Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 30 sierpnia 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zapobieganiu szkodom w środowisku
i ich naprawie
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku
i ich naprawie
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Działania zapobiegawcze i naprawcze
- Rozdział 3 - Koszty przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych
- Rozdział 4 - Zgłaszanie bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku oraz zakończenia działań zapobiegawczych lub naprawczych
- Rozdział 5 - Postępowanie w przypadku bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku o charakterze transgranicznym
- Rozdział 6 - Przepisy karne
- Rozdział 7 - Zmiany w przepisach obowiązujących
- Rozdział 8 - Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie , z uwzględnieniem zmiany wprowadzonej ustawą z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin oraz niektórych
innych ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 30 sierpnia 2019 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 15 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin oraz niektórych
innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 15.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r ”.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie1)Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2004/35/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku naturalnemu (Dz. Urz. UE L 143/56 z 30.04.2004, str. 56; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 15, t. 8, str. 357).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa określa zasady odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę
szkód w środowisku.
Art. 2.
1.
Przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do
szkody w środowisku:
1)
spowodowanych przez działalność podmiotu korzystającego ze środowiska stwarzającą
ryzyko szkody w środowisku;
2)
spowodowanych również przez inną działalność niż ta, o której mowa w pkt 1, podmiotu
korzystającego ze środowiska, jeżeli dotyczą gatunków chronionych lub chronionych
siedlisk przyrodniczych oraz wystąpiły z winy podmiotu korzystającego ze środowiska.
2.
Przepisy ustawy stosuje się do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub do
szkody w środowisku, wywołanych emisją rozproszoną, pochodzącą z wielu źródeł, gdy
jest możliwe ustalenie związku przyczynowego między bezpośrednim zagrożeniem szkodą
w środowisku lub szkodą w środowisku a działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska.
Art. 3.
1.
Do działalności stwarzającej ryzyko szkody w środowisku zalicza się:
1)
z zakresu ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach - działalność w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości,
wymagającą uzyskania wpisu do rejestru działalności regulowanej w zakresie odbierania
odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości;
2)
z zakresu ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska - eksploatację instalacji wymagającą uzyskania:
a)
pozwolenia zintegrowanego,
b)
pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza;
3)
z zakresu ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach :
a)
zbieranie lub przetwarzanie odpadów wymagające uzyskania zezwolenia,
b)
działalność wymagającą uzyskania wpisu do rejestru w zakresie, o którym mowa w art.
50 ust. 1 pkt 5 lit. a i b tej ustawy;
4)
z zakresu ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. - Prawo wodne - wymagające uzyskania zgody wodnoprawnej:
a)
wprowadzanie ścieków do wód lub do ziemi,
b)
pobór oraz odprowadzanie wód powierzchniowych lub podziemnych,
c)
retencjonowanie śródlądowych wód powierzchniowych;
5)
z zakresu ustawy z dnia 22 czerwca 2001 r. o mikroorganizmach i organizmach genetycznie zmodyfikowanych :
a)
zamknięte użycie mikroorganizmów genetycznie zmodyfikowanych,
b)
zamknięte użycie organizmów genetycznie zmodyfikowanych,
c)
zamierzone uwolnienie organizmów genetycznie zmodyfikowanych do środowiska,
d)
wprowadzanie do obrotu;
6)
z zakresu rozporządzenia Rady nr 259/93 z dnia 1 lutego 1993 r. w sprawie nadzoru i kontroli
przesyłania odpadów w obrębie, do Wspólnoty Europejskiej oraz poza jej obszar - międzynarodowy obrót odpadami;
7)
z zakresu ustawy z dnia 10 lipca 2008 r. o odpadach wydobywczych - gospodarowanie odpadami wydobywczymi na podstawie decyzji zatwierdzającej program
gospodarowania odpadami wydobywczymi;
8)
z zakresu ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze - podziemne składowanie dwutlenku węgla oraz działalność polegającą na poszukiwaniu,
rozpoznawaniu lub wydobywaniu węglowodorów ze złóż w granicach obszarów morskich Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Do działalności stwarzającej ryzyko szkody w środowisku zalicza się również:
1)
produkcję, wykorzystanie, przechowywanie, przetwarzanie, składowanie, uwalnianie do
środowiska oraz transport:
a)
substancji niebezpiecznych i mieszanin niebezpiecznych lub substancji stwarzających
zagrożenie i mieszanin stwarzających zagrożenie w rozumieniu przepisów o substancjach
chemicznych i ich mieszaninach,
b2)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o ochronie roślin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1616), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.)
środków ochrony roślin w rozumieniu ustawy z dnia 8 marca 2013 r. o środkach ochrony roślin ,
c)
produktów biobójczych;
2)
transport:
a)
towarów niebezpiecznych w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o przewozie towarów niebezpiecznych ,
b)
(uchylona)
c)
materiałów niebezpiecznych w rozumieniu ustawy z dnia 18 sierpnia 2011 r. o bezpieczeństwie morskim .
d)
(uchylona)
Art. 4.
Przepisów ustawy nie stosuje się:
1)
do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku, która zaistniała
przed dniem 30 kwietnia 2007 r. lub wynika z działalności, która została zakończona
przed dniem 30 kwietnia 2007 r., a także jeżeli od emisji lub zdarzenia, które spowodowały
bezpośrednie zagrożenie szkodą lub szkodę w środowisku, upłynęło więcej niż 30 lat,
w tym do historycznego zanieczyszczenia powierzchni ziemi;
2)
jeżeli bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku zostały
spowodowane przez:
a)
konflikt zbrojny, działania wojenne, wojnę domową lub powstanie zbrojne,
b)
katastrofę naturalną w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej ,
c)
działalność, której głównym celem jest obronność i bezpieczeństwo państwa, bezpieczeństwo
międzynarodowe lub której jedynym celem jest ochrona przed klęską żywiołową.
Art. 5.
Przepisów ustawy nie stosuje się do szkód jądrowych w zakresie uregulowanym w ustawie z dnia 29 listopada 2000 r. - Prawo atomowe .
Art. 6.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
bezpośrednim zagrożeniu szkodą w środowisku - rozumie się przez to wysokie prawdopodobieństwo
wystąpienia szkody w środowisku w dającej się przewidzieć przyszłości;
1a)
badaniach zanieczyszczenia gleby i ziemi - rozumie się przez to badania zanieczyszczenia
gleby i ziemi w rozumieniu art. 3 pkt 2a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
2)
chronionych siedliskach przyrodniczych - rozumie się przez to:
a)
(uchylona)
b)
siedliska przyrodnicze należące do typów siedlisk określonych w przepisach wydanych
na podstawie art. 26 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody ,
c)
siedliska oraz miejsca rozrodu gatunków chronionych,
d)
miejsca tokowania, lęgu, pierzenia i zimowania ptaków wędrownych oraz miejsca ich
zatrzymywania się i żerowania wzdłuż tras wędrówek;
3)
działaniach naprawczych - rozumie się przez to wszelkie działania, w tym działania
ograniczające lub tymczasowe, podejmowane w celu naprawy lub zastąpienia w równoważny
sposób elementów przyrodniczych lub ich funkcji, które uległy szkodzie, a także działania
kompensacyjne; do działań naprawczych zalicza się w szczególności przeprowadzenie
remediacji, przywracanie naturalnego ukształtowania terenu, zalesianie, zadrzewianie
lub tworzenie skupień roślinności, reintrodukcję zniszczonych gatunków, prowadzące
do usunięcia zagrożenia dla zdrowia ludzi oraz przywracania równowagi przyrodniczej
na danym terenie;
4)
działaniach zapobiegawczych - rozumie się przez to działania podejmowane w związku
ze zdarzeniem, działaniem lub zaniechaniem powodującym bezpośrednie zagrożenie szkodą
w środowisku, w celu zapobieżenia szkodzie lub zmniejszenia szkody, w szczególności
wyeliminowanie lub ograniczenie emisji;
5)
emisji - rozumie się przez to wprowadzane bezpośrednio lub pośrednio, w wyniku działalności
człowieka, do powietrza, wody, gleby lub ziemi:
a)
substancje oraz ich mieszaniny lub roztwory,
b)
energie, takie jak ciepło, hałas, wibracje lub pola elektromagnetyczne,
c)
organizmy lub mikroorganizmy;
6)
funkcjach elementów przyrodniczych - rozumie się przez to przydatność gatunków chronionych,
chronionych siedlisk przyrodniczych, wody lub powierzchni ziemi dla innych elementów
przyrodniczych lub ludzi;
7)
gatunkach chronionych - rozumie się przez to gatunki objęte ochroną na podstawie przepisów
wydanych na podstawie art. 26, art. 48 i art. 49 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody;
7a)
historycznym zanieczyszczeniu powierzchni ziemi - rozumie się przez to historyczne
zanieczyszczenie powierzchni ziemi w rozumieniu art. 3 pkt 5a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
8)
naprawie elementów przyrodniczych, która obejmuje również naturalną regenerację -
rozumie się przez to:
a)
w odniesieniu do gatunków chronionych lub chronionych siedlisk przyrodniczych - przywrócenie
środowiska, elementów przyrodniczych lub ich funkcji do stanu początkowego oraz usunięcie
zagrożenia dla zdrowia ludzi,
b)
w odniesieniu do wód - przywrócenie środowiska, elementów przyrodniczych lub ich funkcji
do stanu początkowego oraz usunięcie zagrożenia dla zdrowia ludzi,
c)
w odniesieniu do powierzchni ziemi - usunięcie zagrożenia dla zdrowia ludzi i stanu
środowiska;
8a)
naturalnej regeneracji - rozumie się przez to:
a)
w odniesieniu do:
-
-gatunków chronionych - proces odtwarzania się populacji gatunku na danym terenie do stanu początkowego lub do osiągnięcia właściwego stanu ochrony gatunku,
-
-chronionych siedlisk przyrodniczych - proces odtwarzania się siedliska przyrodniczego na danym terenie do stanu początkowego lub do osiągnięcia właściwego stanu ochrony siedliska przyrodniczego
-
-przebiegający samoistnie, bez ingerencji człowieka, ale którego przebieg może być przez człowieka wspomagany,
b)
w odniesieniu do wód i powierzchni ziemi - samooczyszczanie w rozumieniu art. 3 pkt 32d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
9)
podmiocie korzystającym ze środowiska - rozumie się przez to podmiot korzystający
ze środowiska w rozumieniu art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, prowadzący działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku lub inną działalność,
o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, powodującą bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku
lub szkodę w środowisku;
9a)
pomiarach - rozumie się przez to również obserwacje, analizy oraz pobieranie próbek;
9b)
remediacji - rozumie się przez to remediację w rozumieniu art. 3 pkt 31b ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
10)
stanie początkowym - rozumie się przez to stan i funkcje środowiska oraz poszczególnych
elementów przyrodniczych przed wystąpieniem szkody w środowisku, oszacowane na podstawie
dostępnych informacji; w przypadku szkody w środowisku w powierzchni ziemi rozumie
się przez to w szczególności stan określony w raporcie początkowym, o którym mowa
w ustawie z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska albo, jeżeli nie ma dostępnych informacji na temat stanu początkowego lub w raporcie
początkowym stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych zawartości substancji powodujących
ryzyko - stan zgodny z dopuszczalnymi zawartościami substancji powodujących ryzyko;
10a)
substancji powodującej ryzyko - rozumie się przez to substancję w rozumieniu art. 3 pkt 37a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
11)
szkodzie w środowisku - rozumie się przez to negatywną, mierzalną zmianę stanu lub
funkcji elementów przyrodniczych, ocenioną w stosunku do stanu początkowego, która
została spowodowana bezpośrednio lub pośrednio przez działalność prowadzoną przez
podmiot korzystający ze środowiska:
a)
w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych, mającą znaczący
negatywny wpływ na osiągnięcie lub utrzymanie właściwego stanu ochrony tych gatunków
lub siedlisk przyrodniczych, z tym że szkoda w gatunkach chronionych lub chronionych
siedliskach przyrodniczych nie obejmuje uprzednio zidentyfikowanego negatywnego wpływu,
wynikającego z działania podmiotu korzystającego ze środowiska zgodnie z:
-
-decyzją, o której mowa w art. 34 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody lub
-
-decyzją, o której mowa w art. 56 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody, lub
-
-zatwierdzonym planem urządzenia lasu, dla którego przeprowadzono strategiczną ocenę oddziaływania na środowisko, o której mowa w art. 46 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko , lub
-
-decyzją o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, lub
-
-postanowieniami, o których mowa w art. 90 ust. 1 i art. 98 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,
b)
w wodach, mającą znaczący negatywny wpływ na potencjał ekologiczny, stan ekologiczny,
chemiczny lub ilościowy wód lub stan środowiska wód morskich w obszarach morskich,
o których mowa w art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej , z wyjątkiem przypadków, o których mowa w art. 38j ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. - Prawo wodne3)Utraciła moc z dniem 1 stycznia 2018 r. na podstawie art. 573 ustawy z dnia 20 lipca
2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566), która weszła w życie z dniem 1 stycznia
2018 r.,
c)
w powierzchni ziemi, przez co rozumie się zanieczyszczenie gleby lub ziemi, w tym
w szczególności zanieczyszczenie mogące stanowić zagrożenie dla zdrowia ludzi;
12)
władającym powierzchnią ziemi - rozumie się przez to podmiot, o którym mowa w art. 3 pkt 44 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.
Art. 7.
1.
Organem ochrony środowiska właściwym w sprawach odpowiedzialności za zapobieganie
szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku jest regionalny dyrektor ochrony
środowiska.
2.
Jeżeli bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku wystąpiły
na obszarze dwóch lub więcej województw, właściwy jest regionalny dyrektor ochrony
środowiska, który pierwszy powziął informację o ich wystąpieniu.
3.
Regionalny dyrektor ochrony środowiska, o którym mowa w ust. 2, podejmuje działania
w porozumieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, na którego obszarze działania
wystąpiło bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku.
4.
W przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w
środowisku w wodach na obszarach morskich, właściwość miejscową regionalnego dyrektora
ochrony środowiska ustala się wzdłuż linii brzegu morskiego na terenie danego województwa.
5.
W przypadku gdy bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku
w wodach na obszarach morskich obejmuje obszar morski wzdłuż linii brzegu morskiego
dwóch województw, właściwy jest regionalny dyrektor ochrony środowiska, który pierwszy
powziął informację o ich wystąpieniu.
6.
Regionalny dyrektor ochrony środowiska, o którym mowa w ust. 5, podejmuje działania
w porozumieniu z regionalnym dyrektorem ochrony środowiska, na którego obszarze działania
wystąpiło bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku.
Art. 7a.
Organem wyższego stopnia w stosunku do regionalnego dyrektora ochrony środowiska jest
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska.
Art. 8.
W przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w
środowisku, spowodowanych przez działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku,
o której mowa w art. 3 ust. 1 pkt 5, organem ochrony środowiska właściwym w sprawach
odpowiedzialności za zapobieganie szkodom w środowisku i naprawę szkód w środowisku
jest minister właściwy do spraw środowiska.
Rozdział 2
Działania zapobiegawcze i naprawcze
Art. 9.
1.
W przypadku wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku podmiot korzystający
ze środowiska jest obowiązany niezwłocznie podjąć działania zapobiegawcze.
2.
W przypadku wystąpienia szkody w środowisku podmiot korzystający ze środowiska jest
obowiązany do:
1)
podjęcia działań w celu ograniczenia szkody w środowisku, zapobieżenia kolejnym szkodom
i negatywnym skutkom dla zdrowia ludzi lub dalszemu osłabieniu funkcji elementów przyrodniczych,
w tym natychmiastowego opanowania, powstrzymania, usunięcia lub ograniczenia w inny
sposób zanieczyszczenia lub innych szkodliwych czynników;
2)
podjęcia działań naprawczych.
Art. 10.
Minister właściwy do spraw środowiska, kierując się potrzebą zapewnienia odpowiedniego
poziomu ochrony środowiska, określi, w drodze rozporządzenia, kryteria oceny, czy
w danym przypadku wystąpiła szkoda w środowisku.
Art. 11.
1.
Jeżeli bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku nie zostało zażegnane, mimo przeprowadzenia
działań zapobiegawczych, lub wystąpiła szkoda w środowisku, podmiot korzystający ze
środowiska jest obowiązany niezwłocznie zgłosić ten fakt organowi ochrony środowiska
i wojewódzkiemu inspektorowi ochrony środowiska.
2.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
imię i nazwisko albo nazwę podmiotu korzystającego ze środowiska oraz jego adres zamieszkania
albo adres siedziby;
2)
określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacją
Działalności (PKD) - w przypadku wykonywania tej działalności;
3)
określenie rodzaju, opis, wskazanie miejsca i datę wystąpienia bezpośredniego zagrożenia
szkodą w środowisku lub szkody w środowisku;
4)
opis działań zapobiegawczych i naprawczych podjętych do chwili zgłoszenia.
3.
Podmiot korzystający ze środowiska, na każde żądanie organu ochrony środowiska, jest
obowiązany niezwłocznie udzielić informacji o bezpośrednim zagrożeniu szkodą w środowisku
lub szkodzie w środowisku, także jeżeli istnieje uzasadnione podejrzenie, że takie
zagrożenie lub taka szkoda wystąpiły.
Art. 12.
1.
Jeżeli bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku zostały
spowodowane przez więcej niż jeden podmiot korzystający ze środowiska, odpowiedzialność
tych podmiotów za podejmowanie działań zapobiegawczych i naprawczych jest solidarna.
2.
Jeżeli bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku zostały
spowodowane za zgodą lub wiedzą władającego powierzchnią ziemi, jest on obowiązany
do podejmowania działań zapobiegawczych i naprawczych solidarnie z podmiotem korzystającym
ze środowiska, który je spowodował.
3.
Przepisu ust. 2 nie stosuje się, jeżeli władający powierzchnią ziemi niezwłocznie
po uzyskaniu wiedzy o bezpośrednim zagrożeniu szkodą w środowisku lub szkodzie w środowisku
dokonał zgłoszenia na podstawie art. 24.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 2, decyzję, o której mowa w art. 13 i art. 15, kieruje
się także do władającego powierzchnią ziemi.
Art. 13.
1.
Podmiot korzystający ze środowiska uzgadnia warunki przeprowadzenia działań naprawczych
z organem ochrony środowiska.
2.
Wniosek o uzgodnienie warunków przeprowadzenia działań naprawczych w odniesieniu do
szkody w środowisku w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych
lub w wodach zawiera informacje dotyczące:
1)
obszaru wymagającego podjęcia działań naprawczych;
2)
funkcji pełnionych przez obszar wymagający działań naprawczych;
3)
początkowego stanu środowiska na danym terenie;
4)
aktualnego stanu środowiska na danym terenie;
5)
planowanego zakresu i sposobu przeprowadzenia działań naprawczych oraz planowanego
terminu ich rozpoczęcia i zakończenia.
2a.
Wniosek o uzgodnienie warunków przeprowadzenia działań naprawczych w odniesieniu do
szkody w środowisku w powierzchni ziemi zawiera projekt planu remediacji obejmujący
informacje o:
1)
terenie wymagającym przeprowadzenia remediacji, poprzez wskazanie adresu i numerów
działek ewidencyjnych oraz jego powierzchni;
2)
aktualnym i, o ile jest to możliwe, planowanym sposobie użytkowania zanieczyszczonego
terenu;
3)
właściwościach gleby oraz rodzaju pokrycia terenu, w tym roślinności i zabudowy;
4)
o nazwach substancji powodujących ryzyko wraz z wynikami badań zanieczyszczenia gleby
i ziemi tymi substancjami, wykonanych przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska;
5)
nazwach substancji powodujących ryzyko oraz ich zawartości w glebie i w ziemi, do
jakich doprowadzi remediacja;
6)
ocenie występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska;
7)
budowie geologicznej i warunkach hydrogeologicznych niezbędnych do dokonania oceny,
o której mowa w pkt 6 - jeżeli zachodzi taka potrzeba;
8)
planowanym sposobie przeprowadzenia remediacji;
9)
planowanym terminie rozpoczęcia i zakończenia remediacji;
10)
sposobie potwierdzenia przeprowadzenia remediacji, oraz terminie przedłożenia dokumentacji
z jej przeprowadzenia, w tym wyników badań zanieczyszczenia gleby i ziemi wykonanych
przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska.
3.
Uzgodnienie warunków przeprowadzenia działań naprawczych następuje w drodze decyzji:
1)
dla szkody w środowisku w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych
lub w wodach, określającej:
a)
stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko,
b)
zakres i sposób przeprowadzenia działań naprawczych,
c)
termin rozpoczęcia i zakończenia działań naprawczych,
d)
sposób potwierdzenia osiągnięcia założonego efektu ekologicznego;
2)
dla szkody w środowisku w powierzchni ziemi ustalającej plan remediacji, z uwzględnieniem
art. 217d ust. 3-5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska, określającej:
a)
teren wymagający przeprowadzenia remediacji, poprzez wskazanie adresu i numerów działek
ewidencyjnych oraz jego powierzchni,
b)
nazwy substancji powodujących ryzyko oraz ich zawartości w glebie i w ziemi, do jakich
doprowadzi remediacja,
c)
sposób przeprowadzenia remediacji,
d)
termin rozpoczęcia i zakończenia remediacji,
e)
sposób potwierdzenia przeprowadzenia remediacji oraz termin przedłożenia dokumentacji
z jej przeprowadzenia, w tym wyników badań zanieczyszczenia gleby i ziemi wykonanych
przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska.
4.
W decyzji, o której mowa w ust. 3, w przypadku wystąpienia więcej niż jednej szkody
w środowisku, w taki sposób, że nie można zapewnić jednoczesnego podjęcia działań
naprawczych w odniesieniu do wszystkich tych szkód, organ ochrony środowiska może
określić, w odniesieniu do których szkód należy podjąć działania naprawcze w pierwszej
kolejności.
4a.
W przypadku wystąpienia więcej niż jednej szkody w środowisku, w tym szkody w środowisku
w powierzchni ziemi, wniosek o uzgodnienie warunków prowadzenia działań naprawczych
zawiera informacje, o których mowa w ust. 2 i 2a.
5.
Ustalając kolejność podejmowania działań naprawczych, organ ochrony środowiska kieruje
się charakterem, zasięgiem i rozmiarem poszczególnych szkód w środowisku oraz zagrożeniem
dla zdrowia ludzi, a także możliwością naturalnej naprawy elementów przyrodniczych
na obszarze, na którym szkoda w środowisku wystąpiła.
6.
Organ ochrony środowiska wydaje decyzję, o której mowa w ust. 3, po zasięgnięciu opinii
w zakresie warunków przeprowadzenia działań naprawczych zawartych w projekcie tej
decyzji:
1)
dyrektora regionalnego zarządu gospodarki wodnej Państwowego Gospodarstwa Wodnego
Wody Polskie - w odniesieniu do szkody w środowisku w wodach lub szkody w środowisku
w powierzchni ziemi, jeżeli dotyczy ona zanieczyszczenia w strefach ochronnych ujęć
wody;
2)
dyrektora urzędu morskiego - w odniesieniu do szkody w środowisku na obszarach morskich;
3)
dyrektora okręgowego urzędu górniczego - w odniesieniu do szkody w środowisku spowodowanej
ruchem zakładu górniczego;
4)
dyrektora regionalnej dyrekcji Lasów Państwowych - w odniesieniu do szkody w środowisku
na gruntach będących w zarządzie Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasy Państwowe;
5)
dyrektora parku narodowego - w odniesieniu do szkody w środowisku na obszarze parku
narodowego i jego otuliny;
6)
państwowego wojewódzkiego inspektora sanitarnego - w odniesieniu do oceny występowania
znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi na danym terenie;
7)
państwowego powiatowego inspektora sanitarnego - w odniesieniu do szkody w środowisku
w ujęciach wody przeznaczonej do spożycia oraz wody w kąpieliskach;
8)
starosty - w odniesieniu do szkody w środowisku w powierzchni ziemi na gruntach wykorzystywanych
na cele rolne.
6a.
Organ ochrony środowiska, występując o opinię, o której mowa w ust. 6, przedkłada
projekt decyzji.
6b.
Niewydanie opinii w terminie określonym w art. 106 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego uważa się za akceptację warunków zawartych w projekcie decyzji.
7.
Przepisów ust. 1-6 nie stosuje się w przypadku prowadzenia działań ratowniczych.
Art. 14.
Minister właściwy do spraw środowiska, uwzględniając wpływ podejmowanych działań na
zdrowie i bezpieczeństwo ludzi, potrzebę minimalizacji kosztów tych działań, możliwość
osiągnięcia celów naprawy i przeciwdziałanie przyszłym szkodom w środowisku lub pogłębianiu
istniejących szkód w środowisku oraz wpływ działań naprawczych na stan elementów przyrodniczych
lub ich funkcje, określi w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje działań naprawczych oraz warunki i sposoby ich prowadzenia dla szkód w środowisku
w gatunkach chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych lub wodach;
2)
warunki i sposoby przeprowadzania remediacji - dla szkód w środowisku w powierzchni
ziemi.
Art. 15.
1.
Jeżeli podmiot korzystający ze środowiska lub w przypadku, o którym mowa w art. 12
ust. 2, podmiot korzystający ze środowiska lub władający powierzchnią ziemi nie podejmie
działań zapobiegawczych lub nie uzgodni działań naprawczych, organ ochrony środowiska:
1)
wzywa do przedłożenia w określonym terminie wniosku o uzgodnienie warunków przeprowadzenia
odpowiednio działań zapobiegawczych lub naprawczych;
2)
jeżeli nie przedłożono wniosku zgodnie z wezwaniem - w drodze decyzji, nakłada obowiązek
przeprowadzenia działań.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 2, organ ochrony środowiska określa odpowiednio:
1)
zakres i sposób przeprowadzenia działań zapobiegawczych, w tym czynności zmierzające
do ograniczenia oddziaływania na środowisko;
2)
stan, do jakiego ma zostać przywrócone środowisko;
3)
zakres i sposób przeprowadzenia działań naprawczych, a w przypadku szkody w środowisku
w powierzchni ziemi - ustala plan remediacji, z uwzględnieniem przepisów art. 217d ust. 3-5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska:
a)
zawierający informacje o:
-
-aktualnym i, o ile jest to możliwe, planowanym sposobie użytkowania zanieczyszczonego terenu,
-
-właściwościach gleby oraz rodzaju pokrycia terenu, w tym roślinności i zabudowy,
-
-nazwach substancji powodujących ryzyko wraz z wynikami badań zanieczyszczenia gleby i ziemi tymi substancjami, wykonanych przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska,
-
-ocenie występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska,
-
-budowie geologicznej i warunkach hydrogeologicznych niezbędnych do dokonania oceny, o której mowa w tiret czwartym - jeżeli zachodzi taka potrzeba,
b)
określający:
-
-teren wymagający przeprowadzenia remediacji, poprzez wskazanie adresu i numerów działek ewidencyjnych oraz jego powierzchni,
-
-nazwy substancji powodujących ryzyko oraz ich zawartości w glebie i w ziemi, do jakich doprowadzi remediacja,
-
-sposób przeprowadzenia remediacji,
-
-termin rozpoczęcia i zakończenia remediacji,
-
-sposób potwierdzenia przeprowadzenia remediacji, termin przedłożenia dokumentacji z jej przeprowadzenia, w tym wyników badań zanieczyszczenia gleby i ziemi wykonanych przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska;
4)
termin wykonania obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2;
5)
sposób potwierdzenia osiągnięcia założonego efektu ekologicznego.
3.
Przy wydawaniu decyzji, o której mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy art.
13 ust. 4, 5 i 6.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, nie stosuje się przepisów art. 362 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.
Art. 16.
Organ ochrony środowiska podejmuje działania zapobiegawcze lub naprawcze, jeżeli:
1)
podmiot korzystający ze środowiska nie może zostać zidentyfikowany lub nie można wszcząć
wobec niego postępowania egzekucyjnego, lub egzekucja okazała się bezskuteczna;
2)
z uwagi na zagrożenie dla zdrowia ludzi lub możliwość zaistnienia nieodwracalnych
szkód w środowisku, konieczne jest niezwłoczne podjęcie tych działań.
Art. 16a.
1.
Regionalny dyrektor ochrony środowiska ustala harmonogram swoich zadań w zakresie
bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku, które zostały zgłoszone,
na podstawie art. 11 ust. 1 lub art. 24 ust. 1, oraz co najmniej raz na rok dokonuje
jego aktualizacji.
2.
Harmonogram obejmuje:
1)
gromadzenie danych i badań w celu oceny, czy bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku
lub szkoda w środowisku rzeczywiście występuje oraz oceny zagrożenia dla zdrowia ludzi
lub stanu środowiska;
2)
opracowywanie projektu działań zapobiegawczych lub naprawczych;
3)
przeprowadzenie działań zapobiegawczych lub naprawczych.
3.
Ustalając i aktualizując harmonogram, uwzględnia się potrzebę podjęcia w pierwszej
kolejności działań w odniesieniu do bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód
w środowisku, które stanowią największe zagrożenie dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska,
oraz możliwość finansowania zadań w kolejnych latach.
4.
W trakcie opracowywania lub aktualizacji harmonogramu regionalny dyrektor ochrony
środowiska zasięga opinii Zarządu Narodowego Funduszu Ochrony Środowiska i Gospodarki
Wodnej oraz zarządu właściwego wojewódzkiego funduszu ochrony środowiska i gospodarki
wodnej w zakresie możliwości wspomagania ze środków tych funduszy zadań objętych harmonogramem.
5.
Regionalny dyrektor ochrony środowiska opracowuje i przekazuje Generalnemu Dyrektorowi
Ochrony Środowiska, co 5 lat, sprawozdanie z realizacji zadań ujętych w harmonogramie.
Art. 17.
1.
Jeżeli organ ochrony środowiska podejmuje działania, o których mowa w art. 16, władający
powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić prowadzenie działań zapobiegawczych i
naprawczych z zachowaniem warunków określonych w decyzji, o której mowa w ust. 2,
a także prowadzenie badań związanych z oceną szkody w środowisku.
2.
Organ ochrony środowiska, w celu prowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych,
określa, w drodze decyzji, zakres udostępnienia powierzchni ziemi przez władającego
powierzchnią ziemi oraz zakres i sposób przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub
naprawczych oraz termin ich rozpoczęcia i zakończenia.
2a.
Jeżeli decyzja, o której mowa w ust. 2, dotyczy szkody w środowisku w powierzchni ziemi, organ ochrony środowiska
ustala, z uwzględnieniem przepisów art. 217d ust. 3-5 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r.
- Prawo ochrony środowiska, w tej decyzji, plan remediacji:
1)
zawierający informacje o:
a)
aktualnym i, o ile jest to możliwe, planowanym sposobie użytkowania zanieczyszczonego
terenu,
b)
właściwościach gleby oraz rodzaju pokrycia terenu, w tym roślinności i zabudowy,
c)
nazwach substancji powodujących ryzyko wraz z wynikami badań zanieczyszczenia gleby
i ziemi tymi substancjami, wykonanych przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska,
d)
ocenie występowania znaczącego zagrożenia dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska,
e)
budowie geologicznej i warunkach hydrogeologicznych niezbędnych do dokonania oceny,
o której mowa w lit. d - jeżeli zachodzi taka potrzeba;
2)
określający:
a)
teren wymagający przeprowadzenia remediacji, poprzez wskazanie adresu i numerów działek
ewidencyjnych oraz jego powierzchni,
b)
nazwy substancji powodujących ryzyko oraz ich zawartości w glebie i w ziemi, do jakich
doprowadzi remediacja,
c)
sposób przeprowadzenia remediacji,
d)
termin rozpoczęcia i zakończenia remediacji,
e)
sposób potwierdzenia przeprowadzenia remediacji, termin przedłożenia dokumentacji
z jej przeprowadzenia, w tym wyników badań zanieczyszczenia gleby i ziemi wykonanych
przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska.
3.
Postępowanie w sprawie wydania decyzji, o której mowa w ust. 2, wszczyna się z urzędu.
4.
Jeżeli bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku wystąpiły
na terenie, do którego podmiot korzystający ze środowiska nie posiada tytułu prawnego,
władający powierzchnią ziemi jest obowiązany umożliwić prowadzenie działań zapobiegawczych
i naprawczych z zachowaniem warunków określonych odpowiednio w decyzji, o której mowa
w art. 13 ust. 3, lub w decyzji, o której mowa w art. 15 ust. 1, a także prowadzenie
badań związanych z oceną szkody w środowisku.
4a.
Przy wydawaniu decyzji, o której mowa w ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy art.
13 ust. 4, 5 i 6.
5.
Przepisów ust. 1-4 nie stosuje się w przypadku prowadzenia działań ratowniczych.
Art. 17a.
W trakcie realizacji działań naprawczych w odniesieniu do szkody w środowisku w gatunkach
chronionych lub chronionych siedliskach przyrodniczych lub w wodach właściwy organ
ochrony środowiska może podjąć decyzję o ich zaniechaniu, jeżeli:
1)
dotychczas zrealizowane działania naprawcze gwarantują, że nie ma znaczącego ryzyka
wystąpienia negatywnego wpływu na zdrowie ludzi, gatunki chronione, chronione siedliska
przyrodnicze lub na wody, oraz
2)
koszty dalszych działań naprawczych, które miałyby doprowadzić do osiągnięcia stanu
początkowego lub do niego zbliżonego, byłyby nieproporcjonalnie wysokie w stosunku
do korzyści osiągniętych w środowisku.
Art. 17b.
1.
Dla szkód w środowisku w powierzchni ziemi, dokonując oceny występowania znaczącego
zagrożenia dla zdrowia ludzi lub stanu środowiska, o której mowa w art. 13 ust. 2a
pkt 6 lub art. 15 ust. 2 pkt 3 lit. a tiret czwarte, lub art. 17 ust. 2a pkt 1 lit.
d, uwzględnia się w szczególności:
1)
postać chemiczną, w jakiej występuje zanieczyszczenie i jego biodostępność;
2)
możliwość rozprzestrzeniania się zanieczyszczenia;
3)
potencjalne drogi narażenia z uwzględnieniem rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń
w zależności od właściwości gleby, ukształtowania, budowy geologicznej i warunków
hydrogeologicznych, a także pokrycia terenu;
4)
środowisko oraz ludzi, którzy mogliby ucierpieć w wyniku zanieczyszczenia;
5)
występowanie na terenie zanieczyszczonym i w jego okolicy zwłaszcza gruntów uprawnych,
ogrodów, parków, placów zabaw, terenów sportowych, budynków mieszkalnych i użytkowych,
form ochrony przyrody, zasobów wody pitnej i ujęć wody.
2.
Przy dokonywaniu oceny uwzględnia się przepisy, wydawane na podstawie art. 101p ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.
3.
Jeżeli ocena wykaże, że nie występuje znaczące zagrożenie dla zdrowia ludzi lub stanu
środowiska, regionalny dyrektor ochrony środowiska może odpowiednio zwolnić, w drodze
decyzji, podmiot korzystający ze środowiska z obowiązku przeprowadzenia działań naprawczych
albo nie przeprowadzać działań, o których mowa w art. 16.
Art. 18.
1.
Władającemu powierzchnią ziemi za szkody, jakie poniósł w wyniku działań, o których
mowa w art. 16 pkt 1, przysługuje odszkodowanie od organu ochrony środowiska. W przypadku
działań, o których mowa w art. 16 pkt 2 i w art. 17 ust. 4, odszkodowanie przysługuje
od podmiotu korzystającego ze środowiska.
2.
Na żądanie władającego powierzchnią ziemi organ ochrony środowiska ustala wysokość
odszkodowania w drodze decyzji; decyzja jest ostateczna.
3.
Przed wydaniem decyzji, o której mowa w ust. 2, organ ochrony środowiska może zasięgnąć
opinii rzeczoznawcy majątkowego.
4.
Strona niezadowolona z przyznanego odszkodowania może wnieść powództwo do sądu powszechnego.
Powództwo przysługuje także w przypadku niewydania decyzji przez właściwy organ ochrony
środowiska w terminie 3 miesięcy od dnia zgłoszenia żądania, o którym mowa w ust.
2.
5.
Wniesienie powództwa nie wstrzymuje wykonania decyzji, o której mowa w ust. 2.
Art. 19.
Podmiot korzystający ze środowiska, obowiązany do przeprowadzenia działań zapobiegawczych
lub naprawczych, informuje organ ochrony środowiska o ich zakończeniu.
Art. 20.
1.
Na obszarze, na którym występuje bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda
w środowisku, organ ochrony środowiska może, w drodze decyzji, nałożyć na podmiot
korzystający ze środowiska prowadzący działalność stwarzającą ryzyko szkody w środowisku
lub inną działalność, o której mowa w art. 2 ust. 1 pkt 2, która jest przyczyną bezpośredniego
zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku, obowiązek wykonywania badań
zanieczyszczenia gleby i ziemi lub pomiarów zawartości substancji w wodzie, w tym
pobierania próbek, lub monitoringu przyrodniczego różnorodności biologicznej i krajobrazowej.
2.
Podmiot, o którym mowa w ust. 1, jest obowiązany przechowywać wyniki badań, wyniki
pomiarów oraz dane z monitoringu przez okres 5 lat od zakończenia roku kalendarzowego,
którego dotyczą, oraz przedkładać je organowi ochrony środowiska na jego żądanie.
3.
W decyzji, o której mowa w ust. 1, organ ochrony środowiska określa:
1)
zakres badań, pomiarów lub monitoringu;
2)
metodykę prowadzenia badań, pomiarów lub monitoringu;
3)
termin i formę przedkładania wyników badań, pomiarów lub monitoringu;
4)
w przypadku gdy bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku
zostały spowodowane przez działalność więcej niż jednego podmiotu korzystającego ze
środowiska - podział obowiązków między tymi podmiotami.
4.
Podmiot korzystający ze środowiska zapewnia wykonanie badań lub pomiarów, o których
mowa w ust. 1, przez laboratorium, o którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska.
5.
W przypadku innym niż wskazany w ust. 1, w celu potwierdzenia występowania bezpośredniego
zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku regionalny dyrektor ochrony
środowiska może wykonywać badania zanieczyszczenia gleby i ziemi lub pomiary zawartości
substancji w wodzie, w tym pobieranie próbek lub monitoring przyrodniczy różnorodności
biologicznej i krajobrazowej.
6.
Zamówienie publiczne na wykonywanie badań, pomiarów lub monitoringu, o których mowa
w ust. 5, obejmuje jednorazowe badania, pomiary lub monitoring lub dokonywanie we
wskazanym okresie czasu wszystkich potrzebnych regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska
badań, pomiarów lub monitoringu.
7.
Regionalny dyrektor ochrony środowiska lub upoważniona przez niego osoba są uprawnieni
do wstępu na teren władającego powierzchnią ziemi w celu wykonywania badań zanieczyszczenia
gleby i ziemi lub pomiarów zawartości substancji w wodzie, w tym pobierania próbek,
lub monitoringu przyrodniczego różnorodności biologicznej i krajobrazowej.
8.
Podmiot korzystający ze środowiska lub upoważniona przez niego osoba są uprawnieni
do wstępu na teren władającego powierzchnią ziemi w celu realizacji decyzji nakładającej
obowiązek, o którym mowa w ust. 1.
9.
W przypadkach, o których mowa w ust. 7 i 8, władający powierzchnią ziemi jest obowiązany
umożliwić prowadzenie badań, pomiarów lub monitoringu na terenie będącym w jego władaniu.
Art. 20a.
W przypadku wydawania decyzji, o których mowa w art. 13 ust. 3, art. 15 ust. 1, art.
17 ust. 2, art. 17a i art. 20 ust. 1 oraz postanowień, o których mowa w art. 24 ust.
5 i 7, jeżeli liczba stron postępowania przekracza 20 stosuje się przepis art. 49 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego.
Rozdział 3
Koszty przeprowadzenia działań zapobiegawczych i naprawczych
Art. 21.
Koszty przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych oznaczają uzasadnione
koszty związane z koniecznością zapewnienia właściwego i efektywnego przeprowadzenia
tych działań, w tym koszty:
1)
gromadzenia danych i oceny bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody
w środowisku;
2)
opracowania i oceny projektów działań zapobiegawczych lub naprawczych, w tym projektów
alternatywnych;
3)
przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych;
4)
postępowania administracyjnego;
5)
postępowania sądowego;
6)
egzekucji;
7)
nadzoru i monitoringu;
8)
odszkodowań, o których mowa w art. 18 ust. 1.
Art. 22.
1.
Koszty przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych ponosi podmiot korzystający
ze środowiska.
2.
Podmiot korzystający ze środowiska nie ponosi kosztów przeprowadzenia działań zapobiegawczych
i naprawczych, jeżeli wykaże, że bezpośrednie zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda
w środowisku:
1)
zostały spowodowane przez inny wskazany podmiot oraz wystąpiły mimo zastosowania przez
podmiot korzystający ze środowiska właściwych środków bezpieczeństwa;
2)
powstały na skutek podporządkowania się nakazowi wydanemu przez organ administracji
publicznej, chyba że nakaz ten wynikał z emisji lub zdarzenia spowodowanego własną
działalnością podmiotu korzystającego ze środowiska.
3.
Podmiot korzystający ze środowiska, który podjął działania zapobiegawcze lub naprawcze
w odniesieniu do bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku,
może wystąpić z roszczeniem o zwrot kosztów poczynionych na ten cel:
1)
do sprawcy bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku -
w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 1;
2)
do organu administracji publicznej - w przypadku, o którym mowa w ust. 2 pkt 2.
4.
Do roszczenia, o którym mowa w ust. 3, stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu cywilnego.
Art. 23.
1.
W przypadkach, o których mowa w art. 16, organ ochrony środowiska żąda od podmiotu
korzystającego ze środowiska zwrotu poniesionych przez siebie kosztów przeprowadzenia
działań zapobiegawczych lub naprawczych.
1a.
W przypadku gdy decyzja, o której mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2, stanie się ostateczna,
organ ochrony środowiska żąda od podmiotu korzystającego ze środowiska albo, w przypadku,
o którym mowa w art. 12 ust. 2, od podmiotu korzystającego ze środowiska lub władającego
powierzchnią ziemi - zwrotu poniesionych przez siebie kosztów, o których mowa w art.
21 pkt 1 i 2.
2.
Organ ochrony środowiska może odstąpić od żądania zwrotu całości lub części kosztów
przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych, jeżeli:
1)
podmiot korzystający ze środowiska nie został zidentyfikowany lub nie można wszcząć
wobec niego postępowania egzekucyjnego, lub egzekucja okazała się bezskuteczna;
2)
koszt postępowania egzekucyjnego jest wyższy niż kwota możliwa do odzyskania.
3.
Roszczenia względem podmiotu korzystającego ze środowiska o zwrot kosztów z tytułu
przeprowadzonych przez organ ochrony środowiska działań zapobiegawczych lub naprawczych
przedawniają się z upływem 5 lat od dnia zakończenia tych działań lub ustalenia sprawcy
bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku.
4.
Obowiązek poniesienia kosztów przeprowadzenia działań zapobiegawczych lub naprawczych,
ich wysokość oraz sposób uiszczenia określa, w drodze decyzji, organ ochrony środowiska.
5.
Do należności z tytułu obowiązku uiszczenia kosztów działań zapobiegawczych lub naprawczych
stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa , z tym że uprawnienia organów podatkowych przysługują organowi ochrony środowiska.
Rozdział 4
Zgłaszanie bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku oraz zakończenia działań zapobiegawczych lub naprawczych
Art. 24.
1.
Organ ochrony środowiska jest obowiązany przyjąć od każdego zgłoszenie o wystąpieniu
bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku.
2.
(uchylony)
3.
Zgłoszenie, o którym mowa w ust. 1, zawiera:
1)
imię i nazwisko albo nazwę podmiotu zgłaszającego bezpośrednie zagrożenie szkodą w
środowisku lub szkodę w środowisku, jego adres zamieszkania albo adres siedziby;
2)
wskazanie miejsca bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku,
w miarę możliwości poprzez podanie adresu lub numeru działki ewidencyjnej, na której
stwierdzono ich wystąpienie;
3)
informacje na temat czasu wystąpienia bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku
lub szkody w środowisku, w miarę możliwości poprzez wskazanie daty ich wystąpienia;
4)
opis stwierdzonej sytuacji wskazującej na występowanie bezpośredniego zagrożenia szkodą
w środowisku lub szkody w środowisku, w tym w miarę możliwości, określenie ich rodzaju.
4.
Zgłoszenie powinno, w miarę możliwości, zawierać dokumentację potwierdzającą wystąpienie
bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku i wskazanie
odpowiedzialnego podmiotu korzystającego ze środowiska, a w przypadku zgłoszenia dotyczącego
szkody w powierzchni ziemi - nazwy substancji powodujących ryzyko oraz wyniki badań
zanieczyszczenia gleby i ziemi tymi substancjami, wykonanych przez laboratorium, o
którym mowa w art. 147a ust. 1 pkt 1 lub ust. 1a ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony
środowiska.
4a.
Do zgłoszenia w formie elektronicznej dołącza się zeskanowaną dokumentację, o której
mowa w ust. 4.
5.
Organ ochrony środowiska, uznając za uzasadnione zgłoszenie, o którym mowa w ust.
1, postanawia o wszczęciu postępowania w sprawie wydania decyzji, o której mowa w
art. 15 ust. 1 pkt 2, albo w przypadkach, o których mowa w art. 16, podejmuje działania
zapobiegawcze lub naprawcze. Przepisy art. 17 stosuje się odpowiednio.
6.
Organizacja ekologiczna dokonująca zgłoszenia, na podstawie którego wszczęto postępowanie,
ma prawo uczestniczyć w tym postępowaniu na prawach strony.
7.
Organ ochrony środowiska odmawia wszczęcia postępowania w drodze postanowienia, na
które przysługuje zażalenie.
Art. 24a.
1.
Organ ochrony środowiska zawiesza postępowanie wszczęte na podstawie art. 24 ust.
5 do czasu usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania.
2.
Organ ochrony środowiska podejmuje postępowanie z urzędu w terminie 2 miesięcy od
dnia powzięcia informacji o usunięciu odpadów, o którym mowa w ust. 1.
Art. 25.
1.
Organ ochrony środowiska wprowadza niezwłocznie do rejestru, o którym mowa w art.
26a ust. 1, dane ze zgłoszenia, o którym mowa w art. 11 ust. 1, oraz uzasadnionego
zgłoszenia, o którym mowa w art. 24 ust. 1.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się, jeżeli organ ochrony środowiska wydał postanowienie
o odmowie wszczęcia postępowania, o którym mowa w art. 24 ust. 7.
Art. 26.
1.
Po otrzymaniu od podmiotu korzystającego ze środowiska informacji o zakończeniu działań
zapobiegawczych lub naprawczych, o której mowa w art. 19, albo po zakończeniu prowadzonych
przez organ ochrony środowiska działań zapobiegawczych lub naprawczych organ ochrony
środowiska wprowadza do rejestru, o którym mowa w art. 26a ust. 1, następujące dane:
1)
określenie rodzaju, opis, wskazanie miejsca i datę wystąpienia lub wykrycia bezpośredniego
zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku;
2)
imię i nazwisko albo nazwę, adres zamieszkania albo adres siedziby oraz określenie
przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej, zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności
(PKD), podmiotu korzystającego ze środowiska, którego działalność była przyczyną bezpośredniego
zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku, jeżeli został on zidentyfikowany;
3)
datę wszczęcia postępowania w sprawie;
4)
zeskanowane decyzje wydane w sprawie;
5)
informacje o odwołaniach od decyzji, o których mowa w pkt 4, wskazanie podmiotu odwołującego
się od decyzji, organu, do którego wniesiono odwołanie, przyczyn odwołania, treści
i daty wydania decyzji przez organ odwoławczy;
6)
datę zakończenia działań zapobiegawczych lub naprawczych;
7)
opis przeprowadzonych działań zapobiegawczych lub naprawczych oraz osiągniętego efektu
ekologicznego.
2.
Organ ochrony środowiska, wprowadza również do rejestru, o którym mowa w art. 26a
ust. 1, następujące dane, o ile je posiada:
1)
wskazanie źródła finansowania kosztów działań zapobiegawczych lub naprawczych;
2)
informację o bezpośrednim pokryciu kosztów przez obowiązanego do ich ponoszenia;
3)
informację o pełnym albo częściowym odzyskaniu kosztów od obowiązanego do ich ponoszenia
w wyniku postępowania egzekucyjnego;
4)
informację o pełnym albo częściowym odzyskaniu kosztów ze środków zabezpieczenia finansowego
podmiotu korzystającego ze środowiska;
5)
informację o przyczynie nieodzyskania całości albo części kosztów.
3.
W przypadku gdy w chwili zakończenia działań zapobiegawczych lub naprawczych trwa
postępowanie egzekucyjne w celu odzyskania kosztów od obowiązanego do ich ponoszenia,
informację o wynikach tego postępowania przekazuje się Generalnemu Dyrektorowi Ochrony
Środowiska po jego zakończeniu.
Art. 26a.
1.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska prowadzi, przy użyciu systemu teleinformatycznego,
rejestr bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku i szkód w środowisku, które wystąpiły
na terenie kraju.
2.
W rejestrze gromadzi się:
1)
informacje o zgłoszonych bezpośrednich zagrożeniach szkodą w środowisku oraz szkodach
w środowisku, w tym rodzaju, charakterystyce, miejscu i czasie wystąpienia bezpośrednich
zagrożeń szkodą w środowisku lub szkód w środowisku;
2)
informacje o podejmowanych w związku z wystąpieniem bezpośredniego zagrożenia szkodą
w środowisku lub szkody w środowisku działaniach zapobiegawczych i naprawczych oraz
osiągniętych w ich wyniku efektach ekologicznych;
3)
imię i nazwisko albo nazwę i określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej,
zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD), podmiotu korzystającego ze środowiska,
którego działalność była przyczyną bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub
szkody w środowisku, oraz adres jego zamieszkania albo adres siedziby;
4)
inne istotne informacje o bezpośrednich zagrożeniach szkodą w środowisku oraz szkodach
w środowisku, w szczególności o postępowaniach administracyjnych i sądowo-administracyjnych
w sprawach bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku lub szkód w środowisku.
3.
Organ ochrony środowiska wprowadza i aktualizuje informacje w rejestrze, o którym
mowa w ust. 1, na każdym etapie postępowania administracyjnego i sądowo-administracyjnego.
4.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska może dokonywać zmian w rejestrze, jeżeli stwierdzi
niezgodność zawartych w nim danych z posiadanymi informacjami, w szczególności wynikającymi
z prowadzonych postępowań administracyjnych i sądowo-administracyjnych w zakresie
bezpośrednich zagrożeń szkodą w środowisku oraz szkód w środowisku.
5.
Bezpośredni dostęp do wszystkich danych zawartych w rejestrze posiadają, za pośrednictwem
systemu teleinformatycznego, organy ochrony środowiska oraz organy Inspekcji Ochrony
Środowiska.
6.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska przygotowuje i przekazuje ministrowi właściwemu
do spraw środowiska, w terminie do końca lutego każdego roku, zbiorczą informację
na temat zawartości rejestru, o którym mowa w ust. 1, za rok poprzedni.
7.
Minister właściwy do spraw środowiska, biorąc pod uwagę zakres informacji wymagany
do sporządzenia raportów dla Komisji Europejskiej dotyczących doświadczeń nabytych
podczas stosowania przepisów w zakresie odpowiedzialności za zapobieganie szkodom
w środowisku i naprawę szkód w środowisku, użyteczność i zapewnienie sprawnego funkcjonowania
rejestru oraz potrzebę zapewnienia dostępu do informacji o środowisku, określi, w
drodze rozporządzenia, szczegółowy zakres informacji, które są gromadzone w rejestrze.
Rozdział 5
Postępowanie w przypadku bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku o charakterze transgranicznym
Art. 26b.
W przypadku stwierdzenia, że zgłoszone przez organ ochrony środowiska bezpośrednie
zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku mogą mieć skutki na terytorium
innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, Generalny
Dyrektor Ochrony Środowiska niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ państwa,
na którego terytorium skutki te mogą wystąpić.
Art. 26ba.
W przypadku stwierdzenia, że zgłoszone przez organ ochrony środowiska bezpośrednie
zagrożenie szkodą w środowisku lub szkoda w środowisku mogą mieć skutki na obszarach
morskich innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ
państwa, na którego obszarach morskich skutki te mogą wystąpić.
Art. 26c.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po uzyskaniu informacji o bezpośrednim zagrożeniu
szkodą w środowisku lub o szkodzie w środowisku, które zostały spowodowane na terytorium
innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej, a których
skutki mogą oddziaływać na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, niezwłocznie zawiadamia
o tym właściwy organ ochrony środowiska.
Art. 26ca.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska po uzyskaniu informacji o bezpośrednim zagrożeniu
szkodą w środowisku lub o szkodzie w środowisku, które zostały spowodowane na obszarach
morskich innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii Europejskiej,
a których skutki mogą oddziaływać na obszarach morskich Rzeczypospolitej Polskiej,
niezwłocznie zawiadamia o tym właściwy organ ochrony środowiska.
Art. 26d.
Przepisów art. 26b-26ca nie stosuje się do poważnych awarii przemysłowych w rozumieniu
ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. - Prawo ochrony środowiska.
Art. 27.
Po uzyskaniu informacji o wystąpieniu bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku
lub szkody w środowisku, które zostały spowodowane przez podmiot korzystający ze środowiska
działający na terytorium innego niż Rzeczpospolita Polska państwa członkowskiego Unii
Europejskiej, organ ochrony środowiska może, za pośrednictwem ministra właściwego
do spraw środowiska, wystąpić do tego państwa z wnioskiem o:
1)
podjęcie działań zapobiegawczych lub naprawczych;
2)
zwrot poniesionych kosztów przeprowadzonych działań zapobiegawczych lub naprawczych.
Rozdział 6
Przepisy karne
Art. 28.
1.
Kto, będąc obowiązany na podstawie art. 9, nie podejmuje działań zapobiegawczych lub
naprawczych,
podlega karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega, kto, będąc obowiązany na podstawie art. 11, nie zgłasza do
organu ochrony środowiska i wojewódzkiego inspektora ochrony środowiska wystąpienia
bezpośredniego zagrożenia szkodą w środowisku lub szkody w środowisku.
Art. 29.
1.
Kto, będąc obowiązany do uzgodnienia z organem ochrony środowiska warunków przeprowadzenia
działań naprawczych na podstawie art. 13 ust. 1, nie spełnia tego obowiązku albo prowadzi
te działania wbrew uzgodnionym warunkom,
podlega karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega, kto uniemożliwia prowadzenie działań zapobiegawczych lub
naprawczych zgodnie z obowiązkami określonymi w art. 17 ust. 1 i 4.
3.
Karze, o której mowa w ust. 1, podlega, kto będąc obowiązany na podstawie art. 19,
nie informuje o zakończeniu działań zapobiegawczych lub naprawczych.
4.
Karze, o której mowa w ust. 1, podlega, kto nie prowadzi badań, pomiarów lub monitoringu,
będąc do tego obowiązany decyzją wydaną na podstawie art. 20 ust. 1 lub nie zapewnia
wykonania badań i pomiarów zgodnie z art. 20 ust. 4, lub nie przechowuje wyników badań
w wymaganym okresie wbrew art. 20 ust. 2.
Art. 29a.
Orzekanie w sprawach o czyny określone w art. 28 i art. 29 następuje na podstawie
przepisów ustawy z dnia 24 sierpnia 2001 r. - Kodeks postępowania w sprawach o wykroczenia .
Rozdział 7
Zmiany w przepisach obowiązujących
Art. 30-34.
(pominięte)
Rozdział 8
Przepisy przejściowe, dostosowujące i końcowe
Art. 35.
(uchylony)
Art. 36-38.
(pominięte)
Art. 39.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 30 kwietnia 2007 r.
1)
Niniejsza ustawa dokonuje w zakresie swojej regulacji wdrożenia dyrektywy 2004/35/WE
Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie odpowiedzialności
za środowisko w odniesieniu do zapobiegania i zaradzania szkodom wyrządzonym środowisku
naturalnemu (Dz. Urz. UE L 143/56 z 30.04.2004, str. 56; Dz. Urz. UE Polskie wydanie
specjalne, rozdz. 15, t. 8, str. 357).
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy
o ochronie roślin oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1616), która weszła w
życie z dniem 1 stycznia 2019 r.
3)
Utraciła moc z dniem 1 stycznia 2018 r. na podstawie art. 573 ustawy z dnia 20 lipca
2017 r. - Prawo wodne (Dz. U. poz. 1566), która weszła w życie z dniem 1 stycznia
2018 r.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2019 r.
poz. 924, 1018, 1495, 1520, 1553 i 1556.