Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowejz dnia 15 października 2019 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie organizacji kształcenia dzieci obywateli polskich
czasowo przebywających za granicą 1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie,
na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2019 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. poz.
1055).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 22 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty zarządza się, co następuje:
§ 1.
W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 31 sierpnia 2010 r. w sprawie organizacji
kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą wprowadza się następujące zmiany:
1)
w § 1:
a)
w ust. 1 wyrazy „Szkoły podstawowe, gimnazja i licea ogólnokształcące oraz zespoły tych szkół” zastępuje się wyrazami „Klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego prowadzone w czteroletnich
liceach ogólnokształcących”,
b)
ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„
2.
Szkoły polskie umożliwiają uczniom uczęszczającym do szkół działających w systemach
oświaty innych krajów uzupełnianie wykształcenia w zakresie dotychczasowego trzyletniego
liceum ogólnokształcącego, zgodnie z ramami programowymi kształcenia uzupełniającego
dla szkół polskich i planami nauczania, o których mowa w § 8 ust. 3 pkt 1 i 2.
3.
Ilekroć w dalszych przepisach jest mowa o szkole bez bliższego określenia - należy
przez to rozumieć klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego prowadzone
w czteroletnim liceum ogólnokształcącym oraz szkołę polską, o których mowa w ust.
1 i 2.
”
;
2)
w § 2:
a)
w ust. 1 po wyrazach „za granicą” dodaje się wyrazy „w szkołach”,
b)
uchyla się ust. 1a-3;
3)
w § 3:
a)
uchyla się ust. 1,
b)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Organizację roku szkolnego w szkołach określa dyrektor Ośrodka na wniosek dyrektora
czteroletniego liceum ogólnokształcącego, w którym są prowadzone klasy dotychczasowego
trzyletniego liceum ogólnokształcącego, lub kierownika szkoły polskiej.
”
;
4)
w § 5 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Warunkiem przyjęcia ucznia do szkoły polskiej jest dostarczenie kierownikowi szkoły
polskiej zaświadczenia o uczęszczaniu ucznia do szkoły funkcjonującej w systemie oświaty
kraju pobytu ucznia lub szkoły europejskiej działającej na podstawie Konwencji o Statucie
Szkół Europejskich albo pisemnego oświadczenia rodziców o uczęszczaniu ucznia do takiej
szkoły.
”
;
5)
w § 6:
a)
uchyla się ust. 1 i 2,
b)
w ust. 3 po wyrazie „pedagogiczną” skreśla się przecinek i wyrazy „z zastrzeżeniem ust. 5”,
c)
uchyla się ust. 4 i 5,
d)
ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
Do statutu, o którym mowa w ust. 3, nie stosuje się przepisów wydanych na podstawie
art. 60 ust. 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty, zwanej dalej „ustawą”, dotyczących ramowych statutów szkół publicznych.
”
;
6)
uchyla się § 7;
7)
w § 8:
a)
ust. 1 i 1a otrzymują brzmienie:
„
1.
Klasy dotychczasowego trzyletniego liceum ogólnokształcącego prowadzone w czteroletnim
liceum ogólnokształcącym:
1)
realizują programy nauczania uwzględniające podstawę programową kształcenia ogólnego
dla liceum ogólnokształcącego, określoną w przepisach wydanych na podstawie art. 22
ust. 2 pkt 2 ustawy;
2)
realizują ramowy plan nauczania dla liceum ogólnokształcącego, określony w przepisach
wydanych na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 1 ustawy;
3)
prowadzą kształcenie w formie dziennej przez pięć dni w tygodniu.
1a.
W przypadkach uzasadnionych warunkami kadrowymi lub lokalowymi w klasach, o których
mowa w ust. 1, za zgodą dyrektora Ośrodka, mogą nie być realizowane następujące przedmioty:
wiedza o kulturze, podstawy przedsiębiorczości, technologia informacyjna, informatyka,
wychowanie fizyczne, zajęcia artystyczne lub ekonomia w praktyce.
”
,
b)
ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„
2.
Klasy, o których mowa w ust. 1, mogą realizować również programy i plan nauczania,
o których mowa w ust. 3 pkt 1 i 2.
3.
Szkoły polskie:
1)
realizują programy nauczania uwzględniające ramy programowe kształcenia uzupełniającego
dla szkół polskich, określone w załączniku nr 1 do rozporządzenia;
2)
realizują plan nauczania uzupełniającego, określony w załączniku nr 2 do rozporządzenia;
3)
prowadzą kształcenie w wybranych dniach tygodnia ustalonych w arkuszu organizacji
szkoły polskiej.
”
;
8)
w § 10:
a)
w ust. 1 w pkt 2 wyrazy „szkolnych punktów konsultacyjnych” zastępuje się wyrazami „szkół polskich”,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Do oceniania, klasyfikowania i promowania w kształceniu na odległość stosuje się odpowiednio
przepisy rozporządzenia Ministra Edukacji Narodowej z dnia 9 sierpnia 2019 r. w sprawie organizacji
kształcenia dzieci obywateli polskich czasowo przebywających za granicą .
”
;
9)
w § 11 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W szczególnie uzasadnionych przypadkach, na wniosek dyrektora czteroletniego liceum
ogólnokształcącego, w którym są prowadzone klasy dotychczasowego trzyletniego liceum
ogólnokształcącego, lub kierownika szkoły polskiej, dyrektor Ośrodka może wyrazić
zgodę na prowadzenie obowiązkowych zajęć edukacyjnych w klasie liczącej mniej niż
7 uczniów.
”
;
10)
uchyla się § 12;
11)
w § 13:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Uczniowie i absolwenci szkół otrzymują świadectwa szkolne wydawane zgodnie z przepisami
w sprawie świadectw, dyplomów państwowych i innych druków.
”
,
b)
w ust. 2 wyraz „punkt” zastępuje się wyrazami „szkoła polska”,
c)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Przepisy ust. 2 i 3 stosuje się odpowiednio do klas, o których mowa w § 8 ust. 1,
realizujących programy i plan nauczania, o których mowa w § 8 ust. 3 pkt 1 i 2.
”
;
12)
uchyla się § 15-25;
13)
załączniki nr 1 i 2 do rozporządzenia otrzymują brzmienie określone odpowiednio w
załącznikach nr 1 i 2 do niniejszego rozporządzenia.
§ 2.
W przypadku przeznaczenia, przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia,
godzin do dyspozycji kierownika szkoły polskiej na realizację zajęć innych niż wskazane
w planie nauczania uzupełniającego, określonym w załączniku nr 2 do rozporządzenia
zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, szkoła polska może
realizować te zajęcia do końca roku szkolnego 2019/2020.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
1)
Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie,
na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 6 czerwca 2019 r.
w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz. U. poz.
1055).
Załącznik nr 1 - Ramy programowe kształcenia uzupełniającego dla szkół polskich
Trzyletnie liceum ogólnokształcące
Klasy I-III
JĘZYK POLSKI
Cele kształcenia - wymagania ogólne
I.
Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.
Uczeń rozumie teksty o skomplikowanej budowie; dostrzega sensy zawarte w strukturze
głębokiej tekstu; rozpoznaje funkcje tekstu i środki językowe służące ich realizacji;
ma świadomość kryteriów poprawności językowej.
II.
Analiza i interpretacja tekstów kultury.
Uczeń stosuje w analizie podstawowe pojęcia z zakresu poetyki; w interpretacji tekstu
wykorzystuje wiedzę o kontekstach, w jakich może być on odczytywany; poznaje niezbędne
dla lektury fakty z historii literatury i innych dziedzin humanistyki; odczytuje rozmaite
sensy dzieła; dokonuje interpretacji porównawczej.
III.
Tworzenie wypowiedzi.
Uczeń buduje wypowiedzi o wyższym stopniu złożoności; stosuje w nich podstawowe zasady
logiki i retoryki; ma świadomość własnej kompetencji językowej.
Treści nauczania - wymagania szczegółowe
Kursywą zaznaczono treści nauczania dla uczniów na poziomie C biegłości językowej
(poziom zaawansowany).
I.
Odbiór wypowiedzi i wykorzystanie zawartych w nich informacji.
1.
Słuchanie. Uczeń:
1)
rozumie wypowiedzi monologowe i dialogowe, w tym nadawane za pomocą środków audiowizualnych;
2)
rozumie wypowiedzi o złożonej strukturze, w tym nadawane za pomocą środków audiowizualnych,
i odbiera zawarte w nich informacje zarówno jawne, jak i ukryte;
3)
rozumie utwory literackie (z różnych epok) i inne teksty kultury;
4)
rozumie wypowiedzi informacyjne i użytkowe oraz odróżnia informacje o faktach od opinii;
5)
rozumie wypowiedzi o charakterze popularnonaukowym i publicystycznym;
6)
rozumie intencję wypowiedzi (np. aprobatę, dezaprobatę, prowokację) oraz rozpoznaje
środki językowe służące jej wyrażeniu;
7)
rozumie jawną i ukrytą intencję wypowiedzi (sugestię i manipulację językową oraz ironię);
8)
rozpoznaje środki językowe pełniące różne funkcje stylistyczne;
9)
rozpoznaje pytania podchwytliwe i sugerujące odpowiedź;
10)
rozpoznaje manipulację językową w tekstach reklamowych, w języku polityków i dziennikarzy.
2.
Czytanie. Uczeń:
1)
czyta na głos, prawidłowo akcentując wyrazy, i stosuje akcent zdaniowy;
2)
rozumie dłuższe teksty informacyjne oraz użytkowe;
3)
odczytuje sens całego tekstu (a w nim znaczenia wyrazów, związków frazeologicznych,
zdań, grup zdań uporządkowanych w akapicie, odróżnia znaczenie realne i etymologiczne)
oraz wydzielonych przez siebie fragmentów; potrafi objaśnić ich sens oraz funkcję
na tle całości;
4)
rozpoznaje podstawowe funkcje wypowiedzi;
5)
rozpoznaje specyfikę tekstów publicystycznych (artykuł, felieton, reportaż), politycznych
(przemówienie) i popularnonaukowych; wśród tekstów prasowych rozróżnia wiadomość i
komentarz; odczytuje zawarte w odbieranych tekstach informacje zarówno jawne, jak
i ukryte;
6)
wyszukuje informacje według wskazanego kryterium i porządkuje je;
7)
rozumie dłuższe utwory literackie oraz inne teksty kultury;
8)
rozumie utwory literackie i inne teksty kultury, a w ich interpretacji uwzględnia
różne konteksty;
9)
rozpoznaje typ nadawcy i adresata tekstu;
10)
wskazuje i charakteryzuje podstawowe kategorie świata przedstawionego;
11)
identyfikuje elementy struktury tekstu literackiego i dostrzega relacje między nimi;
12)
odczytuje sens całego tekstu i wydzielonych fragmentów oraz ich funkcję na tle całości;
13)
rozpoznaje jawną i ukrytą intencję wypowiedzi (np. aprobatę, dezaprobatę, sugestię,
ironię i manipulację językową);
14)
dostrzega w wypowiedzi ewentualne przejawy manipulacji;
15)
w tekście argumentacyjnym wskazuje tezę, argumenty, przykłady i wnioski;
16)
korzysta z rozmaitych źródeł informacji.
3.
Świadomość językowa.
Zgodnie z opisem umiejętności oraz kręgami tematycznymi (leksyka).
4.
Analiza i interpretacja tekstów kultury (uczeń zna teksty literackie i inne teksty
kultury wskazane przez nauczyciela).
Zgodnie z opisem umiejętności oraz kręgami tematycznymi (wartości).
II.
Tworzenie wypowiedzi.
1.
Mówienie. Uczeń:
1)
mówi w sposób na ogół zrozumiały i stosuje akcent zdaniowy;
2)
swobodnie i spontanicznie porozumiewa się w różnych sytuacjach, stosując właściwe
formy komunikowania się;
3)
wypowiada się spontanicznie, płynnie i logicznie;
4)
formułuje spójną wypowiedź na tematy związane z otaczającą rzeczywistością, opowiada
o własnych doświadczeniach, opisuje ludzi, przedmioty, miejsca i sytuacje;
5)
publicznie wygłasza przygotowaną przez siebie wypowiedź, dbając o dźwiękową wyrazistość
przekazu (w tym także tempo mowy i donośność głosu);
6)
streszcza, omawia przeczytane utwory literackie i inne teksty kultury, wskazuje ich
temat, problematykę, charakteryzuje postacie, przedstawia przebieg akcji oraz tworzy
spójne, dłuższe wypowiedzi na zadany lub wybrany przez siebie temat;
7)
prezentuje fabułę i charakteryzuje postać mówiącą, wypowiada się precyzyjnie w rozmaitych
formach;
8)
uczestniczy w dyskusji na znany sobie temat, potrafi przedstawić swój punkt widzenia
i uzasadnia własne zdanie;
9)
w dyskusji oraz w wystąpieniu publicznym formułuje swoje zdanie, uzasadnia je i broni
go, podejmuje polemikę;
10)
stosuje uczciwe zabiegi perswazyjne, zdając sobie sprawę z ich wartości i funkcji;
wystrzega się nieuczciwych zabiegów erystycznych;
11)
stosuje podstawowe zasady etykiety językowej, dostosowując odmianę i styl języka do
sytuacji, w której się wypowiada;
12)
przestrzega zasad etykiety językowej, dostosowuje sposób wyrażania do stylu właściwego
dla danej sytuacji;
13)
recytuje utwory literackie, dbając o prawidłowe akcentowanie i intonację; interpretując je głosowo.
2.
Pisanie. Uczeń:
1)
zapisuje dyktowane teksty;
2)
sporządza notatkę z tekstu słuchanego i czytanego;
3)
tworzy podstawowe formy użytkowe (list oficjalny, podanie, życiorys, CV, list motywacyjny);
4)
tworzy dłuższy tekst pisany lub mówiony (rozprawka, recenzja, referat, interpretacja
utworu literackiego lub fragmentu) zgodnie z podstawowymi regułami jego organizacji,
przestrzegając zasad spójności znaczeniowej i logicznej;
5)
analizuje i interpretuje wskazane utwory literackie oraz inne teksty kultury;
6)
przedstawia (opracowuje w pełni) dowolnie wybrany temat, zwracając uwagę na strukturę
wypowiedzi;
7)
przedstawia własną opinię na temat poznanych tekstów kultury i uzasadnia ją;
8)
redaguje i edytuje własny tekst;
9)
wykonuje różne działania na tekście cudzym (np. streszcza, parafrazuje, sporządza
konspekt, cytuje);
10)
posługuje się oficjalną i nieoficjalną odmianą języka;
11)
pisze poprawnie pod względem ortograficznym i interpunkcyjnym, posługując się słownikiem
ortograficznym;
12)
stosuje obowiązujące normy poprawnościowe, posługując się słownikami.
3.
Świadomość językowa.
Zgodnie z opisem umiejętności oraz kręgami tematycznymi (leksyka).
Teksty kultury
Teksty poznawane w całości (nie mniej niż 8 pozycji książkowych oraz wybrane przez
nauczyciela teksty o mniejszej objętości, przy czym nie można pominąć autorów i utworów
oznaczonych gwiazdką):
Miron Białoszewski, wybrane utwory;
*Bogurodzica;
Tadeusz Borowski, wybrane opowiadanie;
Jarosław Iwaszkiewicz, wybrane opowiadanie;
*Jan Kochanowski, wybrane pieśni, treny (inne niż w gimnazjum) i psalm Lament świętokrzyski;
Adam Mickiewicz, wybrane sonety i inne wiersze (w tym Romantyczność),*Dziady część III, *Pan Tadeusz;
Cyprian Norwid, wybrane wiersze;
Bolesław Prus, *Lalka;
Władysław Stanisław Reymont, Chłopi (tom I - Jesień);
*Bruno Schulz, wybrane opowiadanie;
Mikołaj Sęp Szarzyński, wybrane sonety;
Juliusz Słowacki, wybrane wiersze;
Stanisław Wyspiański, *Wesele;
Stefan Żeromski, wybrany utwór (Ludzie bezdomni, Wierna rzeka, Echa leśne lub Przedwiośnie);
wybrane wiersze następujących poetów: Krzysztof Kamil Baczyński, Stanisław Barańczak,
Józef Czechowicz, Konstanty Ildefons Gałczyński, Zbigniew Herbert, Jan Kasprowicz,
Jan Lechoń, Bolesław Leśmian, Ewa Lipska, Czesław Miłosz, Kazimierz Przerwa-Tetmajer,
Julian Przyboś, Tadeusz Różewicz, Leopold Staff, Wisława Szymborska, Julian Tuwim,
Adam Zagajewski.
Teksty poznawane w całości lub w części:
Irit Amiel, wybrane opowiadanie z tomu Osmaleni;
Krzysztof Gawronkiewicz, Grzegorz Janusz, Esencja;
Krzysztof Gawronkiewicz, Krystian Rosenberg, Achtung Zelig!;
Witold Gombrowicz, *Ferdydurke;
Gustaw Herling-Grudziński, Inny świat;
Paweł Huelle, Weiser Dawidek;
Ryszard Kapuściński, Cesarz, Podróże z Herodotem;
Hanna Krall, Zdążyć przed Panem Bogiem;
Tadeusz Konwicki, Bohiń, Kronika wypadków miłosnych, Mała Apokalipsa;
Ignacy Krasicki, wybrana satyra lub Monachomachia;
Stanisław Lem, Opowieści o pilocie Pirxie (wybór);
Antoni Libera, Madame;
Adam Mickiewicz, Dziady część IV;
Jan Chryzostom Pasek, Pamiętniki;
Juliusz Słowacki, Kordian;
Julian Stryjkowski, Głosy w ciemności;
Olga Tokarczuk, E.E. lub Prawiek i inne czasy (fragmenty);
Janusz Zajdel, wybrana powieść lub opowiadanie (np. Limes inferior);
Gabriela Zapolska, Moralność pani Dulskiej;
Jeremi Przybora, Jerzy Wasowski, Kabaret Starszych Panów (wybrane fragmenty).
Wybrane polskie komiksy
Wybrane filmy:
Miś, reżyser Stanisław Bareja;
Przesłuchanie, reżyser Ryszard Bugajski;
Nie lubię poniedziałku, reżyser Tadeusz Chmielewski;
Pociąg, reżyser Jerzy Kawalerowicz;
Przypadek, reżyser Krzysztof Kieślowski;
Seksmisja, reżyser Juliusz Machulski;
Rejs, reżyser Marek Piwowski;
Nóż w wodzie, Pianista, reżyser Roman Polański;
Człowiek z marmuru, Katyń, Pan Tadeusz, Panny z Wilka, Popiół i diament, Ziemia obiecana, reżyser Andrzej Wajda;
inne wybrane filmy z twórczości polskich reżyserów (np. Krzysztofa Kieślowskiego,
Andrzeja Munka, Krzysztofa Zanussiego).
Wybrane inscenizacje polskiego dramatu
Kręgi tematyczne:
1)
ja i moi bliscy:
a)
dane osobowe (imię, nazwisko, wiek, adres, data i miejsce urodzenia, wykształcenie),
b)
wygląd zewnętrzny, cechy charakteru, talenty i zdolności,
c)
zainteresowania, hobby, pasje,
d)
uczucia, emocje, marzenia, plany,
e)
praca i kariera,
f)
rodzina, relacje rodzinne i stopnie pokrewieństwa,
g)
życie towarzyskie,
h)
konflikty i problemy (w tym problemy etyczne);
2)
dom i otoczenie:
a)
miejsce zamieszkania i okolice,
b)
urzędy i instytucje,
c)
atrakcje w miejscu zamieszkania i okolicy;
3)
życie codzienne:
a)
kalendarz, plan dnia (tygodnia, miesiąca),
b)
codzienne czynności i obowiązki (domowe, szkolne, koleżeńskie),
c)
klasa, szkoła, system edukacji,
d)
sposoby spędzania wolnego czasu (np. kino, teatr, klub),
e)
żywienie (artykuły spożywcze, posiłki i potrawy, lokale gastronomiczne, sposoby odżywiania
się),
f)
zakupy (reklama, reklamacja),
g)
usługi (np. bank, punkty naprawy),
h)
ubranie, moda i styl;
4)
zdrowie i sport:
a)
budowa człowieka,
b)
higiena osobista,
c)
choroby i leczenie, wypadki,
d)
uzależnienia,
e)
zdrowy styl życia, dieta,
f)
dyscypliny i wydarzenia sportowe,
g)
sprzęt i obiekty sportowe;
5)
podróże i turystyka:
a)
planowanie wypoczynku i podróży,
b)
znane miejsca i zabytki,
c)
informacja turystyczna,
d)
baza turystyczna,
e)
transport;
6)
środowisko naturalne:
a)
klimat,
b)
świat roślin i zwierząt,
c)
krajobraz,
d)
ekologia,
e)
katastrofy naturalne,
f)
przestrzeń kosmiczna;
7)
technika, media:
a)
rozwój techniki i informatyki,
b)
motoryzacja i telekomunikacja,
c)
radio, telewizja, prasa, Internet;
8)
wiedza o Polsce:
a)
twórcy kultury i ich dzieła,
b)
święta, tradycje i zwyczaje, rocznice,
c)
polonica w świecie;
9)
język nauki:
a)
terminy z zakresu wiedzy o języku,
b)
terminy z zakresu wiedzy o literaturze,
c)
terminy historyczne i geograficzne.
Tabela diagnostyczna poziomu znajomości języka
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
WIEDZA O POLSCE
(elementy historii, geografii, kultury)
Cele kształcenia - wymagania ogólne w zakresie historii i kultury
Uczeń zdobywa usystematyzowaną wiedzę na temat historii Polski od odzyskania niepodległości
w 1918 r. do czasów współczesnych, która pozwoli mu lepiej poznać historię najnowszą
Polski oraz dostrzec korzenie wielu współczesnych zjawisk politycznych, społecznych
i kulturowych. Zdobywa usystematyzowaną wiedzę o kulturze i społeczeństwie polskim
w XX w.
1.
Chronologia historyczna: uczeń porządkuje i synchronizuje wydarzenia z dziejów ojczystych
w XX w.; dostrzega zmienność i dynamikę wydarzeń, a także ciągłość procesów historycznych.
2.
Analiza i interpretacja historyczna: uczeń analizuje wydarzenia, zjawiska i procesy
historyczne w kontekście epoki i dostrzega zależności pomiędzy różnymi dziedzinami
życia społecznego; rozpoznaje rodzaje źródeł; ocenia przydatność źródeł do wyjaśnienia
problemów społecznych i historycznych; dostrzega wielość perspektyw badawczych oraz
wielorakie interpretacje historii i ich przyczyny.
3.
Tworzenie narracji historycznej: uczeń tworzy narrację historyczną; dostrzega problem
i buduje argumentację, uwzględniając różne aspekty procesów społeczno-historycznych;
dokonuje selekcji i hierarchizacji oraz integruje pozyskane informacje z różnych źródeł
wiedzy.
Treści nauczania - wymagania szczegółowe w zakresie historii i kultury
1.
Odbudowa niepodległości i życie polityczne II Rzeczypospolitej. Uczeń:
1)
opisuje proces kształtowania się terytorium II Rzeczypospolitej, w tym powstanie wielkopolskie
i powstania śląskie oraz plebiscyty, a także wojnę polsko-bolszewicką;
2)
rozpoznaje charakterystyczne cechy ustroju II Rzeczypospolitej zapisane w konstytucjach
z 1921 r. i 1935 r.;
3)
wyjaśnia przyczyny kryzysu demokracji parlamentarnej w II Rzeczypospolitej;
4)
wyjaśnia uwarunkowania polityki zagranicznej II Rzeczypospolitej;
5)
identyfikuje wielkie postacie polskiej sceny politycznej okresu międzywojnia: Józefa
Piłsudskiego, Romana Dmowskiego, Ignacego Jana Paderewskiego, Władysława Grabskiego,
Eugeniusza Kwiatkowskiego, Wincentego Witosa;
6)
synchronizuje najważniejsze wydarzenia z dziejów Polski z wydarzeniami historii powszechnej.
2.
II Rzeczpospolita. Społeczeństwo, gospodarka, kultura. Uczeń:
1)
opisuje społeczeństwo II Rzeczypospolitej, z uwzględnieniem struktury wyznaniowo-narodowościowej;
2)
opisuje trudności gospodarcze i sukcesy II Rzeczypospolitej, uwzględniając budowę
Gdyni, utworzenie Centralnego Okręgu Przemysłowego, reformy Władysława Grabskiego
oraz emigrację zarobkową;
3)
wymienia główne osiągnięcia kultury i nauki II Rzeczypospolitej.
3.
Okupacja niemiecka i radziecka na ziemiach polskich. Uczeń:
1)
wyjaśnia przyczyny wybuchu II wojny światowej;
2)
opisuje przebieg i następstwa wojny obronnej Polski w 1939 r.;
3)
przedstawia politykę okupantów wobec narodu polskiego, uwzględniając zbrodnię katyńską,
deportacje i łagry, obozy koncentracyjne i wywózki na roboty;
4)
charakteryzuje nazistowski plan eksterminacji Żydów oraz innych narodowości i grup
społecznych, omawia powstanie w getcie warszawskim, uwzględniając postać Janusza Korczaka
i Mordechaja Anielewicza, przedstawia udział Polaków w ratowaniu Żydów, organizację
„Żegota”, Irenę Sendlerową, Jana Karskiego;
5)
opisuje i ocenia stosunek społeczeństw i rządów państw Europy Zachodniej i Stanów
Zjednoczonych do zagłady Żydów;
6)
opisuje organizację Polskiego Państwa Podziemnego oraz różne formy ruchu oporu, ze
szczególnym uwzględnieniem działalności Armii Krajowej; identyfikuje przywódców Polskiego
Państwa Podziemnego i bohaterów Armii Krajowej, między innymi: Stefana „Grota” Roweckiego,
Tadeusza „Bora” Komorowskiego, Augusta Emila „Nila” Fieldorfa;
7)
przedstawia działania Józefa Stalina zmierzające do utworzenia komunistycznego ośrodka
władzy w Polsce;
8)
wyjaśnia uwarunkowania polityczne i charakteryzuje czyn zbrojny powstania warszawskiego.
4.
Polski rząd na wychodźstwie i sprawa polska w czasie II wojny światowej. Uczeń:
1)
przedstawia okoliczności powstania oraz działalność prezydenta i rządu polskiego na
wychodźstwie;
2)
charakteryzuje udział Polaków w wysiłku militarnym aliantów, z uwzględnieniem osiągnięć
polskich kryptologów, oraz sytuuje w czasie i przestrzeni działania wojsk polskich
na różnych frontach wojny;
3)
opisuje i ocenia politykę mocarstw wobec sprawy polskiej w czasie II wojny światowej
(Teheran, Jałta, Poczdam);
4)
identyfikuje czołowe postacie polskiego rządu na emigracji i dowódców polskich sił
zbrojnych okresu II wojny światowej: Władysława Raczkiewicza, Władysława Sikorskiego,
Stanisława Mikołajczyka, Władysława Andersa, Stanisława Maczka i Stanisława Sosabowskiego;
5)
synchronizuje najważniejsze wydarzenia II wojny światowej w Polsce z wydarzeniami
na świecie.
5.
Polska w systemie komunistycznym. Uczeń:
1)
wskazuje granice państwa polskiego po II wojnie światowej;
2)
wyjaśnia okoliczności przejęcia władzy w Polsce przez komunistów;
3)
identyfikuje najważniejszych przywódców partii komunistycznej;
4)
charakteryzuje system represji stalinowskich w Polsce i ocenia jego skutki;
5)
charakteryzuje realia życia gospodarczego i społecznego w Polsce Ludowej;
7)
porównuje przyczyny i skutki kryzysów politycznych w 1956 r., 1968 r., 1970 r. i 1976 r.;
8)
charakteryzuje działalność opozycji demokratycznej w latach siedemdziesiątych;
9)
opisuje relacje państwo-Kościół i ocenia rolę Kościoła rzymskokatolickiego w życiu
politycznym i społecznym; charakteryzuje sylwetkę prymasa Stefana Wyszyńskiego;
10)
charakteryzuje kulturę i życie codzienne w Polsce Ludowej.
6.
Rozpad systemu komunistycznego w Polsce - polska droga do suwerenności. Uczeń:
1)
przedstawia znaczenie pontyfikatu Jana Pawła II dla przemian politycznych w Polsce;
2)
wyjaśnia przyczyny i skutki wydarzeń sierpniowych 1980 r.; opisuje rolę „Solidarności”
w przemianach politycznych i ustrojowych;
3)
przedstawia okoliczności wprowadzenia i następstwa stanu wojennego;
4)
charakteryzuje reakcje społeczności międzynarodowej wobec wprowadzenia stanu wojennego,
uwzględniając postawy polskiej emigracji;
5)
wyjaśnia genezę oraz wymienia najważniejsze postanowienia „Okrągłego Stołu”;
6)
charakteryzuje przemiany polityczne, społeczno-gospodarcze i cywilizacyjno-kulturowe
po 1989 r.;
7)
przedstawia międzynarodowe i wewnętrzne uwarunkowania procesu odbudowy demokratycznego
państwa po 1989 r.;
8)
przedstawia okoliczności i ocenia znaczenie wstąpienia Polski do NATO i Unii Europejskiej;
9)
wskazuje czołowe postacie polskiej sceny politycznej po 1989 r.;
10)
synchronizuje najważniejsze wydarzenia z historii Polski w drugiej połowie XX w. z
wydarzeniami europejskimi i powszechnymi.
7.
Rzeczpospolita Polska jako demokracja konstytucyjna. Uczeń:
1)
wyjaśnia, co to znaczy, że konstytucja jest najwyższym aktem prawnym w Rzeczypospolitej
Polskiej;
2)
omawia najważniejsze zasady ustroju Polski (suwerenność narodu, podział władzy, rządy
prawa, pluralizm), korzystając z Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej omawia podstawowe
prawa i wolności w niej zawarte.
8.
System wyborczy i partyjny. Uczeń:
1)
wyjaśnia, jak są przeprowadzane w Polsce wybory prezydenckie i parlamentarne;
2)
wymienia partie polityczne obecne w Sejmie; wskazuje te, które należą do koalicji
rządzącej, i te, które pozostają w opozycji.
9.
Władza ustawodawcza i władza wykonawcza w Polsce. Uczeń:
1)
przedstawia zadania i zasady funkcjonowania polskiego parlamentu, w tym sposób tworzenia
ustaw;
2)
sporządza, na podstawie obserwacji wybranych obrad parlamentu, notatkę prasową o przebiegu
tych obrad i przygotowuje krótkie wystąpienie sejmowe w wybranej sprawie;
3)
wskazuje najważniejsze zadania prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej i wyszukuje w
środkach masowego przekazu informacje o działaniach urzędującego prezydenta;
4)
wyjaśnia, jak jest powoływany i czym zajmuje się rząd polski;
5)
podaje nazwisko premiera, wyszukuje nazwiska ministrów i zadania wybranych ministerstw.
10.
Polska w Unii Europejskiej i relacje Polski z innymi państwami. Uczeń:
1)
przedstawia najważniejsze kierunki polskiej polityki zagranicznej (stosunki z państwami
Unii Europejskiej i Stanami Zjednoczonymi, relacje z sąsiadami);
2)
charakteryzuje politykę obronną Polski, członkostwo w NATO, udział w międzynarodowych
misjach pokojowych i operacjach militarnych;
3)
przedstawia relacje Polski z wybranym państwem na podstawie samodzielnie zebranych
informacji;
4)
wyjaśnia, czym zajmują się ambasady i konsulaty;
5)
przedstawia prawa i obowiązki wynikające z posiadania obywatelstwa Unii Europejskiej;
6)
formułuje i uzasadnia własne zdanie na temat korzyści, jakie niesie ze sobą członkostwo
w Unii Europejskiej.
Cele kształcenia - wymagania ogólne w zakresie geografii
Uczeń korzysta z planów, map, fotografii, rysunków, wykresów, danych statystycznych,
tekstów źródłowych oraz technologii informacyjno-komunikacyjnych w celu gromadzenia,
przetwarzania i prezentowania informacji geograficznych o Polsce. Posługuje się podstawowym
słownictwem geograficznym przy opisywaniu oraz wyjaśnianiu zjawisk i procesów zachodzących
w środowisku geograficznym. Identyfikuje związki i zależności w środowisku przyrodniczym,
gospodarce i życiu społecznym Polski. Rozbudza swoje zainteresowania przyrodniczym
i kulturowym środowiskiem Polski.
Treści nauczania i wymagania szczegółowe w zakresie geografii
1.
Mapa - umiejętności czytania, interpretacji i posługiwania się mapą Polski. Uczeń:
1)
odczytuje z map informacje przedstawione za pomocą różnych metod kartograficznych;
2)
posługuje się planem, mapą topograficzną, turystyczną, samochodową Polski (między
innymi orientuje mapę oraz identyfikuje obiekty geograficzne na mapie, planuje podróż
do Polski i wycieczki po kraju);
3)
określa położenie i charakteryzuje obiekty geograficzne na fotografiach, zdjęciach
lotniczych i satelitarnych oraz mapach topograficznych Polski.
2.
Położenie i środowisko przyrodnicze Polski. Uczeń:
1)
opisuje podział administracyjny Polski;
2)
podaje nazwy i wskazuje na mapie wybrane województwa oraz ich stolice;
3)
charakteryzuje współczesną rzeźbę Polski i wyjaśnia przyczyny jej zróżnicowania;
4)
podaje główne cechy klimatu Polski, uwzględniając czynniki klimatotwórcze;
5)
opisuje, korzystając z mapy, rozmieszczenie głównych zasobów naturalnych Polski.
3.
Ludność Polski. Uczeń:
1)
wyjaśnia i poprawnie stosuje podstawowe terminy z zakresu demografii: przyrost naturalny,
urodzenia i zgony, średnia długość życia;
2)
korzystając z różnych źródeł informacji, podaje liczbę ludności Polski, charakteryzuje
przyrost naturalny, strukturę płci, średnią długość życia w Polsce;
3)
charakteryzuje, na podstawie map gęstości zaludnienia, zróżnicowanie rozmieszczenia
ludności w Polsce i kraju zamieszkania oraz wyjaśnia te różnice, uwzględniając czynniki
przyrodnicze, historyczne, ekonomiczne;
4)
podaje główne aktualne problemy rynku pracy w Polsce;
5)
analizuje, porównuje, charakteryzuje rozmieszczenie i wielkość miast w Polsce, wyjaśnia
przyczyny powstania i rozwoju największych miast w Polsce.
4.
Wybrane zagadnienia geografii gospodarczej. Uczeń:
1)
charakteryzuje strukturę własności ziemi w Polsce;
2)
wymienia najważniejsze uprawy i produkty polskiego rolnictwa;
3)
porównuje strukturę wykorzystania źródeł energii w Polsce;
4)
wyjaśnia przyczyny zmian zachodzących w przemyśle w Polsce oraz wskazuje najlepiej
rozwijające się obecnie w Polsce gałęzie produkcji przemysłowej;
5)
charakteryzuje walory turystyczne Polski oraz opisuje obiekty znajdujące się na Liście
Światowego Dziedzictwa Kulturowego i Przyrodniczego Ludzkości;
6)
opisuje, na podstawie map, zróżnicowanie gęstości i jakości sieci transportowej w
Polsce i wyjaśnia jej wpływ na rozwój innych dziedzin działalności gospodarczej;
7)
wymienia formy ochrony środowiska przyrodniczego i kulturowego w Polsce.
5.
Regiony geograficzne Polski. Uczeń:
1)
wskazuje na mapie główne regiony geograficzne Polski;
2)
charakteryzuje, na podstawie map tematycznych, środowisko przyrodnicze głównych regionów
geograficznych Polski, ze szczególnym uwzględnieniem regionu pochodzenia;
3)
opisuje, na podstawie map tematycznych, najważniejsze cechy gospodarki regionów geograficznych
Polski oraz ich związek z warunkami przyrodniczymi;
4)
przedstawia walory turystyczne wybranego regionu geograficznego, ze szczególnym uwzględnieniem
jego walorów kulturowych;
5)
projektuje i opisuje, na podstawie map turystycznych, tematycznych, ogólnogeograficznych
i przekazów rodzinnych, podróż wzdłuż wybranej trasy w wybranym regionie, uwzględniając
walory przyrodnicze i kulturowe;
6)
opisuje główne cechy położenia oraz środowiska przyrodniczego Bałtyku, charakteryzuje
znaczenie gospodarcze Bałtyku oraz wyjaśnia przyczyny degradacji jego wód.
Załącznik nr 2 - Plan nauczania uzupełniającego
Trzyletnie liceum ogólnokształcące
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||
1)
Godziny do dyspozycji kierownika szkoły polskiej, po ustaleniu przez kierownika szkoły
polskiej w porozumieniu z radą rodziców, mogą zostać przeznaczone na zwiększenie liczby
godzin obowiązkowych zajęć edukacyjnych wskazanych w planie nauczania uzupełniającego
lub realizację religii albo innych zajęć służących rozwijaniu znajomości języka polskiego
i wiedzy na temat Polski.