Rozporządzenie Ministra Obrony Narodowejz dnia 19 grudnia 2019 r.w sprawie wykonywania niektórych uprawnień przez żołnierzy Żandarmerii Wojskowej
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 22 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach
porządkowych zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
sposób wykonywania przez żołnierzy Żandarmerii Wojskowej:
a)
legitymowania w celu ustalenia tożsamości,
b)
sprawdzania posiadania uprawnień określonych w odrębnych przepisach,
c)
zatrzymywania w przypadkach określonych w art. 18 ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. o Żandarmerii Wojskowej i wojskowych organach
porządkowych, zwanej dalej „ustawą”, i w przepisach innych ustaw,
d)
doprowadzania do miejsca pełnienia czynnej służby wojskowej lub miejsca zamieszkania,
w przypadkach określonych ustawą,
e)
udzielania pouczeń oraz wydawania rozkazów (poleceń) w granicach niezbędnych do wykonania
czynności służbowej,
f)
żądania niezbędnej pomocy od instytucji państwowych, organów administracji rządowej
i samorządu terytorialnego oraz przedsiębiorców,
g)
zwracania się o niezbędną pomoc do innych jednostek organizacyjnych niż wymienione
w lit. f oraz stowarzyszeń i fundacji, jak również zwracania się w nagłych wypadkach
do każdej osoby o udzielenie doraźnej pomocy;
2)
sposób dokumentowania czynności, o których mowa w pkt 1;
3)
wzory dokumentów wykorzystywanych w ramach wykonywania uprawnień, o których mowa w
pkt 1.
§ 2.
1.
Żołnierz Żandarmerii Wojskowej, przystępując do wykonania czynności służbowych związanych
z realizacją uprawnień, o których mowa w § 1 pkt 1, podaje przyczynę podjęcia czynności
służbowych, a na żądanie podaje podstawę prawną podjęcia czynności.
2.
Uprawnienia, o których mowa w § 1 pkt 1, wykonywane w zależności od stopnia wojskowego,
przysługują w toku wykonywania czynności służbowych w odniesieniu do:
1)
wszystkich żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz żołnierzy sił zbrojnych
państw obcych, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz członków
ich personelu cywilnego, w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, o ile ratyfikowana
umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, nie stanowi inaczej
- żołnierzom Żandarmerii Wojskowej w korpusie oficerów zawodowych;
2)
żołnierzy Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej oraz żołnierzy sił zbrojnych państw
obcych, przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, oraz członków ich
personelu cywilnego, w związku z pełnieniem obowiązków służbowych, o ile ratyfikowana
umowa międzynarodowa, której Rzeczpospolita Polska jest stroną, nie stanowi inaczej,
do stopnia wojskowego kapitana (kapitana marynarki) włącznie - żołnierzom Żandarmerii
Wojskowej w korpusie podoficerów zawodowych i szeregowych zawodowych.
3.
Ograniczeń, o których mowa w ust. 2, nie stosuje się:
1)
wobec żołnierza, którego zachowanie wskazuje w sposób oczywisty, że jest pod wpływem
alkoholu, środka odurzającego lub substancji psychotropowej albo innego podobnie działającego
środka;
2)
podczas kontroli ruchu drogowego;
3)
podczas sprawdzania uprawnień do posiadania broni prywatnej oraz jej przechowywania;
4)
wobec żołnierza, który narusza zasady noszenia umundurowania;
5)
wobec żołnierzy w celu sprawdzenia zgodności posiadanego stopnia wojskowego z noszoną
oznaką stopnia wojskowego;
6)
wobec żołnierza podejrzanego o popełnienie przestępstwa lub wykroczenia.
4.
Jeżeli żołnierz Żandarmerii Wojskowej podlega ograniczeniom, o których mowa w ust.
2, i nie zachodzi sytuacja, o której mowa w ust. 3, lecz zachodzi konieczność podjęcia
czynności służbowej, zwraca się on odpowiednio do komendanta lub oficera dyżurnego
jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej, oficera inspekcyjnego garnizonu lub
oficera dyżurnego jednostki wojskowej o wykonanie tej czynności.
§ 3.
Tożsamość osoby legitymowanej ustala się na podstawie:
1)
książeczki wojskowej;
2)
legitymacji oficera, podoficera, szeregowego;
3)
dowodu osobistego;
4)
tymczasowego zaświadczenia tożsamości;
5)
dokumentu paszportowego;
6)
prawa jazdy;
7)
zagranicznego dokumentu tożsamości;
8)
dokumentu oznaczonego numerem lub serią, który zawiera fotografię i nazwę organu wydającego;
9)
danych zawartych w rejestrze PESEL, Rejestrze Dowodów Osobistych oraz Centralnej Ewidencji
Pojazdów i Kierowców;
10)
oświadczenia innej osoby, której tożsamość ustalono na podstawie dokumentów, o których
mowa w pkt 1-8, lub danych, o których mowa w pkt 9.
§ 4.
Żołnierz Żandarmerii Wojskowej dokumentuje w książce dowódcy patrolu lub notatce służbowej
datę, godzinę, miejsce i przyczynę legitymowania lub sprawdzania posiadania uprawnień
oraz imię, nazwisko, numer PESEL, datę urodzenia, miejsce zamieszkania osoby legitymowanej
lub sprawdzanej, a w przypadku żołnierza podaje się dodatkowo jego stopień i jednostkę
wojskową.
§ 5.
1.
Żołnierz Żandarmerii Wojskowej albo oficer dyżurny jednostki organizacyjnej Żandarmerii
Wojskowej albo oficer inspekcyjny garnizonu albo oficer dyżurny jednostki wojskowej,
podejmując decyzję o zatrzymaniu w przypadkach określonych w art. 18 ustawy i w przepisach
innych ustaw:
1)
wykonują sprawdzenie prewencyjne;
2)
pouczają zatrzymanego żołnierza o przysługujących mu uprawnieniach, zgodnie z przepisami
rozporządzenia wydanego na podstawie art. 244 § 5 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego ;
3)
sporządzają protokół zatrzymania;
4)
doręczają zatrzymanemu kopię protokołu zatrzymania.
2.
Żołnierz Żandarmerii Wojskowej, podejmując decyzję o doprowadzeniu żołnierza do miejsca
pełnienia czynnej służby wojskowej lub miejsca zamieszkania, w przypadkach określonych
ustawą, wykonuje sprawdzenie prewencyjne.
3.
W przypadku podejrzenia popełnienia przestępstwa żołnierz Żandarmerii Wojskowej zatrzymywanego
żołnierza niezwłocznie doprowadza do właściwego sądu albo prokuratora, albo oficera
dyżurnego jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej, albo innego organu.
4.
W przypadku popełnienia wykroczenia lub przewinienia dyscyplinarnego, żołnierz Żandarmerii
Wojskowej zatrzymywanego żołnierza niezwłocznie doprowadza do oficera inspekcyjnego
garnizonu lub oficera dyżurnego jednostki wojskowej w celu podjęcia decyzji o zatrzymaniu.
5.
W przypadku popełnienia przewinienia dyscyplinarnego oraz braku możliwości umieszczenia
zatrzymywanego żołnierza w izbie zatrzymań żołnierz Żandarmerii Wojskowej może go
doprowadzić do miejsca zamieszkania.
6.
W przypadku gdy kontakt z zatrzymanym żołnierzem jest niemożliwy lub utrudniony ze
względu na to, że jest on pod wpływem alkoholu, środka odurzającego, substancji psychotropowej
albo innego podobnie działającego środka lub z innych powodów ma zakłóconą świadomość,
czynności określone w ust. 1 pkt 2 i 4 wykonuje się po ustaniu przyczyny zakłócającej
świadomość.
7.
Fakt braku możliwości umieszczenia żołnierza w izbie zatrzymań z powodu istniejących
przeciwwskazań lekarskich żołnierz Żandarmerii Wojskowej dokumentuje w protokole zatrzymania.
8.
Informację o zwolnieniu żołnierza zamieszcza się w protokole zatrzymania.
9.
Kopię protokołu zatrzymania doręcza się zatrzymanemu żołnierzowi oraz żołnierzowi
obsługi izby zatrzymań.
§ 6.
Żołnierz, o którym mowa w § 5 ust. 1, który podjął decyzję o zatrzymaniu żołnierza,
niezwłocznie zawiadamia dowódcę jednostki wojskowej, w której pełni ten żołnierz czynną
służbę wojskową, o miejscu, dacie i godzinie zatrzymania oraz osadzenia w izbie zatrzymań.
§ 7.
Żołnierz, o którym mowa w § 5 ust. 1, zapewnia doprowadzenie zatrzymanego do izby
zatrzymań, jeżeli podjął decyzję o umieszczeniu zatrzymanego żołnierza w izbie zatrzymań.
§ 8.
1.
Doprowadzenie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 5 ustawy, dokumentuje się w meldunku
o doprowadzeniu oraz w książce dowódcy patrolu, w której wpisuje się w szczególności
stopień, imię, nazwisko, numer PESEL, datę urodzenia, jednostkę wojskową zatrzymanego
żołnierza oraz przyczynę, miejsce, datę i godzinę dokonania czynności.
2.
Zatrzymanie, o którym mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy, dokumentuje się w protokole
zatrzymania oraz w książce dowódcy patrolu, w której umieszcza się w szczególności
stopień, imię, nazwisko, numer PESEL, datę urodzenia, miejsce zamieszkania, jednostkę
wojskową zatrzymanego żołnierza oraz przyczynę, miejsce, datę i godzinę dokonania
czynności.
3.
Meldunku o doprowadzeniu nie sporządza się w przypadku zatrzymania żołnierza.
4.
Protokół zatrzymania lub meldunek o doprowadzeniu sporządza się odręcznie lub za pomocą
urządzeń lub środków technicznych umożliwiających zapis tekstu, będących na wyposażeniu
jednostek organizacyjnych Żandarmerii Wojskowej.
5.
W przypadku gdy w protokole brakuje miejsca na wpisanie potrzebnych danych lub treści,
wpisuje się je na osobnym arkuszu i załącza go do protokołu z uwzględnieniem niezbędnych
danych i treści przewidzianych dla danej części protokołu.
6.
Meldunek o doprowadzeniu i protokół zatrzymania, o którym mowa w ust. 2, mają postać
dokumentu papierowego.
7.
Wzór meldunku o doprowadzeniu jest określony w załączniku nr 1 do rozporządzenia.
8.
Wzór protokołu zatrzymania jest określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia.
§ 9.
Przepisy wymienione w § 5-8 stosuje się również w przypadku, o którym mowa w art. 40 ust. 9 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o wychowaniu w trzeźwości i przeciwdziałaniu
alkoholizmowi .
§ 10.
Udzielanie pouczeń oraz wydawanie rozkazów, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. e, dokumentuje
się w książce dowódcy patrolu, w której wpisuje się czas, miejsce i przyczyny ich
zastosowania oraz imię, nazwisko, numer PESEL, miejsce zamieszkania, datę urodzenia
osób, wobec których zastosowano te uprawnienia, w przypadku żołnierza dodatkowo wpisuje
się jego stopień i jednostkę wojskową.
§ 11.
1.
Żądanie lub zwracanie się o niezbędną pomoc, o których mowa w § 1 pkt 1 lit. f i g,
sporządza się na piśmie, podając podstawę prawną, przyczynę oraz rodzaj i zakres oczekiwanej
pomocy, a także wskazanie żołnierza, który będzie korzystał z pomocy.
2.
O skorzystaniu z pomocy, o której mowa w ust. 1, a także o jej rodzaju i zakresie
oraz o podmiocie, który udzielił pomocy, żołnierz Żandarmerii Wojskowej składa meldunek
komendantowi właściwej jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej.
§ 12.
1.
Żołnierz Żandarmerii Wojskowej wydaje pokwitowanie na rzeczy użyczone w ramach pomocy.
2.
Pokwitowanie zawiera:
1)
stopień wojskowy, imię i nazwisko żołnierza, który przyjmuje rzecz, oraz nazwę i miejscowość
stacjonowania jednostki organizacyjnej Żandarmerii Wojskowej, w której pełni on czynną
służbę wojskową;
2)
miejsce, datę i godzinę przyjęcia rzeczy;
3)
imię i nazwisko lub nazwę oraz adres właściciela rzeczy;
4)
określenie rzeczy z opisem jej stanu i szacunkowej wartości;
5)
określenie miejsca i, w miarę możliwości, terminu zwrotu rzeczy;
6)
podpis żołnierza i właściciela rzeczy lub jego reprezentanta.
3.
W przypadkach uzasadnionych koniecznością niezwłocznego działania, w szczególności
dla ratowania życia lub zdrowia ludzkiego albo mienia lub prowadzenia pościgu za sprawcą
przestępstwa, można odstąpić od wydania pokwitowania.
§ 13.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.1)Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej
z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania niektórych uprawnień
przez żołnierzy Żandarmerii Wojskowej (Dz. U. poz. 1851, z 2008 r. poz. 1129, z 2017 r.
poz. 2405 oraz z 2019 r. poz. 1601), które zostało utrzymane w mocy do dnia 22 grudnia
2019 r. na podstawie art. 15 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy
o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2399 oraz z 2019 r. poz. 1091).
1)
Niniejsze rozporządzenie było poprzedzone rozporządzeniem Ministra Obrony Narodowej
z dnia 14 grudnia 2001 r. w sprawie szczegółowego sposobu wykonywania niektórych uprawnień
przez żołnierzy Żandarmerii Wojskowej (Dz. U. poz. 1851, z 2008 r. poz. 1129, z 2017 r.
poz. 2405 oraz z 2019 r. poz. 1601), które zostało utrzymane w mocy do dnia 22 grudnia
2019 r. na podstawie art. 15 pkt 4 ustawy z dnia 14 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy
o Policji oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2399 oraz z 2019 r. poz. 1091).