 - Informacja dodatkowa sprawozdania finansowego banku
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 1 października 2010 r. w sprawie szczególnych
zasad rachunkowości banków , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 23 czerwca 2017 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje § 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 23 czerwca 2017 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków , które stanowią:
„
§ 2.
Przepisy rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem,
mają zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy
rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2017 r.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 1 października 2010 r. w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków1)Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - finanse publiczne, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. poz. 92).
Na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. a ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczególne zasady rachunkowości banków, z wyłączeniem Narodowego Banku Polskiego;
2)
zakres informacji wykazywanych w informacji dodatkowej sprawozdania finansowego, stanowiący
załącznik do rozporządzenia.
§ 2.
Użyte w rozporządzeniu określenia oznaczają:
1)
ustawa - ustawę z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;
2)
ustawa o obrocie instrumentami finansowymi - ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi ;
3)
ustawa - Prawo bankowe - ustawę z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ;
4)
ustawa o giełdach towarowych - ustawę z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych ;
5)
konto syntetyczne - przewidziane planem kont urządzenie księgi głównej, o którym mowa
w art. 15 ustawy;
6)
konto analityczne - przewidziane w planie kont urządzenie ksiąg pomocniczych, o którym
mowa w art. 16 ustawy;
7)
konto pozabilansowe - przewidziane planem kont urządzenie przeznaczone w szczególności
do ewidencjonowania według wartości nominalnej udzielonych lub otrzymanych przez bank
zobowiązań o charakterze finansowym lub gwarancyjnym, operacji walutowych, zawartych
przez bank kontraktów kupna-sprzedaży instrumentów finansowych w okresie pomiędzy
zawarciem transakcji a jej rozliczeniem, a także do ewidencjonowania udzielonych lub
otrzymanych zabezpieczeń;
8)
zestawienie obrotów i sald - sporządzane na koniec dnia operacyjnego zestawienie obrotów
i sald kont syntetycznych i kont analitycznych, których obroty powinny być zgodne
z obrotami dziennika lub obrotami zestawienia obrotów dzienników częściowych;
9)
dzień bilansowy - dzień, na który bank sporządza sprawozdanie finansowe oraz inne
sprawozdania sporządzane na podstawie odrębnych przepisów;
102)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z dnia 23 czerwca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad rachunkowości banków (Dz. U. poz. 1271), które weszło w życie z dniem 13 lipca 2017 r.; ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2017 r.)
należności „zagrożone”, „stracone” - odpowiednio ekspozycje, o których mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy;
11)
rezerwy celowe - odpisy równoważące skutki ryzyka działalności banku, tworzone zgodnie
z przepisami, o których mowa w pkt 10;
12)
podmiot zagraniczny - jednostkę działającą za granicą, której działalność nie stanowi
integralnej części działalności banku sporządzającego sprawozdanie finansowe;
13)
inwestycja netto w podmiocie zagranicznym - udział banku w aktywach netto podmiotu
zagranicznego;
14)
aktywa lub zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu - aktywa lub zobowiązania
finansowe, które zostały nabyte lub powstały w celu uzyskania korzyści ekonomicznych
w wyniku krótkoterminowych (w terminie do trzech miesięcy) zmian cen lub innych zmiennych;
składnik aktywów finansowych należy zaliczyć do aktywów przeznaczonych do obrotu,
jeżeli - niezależnie od powodu, dla którego został nabyty - stanowi grupę aktywów,
która była wykorzystywana ostatnio do realizacji korzyści ekonomicznych w wyniku zmian
cen lub innych zmiennych; instrumenty pochodne będące aktywami finansowymi lub zobowiązaniami
finansowymi uznaje się za przeznaczone do obrotu, z wyłączeniem zabezpieczających
instrumentów pochodnych, stanowiących efektywne zabezpieczenie;
15)
aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy - aktywa finansowe i zobowiązania finansowe, o których mowa w pkt 14, oraz
uznane przez bank za takie przy początkowym ujęciu, pod warunkiem że pozwala to na
uzyskanie bardziej przydatnych informacji lub ogranicza różnice, w tym w sposobie
wyceny lub prezentacji związanych z tymi aktywami lub pasywami przychodów lub kosztów,
lub pozwala na ocenę uzyskiwanych wyników wyceny wartości godziwej zgodnie z udokumentowaną
przez bank strategią inwestycyjną lub zasadami zarządzania ryzykiem;
16)
kredyty i pożyczki oraz inne należności banku - aktywa finansowe z określonymi lub
możliwymi do określenia płatnościami, które nie są przedmiotem obrotu na rynku, z
wyjątkiem aktywów finansowych, które bank zamierza zbyć w krótkim terminie, zakwalifikowanych
do aktywów lub zobowiązań finansowych przeznaczonych do obrotu oraz aktywów finansowych,
które przy początkowym ujęciu zostały uznane przez bank jako aktywa finansowe i zobowiązania
finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, a także kredytów i
pożyczek oraz innych należności banku, których bank nie może odzyskać z innych powodów
niż brak spłat, które kwalifikuje się jako aktywa dostępne do sprzedaży;
17)
aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności - aktywa finansowe o określonych
lub możliwych do określenia płatnościach lub ustalonym terminie zapadalności, które
bank zamierza i jest w stanie utrzymać w posiadaniu do terminu zapadalności, z wyjątkiem
aktywów finansowych zakwalifikowanych jako kredyty i pożyczki oraz inne należności
banku, aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży i aktywów finansowych i zobowiązań
finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy;
18)
aktywa finansowe dostępne do sprzedaży - aktywa finansowe niebędące:
a)
aktywami finansowymi wycenianymi w wartości godziwej przez wynik finansowy,
b)
kredytami i pożyczkami oraz innymi należnościami banku,
c)
aktywami finansowymi utrzymywanymi do terminu zapadalności;
19)
zamortyzowany koszt aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych - wartość, w jakiej
składnik aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych został po raz pierwszy wprowadzony
do ksiąg rachunkowych, pomniejszoną o spłaty wierzytelności, odpowiednio skorygowaną
o skumulowaną kwotę zdyskontowanej różnicy pomiędzy wartością początkową składnika
a jego wartością w terminie zapadalności lub wymagalności, wyliczoną za pomocą metody
efektywnej stopy procentowej, a także pomniejszoną o odpisy aktualizujące wartość
oraz z tytułu rezerw celowych;
20)
metoda efektywnej stopy procentowej - metodę ustalania zamortyzowanego kosztu składnika
aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych oraz przypisywania przychodów albo
kosztów z tytułu odsetek do odpowiednich okresów sprawozdawczych; efektywna stopa
procentowa dyskontuje oczekiwany strumień przyszłych płatności pieniężnych do bieżącej
wartości bilansowej netto do terminu zapadalności albo wymagalności instrumentu finansowego,
a w uzasadnionych przypadkach do innego przyjętego przez bank terminu; przy wyliczaniu
efektywnej stopy procentowej bank dokonuje oszacowania przepływów pieniężnych, uwzględniając
postanowienia umowy, jednakże bank nie uwzględnia potencjalnych przyszłych strat związanych
z nieściągalnością aktywów finansowych; przy wyliczeniu bank uwzględnia wszelkie płacone
i otrzymane prowizje i opłaty stanowiące integralną część efektywnej stopy procentowej,
w tym koszty transakcji oraz wszelkie inne premie lub dyskonta; w metodzie efektywnej
stopy procentowej bank przyjmuje założenie, że przepływy pieniężne oraz oczekiwane
terminy są wiarygodnie oszacowane; w przypadkach, w których nie jest możliwe wiarygodne
ustalenie przepływów pieniężnych lub ich oczekiwanego terminu, bank dokonuje wyliczeń
na podstawie przepływów pieniężnych określonych w umowie;
21)
aktywa przejęte za długi - składniki majątku, o których mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4
ustawy - Prawo bankowe;
22)
aktywa trwałe przeznaczone do zbycia - składnik aktywów trwałych lub grupa aktywów
zaliczonych do aktywów trwałych wraz ze związanymi z nimi aktywami obrotowymi oraz
zobowiązaniami, które są przeznaczone przez bank do sprzedaży w stanie niewymagającym
poniesienia dodatkowych nakładów lub wymagającym poniesienia dodatkowych nakładów
w wysokości zwyczajowo przyjętej przy sprzedaży tego typu aktywów, których bank nie
zamierza wykorzystywać w swojej działalności w kolejnych okresach sprawozdawczych,
przy czym bank przyjmuje założenie, że sprzedaż tych aktywów w wysokości zbliżonej
do ich wartości godziwej jest wysoce prawdopodobna w terminie nieprzekraczającym jednego
roku obrotowego;
23)
podmioty powiązane kapitałowo lub organizacyjnie - podmioty określone w art. 4 ust.
1 pkt 16 ustawy - Prawo bankowe;
24)
dom maklerski - niebędący bankiem podmiot prowadzący działalność maklerską, w rozumieniu
ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
25)
biuro maklerskie - wydzieloną organizacyjnie w ramach banku jednostkę prowadzącą działalność
maklerską;
26)
towarowy dom maklerski - podmiot działający na podstawie art. 2 pkt 8 ustawy o giełdach towarowych;
27)
fundusz inwestycyjny - osobę prawną, o której mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu
alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi ;
28)
fundusz rozliczeniowy - fundusz, o którym mowa w art. 65 i art. 68d ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
29)
towary giełdowe - towary giełdowe, o których mowa w art. 2 pkt 2 ustawy o giełdach towarowych;
30)
afiliacja - pośredniczenie członka giełdy lub członka rynku pozagiełdowego w zawieraniu
transakcji na rynku regulowanym przez bank;
31)
klient - osobę prawną, osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną nieposiadającą osobowości
prawnej, korzystającą z usług świadczonych przez bank na podstawie umowy, przy czym
za klienta nie uważa się banku lub domu maklerskiego zawierającego transakcje z wykorzystaniem
afiliacji;
32)
system kojarzenia ofert - system obrotu instrumentami finansowymi, w którym przeciwstawne
oferty kojarzone są według zasady najkorzystniejszej ceny, bez ustalania kursów otwarcia
i zamknięcia;
33)
izba gospodarcza - izbę, o której mowa w art. 92 ust. 1 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
34)
alternatywny system obrotu - system, o którym mowa w art. 3 pkt 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
35)
obrót regulowany - rynek regulowany, o którym mowa w art. 14 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, lub inny działający w sposób stały - poza terytorium Europejskiego Obszaru Gospodarczego
- system obrotu instrumentami finansowymi dopuszczonymi do tego obrotu, zapewniający
inwestorom powszechny i równy dostęp do informacji rynkowej w tym samym czasie przy
kojarzeniu ofert nabycia i zbycia instrumentów finansowych oraz jednakowe warunki
nabywania i zbywania tych instrumentów, zorganizowany i podlegający nadzorowi właściwego
organu, a także alternatywny system obrotu;
36)
uczestnik systemu rekompensat - bank uczestniczący w systemie, o którym mowa w dziale V ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
37)
rachunek papierów wartościowych - rachunek, o którym mowa w art. 4 ust. 1 i 3 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi;
38)
Krajowy Depozyt - Krajowy Depozyt Papierów Wartościowych S.A.
§ 3.
Bank udostępnia do wglądu zainteresowanym osobom zbadane roczne sprawozdanie finansowe
oraz roczne skonsolidowane sprawozdanie finansowe w terminie 15 dni od dnia jego zatwierdzenia.
Rozdział 2
Prowadzenie ksiąg rachunkowych
§ 4.
Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się w złotych i groszach lub w walutach obcych,
w których wykonywane są operacje.
§ 5.
Ewidencję księgową operacji w walutach obcych prowadzi się:
1)
w poszczególnych walutach obcych i w złotych na odpowiednich kontach prowadzonych
odrębnie dla wartości w poszczególnych walutach obcych i dla wartości w złotych lub
2)
w walutach obcych, odrębnie dla wartości w poszczególnych walutach przy spełnieniu
warunku zapewnienia pełnego dokumentowania codziennego ustalania wyniku z pozycji
wymiany.
§ 6.
1.
Ewidencjonowanie zdarzeń w księgach rachunkowych banku następuje zgodnie z ustalonymi
zasadami (polityką) rachunkowości.
2.
Prowadzenie ksiąg rachunkowych banku polega w szczególności na:
1)
chronologicznej rejestracji zdarzeń gospodarczych w dzienniku dokonywanej w każdym
dniu operacyjnym, w sposób umożliwiający uzgodnienie jego obrotów z zestawieniem obrotów
i sald kont syntetycznych, z zastrzeżeniem § 7;
2)
ujmowaniu w ewidencji syntetycznej zdarzeń gospodarczych w ujęciu systematycznym,
w kolejności chronologicznej, z zachowaniem zasady podwójnego zapisu, w sposób zapewniający
sporządzenie zestawienia obrotów i sald wszystkich kont syntetycznych;
3)
ujmowaniu w ewidencji analitycznej zdarzeń gospodarczych w ujęciu systematycznym,
w sposób zapewniający sporządzenie zestawienia obrotów i sald kont analitycznych uzgodnionego
z saldami i zapisami na kontach syntetycznych;
4)
ewidencji zobowiązań pozabilansowych, ze szczegółowością wynikającą z planu kont banku
oraz wymogów sprawozdawczych;
5)
obejmowaniu określonych rzeczowych składników majątku ewidencją ilościową i wartościową;
6)
księgowaniu wszelkich operacji wyłącznie na właściwych kontach syntetycznych, kontach
analitycznych oraz kontach pozabilansowych wynikających z planu kont banku;
7)
sporządzaniu zestawienia obrotów i sald kont syntetycznych i analitycznych.
§ 7.
1.
Dziennik może być prowadzony łącznie dla wszystkich operacji. Jeżeli stosuje się dzienniki
częściowe, grupujące zdarzenia według ich rodzajów, należy sporządzić zestawienie
obrotów i sald tych dzienników za dany dzień operacyjny.
2.
Zapisy w dzienniku są kolejno numerowane, a sumy zapisów liczone w sposób ciągły.
Sposób dokonywania zapisów w dzienniku powinien umożliwiać jednoznaczne ich powiązanie
ze sprawdzonymi i zatwierdzonymi dowodami księgowymi.
3.
Przy prowadzeniu ksiąg rachunkowych przy użyciu komputera zapisowi w księgach rachunkowych
nadaje się automatycznie numer identyfikacyjny, pod którym został wprowadzony do dziennika
i który umożliwia ustalenie osoby odpowiedzialnej za treść zapisu.
§ 8.
1.
Zapisów w księgach rachunkowych dokonuje się codziennie, ujmując wszystkie zdarzenia
gospodarcze każdego dnia operacyjnego i odnosząc do okresów sprawozdawczych, których
zdarzenia te dotyczą.
2.
Księgi rachunkowe uznaje się za prowadzone bezbłędnie, jeżeli wprowadzono do nich
kompletnie i poprawnie wszystkie zakwalifikowane do ujęcia w księgach rachunkowych
w danym dniu operacyjnym dowody księgowe, zapewniono ciągłość zapisów oraz bezbłędność
działania stosowanych procedur obliczeniowych.
3.
Podstawą zapisów na kontach pozabilansowych są zobowiązania o charakterze finansowym
lub gwarancyjnym, w tym udzielone lub otrzymane, a także inne zobowiązania w szczególności
związane z realizacją umowy kupna-sprzedaży, udzielonymi i otrzymanymi zabezpieczeniami,
wynikające z zawartych umów kupna-sprzedaży instrumentów pochodnych do dnia ich rozliczenia.
§ 9.
1.
Dowodem księgowym stanowiącym podstawę ewidencji zdarzeń gospodarczych jest dyspozycja
wystawiona przez klienta banku, dyspozycja własna banku lub inne dokumenty otrzymane
bądź sporządzone w ustalonej formie i spełniające warunki, o których mowa w art. 21
ust. 1 i 1a ustawy.
2.
W przypadku zlecenia płatniczego klienta za określenie stron uznaje się wskazanie:
1)
numeru rachunku bankowego dłużnika lub jego nazwy oraz numeru rachunku bankowego wierzyciela,
przy zleceniu płatniczym uznaniowym;
2)
numeru rachunku bankowego dłużnika oraz numeru rachunku bankowego wierzyciela lub
jego nazwy, przy zleceniu płatniczym obciążeniowym.
3.
Dowody księgowe podlegają zaksięgowaniu w banku w dniu zawarcia transakcji lub dokonania
operacji.
4.
Banki wystawiają dowody zastępcze dla udokumentowania operacji bankowych, dla których
wymagane są zewnętrzne dowody źródłowe, jeżeli jest to niezbędne dla kompletności
zapisów w księgach rachunkowych, realności wykazywania aktywów i pasywów oraz wyniku
finansowego, a dowód zewnętrzny nie wpłynął w czasie umożliwiającym sporządzenie w
terminie sprawozdania za dany okres sprawozdawczy.
§ 10.
Dowody księgowe sporządzane przy użyciu komputera oznacza się w sposób zapewniający
możliwość stwierdzenia ich autentyczności. Stosowany sposób oznaczenia powinien być
uzgodniony pomiędzy zainteresowanymi stronami.
§ 11.
1.
Podstawą zapisów w księgach rachunkowych pieniężnych operacji międzybankowych są sporządzane
w formie papierowej lub przy użyciu komputera:
1)
zlecenia płatnicze uznaniowe, którymi są:
a)
polecenia przelewu,
b)
dowody wpłaty,
c)
inne uznaniowe zlecenia płatnicze;
2)
zlecenia płatnicze obciążeniowe, którymi są:
a)
czeki rozrachunkowe,
b)
czeki gotówkowe,
c)
polecenia zapłaty,
d)
inne obciążeniowe zlecenia płatnicze.
2.
W dowodach księgowych dotyczących rozliczeń pieniężnych gotówkowych kwotę operacji
wpisuje się liczbowo i słownie, przy czym grosze wpisuje się słownie w pełnym brzmieniu
bądź z określeniem „grosze jak wyżej” lub w sposób wynikający z formularza dowodu
księgowego.
3.
Na dowodach księgowych stanowiących podstawę zapisów w księgach rachunkowych pieniężnych
operacji międzybankowych sumy wpisane liczbowo i słownie powinny być zgodne, a jakiekolwiek
poprawki kwot dowodów są niedopuszczalne. Jeżeli niezgodność sumy wpisanej liczbowo
i słownie wystąpi na czeku, należy przyjąć za właściwą kwotę wynikającą z zapisu słownego,
opatrując jednocześnie czek stosowną uwagą.
4.
Czeki powinny być skasowane lub zawierać indos i adnotację „do inkasa”.
§ 12.
1.
Do zleceń płatniczych sporządzonych w formie papierowej stosuje się przepisy art.
21 ust. 1 i 1a ustawy oraz § 9 ust. 2.
2.
Zlecenia płatnicze sporządzone przy użyciu komputera powinny zawierać stwierdzenie
zakwalifikowania dowodu do ujęcia w księgach rachunkowych przez wskazanie daty księgowania
oraz sposobu ujęcia dowodu w księgach rachunkowych. Do zleceń płatniczych sporządzonych
przy użyciu komputera stosuje się odpowiednio art. 21 ust. 1 i 1a ustawy oraz § 9
ust. 2.
§ 13.
1.
Podstawą zapisów w księgach rachunkowych mogą być zbiory danych sporządzone przy użyciu
komputera, pod warunkiem że otrzymany zbiór uzyska trwale czytelną postać, odpowiadającą
treści dowodów księgowych i możliwe jest stwierdzenie źródła ich pochodzenia oraz
ustalenie osoby odpowiedzialnej za ich wprowadzenie.
2.
Bank powinien posiadać procedury zapewniające sprawdzenie poprawności przetwarzania
zbioru danych oraz kompletność i identyczność zapisów.
3.
Dane źródłowe, stanowiące podstawę zapisów w księgach rachunkowych, podlegają ochronie
w miejscu ich powstania, w sposób zapewniający ich niezmienność przez okres wymagany
do przechowywania dowodów księgowych sporządzonych na podstawie tych danych.
§ 14.
1.
W uzasadnionych przypadkach dopuszcza się stosowanie odpisu dowodu księgowego.
2.
Odpis dowodu księgowego sporządza się na formularzu właściwym dla danego dowodu.
3.
Dopuszcza się zastąpienie odpisu kopią dowodu, w tym fotokopią lub kserokopią.
4.
Odpis i kopia dowodu powinny być opatrzone odpowiednią adnotacją „Odpis” albo „Kopia”
oraz uwierzytelnione przez zamieszczenie uwagi „Za zgodność z oryginałem”, podpisanej
przez osobę stwierdzającą zgodność.
5.
Odpis i kopia dowodu powinny być opatrzone odbitką stempla dziennego z datą sporządzenia.
§ 15.
1.
Dowody księgowe, niespełniające warunków określonych w § 9-14, nie podlegają księgowaniu
i są zwracane do banku, od którego je otrzymano.
2.
Postanowienia § 9-14 mogą być stosowane do operacji pomiędzy jednostkami organizacyjnymi
banku prowadzącymi odrębne księgi rachunkowe.
§ 16.
Banki zapewniają prawidłowy obieg i kontrolę dowodów księgowych.
§ 17.
1.
Na podstawie zapisów na poszczególnych kontach analitycznych sporządza się na koniec
każdego dnia operacyjnego zestawienie obrotów i sald, wykazujące rachunkową zgodność
z księgą główną oraz obrotami dziennika.
2.
Każdego dnia operacyjnego, na podstawie zapisów na kontach syntetycznych, sporządza
się zestawienie obrotów i sald zawierające:
1)
symbole lub nazwy kont;
2)
obroty narastająco i salda na początek dnia operacyjnego, obroty za dany dzień oraz
obroty narastająco i salda na koniec dnia operacyjnego;
3)
sumy obrotów narastająco wszystkich kont na początek dnia operacyjnego, za dany dzień
i na koniec dnia operacyjnego.
3.
Obroty za dany dzień wykazane w zestawieniu obrotów i sald powinny być zgodne z obrotami
dziennika.
4.
Na dzień zamknięcia ksiąg rachunkowych sporządza się zestawienie obrotów i sald wszystkich
kont analitycznych, kont syntetycznych, a na dzień inwentaryzacji - zestawienie sald
inwentaryzowanej grupy składników majątkowych.
5.
Zestawienie obrotów i sald kont syntetycznych sporządzone na dzień zamknięcia ksiąg
rachunkowych powinno zawierać:
1)
symbole lub nazwy kont;
2)
salda na dzień otwarcia kont syntetycznych, obroty za okres od początku roku do dnia
zamknięcia ksiąg rachunkowych oraz salda na dzień zamknięcia kont syntetycznych;
3)
sumę sald na dzień otwarcia kont syntetycznych, obrotów za okres od początku roku
do dnia zamknięcia ksiąg rachunkowych i sumę sald na dzień zamknięcia kont syntetycznych;
suma obrotów kont syntetycznych powinna być zgodna z liczonymi w sposób ciągły obrotami
dziennika.
Rozdział 3
Ujmowanie w księgach rachunkowych i prezentacja w sprawozdaniu finansowym operacji dotyczących biura maklerskiego
§ 18.
W informacji dodatkowej sprawozdania finansowego bank prezentuje informację o instrumentach
finansowych klientów, zapisanych na rachunkach papierów wartościowych bądź przechowywanych
w formie dokumentu, a także informację o prawach klientów do towarów giełdowych, w
ujęciu wartościowym i ilościowym.
§ 19.
1.
Wpłaty i dopłaty na rzecz funduszu rozliczeniowego oraz zwrot nadpłat lub części wkładów
z tego funduszu ujmuje się na kontach rozrachunkowych.
2.
Wartość całości lub części wniesionych wpłat przeznaczonych na pokrycie zobowiązań
uczestników funduszu rozliczeniowego zwiększa pozostałe koszty operacyjne.
§ 20.
1.
Obowiązkowe wpłaty do systemu rekompensat, o którym mowa w dziale V ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, wykazuje się jako należności uczestnika systemu rekompensat od Krajowego Depozytu.
2.
Rezerwy, o których mowa w art. 138 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, prezentuje się jako pozostałe rezerwy. W przypadku zwrotu przez Krajowy Depozyt
wniesionych przez bank wpłat zmniejsza się wartość utworzonej rezerwy o wysokość tej
nadwyżki.
3.
Pożytki naliczone w związku z zarządzaniem środkami pieniężnymi zgromadzonymi w systemie
rekompensat przez Krajowy Depozyt, przysługujące każdemu uczestnikowi systemu rekompensat,
powiększają należności uczestnika systemu rekompensat od Krajowego Depozytu i wykazywane
są jako rozliczenia międzyokresowe prezentowane w pasywach bilansu.
4.
Koszty prowadzenia przez Krajowy Depozyt systemu rekompensat, opłaty należne z tytułu
zarządzania systemem rekompensat oraz wypłaty środków pieniężnych z tytułu roszczeń
przysługujących uprawnionym podmiotom, określonym w dziale V ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w części pochodzącej z pożytków, o których mowa w ust. 3, wykazywane są jako koszty
uzyskania pożytków i pomniejszają należności uczestnika systemu rekompensat.
5.
Należności, o których mowa w ust. 1, oraz rezerwy, o których mowa w ust. 2, prezentuje
się w sprawozdaniu finansowym po dokonaniu kompensaty.
Rozdział 4
Inwentaryzacja
§ 21.
1.
Stany aktywów i pasywów wykazywane w księgach rachunkowych banku podlegają rocznej
i okresowej inwentaryzacji, której podstawowym celem jest:
1)
sprawdzenie danych wynikających z ksiąg rachunkowych ze stanem rzeczywistym i ustalenie
różnic inwentaryzacyjnych;
2)
ujęcie różnic w księgach rachunkowych i ustalenie osób odpowiedzialnych za powierzone
mienie oraz rozliczenie stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych;
3)
dokonanie oceny gospodarczej wykorzystywania i przydatności składników majątkowych.
2.
Inwentaryzacja w banku polega w szczególności na:
1)
przeprowadzeniu spisu z natury krajowych środków płatniczych, walut obcych i dewiz,
papierów wartościowych w postaci materialnej, innych wartości przechowywanych w kasach
i skarbcach oraz wszelkich rzeczowych składników majątku;
2)
uzgodnieniu, w drodze uzyskania potwierdzenia przez klientów i kontrahentów banku,
stanu środków zgromadzonych na rachunkach bankowych, kredytów i pożyczek, z zastrzeżeniem
§ 22 pkt 2, instrumentów finansowych w postaci zdematerializowanej, innych należności
i zobowiązań, w tym z tytułu dostaw, robót i usług oraz stanu powierzonych innym jednostkom
lub osobom własnych składników majątkowych;
3)
przeprowadzeniu weryfikacji stanu ewidencyjnego przez porównanie z odpowiednimi dowodami
księgowymi dotyczącymi aktywów i pasywów, których stan rzeczywisty nie może być ustalony
bądź nie podlega ustaleniu w drodze spisu z natury czy też w drodze uzgodnienia.
§ 22.
Inwentaryzacją w drodze porównania stanu ewidencyjnego z dokumentami i dokonania weryfikacji
wartości tych składników w szczególności powinny być obejmowane:
1)
wartości niematerialne i prawne;
2)
należności i zobowiązania wobec posiadaczy rachunków bankowych nieprowadzących ksiąg
rachunkowych;
3)
należności zakwalifikowane, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ust.
2 pkt 8 lit. c ustawy, do kategorii zagrożonych;
4)
należności, których opóźnienie w spłacie wynosi więcej niż 90 dni;
6)
roszczenia z tytułu niedoborów i szkód oraz inne należności i zobowiązania wobec pracowników;
7)
rozliczenia międzyokresowe;
8)
fundusze banku, rezerwy;
9)
zobowiązania pozabilansowe, w tym z tytułu udzielonych lub otrzymanych gwarancji lub
poręczeń.
§ 23.
Termin inwentaryzacji wartości przechowywanych w kasach i skarbcach uznaje się za
zachowany, jeżeli inwentaryzację rozpoczęto na 10 dni przed końcem roku obrotowego
i zakończono do 5. dnia następnego roku obrotowego.
§ 24.
Wyniki przeprowadzonej inwentaryzacji powinny być odpowiednio dokumentowane, w szczególności
arkuszami spisowymi i zestawieniami rozliczeń, protokołami i sprawozdaniami z czynności
inwentaryzacyjnych, zawiadomieniami o stanie kont i potwierdzeniami sald, rozliczeniami
stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych.
§ 25.
1.
Inwentaryzacja składników majątkowych, podlegających spisowi z natury, polega na przeliczeniu,
zważeniu lub zmierzeniu rzeczywistego stanu inwentaryzowanych składników i ujęciu
wyników na arkuszach spisu z natury, zawierających co najmniej następujące dane:
1)
nazwę jednostki organizacyjnej banku i rodzaj inwentaryzacji;
2)
datę, na jaką przeprowadzana jest inwentaryzacja, oraz datę dokonania spisu;
3)
numer kolejny spisywanej pozycji, symbol identyfikujący spisywany składnik majątku,
określenie przedmiotu inwentaryzowanego;
4)
jednostkę miary, ilość, cenę jednostkową i wartość wynikającą z przemnożenia ilości
składników majątku, stwierdzonej w czasie spisu, przez cenę lub wartość jednostkową;
5)
imię i nazwisko osoby materialnie odpowiedzialnej za stan inwentaryzowanych składników
oraz jej podpis złożony na dowód niezgłaszania zastrzeżeń odnośnie do ustaleń spisu;
6)
imiona i nazwiska oraz podpisy osób dokonujących spisu.
2.
Arkusze spisowe sporządza się w dwóch egzemplarzach kolejno ponumerowanych oraz oznacza
w sposób zabezpieczający przed wymianą. Wszelkie zmiany lub uzupełnienia w arkuszach
spisowych opisuje się w sprawozdaniu z przeprowadzonej inwentaryzacji.
3.
Protokoły dotyczące spisów stanu wartości pieniężnych i innych wartości przechowywanych
w kasach i skarbcach powinny ponadto zawierać dane pozwalające na stwierdzenie zgodności
stanu tych wartości ze stanem wynikającym z dokumentów i ksiąg rachunkowych.
4.
Spisy z natury, w tym protokoły, powinny być poddane kontroli przez osoby do tego
wyznaczone.
5.
Inwentaryzację nieruchomości zaliczonych do środków trwałych oraz inwestycji, jak
też znajdujących się na terenie strzeżonym innych środków trwałych oraz maszyn i urządzeń
wchodzących w skład środków trwałych w budowie, przeprowadza się co najmniej raz w
ciągu 4 lat.
§ 26.
1.
Uzgadnianie stanu środków na rachunkach bankowych oraz stanu kredytów i pożyczek przeprowadza
się na bieżąco na podstawie sporządzanych i wysyłanych do klientów wyciągów bankowych
oraz dołączonych do nich dowodów źródłowych potwierdzających wykonanie operacji, z
zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Dowodów źródłowych nie dołącza się, jeśli wyciąg bankowy zawiera informacje pozwalające
na identyfikację wykonanych operacji.
3.
Roczna inwentaryzacja stanu środków na rachunkach bankowych, stanów kredytów i pożyczek,
o których mowa w § 21 ust. 2 pkt 2, polega na uzgodnieniu z klientami stanów tych
rachunków na koniec roku obrotowego. W tym celu powinny być wysłane klientom zawiadomienia
o stanie rachunku.
§ 27.
1.
Stan rozrachunków z dostawcami i odbiorcami oraz stan innych należności i zobowiązań
banku uzgadniany jest przez potwierdzenie salda.
2.
Powiadomienie o stanie salda oraz wezwanie do jego potwierdzenia należy do obowiązku
wierzyciela.
3.
Obowiązek przeprowadzenia inwentaryzacji, o której mowa w art. 26 ust. 1 pkt 2 ustawy,
uważa się za spełniony, jeżeli saldo należności i zobowiązań w stosunku do domów maklerskich,
banków prowadzących działalność maklerską i towarowych domów maklerskich z tytułu
nierozliczonych transakcji zawartych na rynku regulowanym i zabezpieczonych funduszem
rozliczeniowym, ustalone przez bank według stanu na dzień bilansowy, zostanie potwierdzone
na pisemne żądanie banku przez podmiot uprawniony na podstawie odrębnych przepisów
do rozliczania tych transakcji.
§ 28.
1.
Inwentaryzacja aktywów i pasywów w drodze weryfikacji polega na ustaleniu zgodności
stanu zewidencjonowanego z właściwymi dowodami księgowymi.
2.
Aktywa i pasywa, których stan ulega zmianie na skutek odpisu ich wartości z tytułu
zużycia, sukcesywnego zarachowywania na konta wynikowe czy z innego tytułu, powinny
być również weryfikowane pod względem prawidłowości tych zmian, w szczególności odpisów
i zarachowań.
3.
Z przeprowadzonej weryfikacji aktywów i pasywów sporządza się protokół, w którym przedstawia
się wyniki dokonanej weryfikacji oraz sposób rozliczenia stwierdzonych różnic inwentaryzacyjnych.
§ 29.
Różnice inwentaryzacyjne podlegają rozliczeniu w księgach rachunkowych banku tego
roku obrotowego, którego inwentaryzacja dotyczy.
Rozdział 5
Ujmowanie i wycena aktywów i pasywów oraz ustalanie wyniku finansowego
§ 30.
1.
Aktywa i zobowiązania finansowe klasyfikuje się w dniu ich nabycia lub powstania do
następujących kategorii:
1)
aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy, w tym aktywa lub zobowiązania finansowe przeznaczone do obrotu;
2)
kredyty i pożyczki oraz inne należności banku;
3)
aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności;
4)
aktywa finansowe dostępne do sprzedaży.
2.
Aktywa i zobowiązania finansowe, o których mowa w ust. 1 pkt 1, ujmuje się w księgach
rachunkowych, nie uwzględniając kosztów transakcji.
§ 31.
1.
Jeżeli w bieżącym roku obrotowym albo w poprzednich dwóch latach obrotowych aktywa
finansowe zaliczone do aktywów utrzymywanych do terminu zapadalności zostały w znaczącej
wartości sprzedane, przekazane lub została wykonana opcja sprzedaży przed terminem
zapadalności, lub przeniesiono je do innej kategorii, to aktywów finansowych nie można
klasyfikować do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu zapadalności w okresie
pozostałym do końca bieżącego roku obrotowego oraz przez dwa następne lata obrotowe,
z wyjątkiem przypadku, gdy sprzedaż taka nastąpiła:
1)
w dniu bliskim terminu zapadalności;
2)
po dniu, w którym 90% wartości nominalnej składnika aktywów finansowych zostało spłacone;
3)
na skutek zdarzenia, którego nie można było przewidzieć.
2.
Jeżeli ze względu na zmianę przez bank intencji lub możliwości nie jest właściwe kwalifikowanie
składników aktywów finansowych do aktywów finansowych utrzymywanych do terminu zapadalności,
to takie aktywa finansowe zalicza się do kategorii aktywów finansowych dostępnych
do sprzedaży oraz wycenia w wartości godziwej. Skutki wyceny ustalone jako różnica
pomiędzy wynikającą z ksiąg rachunkowych wartością bilansową przekwalifikowanych aktywów
finansowych a ich wartością godziwą odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji
wyceny.
3.
W przypadku gdy sprzedaż, przekazanie lub wykonanie opcji sprzedaży przed terminem
zapadalności lub przekwalifikowanie więcej niż nieznaczącej wartości aktywów finansowych
utrzymywanych do terminu zapadalności nie spełnia warunków określonych w ust. 1, bank
przekwalifikowuje aktywa finansowe zakwalifikowane do aktywów finansowych utrzymywanych
do terminu zapadalności do kategorii aktywów dostępnych do sprzedaży oraz wycenia
je w wartości godziwej. Skutki wyceny ustalone jako różnica pomiędzy wynikającą z
ksiąg rachunkowych wartością bilansową przekwalifikowanych aktywów finansowych a ich
wartością godziwą odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.
4.
W przypadku, w którym minęły następne dwa lata obrotowe, o których mowa w ust. 1,
lub nie jest możliwe ustalenie w sposób wiarygodny wartości godziwej składnika aktywów
finansowych oraz gdy ze względu na zmianę przez bank intencji lub możliwości nie jest
właściwe kwalifikowanie składników aktywów do aktywów dostępnych do sprzedaży, bank
dokonuje przekwalifikowania do kategorii, o których mowa w § 30 pkt 2 i 3, i przyjmuje,
że wynikająca z ksiąg rachunkowych wartość składnika aktywów finansowych stanowi na
dzień przekwalifikowania nowo ustalony zamortyzowany koszt lub cenę nabycia aktywów
finansowych. Skutki wyceny tych aktywów finansowych odniesione uprzednio na kapitał
(fundusz) z aktualizacji wyceny ujmuje się:
1)
w przypadku składnika z określonym terminem zapadalności, w wyniku finansowym przez
okres pozostały do terminu zapadalności, z zastosowaniem metody efektywnej stopy procentowej;
2)
w przypadku składnika aktywów o nieokreślonym terminie zapadalności, nadal w kapitale
(funduszu) z aktualizacji wyceny do momentu wyłączenia składnika aktywów finansowych
z bilansu.
5.
Jeżeli bank utworzył rezerwę celową lub dokonał odpisu aktualizującego wartość składników
aktywów finansowych, o których mowa w ust. 4, skutki wyceny uprzednio ujęte w kapitale
(funduszu) z aktualizacji wyceny ujmuje się w wyniku finansowym.
6.
Bank ujmuje w wyniku finansowym różnicę pomiędzy nowo ustalonym zamortyzowanym kosztem,
o którym mowa w ust. 4 pkt 1, a wartością aktywów finansowych w terminie zapadalności
przez okres pozostały do terminu zapadalności, z zastosowaniem metody efektywnej stopy
procentowej.
§ 32.
1.
Aktywa finansowe zaliczone do aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy, jeżeli przestały być utrzymywane w celu
sprzedaży lub odkupienia w krótkim terminie, mogą być przekwalifikowane do kategorii,
o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 2-4, z wyłączeniem instrumentów pochodnych oraz aktywów
finansowych, które przy początkowym ujęciu zostały uznane przez bank jako aktywa finansowe
i zobowiązanie finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy, z zastrzeżeniem
ust. 2.
2.
Aktywa finansowe, o których mowa w ust. 1, mogą być przekwalifikowane do innych kategorii
jedynie w wyjątkowych okolicznościach, przez które rozumie się okoliczności wynikające
z jednorazowego, nadzwyczajnego zdarzenia, co do którego istnieje bardzo małe prawdopodobieństwo
ponownego zaistnienia w najbliższej przyszłości.
3.
Aktywa finansowe zaliczone do aktywów finansowych i zobowiązań finansowych wycenianych
w wartości godziwej przez wynik finansowy spełniające definicję kredytów i pożyczek
oraz innych należności banku, które przy początkowym ujęciu nie zostały uznane przez
bank jako aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej
przez wynik finansowy, mogą być przekwalifikowane do kategorii, o których mowa w §
30 ust. 1 pkt 2-4, ze względu na zmianę przez bank intencji lub możliwości utrzymania
składnika aktywów finansowych do określonego terminu lub terminu zapadalności.
4.
Aktywa finansowe zaklasyfikowane do kategorii, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 2-4,
nie mogą być przeklasyfikowane do kategorii, o której mowa w § 30 ust. 1 pkt 1.
5.
Aktywa finansowe zaklasyfikowane do aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży mogą
być przekwalifikowane do kategorii kredytów i pożyczek oraz innych należności banku
pod warunkiem, że bank ma zamiar i może utrzymać te aktywa w posiadaniu, w dającej
się przewidzieć przyszłości lub do terminu zapadalności lub do kategorii aktywów finansowych
utrzymywanych do terminu zapadalności, jeżeli nie spełniają definicji kredytów i pożyczek
oraz innych należności banku. Wartość godziwą przekwalifikowanego składnika aktywów
finansowych uznaje się za nowo ustalony zamortyzowany koszt.
6.
Jeżeli aktywa finansowe zakwalifikowane do kategorii, o której mowa w § 30 ust. 1
pkt 2, stały się przedmiotem obrotu na rynku i nie spełniają definicji kredytów i
pożyczek oraz innych należności banku, to takie aktywa przekwalifikowuje się do kategorii,
o której mowa w § 30 ust. 1 pkt 4.
§ 33.
1.
W momencie początkowego ujęcia składników aktywów finansowych lub zobowiązań finansowych,
bank wycenia je w wysokości kosztu (ceny nabycia) - według wartości godziwej uiszczonej
lub otrzymanej zapłaty. Koszty transakcji, które mogą być bezpośrednio przypisane
do składnika aktywów finansowych, zwiększają koszt (cenę nabycia) aktywów finansowych,
które bank zakwalifikował do kategorii, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 2-4.
2.
Aktywa i zobowiązania finansowe, a także zobowiązania pozabilansowe, ujmowane są w
księgach rachunkowych na dzień zawarcia transakcji.
§ 34.
Bank może odpisać należność stanowiącą ekspozycję kredytową, o której mowa w przepisach
wydanych na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy, w ciężar utworzonej na nią
rezerwy celowej i przenieść do ewidencji pozabilansowej do czasu jej umorzenia, przedawnienia
lub spłaty w przypadku, gdy pozostaje zaklasyfikowana do należności „straconych” przez
okres co najmniej roku oraz utworzona na nią rezerwa celowa równa jest kwocie należności
pozostającej do spłaty, czyli że wartość netto należności jest równa zero. Wraz z
przeniesieniem należności do ewidencji pozabilansowej bank przenosi również odpowiadającą
jej rezerwę celową.
§ 35.
1.
Bank wyłącza z ksiąg rachunkowych składnik zobowiązań finansowych lub jego część w
przypadku, gdy zobowiązanie wygasło. Zobowiązanie wygasa, gdy obowiązek określony
w umowie został wypełniony, umorzony lub wygasł termin jego dochodzenia.
2.
Bank wyłącza z ksiąg rachunkowych składnik aktywów finansowych lub jego część, z zastrzeżeniem
ust. 3-7, gdy spełniony jest co najmniej jeden z warunków:
1)
wygasają umowne prawa do przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych;
2)
bank przenosi na nabywcę składnik aktywów finansowych, a przeniesienie składnika aktywów
finansowych spełnia warunki wyłączenia z bilansu, o których mowa w ust. 5 pkt 1.
3.
Bank przenosi na nabywcę składnik aktywów finansowych, gdy spełniony jest co najmniej
jeden z warunków:
1)
przenosi umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów finansowych;
2)
zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika aktywów
finansowych, ale zgodnie z umową jest zobowiązany do przekazania tych przepływów pieniężnych
do nabywcy składnika aktywów finansowych, z zastrzeżeniem ust. 4.
4.
Jeżeli bank zatrzymuje umowne prawa do otrzymania przepływów pieniężnych ze składnika
aktywów finansowych, ale zgodnie z umową jest zobowiązany do przekazania tych przepływów
pieniężnych do nabywcy składnika aktywów finansowych, przyjmuje się, że nastąpiło
przeniesienie składnika aktywów finansowych, gdy spełnione są łącznie warunki:
1)
bank nie jest zobowiązany do przekazania przepływów pieniężnych nabywcy aktywów finansowych
przed uprzednim ich uzyskaniem;
2)
bank nie może zbyć lub w jakikolwiek sposób obciążyć przeniesionego składnika aktywów
finansowych w inny sposób niż przez ustanowienie zastawu lub innego ograniczonego
prawa na rzecz nabywcy składnika aktywów finansowych jako zabezpieczenia zobowiązania
do przekazania przepływów pieniężnych;
3)
bank jest zobowiązany do przekazania wszystkich otrzymanych przepływów pieniężnych
nabywcy niezwłocznie; do terminu przekazania przepływów pieniężnych do nabywcy składnika
aktywów finansowych bank nie może w zamian za otrzymane przepływy pieniężne nabyć
innych aktywów z wyłączeniem aktywów pieniężnych.
5.
Bank, przenosząc składnik aktywów finansowych na nabywcę, ocenia, w jakim stopniu
zachowuje ryzyko i korzyści ekonomiczne związane z posiadaniem składnika aktywów finansowych,
i jeżeli:
1)
na nabywcę przenoszone jest zasadniczo całe ryzyko oraz korzyści ekonomiczne, to bank
wyłącza z bilansu składnik aktywów finansowych oraz ujmuje jako aktywa lub zobowiązania
finansowe wszelkie prawa i zobowiązania powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia
(zaangażowanie);
2)
bank zachowuje zasadniczo całe ryzyko i wszelkie korzyści ekonomiczne związane z przenoszonym
składnikiem aktywów finansowych, to nie wyłącza składnika aktywów finansowych z bilansu;
3)
bank nie zachowuje zasadniczo całego ryzyka i wszelkich korzyści ekonomicznych związanych
z posiadaniem składnika aktywów finansowych, to ustala, czy zachował kontrolę nad
składnikiem aktywów finansowych.
6.
W przypadku, o którym mowa w ust. 5 pkt 3, bank, jeżeli:
1)
zachowuje kontrolę nad składnikiem aktywów finansowych, to nie wyłącza składnika aktywów
finansowych z bilansu proporcjonalnie do zachowanego zaangażowania w składniku aktywów
finansowych;
2)
nie zachowuje kontroli nad składnikiem aktywów finansowych, to wyłącza składnik aktywów
finansowych z bilansu oraz ujmuje jako aktywa lub zobowiązania finansowe wszelkie
prawa i zobowiązania powstałe lub zachowane w wyniku przeniesienia.
7.
Bank zachowuje kontrolę nad przeniesionym składnikiem aktywów finansowych, jeżeli
ma prawo do zbycia przeniesionego składnika aktywów finansowych, natomiast nie zachowuje
kontroli, jeżeli nabywca ma prawo do zbycia tego składnika aktywów finansowych.
§ 36.
1.
Wycena aktywów i pasywów na dzień bilansowy dokonywana jest według zasad określonych
w ustawie, z uwzględnieniem odpowiednio przepisów wydanych na podstawie art. 81 ust.
2 pkt 8 lit. c ustawy, przepisów rachunkowości zabezpieczeń, o których mowa w rozdziale
7, oraz następujących zasad:
1)
aktywa finansowe i zobowiązania finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik
finansowy wycenia się według wartości godziwej, a skutki zmiany wartości godziwej
zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji finansowych, z zastrzeżeniem
że zobowiązanie, które ma zostać rozliczone przez przekazanie instrumentu kapitałowego,
którego wartości godziwej nie można wiarygodnie ustalić, należy wycenić według zamortyzowanego
kosztu;
2)
kredyty i pożyczki oraz inne należności banku, które nie zostały zaklasyfikowane jako
przeznaczone do obrotu, wycenia się według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem
metody efektywnej stopy procentowej;
3)
aktywa finansowe dostępne do sprzedaży wycenia się według wartości godziwej, a skutki
zmiany wartości godziwej odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny, do
momentu wyłączenia aktywów finansowych z bilansu, w którym skumulowane skutki zmian
wartości godziwej ujęte w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny ujmuje się odpowiednio
w przychodach lub kosztach finansowych; naliczone odsetki ujmuje się w przychodach
z tytułu odsetek; należne dywidendy ujmuje się w przychodach z udziałów lub akcji,
pozostałych papierów wartościowych i innych instrumentów finansowych, o zmiennej kwocie
dochodu; w przypadku, w którym nastąpiła utrata wartości składnika aktywów finansowych,
bank ujmuje skumulowane straty ujęte w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny jako
koszty finansowe z tytułu odpisów aktualizujących;
4)
aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności wycenia się według zamortyzowanego
kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej;
5)
akcje i udziały w jednostkach podporządkowanych wycenia się według ceny nabycia, z
uwzględnieniem odpisów aktualizujących, lub według wartości godziwej;
6)
akcje i udziały w jednostkach podporządkowanych, które bank przeznacza do sprzedaży,
wycenia się w wartości bilansowej albo w wartości godziwej, w zależności od tego,
która z tych wartości jest niższa, z uwzględnieniem oszacowanych przez bank kosztów
sprzedaży;
7)
aktywa przejęte za długi wycenia się według wartości godziwej, a skutki wyceny zalicza
się odpowiednio do pozostałych przychodów operacyjnych lub pozostałych kosztów operacyjnych;
w przypadku gdy wartość godziwa przejętych aktywów jest wyższa od kwoty długu, różnica
stanowi zobowiązanie wobec kredytobiorcy;
8)
zobowiązania finansowe, które nie zostały zakwalifikowane do aktywów i zobowiązań
finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, wycenia się według
zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej;
9)
zobowiązania finansowe powstałe w wyniku utrzymania przez bank zaangażowania w przeniesionych
aktywach finansowych lub powstałe w wyniku przeniesienia składnika aktywów finansowych,
a których nie wyłączono z bilansu, wycenia się:
a)
według zamortyzowanego kosztu, z uwzględnieniem metody efektywnej stopy procentowej,
jeżeli przeniesiony składnik aktywów wyceniany jest według tej metody,
b)
w wartości godziwej, jeżeli przeniesiony składnik aktywów wyceniany jest według tej
metody.
2.
Za wiarygodną uznaje się wartość godziwą ustaloną w szczególności drogą:
1)
wyceny instrumentu finansowego po cenie ustalonej na aktywnym rynku regulowanym;
2)
oszacowania ceny instrumentu finansowego, dla którego nie istnieje aktywny rynek regulowany,
na podstawie publicznie ogłoszonej ceny nieróżniącego się istotnie, podobnego instrumentu
finansowego, albo cen składników złożonego instrumentu finansowego;
3)
zastosowania właściwego modelu wyceny instrumentu finansowego, a wprowadzone do tego
modelu dane wejściowe pochodzą z aktywnego rynku regulowanego;
4)
oszacowania ceny instrumentu finansowego za pomocą metod estymacji powszechnie uznanych
za poprawne.
3.
Jeżeli bank nie może oszacować w sposób wiarygodny wartości godziwej, wycenia wartość
danego składnika aktywów finansowych w cenie nabycia z uwzględnieniem odpisów aktualizujących
lub ustala wartość danego składnika zobowiązań finansowych według zamortyzowanego
kosztu, a skutki wyceny zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów z operacji
finansowych. Jeżeli staje się możliwe wiarygodne ustalenie wartości godziwej danego
składnika aktów finansowych lub zobowiązań finansowych, bank dokonuje wyceny w wartości
godziwej, a różnice pomiędzy wartością bilansową a wartością godziwą odnosi się na
kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny.
§ 37.
1.
Aktywa i pasywa oraz zobowiązania pozabilansowe wyrażone w walutach obcych wykazuje
się w złotych po przeliczeniu według kursu średniego ogłoszonego przez Prezesa Narodowego
Banku Polskiego na dzień bilansowy.
2.
Jeżeli na należności wyrażone w walucie obcej utworzono rezerwę celową, przeliczeniu,
z zastrzeżeniem ust. 3, podlega także rezerwa.
3.
Różnice kursowe wynikające z przeliczenia sald aktywów i pasywów bilansowych w walutach
obcych zalicza się odpowiednio do przychodów lub kosztów z pozycji wymiany.
§ 38.
Przy wycenie rozchodu aktywów finansowych, o których mowa w § 30 ust. 1 pkt 1 i 4,
nabytych po różnych cenach, charakteryzujących się jednakowymi lub podobnymi cechami,
stosuje się metody, o których mowa w art. 34 ust. 4 pkt 2 ustawy.
§ 39.
Aktywa finansowe banku spisuje się w ciężar kosztów lub strat. W przypadku, o którym
mowa w § 35 ust. 7, aktywa finansowe spisuje się w ciężar rezerwy celowej bądź odpisu
aktualizującego.
§ 40.
W sprawach dotyczących instrumentów finansowych, które nie zostały uregulowane w ustawie
i niniejszym rozporządzeniu, stosuje się przepisy wydane na podstawie art. 81 ust.
2 pkt 4 ustawy.
§ 41.
1.
Wynik finansowy netto w księgach rachunkowych banku ustala się z uwzględnieniem odpowiednio
przepisów art. 6, 35, 35a-35d, 37, 39, 41 i 43 ustawy oraz przepisów wydanych na podstawie
art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy.
2.
Do wyniku z tytułu odsetek, o których mowa w art. 43 ust. 2 ustawy, zalicza się:
1)
nieotrzymane w okresie sprawozdawczym przychody z tytułu:
a4)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2; ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2017 r.)
należnych bankowi odsetek, w tym dyskonta oraz odsetek skapitalizowanych,
b)
otrzymanych w poprzednich okresach przychodów z tytułu odsetek, w tym dyskonta, przypadających
na bieżący okres sprawozdawczy;
2)
otrzymane w bieżącym okresie sprawozdawczym przychody z tytułu odsetek przypadające
za okres sprawozdawczy, w tym od należności banku;
3)
koszty z tytułu odsetek wymagalnych i niewymagalnych od zobowiązań banku przypadające
za okres sprawozdawczy.
3.
Do wyniku z tytułu odsetek, o których mowa w art. 43 ust. 2 ustawy, nie zalicza się:
2)
dyskonta oraz odsetek otrzymanych z góry, przypadających na następne okresy sprawozdawcze.
Rozdział 6
Wycena instrumentów finansowych oraz praw do towarów giełdowych klientów biura maklerskiego
§ 42.
1.
Wyceny instrumentów finansowych zapisanych na rachunkach papierów wartościowych klientów,
znajdujących się w obrocie zorganizowanym, dokonuje się na każdy dzień roboczy według
cen bieżących.
2.
Przez cenę bieżącą rozumie się:
1)
w przypadku instrumentów finansowych znajdujących się w obrocie na rynku regulowanym,
z zastrzeżeniem ust. 3 i 4:
a)
w systemie notowań ciągłych, na których wyznaczany i ogłaszany jest kurs zamknięcia
- ostatni kurs zamknięcia w systemie notowań ciągłych,
b)
w systemie notowań ciągłych bez odrębnego wyznaczania kursu zamknięcia - cenę średnią
transakcji ważoną wolumenem obrotu z ostatniego dnia, w którym zawarto transakcję,
c)
w systemie notowań jednolitych - ostatni kurs ustalony w systemie kursu jednolitego,
d)
w systemie notowań polegającym na jednoczesnym wystawieniu ceny kupna i ceny sprzedaży
tego samego papieru wartościowego - ostatnią najniższą cenę z ofert kupna;
2)
w przypadku instrumentów finansowych powstałych w wyniku zawarcia transakcji w systemie
kojarzenia ofert - cenę, po jakiej została zawarta ostatnia transakcja;
3)
w przypadku zdematerializowanych papierów wartościowych, dla których nie jest możliwe
zastosowanie metod wyceny, o których mowa w pkt 1 - ostatnią najniższą cenę:
a)
zaproponowaną w wyniku ogłoszenia wezwania albo
b)
po jakiej zawarto transakcję pakietową;
4)
w przypadku instrumentów finansowych notowanych poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
dla których, ze względu na reguły przyjęte na danym rynku, za najbardziej reprezentatywny
kurs uznaje się inny niż podany w pkt 1 lit. a-d - cenę określoną przez bank.
3.
Przez cenę bieżącą dłużnych papierów wartościowych z naliczanymi odsetkami rozumie
się wyrażoną wartościowo cenę ustaloną w stosunku procentowym do wartości nominalnej,
powiększoną o naliczone odsetki.
4.
Przez cenę bieżącą dłużnych papierów wartościowych nabytych z dyskontem lub premią
rozumie się wyrażoną wartościowo cenę ustaloną z zastosowaniem odpowiednio odpisów
dyskonta lub amortyzacji premii.
5.
Przez cenę bieżącą jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych rozumie się ostatnią
ogłoszoną przez fundusz inwestycyjny wartość aktywów netto na jednostkę uczestnictwa.
6.
Jeżeli ostatnia cena bieżąca na danym rynku lub w danym systemie notowań nie jest
dostępna lub jest dostępna, ale ze względu na termin zawarcia ostatniej transakcji
nie odzwierciedla wartości rynkowej papieru wartościowego w dniu wyceny, wyceniając
ten papier wartościowy, należy uwzględnić ceny w zgłoszonych najlepszych ofertach
kupna i sprzedaży, z tym że uwzględnianie wyłącznie ceny w ofertach sprzedaży jest
niedopuszczalne. Jeżeli oferty, o których mowa w zdaniu poprzednim, zostały zgłoszone
po raz ostatni w takim terminie, że wycena papierów wartościowych w oparciu o te oferty
nie odzwierciedlałaby wartości rynkowej papieru wartościowego, uznaje się, że nie
jest możliwe ustalenie ceny bieżącej dla tych papierów wartościowych według zasad,
o których mowa w ust. 2.
7.
Jeżeli dla danych papierów wartościowych nie można określić ceny bieżącej według zasad
określonych w ust. 2, ale cenę taką można określić dla papierów wartościowych tożsamych
w prawach z papierami wartościowymi należącymi do klientów, to na potrzeby wyceny
papiery wartościowe należące do klientów traktuje się tak, jakby były papierami wartościowymi
spełniającymi te warunki.
8.
W przypadku gdy nie jest możliwa wycena aktywów klientów według metod, o których mowa
w ust. 1-7, aktywa te wycenia się według wartości godziwej, pozwalającej na rzetelne
odzwierciedlenie wartości tych aktywów.
9.
Towary giełdowe wycenia się według zasad określonych w ust. 2 pkt 1.
§ 43.
Za podstawę wyceny instrumentów finansowych klientów przyjmuje się, gdy instrumenty
finansowe są przedmiotem obrotu:
1)
na kilku rynkach giełdowych - kurs ustalony na tej giełdzie, na której wolumen obrotów
był największy;
2)
w więcej niż jednym systemie notowań na jednej giełdzie - kurs ustalony w tym systemie
notowań, w którym wolumen obrotów był największy;
3)
na rynku giełdowym i jednocześnie na rynku pozagiełdowym - kurs ustalony na tym z
rynków, na którym wolumen obrotów był największy;
4)
na więcej niż jednym rynku pozagiełdowym - cenę bieżącą ustaloną na tym z rynków,
którego wolumen obrotów był największy;
5)
w więcej niż jednym systemie notowań na jednym rynku pozagiełdowym - cenę bieżącą
ustaloną w tym systemie notowań, w którym wolumen obrotów był największy.
§ 44.
1.
Zdematerializowane papiery wartościowe nienotowane na rynku regulowanym oraz w alternatywnym
systemie obrotu, należące do klientów, zapisane na rachunkach papierów wartościowych,
wycenia się według wartości nominalnej.
2.
Papiery wartościowe inne niż zdematerializowane, przechowywane w formie dokumentu,
wycenia się według wartości nominalnej.
Rozdział 7
Rachunkowość zabezpieczeń
§ 45.
1.
Rachunkowość zabezpieczeń polega na symetrycznym ujmowaniu wpływu zmian wartości godziwej
instrumentu zabezpieczającego i pozycji zabezpieczanej na wynik finansowy.
2.
Bank stosuje rachunkowość zabezpieczeń, uwzględniając przy wycenie zabezpieczanych
aktywów lub zobowiązań wartość nabytych dla ich zabezpieczenia instrumentów finansowych
oraz zmiany ich wartości, jeśli spełnione są poniższe warunki:
1)
w momencie ustanowienia zabezpieczenia sporządzono sformalizowaną dokumentację powiązania
zabezpieczającego, w której określono przyjęty przez bank cel zarządzania ryzykiem
oraz strategię zabezpieczania; w dokumentacji bank wyznacza instrument zabezpieczający
dla danej pozycji lub transakcji oraz określa rodzaj ryzyka, przed którym się zabezpiecza,
a także określa sposób oceny skuteczności instrumentu zabezpieczającego w równoważeniu
zmian wartości godziwej zabezpieczanej pozycji lub zmian przepływów środków pieniężnych
z tytułu zabezpieczanej transakcji, w zakresie ograniczenia ryzyka, przed którym bank
się zabezpiecza;
2)
zabezpieczający instrument finansowy będący przedmiotem kontraktu i zabezpieczane
za jego pomocą aktywa lub zobowiązania charakteryzują się podobnymi cechami, w szczególności
wartością nominalną, datą zapadalności, wrażliwością na zmiany stopy procentowej lub
na zmiany kursu waluty;
3)
bank przewiduje, że zabezpieczenie będzie odznaczało się wysoką skutecznością w równoważeniu
zmian wartości godziwej lub przepływów środków pieniężnych, zgodnie z udokumentowaną
strategią zarządzania ryzykiem, dotyczącą konkretnego powiązania zabezpieczającego;
4)
zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych dotyczy wysoce prawdopodobnej prognozowanej
transakcji, która jest narażona na ryzyko zmian przepływów środków pieniężnych wpływających
na poziom wyniku finansowego;
5)
skuteczność zabezpieczenia można wiarygodnie ocenić przez wiarygodną wycenę wartości
godziwej zabezpieczanej pozycji lub przepływy środków pieniężnych z niej pochodzące
oraz wartość godziwą instrumentu zabezpieczającego;
6)
zabezpieczenie jest na bieżąco wyceniane i stwierdza się jego wysoką skuteczność w
całym okresie jego wykorzystania.
3.
Aktywa finansowe lub zobowiązania finansowe, których wartości godziwej nie można wiarygodnie
wycenić, nie mogą stanowić instrumentu zabezpieczającego, z wyjątkiem instrumentu
finansowego niebędącego instrumentem pochodnym, który spełnia łącznie poniższe warunki:
1)
wyrażony jest w walucie obcej;
2)
został przeznaczony na zabezpieczenie przed ryzykiem walutowym;
3)
którego składnik walutowy można wiarygodnie wycenić.
4.
Pojedynczy instrument zabezpieczający może zostać przeznaczony na zabezpieczenie więcej
niż jednego rodzaju ryzyka, pod warunkiem że:
1)
można określić rodzaje zabezpieczanego ryzyka;
2)
można udowodnić skuteczność zabezpieczenia;
3)
istnieje możliwość zapewnienia, że instrument zabezpieczający jest przeznaczony do
zabezpieczenia przed różnymi rodzajami ryzyka.
5.
Pozycją zabezpieczaną może być składnik aktywów lub zobowiązanie, nieujęte w ewidencji
bilansowej uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie lub wysoce prawdopodobna prognozowana
transakcja, co do której nie powzięto jeszcze zobowiązania.
6.
Skuteczność zabezpieczenia ocenia się przez porównywanie zmiany wartości instrumentu
zabezpieczającego lub przepływów środków pieniężnych z niego wynikających ze zmianą
wartości pozycji zabezpieczanej lub przepływów środków pieniężnych z niej wynikających.
7.
Zabezpieczenie uznaje się za skuteczne, jeżeli przez okres jego wykorzystania zmiany
wartości godziwej zabezpieczanego instrumentu lub zmiany przepływu środków pieniężnych
z niego wynikających zostaną zrównoważone w przedziale 80%-125% przez zmianę wartości
godziwej instrumentu zabezpieczającego lub zmiany przepływów środków pieniężnych z
niego wynikających.
§ 46.
1.
Zabezpieczenie wartości godziwej, spełniające w ciągu okresu jego wykorzystania warunki
określone w § 45 ust. 2, powinno być rozliczane w sposób następujący:
1)
skutki aktualizacji wyceny instrumentu zabezpieczającego do poziomu wartości godziwej
należy ująć w wyniku finansowym oraz
2)
skutki zmiany wartości godziwej zabezpieczanej pozycji, które można przypisać zabezpieczanemu
ryzyku, korygują wartość bilansową tej pozycji oraz są zaliczane do wyniku finansowego.
2.
Bank zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń wartości godziwej w przypadku
podjęcia takiej decyzji oraz w przypadku wystąpienia jednego ze zdarzeń:
1)
instrument zabezpieczający:
a)
wygasa,
b)
zostaje sprzedany,
c)
jego wykorzystywanie dobiega końca,
d)
następuje jego realizacja;
2)
zabezpieczenie przestaje spełniać kryteria stosowania wobec niego zasad rachunkowości
zabezpieczeń, o których mowa w § 45 ust. 2.
§ 47.
1.
Zabezpieczenie przepływów środków pieniężnych, spełniające kryteria określone w §
45 ust. 2, rozlicza się w sposób następujący:
1)
skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego, który uznano za skuteczne zabezpieczenie,
odnosi się na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny;
2)
skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego, który uznano za nieskuteczne zabezpieczenie,
należy odnieść do wyniku finansowego.
2.
Jeżeli uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie lub zabezpieczana prognozowana transakcja
staje się składnikiem aktywów lub zobowiązań, to związane z nim skutki wyceny instrumentu
zabezpieczającego przed zmianami przepływów środków pieniężnych przenosi się z kapitału
(funduszu) z aktualizacji wyceny i uwzględnia przy ustalaniu wartości początkowej
tych aktywów lub zobowiązań.
3.
W przypadku zabezpieczeń przepływów środków pieniężnych, innych niż wymienione w ust.
2, skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego przed zmianami przepływów środków pieniężnych
wykazywane dotąd w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny odnosi się do wyniku
finansowego w okresie, w którym zabezpieczane uprawdopodobnione przyszłe zobowiązanie
lub zabezpieczana prognozowana transakcja wpływa na wynik finansowy.
4.
Bank zaprzestaje stosowania rachunkowości zabezpieczeń przepływów środków pieniężnych,
odnosząc do wyniku finansowego skutki wyceny instrumentu zabezpieczającego, które
były wykazywane w kapitale (funduszu) z aktualizacji wyceny, w przypadku podjęcia
takiej decyzji oraz w przypadku wystąpienia jednego ze zdarzeń:
1)
instrument zabezpieczający wygasa lub zostaje sprzedany, jego wykorzystywanie dobiega
końca lub następuje jego realizacja;
2)
zabezpieczenie przestaje spełniać kryteria stosowania rachunkowości zabezpieczeń,
o których mowa w § 45 ust. 2;
3)
bank nie przewiduje realizacji powziętego zobowiązania lub przeprowadzenia prognozowanej
transakcji.
§ 48.
1.
Zabezpieczenie inwestycji netto w podmiocie zagranicznym rozlicza się w sposób przewidziany
dla zabezpieczeń przepływów środków pieniężnych.
2.
W przypadku zbycia inwestycji netto w podmiocie zagranicznym skutki wyceny instrumentu
zabezpieczającego, odnoszące się do części zabezpieczenia uznanego za skuteczne, ujmuje
się odpowiednio w przychodach lub kosztach finansowych.
Rozdział 8
Przechowywanie danych
§ 49.
1.
Bank przestrzega zasad dotyczących przechowywania i ochrony danych określonych w przepisach
art. 71 ustawy i odrębnych przepisach, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Bank przechowuje dowody księgowe w oryginalnej postaci przez okres wynikający z przepisów
art. 74 ustawy.
3.
Udostępnianie przez bank dokumentów osobom trzecim wymaga co najmniej:
1)
zachowania przepisów dotyczących tajemnicy bankowej;
2)
uzyskania zgody kierownika jednostki organizacyjnej banku na wgląd w dokumenty na
miejscu;
3)
wydania pisemnej zgody prezesa zarządu banku lub osoby przez niego upoważnionej na
udostępnienie dokumentów poza miejscem prowadzenia ksiąg rachunkowych, pod warunkiem
pozostawienia potwierdzonych „za zgodność z oryginałem” fotokopii dokumentów i protokołu
zawierającego ich wykaz.
Rozdział 9
Przepisy przejściowe i końcowe
§ 50.
Rozporządzenie ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzonych
za rok obrotowy rozpoczynający się w 2010 r.
§ 51.
Traci moc rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2008 r. w sprawie szczególnych
zasad rachunkowości banków .
§ 52.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Minister Finansów kieruje działem administracji rządowej - finanse publiczne, na podstawie
§ 1 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Finansów (Dz. U. poz. 92).
2)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rozwoju i Finansów z
dnia 23 czerwca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczególnych zasad
rachunkowości banków (Dz. U. poz. 1271), które weszło w życie z dniem 13 lipca 2017 r.;
ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy
rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2017 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2;
ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy
rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2017 r.
4)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
2; ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok
obrotowy rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2017 r.
5)
Przez § 1 pkt 3 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2; ma zastosowanie
po raz pierwszy do sprawozdań finansowych
Załącznik nr 1 - Informacja dodatkowa sprawozdania finansowego banku6)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 15 października 2010 r.
Informacja dodatkowa sprawozdania finansowego banku obejmuje wprowadzenie do sprawozdania
finansowego oraz dodatkowe informacje i objaśnienia.
I.
Wprowadzenie do sprawozdania finansowego banku obejmuje w szczególności:
1.
nazwę i siedzibę banku oraz wskazanie właściwego sądu lub innego organu prowadzącego
rejestr, wskazanie zakresu działalności wynikającego z udzielonych zezwoleń Komisji
Nadzoru Finansowego;
2.
wskazanie okresu objętego sprawozdaniem finansowym, podanie powodu, jeżeli sprawozdanie
finansowe sporządzone jest za okres inny niż rok obrotowy;
3.
wskazanie, że sprawozdanie finansowe zawiera dane łączne, jeżeli w skład banku wchodzą
jednostki organizacyjne sporządzające samodzielnie sprawozdania finansowe;
4.
wskazanie, czy sprawozdanie finansowe zostało sporządzone przy założeniu kontynuowania
przez bank działalności gospodarczej w dającej się przewidzieć przyszłości oraz czy
nie istnieją okoliczności wskazujące na zagrożenie kontynuowania działalności;
5.
w przypadku sprawozdania finansowego sporządzanego za okres, w ciągu którego nastąpiło
połączenie jednostek, wskazanie, że jest to sprawozdanie finansowe sporządzone po
połączeniu, oraz wskazanie zastosowanej metody rozliczenia połączenia;
6.
stosowane zasady (polityka) rachunkowości, w tym metody wyceny aktywów i pasywów oraz
ustalania przychodów i kosztów, w zakresie, w jakim obowiązujące przepisy pozostawiają
prawo wyboru lub nie regulują danego zagadnienia, w szczególności:
1)
zasady ujmowania w kapitale własnym skutków wyceny pozycji bilansowych,
2)
zasady ustalania wartości godziwej aktywów finansowych i zobowiązań finansowych, z
podziałem na poszczególne rodzaje tych aktywów i zobowiązań,
3)
przyjęte zasady rachunkowości zabezpieczeń, w tym odnoszące się do prognozowanych
transakcji,
4)
zasady spisywania należności;
7.
dokonane w ciągu roku obrotowego zmiany zasad (polityki) rachunkowości, w tym metod
wyceny, wraz z uzasadnieniem ich wprowadzenia, jeżeli wywierają one istotny wpływ
na sprawozdanie finansowe, ze wskazaniem spowodowanej tymi zmianami różnicy w wyniku
finansowym;
8.
dokonane w stosunku do poprzedniego sprawozdania finansowego zmiany sposobu sporządzania
sprawozdania finansowego, wraz z uzasadnieniem ich wprowadzenia i skutkami w zakresie
przedstawiania sytuacji majątkowej i finansowej banku;
9.
informacje dotyczące korekty błędu w poszczególnych pozycjach sprawozdania finansowego
o:
1)
rodzaju popełnionego błędu,
2)
kwocie korekty dotyczącej bieżącego roku obrotowego,
3)
kwocie korekty dotyczącej okresów wcześniejszych;
10.
informacje o znaczących zdarzeniach, które wystąpiły po dniu bilansowym i nie zostały
uwzględnione w innych częściach sprawozdania finansowego;
11.
informacje o znaczących zdarzeniach dotyczących lat ubiegłych, które zostały ujęte
w sprawozdaniu finansowym roku obrotowego;
12.
informacje o wynagrodzeniu biegłego rewidenta lub podmiotu uprawnionego do badania
sprawozdań finansowych, wypłaconym lub należnym za rok obrotowy odrębnie za:
1)
obowiązkowe badanie rocznego sprawozdania finansowego,
2)
inne usługi poświadczające,
3)
usługi doradztwa podatkowego,
4)
pozostałe usługi.
II.
W dodatkowych informacjach i objaśnieniach ujawnieniu podlegają informacje o aktywach
i pasywach, zobowiązaniach pozabilansowych, elementach rachunku zysków i strat, zestawienia
zmian w kapitale własnym oraz rachunku przepływów pieniężnych, a także informacje
o zarządzaniu ryzykiem związanym z prowadzoną przez bank działalnością, informacje
dotyczące instrumentów finansowych klientów, w zakresie niezbędnym do lepszego zrozumienia
sytuacji finansowej i majątkowej, a także wyniku finansowego banku, w szczególności:
1.
o spełnieniu przez bank wymogów, o których mowa w art. 128 ustawy - Prawo bankowe;
2.
dane o walutowej strukturze aktywów i pasywów;
3.
dane o źródłach pozyskania depozytów, z uwzględnieniem podziału na branżowe i geograficzne
segmenty rynku;
4.
informacje o strukturze koncentracji zaangażowania banku w poszczególne jednostki,
grupy kapitałowe, branżowe i geograficzne segmenty rynku, wraz z oceną ryzyka związanego
z tym zaangażowaniem;
5.
informacje o:
1)
strukturze należności banku w podziale na poszczególne kategorie, ustalone zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy, z wyszczególnieniem
kredytów i pożyczek, lokat w innych bankach i w innych podmiotach finansowych, w tym
informacje o:
a)
należnościach z odroczonym terminem zapłaty,
b)
należnościach przeterminowanych i należnościach spornych, na które nie utworzono rezerw
celowych lub nie dokonano odpisu aktualizującego,
2)
kredytach i pożyczkach, od których bank nie nalicza odsetek,
3)
aktywach finansowych, z podziałem na:
a)
aktywa finansowe wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
b)
aktywa finansowe przeznaczone do obrotu,
c)
kredyty i pożyczki oraz inne należności banku,
d)
aktywa finansowe utrzymywane do terminu zapadalności,
e)
aktywa finansowe dostępne do sprzedaży,
4)
aktywach finansowych dostępnych do sprzedaży, aktywach i zobowiązaniach finansowych
wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, dla których nie było możliwe
ustalenie w sposób wiarygodny wartości godziwej, ze wskazaniem oszacowanej wartości;
6.
informacje o kredytach i pożyczkach oraz innych należnościach banku, a także o instrumentach
zabezpieczających przed ryzykiem kredytowym, wycenianych w wartości godziwej przez
wynik finansowy, wykazując odrębnie:
1)
wartość kredytów i pożyczek oraz innych należności banku zakwalifikowanych przy początkowym
ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez wynik finansowy,
2)
wartość ekspozycji na ryzyko kredytowe na dzień sprawozdawczy, bez uwzględnienia wartości
instrumentów zabezpieczających przed ryzykiem kredytowym,
3)
wartość, o którą instrumenty zabezpieczające przed ryzykiem kredytowym zmniejszają
wartość ekspozycji na ryzyko kredytowe,
4)
wartość zmiany, w danym okresie sprawozdawczym i narastająco, wartości godziwej kredytów
i pożyczek oraz innych należności banku, która wynika ze zmian ryzyka kredytowego,
ustaloną:
a)
jako wartość zmiany dla danego składnika lub grupy aktywów finansowych, która nie
wynika ze zmiany warunków rynkowych powodujących ryzyko rynkowe, lub
b)
w oparciu o inną metodę, która w ocenie banku pozwala wierniej odzwierciedlić wartość
zmiany dla danego składnika lub grupy aktywów finansowych, która wynika ze zmiany
ryzyka kredytowego,
5)
wartość zmiany wartości godziwej instrumentów zabezpieczających przed ryzykiem kredytowym
zakwalifikowanych przy początkowym ujęciu jako wyceniane w wartości godziwej przez
wynik finansowy, jaka wystąpiła w danym okresie sprawozdawczym i narastająco;
7.
informacje o zobowiązaniach finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik
finansowy, wykazując odrębnie:
1)
wartość zobowiązań finansowych zakwalifikowanych przy początkowym ujęciu jako wyceniane
w wartości godziwej przez wynik finansowy,
2)
wartość zobowiązań finansowych zakwalifikowanych jako przeznaczone do obrotu,
3)
różnicę pomiędzy wartością bilansową zobowiązań finansowych a wartością, którą bank
byłby zobowiązany zapłacić w terminie wymagalności;
8.
dane o wartości posiadanych instrumentów finansowych, z uwzględnieniem:
1)
instrumentów finansowych znajdujących się w obrocie giełdowym,
2)
instrumentów finansowych znajdujących się w obrocie pozagiełdowym,
3)
papierów wartościowych z nieograniczoną zbywalnością, nieznajdujących się w obrocie
na rynku regulowanym,
4)
papierów wartościowych z ograniczoną zbywalnością,
5)
wartości rynkowej instrumentów finansowych, w przypadku gdy jest różna od wartości
wykazywanej w bilansie;
9.
informacje o zawartych przez bank umowach, których skutkiem będzie powstanie instrumentu
finansowego;
10.
informacje o posiadanych udziałach i akcjach, w podziale na jednostki zależne, współzależne
i stowarzyszone, zawierające:
1)
nazwę i siedzibę jednostek oraz przedmiot ich działalności,
2)
wartość bilansową udziałów i akcji, procent posiadanego kapitału jednostki i udział
w ogólnej liczbie głosów na walnym zgromadzeniu,
3)
wartość kapitału własnego jednostki, jej wynik finansowy za rok obrotowy, nieopłaconą
przez bank wartość udziału w kapitale jednostki,
4)
wartość otrzymanych lub należnych dywidend za rok obrotowy oraz stopień udziału banku
w zarządzaniu;
11.
informacje o wartości posiadanych udziałów i akcji w jednostkach podporządkowanych,
które bank przeznaczył do sprzedaży;
12.
w przypadku przekwalifikowania składnika aktywów finansowych ujawnieniu podlegają
informacje o wartości i kategorii przekwalifikowanych aktywów oraz o przyczynach przekwalifikowania;
13.
w przypadku przekwalifikowania składnika aktywów finansowych z kategorii aktywów i
zobowiązań finansowych wycenianych w wartości godziwej przez wynik finansowy, aktywów
dostępnych do sprzedaży albo z kategorii aktywów utrzymywanych do terminu zapadalności,
informacje o:
1)
wartości aktywów finansowych przekwalifikowanych do i z każdej kategorii, a także
przyczyny przekwalifikowania,
2)
wartości bilansowej i wartości godziwej składników aktywów finansowych, które zostały
przekwalifikowane w okresie sprawozdawczym oraz w poprzednich okresach sprawozdawczych,
3)
wyjątkowych okolicznościach wraz z faktami wskazującymi na to, iż były one wyjątkowe,
gdy składnik aktywów finansowych został przekwalifikowany zgodnie z § 32 ust. 1 rozporządzenia,
4)
przychodach lub kosztach z tytułu wyceny składnika aktywów finansowych, w okresie
sprawozdawczym oraz w poprzednich okresach sprawozdawczych;
5)
przychodach lub kosztach z tytułu wyceny, które zostałyby ujęte w okresie sprawozdawczym,
jeżeli dany składnik aktywów finansowych nie zostałby przekwalifikowany,
6)
efektywnej stopie procentowej i szacunkowej kwocie przepływów pieniężnych, które bank
spodziewa się odzyskać, na dzień przekwalifikowania składnika aktywów finansowych;
14.
w przypadku przeniesienia praw majątkowych zakwalifikowanych do aktywów finansowych
(przeniesienie aktywów), które nie są wyłączone z bilansu, ujawnieniu podlegają następujące
informacje w odniesieniu do każdej kategorii aktywów finansowych:
1)
rodzaj przeniesionych aktywów,
2)
wartość i charakter korzyści zachowanych przez bank, a także rodzaje ryzyka związane
z przeniesionymi aktywami finansowymi, które nie podlegają wyłączeniu z bilansu,
3)
wartość bilansowa przeniesionych aktywów, wartość ujmowanych w bilansie aktywów i
powiązanych z nimi zobowiązań;
15.
informacje o zastawie na mieniu banku, wraz z postanowieniami i warunkami ustanowienia
zastawu oraz wartości bilansowej składników aktywów finansowych, które bank zastawił
jako zabezpieczenie zobowiązań lub zobowiązań pozabilansowych;
16.
informacje o posiadanych instrumentach finansowych z wbudowanymi instrumentami pochodnymi;
17.
informacje dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku o wielkości:
1)
środków pieniężnych klientów biura maklerskiego ulokowanych w dłużne papiery wartościowe
wyemitowane przez Skarb Państwa,
2)
środków pieniężnych klientów zdeponowanych na rachunkach pieniężnych w biurze maklerskim
oraz wpłaconych na poczet nabycia papierów wartościowych w pierwszej ofercie publicznej
lub publicznym obrocie pierwotnym,
3)
środków pieniężnych przekazanych z funduszu rozliczeniowego;
18.
informacje o należnościach od banków prowadzących działalnością maklerską, domów maklerskich
i towarowych domów maklerskich, w podziale na:
1)
należności z tytułu zawartych transakcji giełdowych, w dalszym podziale na należności
z tytułu rozliczenia transakcji na poszczególnych giełdach,
2)
należności z tytułu zawartych transakcji na rynku pozagiełdowym,
3)
należności z tytułu reprezentacji innych banków, prowadzących działalność maklerską,
oraz domów maklerskich na regulowanych rynkach papierów wartościowych,
4)
należności z tytułu afiliacji,
5)
należności z tytułu pożyczek automatycznych realizowanych za pośrednictwem Krajowego
Depozytu;
19.
informacje dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku o należnościach
od Krajowego Depozytu i giełdowych izb rozrachunkowych, w podziale na:
1)
należności z funduszu rozliczeniowego,
2)
należności z funduszu rekompensat;
20.
informacje dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku o zobowiązaniach
od Krajowego Depozytu i giełdowych izb rozrachunkowych, w podziale na:
1)
zobowiązania wobec funduszu rozliczeniowego,
2)
zobowiązania wobec funduszu rekompensat;
21.
informacje o należnościach od podmiotów prowadzących regulowane rynki papierów wartościowych
i giełdy towarowe, w podziale na należności od poszczególnych giełd i spółek prowadzących
rynek pozagiełdowy dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku;
22.
informacje o zobowiązaniach od podmiotów prowadzących regulowane rynki papierów wartościowych
i giełdy towarowe, w podziale na zobowiązania od poszczególnych giełd i spółek prowadzących
rynek pozagiełdowy dotyczące wydzielonego organizacyjnie biura maklerskiego banku;
23.
informacje o zobowiązaniach od banków prowadzących działalność maklerską, domów maklerskich
i towarowych domów maklerskich, w podziale na:
1)
zobowiązania z tytułu zawartych transakcji giełdowych, w dalszym podziale na zobowiązania
z tytułu rozliczenia transakcji na poszczególnych giełdach,
2)
zobowiązania z tytułu zawartych transakcji na rynku pozagiełdowym,
3)
zobowiązania z tytułu reprezentacji innych banków, prowadzących działalność maklerską,
oraz domów maklerskich na regulowanych rynkach papierów wartościowych,
4)
zobowiązania z tytułu afiliacji,
5)
zobowiązania z tytułu pożyczek automatycznych realizowanych za pośrednictwem Krajowego
Depozytu;
24.
informacje o zmianach wartości funduszy wydzielonych dla oddziałów zagranicznych,
z uwzględnieniem stanu na początek roku obrotowego, zwiększeń i zmniejszeń, z podziałem
na poszczególne podmioty, oraz stanu na koniec roku obrotowego;
25.
dane dotyczące zmian stanu wartości niematerialnych i prawnych:
1)
zakres zmian wartości niematerialnych i prawnych zawierający stan na początek roku
obrotowego, tytuły zwiększeń i zmniejszeń oraz stan na koniec roku obrotowego,
2)
wartość obcych wartości niematerialnych i prawnych, używanych na podstawie umowy,
o której mowa w art. 3 ust. 4 ustawy;
26.
dane dotyczące użytkowanych rzeczowych aktywów trwałych, w szczególności:
1)
zakres zmian wartości użytkowanych rzeczowych aktywów trwałych, zawierający stan na
początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia oraz stan na koniec roku obrotowego,
2)
wartość obcych środków trwałych używanych na podstawie umowy, o której mowa w art.
3 ust. 4 ustawy;
27.
informacje na temat aktywów przejętych za długi w podziale na nieruchomości i pozostałe
składniki majątku;
28.
informacje o aktywach trwałych przeznaczonych do zbycia, zawierające wartość tych
aktywów na początek roku obrotowego, zwiększenia i zmniejszenia oraz stan na koniec
roku obrotowego;
297)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2; ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2017 r..
wykaz pozycji czynnych i biernych rozliczeń międzyokresowych kosztów oraz rozliczeń
międzyokresowych przychodów;
30.
dane o strukturze własności kapitału podstawowego, w tym ilość, rodzaj i wartość nominalna
akcji oraz wartość udziałów tworzących kapitał, z wyszczególnieniem akcjonariuszy
lub udziałowców posiadających ponad 5% głosów na walnym zgromadzeniu;
31.
dane o uprzywilejowaniu i ograniczeniu praw związanych z daną grupą akcji, w tym dotyczących
podziału dywidend i zwrotu kapitału;
32.
informacje o akcjach własnych będących w posiadaniu banku lub w posiadaniu jednostek
zależnych, współzależnych i stowarzyszonych;
33.
informacje o zobowiązaniach z tytułu zatwierdzonej do wypłaty dywidendy lub nadwyżki
bilansowej;
34.
informacje w zakresie zobowiązań podporządkowanych, obejmujące:
1)
wartość poszczególnych pożyczek oraz waluty, w jakich zostały zaciągnięte,
2)
warunki oprocentowania i terminy wymagalności pożyczek;
35.
informacje o stanie i zmianach wartości rezerw celowych, z podziałem na kategorie
należności, obejmujące:
1)
stan rezerw celowych na początek roku obrotowego,
2)
zwiększenia, wykorzystanie i rozwiązanie rezerw celowych,
3)
stan rezerw celowych na koniec roku obrotowego,
4)
wymagany, zgodnie z przepisami wydanymi na podstawie art. 81 ust. 2 pkt 8 lit. c ustawy,
stan rezerw celowych na koniec roku obrotowego, wraz ze szczegółowym wyjaśnieniem,
jeżeli stan rezerw wykazany w pkt 3 nie osiągnął stanu wymaganego;
36.
dane o rezerwach na przyszłe zobowiązania według rodzaju zobowiązań, z uwzględnieniem
stanu na początek roku obrotowego, zwiększeń i wykorzystania oraz stanu na koniec
roku obrotowego;
37.
dane o stanie odpisów aktualizujących, z wyłączeniem rezerw celowych, według rodzajów
aktywów, ze wskazaniem stanu na początek roku obrotowego, zwiększeń i zmniejszeń oraz
stanu na koniec roku obrotowego;
38.
dane o zobowiązaniach pozabilansowych, w tym warunkowych z tytułu udzielonych zabezpieczeń,
obejmujące:
1)
wykaz udzielonych gwarancji i poręczeń, w tym wekslowych oraz innych udzielonych zobowiązań
o charakterze gwarancyjnym,
2)
zestawienie gwarancji i poręczeń emisji udzielonych emitentom, z uwzględnieniem:
a)
nazwy emitentów papierów wartościowych, którym bank gwarantuje przejęcie emisji,
b)
rodzaju gwarantowanych papierów wartościowych,
c)
warunków zawartej umowy gwarancyjnej i wskazanie kwoty, do jakiej bank zobowiązał
się zaangażować w przypadku realizacji umowy gwarancyjnej,
d)
informacji o powiązaniach finansowych, organizacyjnych, personalnych pomiędzy bankiem
a podmiotem, któremu bank udzielił gwarancji,
e)
informacji, czy papiery wartościowe objęte gwarancją są zbywalne, czy znajdują się
lub będą skierowane do publicznego obrotu,
3)
dane o zawartych kontraktach opcji subskrypcji lub sprzedaży akcji zwykłych banku,
4)
informacje o zaproponowanej wypłacie dywidendy, jeśli nie została ona formalnie zatwierdzona,
a także o jakichkolwiek nieujętych skumulowanych dywidendach z akcji uprzywilejowanych,
5)
szczegółowe dane o aktywach banku, które stanowią zabezpieczenie zobowiązań banku
oraz zobowiązań strony trzeciej, a także o wartości zobowiązań banku podlegających
zabezpieczeniu tymi aktywami,
6)
informacje na temat nieujętych w bilansie transakcji z zobowiązaniem do odkupu;
7)
informacje o udzielonych zobowiązaniach finansowych, w tym o udzielonych zobowiązaniach
nieodwołalnych,
8)
informacje o wartości nominalnej instrumentów bazowych będących przedmiotem kontraktów
na instrumenty pochodne, z uwzględnieniem:
a)
rodzajów zawartych kontraktów, w tym opcji, instrumentów zamiany, terminowych instrumentów
finansowych,
b)
rodzajów instrumentów bazowych,
c)
podziału według instrumentów bazowych do otrzymania i wydania, w tym sprzedanych i
nabytych;
39.
informacje o stosowanych przez bank zasadach rachunkowości zabezpieczeń, z uwzględnieniem
podziału na zabezpieczanie wartości godziwej, zabezpieczanie przepływów środków pieniężnych
oraz zabezpieczanie inwestycji w podmiocie zagranicznym, obejmujące co najmniej:
1)
opis zabezpieczeń,
2)
opis instrumentów finansowych wyznaczonych jako instrumenty zabezpieczające oraz ich
wartość godziwą na dzień bilansowy,
3)
charakter ryzyka, przed którym bank się zabezpiecza,
4)
termin, w którym oczekuje się przeprowadzenia prognozowanych transakcji objętych zabezpieczeniem,
oraz przewidywany okres, w którym transakcje te wpłyną na wynik finansowy,
5)
opis prognozowanych transakcji, w odniesieniu do których uprzednio stosowano zasady
rachunkowości zabezpieczeń, lecz obecnie bank nie spodziewa się ponownego przeprowadzenia
takich transakcji;
40.
dane na temat znaczących warunków umów dotyczących instrumentów finansowych, które
mogą wpływać na wartość, termin i stopień pewności przyszłych przepływów środków pieniężnych,
z uwzględnieniem podziału na rodzaje aktywów i zobowiązań finansowych, zarówno bilansowych,
jak i pozabilansowych;
41.
informacje z zakresu rachunku zysków i strat:
1)
informacje o przychodach, w tym z tytułu prowizji, i kosztach prowadzenia przez bank
działalności maklerskiej,
2)
dane o odpisach amortyzacyjnych środków trwałych i wartości niematerialnych i prawnych,
odpisach z tytułu aktualizacji wartości majątku trwałego rzeczowego i finansowego,
z uwzględnieniem podziału na grupy rodzajowe środków trwałych i rodzaje aktywów finansowych,
3)
dane o skutkach wyceny aktywów finansowych dostępnych do sprzedaży do poziomu wartości
godziwej,
4)
informacje o przychodach i kosztach z tytułu wyłączonych z bilansu aktywów finansowych
dostępnych do sprzedaży,
5)
informacje o przychodach i kosztach z tytułu sprzedanych aktywów finansowych, których
wartość godziwa nie mogła być wcześniej wiarygodnie wyceniona, ze wskazaniem wartości
bilansowej aktywów ustalonej na dzień sprzedaży,
6)
informacje o zyskach i stratach nadzwyczajnych,
7)
informacje o dokonanych odpisach aktualizujących lub rezerwach celowych należności
nieściągalnych, z podziałem na tytuły odpisów, i sposób dokonania odpisu w ciężar
utworzonych rezerw, w ciężar kosztów operacji finansowych oraz w ciężar pozostałych
kosztów operacyjnych, z wyszczególnieniem strat poniesionych z tytułu kredytów i pożyczek,
8)
informacje o przychodach z tytułu dywidend, w podziale na jednostki, od których otrzymano
dywidendy,
9)
informacje o nakładach poniesionych w związku z nabyciem lub wytworzeniem środków
trwałych w budowie, wartości niematerialnych i prawnych oraz o planowanych nakładach
w okresie najbliższych 12 miesięcy,
10)
propozycje podziału zysku lub pokrycia straty za rok obrotowy,
11)
informacje o przychodach, kosztach i wynikach działalności zaniechanej w roku obrotowym
lub przewidzianej do zaniechania w następnym okresie sprawozdawczym, wraz z wyjaśnieniami
przyczyn zaniechania;
42.
informacje o wartości aktywów i utworzonej rezerwy na odroczony podatek dochodowy,
obejmujące w szczególności:
1)
wysokość rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego i aktywów z tytułu odroczonego
podatku dochodowego utworzonych w poprzednich latach obrotowych, w tym odniesionych
na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny,
2)
dokonane w ciągu roku obrotowego rozliczenia rezerwy na odroczony podatek dochodowy
i aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego utworzonych w poprzednich latach
obrotowych, z wyodrębnieniem dokonanych rozliczeń z kapitałem (funduszem) z aktualizacji
wyceny,
3)
utworzone w roku obrotowym aktywa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, z wyszczególnieniem
części odniesionej na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny,
4)
utworzona w roku obrotowym rezerwa z tytułu odroczonego podatku dochodowego, z wyszczególnieniem
części odniesionej na kapitał (fundusz) z aktualizacji wyceny,
5)
stan aktywów z tytułu odroczonego podatku dochodowego na koniec roku obrotowego, w
tym stan aktywów rozliczanych z kapitałem (funduszem) z aktualizacji wyceny,
6)
stan rezerwy z tytułu odroczonego podatku dochodowego na koniec roku obrotowego, w
tym stan rezerwy dotyczący operacji rozliczanych z kapitałem (funduszem) z aktualizacji
wyceny,
7)
wysokość obciążającego wynik finansowy podatku dochodowego za dany rok obrotowy, z
podziałem na:
a)
część bieżącą,
b)
część odroczoną;
43.
zagregowane dane dotyczące:
1)
korzystania z kredytów, pożyczek, gwarancji lub poręczeń przez pracowników, członków
zarządu lub organów nadzorczych, ze wskazaniem warunków oprocentowania i terminów
spłaty,
2)
wynagrodzeń, łącznie z wynagrodzeniem z zysku, wypłaconych lub należnych członkom
zarządu lub organów nadzorczych banku,
3)
przeciętnego w roku obrotowym zatrudnienia, w przeliczeniu na etaty,
4)
kosztów związanych z utworzeniem rezerw na przyszłe zobowiązania wobec pracowników,
z wyszczególnieniem tytułów,
5)
kosztów poniesionych na finansowanie pracowniczych programów emerytalnych;
44.
informacje o transakcjach z podmiotami powiązanymi z bankiem kapitałowo lub organizacyjnie,
z uwzględnieniem zasad polityki kredytowej banku względem podmiotów powiązanych oraz
procentowego udziału przypadającego na transakcje z tymi podmiotami, z podziałem na:
1)
należności i zobowiązania,
2)
główne pozycje przychodów i kosztów, w tym odsetki i prowizje, koszty rezerw na kredyty
i pożyczki,
3)
udzielone zobowiązania finansowe, w tym nieodwołalne;
45.
informacje o istotnych transakcjach (wraz z ich kwotami) zawartych przez bank na innych
warunkach niż rynkowe ze stronami powiązanymi, przez które rozumie się jednostki powiązane
oraz:
1)
osobę, która jest członkiem organu zarządzającego lub nadzorującego banku lub jednostki
z nim powiązanej, lub
2)
osobę, która jest małżonkiem lub osobą faktycznie pozostającą we wspólnym pożyciu,
krewnym lub powinowatym do drugiego stopnia, przysposobionym lub przysposabiającym,
osobą związaną z tytułu opieki lub kurateli w stosunku do którejkolwiek z osób będących
członkami organu zarządzającego lub nadzorującego banku lub jednostki z nim powiązanej,
lub
3)
jednostkę kontrolowaną, współkontrolowaną lub inną jednostkę, na którą znaczący wpływ
wywiera lub posiada w niej znaczącą ilość głosów, bezpośrednio albo pośrednio, osoba,
o której mowa w pkt 1 i 2, lub
4)
jednostkę realizującą program świadczeń pracowniczych po okresie zatrudnienia, skierowany
do pracowników banku lub jednostki powiązanej
- wraz z informacjami określającymi charakter tych transakcji; informacje dotyczące
poszczególnych transakcji mogą być zgrupowane według ich rodzaju, z wyjątkiem przypadku,
gdy informacje na temat poszczególnych transakcji są niezbędne dla zrozumienia ich
wpływu na sytuację majątkową, finansową i wynik finansowy banku;
46.
informacje o celach i zasadach zarządzania ryzykiem, z wyszczególnieniem podziału
na następujące kategorie ryzyka:
1)
ryzyko rynkowe, w tym:
a)
ryzyko walutowe,
b)
ryzyko stopy procentowej,
c)
ryzyko cenowe,
2)
ryzyko kredytowe,
3)
ryzyko płynności,
4)
ryzyko operacyjne;
47.
dla wszystkich rodzajów aktywów finansowych i zobowiązań finansowych, zarówno bilansowych,
jak i pozabilansowych:
1)
informacje na temat obciążenia ryzykiem stopy procentowej, w tym umowne daty zmiany
oprocentowania lub terminy płatności;
2)
informacje na temat obciążenia ryzykiem kredytowym, w tym sumę wartości ekspozycji
kredytowych będących aktywami lub zobowiązaniami pozabilansowymi, pomniejszoną o wartość
utworzonych rezerw celowych i odpisów aktualizujących bez uwzględnienia zabezpieczeń
prawnych, która jest podstawą kalkulacji wymogu, o którym mowa w art. 128 ustawy -
Prawo bankowe;
3)
wartość zabezpieczeń prawnych oraz innych pozycji wpływających na pomniejszenie wymogu
kapitałowego z tytułu ryzyka kredytowego;
48.
dla wszystkich rodzajów aktywów finansowych analizę wiekową przeterminowanych na dzień
bilansowy aktywów finansowych w podziale na aktywa finansowe, w przypadku, w którym
nastąpiła utrata wartości, i pozostałe aktywa finansowe;
49.
informacje o charakterze i celu gospodarczym zawartych przez bank umów nieuwzględnionych
w bilansie w zakresie niezbędnym do oceny ich wpływu na sytuację majątkową, finansową
i wynik finansowy banku;
50.
informacje o prowadzonej przez bank działalności powierniczej;
51.
informacje o sekurytyzacji aktywów banku, z wyszczególnieniem co najmniej:
1)
wartości oraz rodzaju wierzytelności objętych sekurytyzacją,
2)
wartości oraz rodzaju otrzymanych papierów wartościowych;
52.
informacje z zakresu rachunku przepływów środków pieniężnych:
1)
określenie środków pieniężnych przyjętych do rachunku przepływów środków pieniężnych,
w tym ich strukturę na początek i koniec okresu sprawozdawczego,
2)
wyjaśnienie na temat przyjętego podziału działalności na operacyjną, inwestycyjną
i finansową,
3)
wykaz korekt oraz wpływów i wydatków do pozycji: „Pozostałe korekty”, „Pozostałe wpływy”
i „Pozostałe wydatki”, których kwoty przekraczają 5% ogólnej ich sumy z danej działalności,
4)
przyczyny powstania różnic pomiędzy zmianami stanu pozycji w bilansie oraz zmianami
tych samych pozycji wykazanymi w rachunku przepływów środków pieniężnych;
53.
informacje w odniesieniu do sprawozdania finansowego sporządzonego za okres sprawozdawczy,
w ciągu którego nastąpiło połączenie jednostek:
1)
jeżeli połączenie zostało rozliczone metodą nabycia:
a)
nazwa (firma) i opis przedmiotu działalności spółki przejętej,
b)
liczba, wartość nominalna i rodzaj udziałów (akcji) wyemitowanych w celu połączenia,
c)
cena przejęcia, wartość aktywów netto według wartości godziwej spółki przejętej na
dzień połączenia, wartość firmy lub ujemną wartość firmy i opis zasad jej amortyzacji,
2)
jeżeli połączenie zostało rozliczone metodą łączenia udziałów:
a)
nazwy (firmy) i opis przedmiotu działalności spółek, które w wyniku połączenia zostały
wykreślone z rejestru,
b)
liczba, wartość nominalna i rodzaj udziałów (akcji) wyemitowanych w celu połączenia,
c)
przychody i koszty, zyski i straty oraz zmiany w kapitałach własnych połączonych spółek
za okres od początku roku obrotowego, w ciągu którego nastąpiło połączenie, do dnia
połączenia;
54.
informacje o wspólnych przedsięwzięciach, które nie podlegają konsolidacji, w tym
o:
1)
nazwie, zakresie działalności wspólnego przedsięwzięcia,
2)
procentowym udziale banku we wspólnym przedsięwzięciu,
3)
części wspólnie kontrolowanych rzeczowych składników aktywów trwałych oraz wartości
niematerialnych i prawnych,
4)
zobowiązaniach zaciągniętych na potrzeby przedsięwzięcia lub nabycia używanych rzeczowych
składników aktywów trwałych,
5)
części zobowiązań wspólnie zaciągniętych,
6)
przychodach uzyskanych ze wspólnego przedsięwzięcia i kosztach z nimi związanych,
7)
zobowiązaniach pozabilansowych i inwestycyjnych dotyczących wspólnego przedsięwzięcia;
55.
dane o wartościach instrumentów finansowych klientów, zapisanych na rachunkach papierów
wartościowych, wycenionych według zasad określonych w rozporządzeniu na ostatni dzień
okresu sprawozdawczego, w podziale na:
1)
zdematerializowane instrumenty finansowe, w tym dopuszczone do obrotu na rynku regulowanym,
2)
inne niż zdematerializowane instrumenty finansowe;
56.
informacje o towarach giełdowych klientów w ujęciu wartościowym i ilościowym;
57.
informacje, które mogłyby w istotny sposób wpłynąć na ocenę sytuacji majątkowej, finansowej
oraz wynik finansowy.
Informacja dodatkowa powinna zapewnić porównywalność informacji finansowych zawartych
w sprawozdaniu za okres sprawozdawczy z informacjami zawartymi w sprawozdaniu finansowym
za poprzedni, analogiczny okres sprawozdawczy. Wszelkie dodatkowe informacje, niewynikające
lub niezwiązane bezpośrednio z wymienionym wyżej sprawozdaniem, powinny być przedstawione
w końcowej części tej informacji.
6)
Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 15 października 2010 r.
7)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2;
ma zastosowanie po raz pierwszy do sprawozdań finansowych sporządzanych za rok obrotowy
rozpoczynający się od dnia 1 stycznia 2017 r.