Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 21 maja 2019 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy - Prawo budowlane
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
- Rozdział 3 - Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego
- Rozdział 4 - Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych
- Rozdział 5 - Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych
- Rozdział 6 - Utrzymanie obiektów budowlanych
- Rozdział 7 - Katastrofa budowlana
- Rozdział 8 - Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego
- Rozdział 9 - Przepisy karne
- Rozdział 10 - Odpowiedzialność zawodowa w budownictwie
- Rozdział 11 - Przepisy przejściowe i końcowe
- Załącznik nr 1 - Tekst załącznika
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz
niektórych innych ustaw ,
2)
ustawą z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce ,
3)
ustawą z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji
mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących ,
4)
ustawą z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie
oświaty oraz niektórych innych ustaw ,
5)
ustawą z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i
remontów oraz niektórych innych ustaw ,
6)
ustawą z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem
stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) ,
7)
ustawą z dnia 22 lutego 2019 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji
w sektorze naftowym ,
8)
ustawą z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 16 maja 2019 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy nie obejmuje:
1)
art. 17 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii
oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 17.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1 lit. c, pkt 15 lit. b, pkt 16, 25, 26, pkt 29 lit. d tiret drugie, pkt
33 lit. e w zakresie dodawanego art. 74 ust. 9, pkt 34 lit. b, pkt 50 i 51, które
wchodzą w życie z dniem 1 lipca 2018 r.;
2)
art. 2 pkt 1 i 6 oraz art. 3 pkt 1, które wchodzą w życie z dniem następującym po
dniu ogłoszenia, z mocą od dnia 1 stycznia 2018 r.
”
;
2)
art. 350 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie
wyższym i nauce , który stanowi:
„
Art. 350.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 października 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 1, art. 42 pkt 2 lit. b oraz art. 334 ust. 2, które wchodzą w życie z dniem
następującym po dniu ogłoszenia;
2)
art. 19 pkt 3 lit. b w zakresie dodawanego w art. 21 w ust. 1 pkt 39c, art. 120 pkt
1, art. 127 pkt 33-36 i 39 oraz art. 167, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2019 r.
”
;
3)
art. 53, art. 55, art. 58 i art. 60 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w
przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących , które stanowią:
„
Art. 53.
Do postępowań w sprawach dotyczących inwestycji mieszkaniowych lub inwestycji towarzyszących,
w rozumieniu niniejszej ustawy, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie
niniejszej ustawy decyzją ostateczną, stosuje się przepisy dotychczasowe.
”
„
Art. 55.
Dla zamierzenia budowlanego, wobec którego przed dniem wejścia w życie ustawy:
1)
został złożony wniosek o pozwolenie na budowę, odrębny wniosek o zatwierdzenie projektu
budowlanego, wniosek o zmianę pozwolenia na budowę lub wniosek o zatwierdzenie zamiennego
projektu budowlanego,
2)
został złożony wniosek o udzielenie zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych,
3)
zostało dokonane zgłoszenie budowy lub wykonania robót budowlanych w przypadku, gdy
nie jest wymagane uzyskanie decyzji o pozwoleniu na budowę,
4)
została wydana decyzja o pozwoleniu na budowę lub odrębna decyzja o zatwierdzeniu
projektu budowlanego,
5)
został złożony wniosek o pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego
- stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 44 w brzmieniu dotychczasowym.
”
„
Art. 58.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 7 ust. 2 i 3 oraz art.
34 ust. 6 ustawy wymienionej w art. 44 w brzmieniu dotychczasowym zachowują moc nie
dłużej jednak niż przez 36 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy i mogą
być w tym czasie zmieniane.
”
„
Art. 60.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 42 i art. 48, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 39, art. 50 i art. 52, które wchodzą w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
4)
art. 170 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy
o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw , który stanowi:
„
Art. 170.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 września 2019 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1 pkt 20 lit. a, art. 4 pkt 2-5, art. 31 pkt 4, pkt 5 lit. e, pkt 10, pkt 15
lit. c i pkt 24, art. 41 pkt 2 i 3 oraz art. 89, które wchodzą w życie z dniem następującym
po dniu ogłoszenia;
2)
art. 1 pkt 25 lit. a, art. 2 pkt 75, pkt 101 lit. c i pkt 107, art. 6 pkt 2 lit. b
w zakresie art. 3 pkt 2b, pkt 5, 7-9, 16, 17 i 21 oraz art. 41 pkt 8, które wchodzą
w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia;
3)
art. 1 pkt 17, 18, pkt 20 lit. b-e, pkt 23 w zakresie art. 46b, pkt 26 lit. a i b,
pkt 29, 30, pkt 34 lit. e, pkt 35 lit. b, pkt 36, pkt 37 lit. b i c, pkt 45, pkt 51
lit. f, pkt 58-73, pkt 77 lit. c i lit. j w zakresie art. 168 ust. 14 i 15, pkt 79
lit. c i pkt 80, art. 2 pkt 2 lit. f, pkt 4 lit. a, pkt 6 lit. b, pkt 8, 14, 15, pkt
16 lit. a, pkt 17-26, pkt 73 lit. a, b i lit. c w zakresie ust. 3a, art. 6 pkt 3,
pkt 11, pkt 18 lit. c, pkt 24 lit. a, art. 9, art. 10, art. 17, art. 23 pkt 1 w zakresie
art. 28 ust. 6 pkt 7, art. 23 pkt 2 w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 8, art. 25 pkt 4
lit. a i pkt 4 lit. b w zakresie art. 22 ust. 5a i 5c, art. 25 pkt 11 i 12, art. 30
pkt 1 i 2, pkt 3 lit. b i pkt 6-15, art. 31 pkt 13, 16-18, 20 i 22, art. 38, art.
41 pkt 1, 4-7, 9-11 i 21-23, art. 44 pkt 1 lit. e, pkt 2, 4-8, pkt 10 lit. a i b,
pkt 11-13, 15, 16, pkt 17 lit. a tiret pierwsze i tiret drugie w zakresie art. 35
ust. 1 pkt 1 lit. b, pkt 17 lit. a tiret trzecie, pkt 17 lit. c i d, pkt 18 lit. a
i lit. b tiret pierwsze i drugie, pkt 19-28 i pkt 34-36, art. 46 pkt 2 lit. a w zakresie
art. 70 ust. 3 pkt 1 i 2 oraz zdania drugiego i ust. 4, art. 46 pkt 2 lit. b i c,
art. 47-81, art. 90, art. 92, art. 93, art. 95, art. 97, art. 98, art. 100, art. 102-118,
art. 120, art. 121, art. 129, art. 132, art. 135, art. 137, art. 138, art. 140-142,
art. 143, art. 144, art. 146, art. 147, art. 150-152, art. 153, art. 155-159, art.
162 oraz art. 164-169, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2019 r.;
4)
art. 2 pkt 16 lit. b, art. 23 pkt 1 w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 6, art. 23 pkt 2
w zakresie art. 28 ust. 6 pkt 9, art. 44 pkt 17 lit. a tiret drugie w zakresie art.
35 ust. 1 pkt 1 lit. a i aa, pkt 17 lit. b i pkt 18 lit. b tiret trzecie oraz art.
119, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2020 r.;
5)
art. 6 pkt 13, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2020 r.;
6)
art. 6 pkt 1 lit. b, pkt 2 lit. a, pkt 2 lit. b w zakresie art. 3 pkt 2a, pkt 2 lit.
c, pkt 6, pkt 10 i pkt 24 lit. c oraz art. 139, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia
2021 r.;
7)
art. 7, który wchodzi w życie z dniem 1 września 2021 r.;
8)
art. 31 pkt 21 oraz art. 46 pkt 1 i pkt 2 lit. a w zakresie art. 70 ust. 3 pkt 3 i
4, które wchodzą w życie z dniem 1 stycznia 2022 r.;
9)
art. 1 pkt 40 lit. b i pkt 42, które wchodzą w życie z dniem 1 września 2022 r.
”
;
5)
art. 6 i art. 12 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji
i remontów oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
Art. 6.
Do postępowań w sprawach o uzyskanie pozwolenia na budowę sieci gazowych o ciśnieniu
roboczym nie wyższym niż 0,5 MPa, wszczętych i niezakończonych prawomocną decyzją
przed dniem wejścia w życie art. 29 ust. 1 pkt 19a lit. f ustawy zmienianej w art.
2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się przepisy dotychczasowe.
”
„
Art. 12.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
6)
odnośnika nr 1 oraz art. 173 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem
stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27
kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r.
w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w
sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne
rozporządzenie o ochronie danych) .
”
„
Art. 173.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem:
1)
art. 87 pkt 1, który wchodzi w życie po upływie 90 dni od dnia ogłoszenia;
2)
art. 107 pkt 7 i 8, które wchodzą w życie z dniem 1 maja 2019 r.;
3)
art. 157 pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 13 października 2019 r.
”
;
7)
art. 49 i art. 52 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych
inwestycji w sektorze naftowym , które stanowią:
„
Art. 49.
Do postępowań w sprawie wyrażenia zgody przez ministra właściwego do spraw energii
na wydanie pozwolenia na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego - w przypadku budowy
gazociągu przesyłowego, gazociągu o zasięgu krajowym lub jeżeli budowa ta wynika z
umów międzynarodowych, wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy, stosuje się przepisy ustawy zmienianej w art. 41, w brzmieniu dotychczasowym.
”
„
Art. 52.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
8)
art. 2-4 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane , które stanowią:
„
Art. 2.
Do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie ustawy decyzją ostateczną
stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 3.
Osoby, które przed dniem wejścia w życie ustawy uzyskały uprawnienia budowlane lub
stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych funkcji w dotychczasowym
zakresie.
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik
-
Tekst jednolity ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane1)Niniejsza ustawa wdraża postanowienia następujących dyrektyw Unii Europejskiej:
1) dyrektywy Rady 92/57/EWG z dnia 24 czerwca 1992 r. w sprawie wdrożenia minimalnych
wymagań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na tymczasowych lub ruchomych budowach (ósma
szczegółowa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz.
WE L 245 z 26.08.1992, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t.
2, str. 71);
2) częściowo dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r.
w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 153 z 18.06.2010,
str. 13);
3) częściowo dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia
2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej
i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz. Urz. UE L 140
z 05.06.2009, str. 16, z późn. zm.).
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
Ustawa - Prawo budowlane, zwana dalej „ustawą”, normuje działalność obejmującą sprawy projektowania, budowy,
utrzymania i rozbiórki obiektów budowlanych oraz określa zasady działania organów
administracji publicznej w tych dziedzinach.
Art. 2.
1.
Ustawy nie stosuje się do wyrobisk górniczych.
2.
Przepisy ustawy nie naruszają przepisów odrębnych, a w szczególności:
1)
prawa geologicznego i górniczego - w odniesieniu do obiektów budowlanych zakładów górniczych;
2)
prawa wodnego - w odniesieniu do urządzeń wodnych;
3)
o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami - w odniesieniu do obiektów i obszarów
wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów i obszarów objętych ochroną konserwatorską
na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego.
Art. 3.
Ilekroć w ustawie jest mowa o:
1)
obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć budynek, budowlę bądź obiekt małej
architektury, wraz z instalacjami zapewniającymi możliwość użytkowania obiektu zgodnie
z jego przeznaczeniem, wzniesiony z użyciem wyrobów budowlanych;
2)
budynku - należy przez to rozumieć taki obiekt budowlany, który jest trwale związany
z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty
i dach;
2a)
budynku mieszkalnym jednorodzinnym - należy przez to rozumieć budynek wolno stojący
albo budynek w zabudowie bliźniaczej, szeregowej lub grupowej, służący zaspokajaniu
potrzeb mieszkaniowych, stanowiący konstrukcyjnie samodzielną całość, w którym dopuszcza
się wydzielenie nie więcej niż dwóch lokali mieszkalnych albo jednego lokalu mieszkalnego
i lokalu użytkowego o powierzchni całkowitej nieprzekraczającej 30% powierzchni całkowitej
budynku;
32)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1276), która weszła w życie z dniem 14 lipca 2018 r.; wszedł w życie z dniem 30 czerwca 2018 r., z mocą od dnia 1 stycznia 2018 r.)
budowli - należy przez to rozumieć każdy obiekt budowlany niebędący budynkiem lub
obiektem małej architektury, jak: obiekty liniowe, lotniska, mosty, wiadukty, estakady,
tunele, przepusty, sieci techniczne, wolno stojące maszty antenowe, wolno stojące
trwale związane z gruntem tablice reklamowe i urządzenia reklamowe, budowle ziemne,
obronne (fortyfikacje), ochronne, hydrotechniczne, zbiorniki, wolno stojące instalacje
przemysłowe lub urządzenia techniczne, oczyszczalnie ścieków, składowiska odpadów,
stacje uzdatniania wody, konstrukcje oporowe, nadziemne i podziemne przejścia dla
pieszych, sieci uzbrojenia terenu, budowle sportowe, cmentarze, pomniki, a także części
budowlane urządzeń technicznych (kotłów, pieców przemysłowych, elektrowni jądrowych,
elektrowni wiatrowych i innych urządzeń) oraz fundamenty pod maszyny i urządzenia,
jako odrębne pod względem technicznym części przedmiotów składających się na całość
użytkową;
3a)
obiekcie liniowym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany, którego charakterystycznym
parametrem jest długość, w szczególności droga wraz ze zjazdami, linia kolejowa, wodociąg,
kanał, gazociąg, ciepłociąg, rurociąg, linia i trakcja elektroenergetyczna, linia
kablowa nadziemna i, umieszczona bezpośrednio w ziemi, podziemna, wał przeciwpowodziowy
oraz kanalizacja kablowa, przy czym kable w niej zainstalowane nie stanowią obiektu
budowlanego lub jego części ani urządzenia budowlanego;
4)
obiekcie małej architektury - należy przez to rozumieć niewielkie obiekty, a w szczególności:
a)
kultu religijnego, jak: kapliczki, krzyże przydrożne, figury,
b)
posągi, wodotryski i inne obiekty architektury ogrodowej,
c)
użytkowe służące rekreacji codziennej i utrzymaniu porządku, jak: piaskownice, huśtawki,
drabinki, śmietniki;
5)
tymczasowym obiekcie budowlanym - należy przez to rozumieć obiekt budowlany przeznaczony
do czasowego użytkowania w okresie krótszym od jego trwałości technicznej, przewidziany
do przeniesienia w inne miejsce lub rozbiórki, a także obiekt budowlany niepołączony
trwale z gruntem, jak: strzelnice, kioski uliczne, pawilony sprzedaży ulicznej i wystawowe,
przekrycia namiotowe i powłoki pneumatyczne, urządzenia rozrywkowe, barakowozy, obiekty
kontenerowe;
6)
budowie - należy przez to rozumieć wykonywanie obiektu budowlanego w określonym miejscu,
a także odbudowę, rozbudowę, nadbudowę obiektu budowlanego;
7)
robotach budowlanych - należy przez to rozumieć budowę, a także prace polegające na
przebudowie, montażu, remoncie lub rozbiórce obiektu budowlanego;
7a)
przebudowie - należy przez to rozumieć wykonywanie robót budowlanych, w wyniku których
następuje zmiana parametrów użytkowych lub technicznych istniejącego obiektu budowlanego,
z wyjątkiem charakterystycznych parametrów, jak: kubatura, powierzchnia zabudowy,
wysokość, długość, szerokość bądź liczba kondygnacji; w przypadku dróg są dopuszczalne
zmiany charakterystycznych parametrów w zakresie niewymagającym zmiany granic pasa
drogowego;
8)
remoncie - należy przez to rozumieć wykonywanie w istniejącym obiekcie budowlanym
robót budowlanych polegających na odtworzeniu stanu pierwotnego, a niestanowiących
bieżącej konserwacji, przy czym dopuszcza się stosowanie wyrobów budowlanych innych
niż użyto w stanie pierwotnym;
9)
urządzeniach budowlanych - należy przez to rozumieć urządzenia techniczne związane
z obiektem budowlanym, zapewniające możliwość użytkowania obiektu zgodnie z jego przeznaczeniem,
jak przyłącza i urządzenia instalacyjne, w tym służące oczyszczaniu lub gromadzeniu
ścieków, a także przejazdy, ogrodzenia, place postojowe i place pod śmietniki;
10)
terenie budowy - należy przez to rozumieć przestrzeń, w której prowadzone są roboty
budowlane wraz z przestrzenią zajmowaną przez urządzenia zaplecza budowy;
11)
prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane - należy przez to rozumieć
tytuł prawny wynikający z prawa własności, użytkowania wieczystego, zarządu, ograniczonego
prawa rzeczowego albo stosunku zobowiązaniowego, przewidującego uprawnienia do wykonywania robót budowlanych;
12)
pozwoleniu na budowę - należy przez to rozumieć decyzję administracyjną zezwalającą
na rozpoczęcie i prowadzenie budowy lub wykonywanie robót budowlanych innych niż budowa
obiektu budowlanego;
13)
dokumentacji budowy - należy przez to rozumieć pozwolenie na budowę wraz z załączonym
projektem budowlanym, dziennik budowy, protokoły odbiorów częściowych i końcowych,
w miarę potrzeby, rysunki i opisy służące realizacji obiektu, operaty geodezyjne i
książkę obmiarów, a w przypadku realizacji obiektów metodą montażu - także dziennik
montażu;
14)
dokumentacji powykonawczej - należy przez to rozumieć dokumentację budowy z naniesionymi
zmianami dokonanymi w toku wykonywania robót oraz geodezyjnymi pomiarami powykonawczymi;
15)
terenie zamkniętym - należy przez to rozumieć teren zamknięty, o którym mowa w przepisach
prawa geodezyjnego i kartograficznego;
16)
(uchylony)
17)
(uchylony)
18)
(uchylony)
19)
organie samorządu zawodowego - należy przez to rozumieć organy określone w ustawie z dnia 15 grudnia 2000 r. o samorządach zawodowych architektów oraz inżynierów
budownictwa ;
20)
obszarze oddziaływania obiektu - należy przez to rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu
obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym
obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu, w tym zabudowy, tego terenu.
21)
(uchylony)
22)
(uchylony)
23)
(uchylony)
Art. 4.
Każdy ma prawo zabudowy nieruchomości gruntowej, jeżeli wykaże prawo do dysponowania
nieruchomością na cele budowlane, pod warunkiem zgodności zamierzenia budowlanego
z przepisami.
Art. 5.
1.
Obiekt budowlany jako całość oraz jego poszczególne części, wraz ze związanymi z nim
urządzeniami budowlanymi należy, biorąc pod uwagę przewidywany okres użytkowania,
projektować i budować w sposób określony w przepisach, w tym techniczno-budowlanych,
oraz zgodnie z zasadami wiedzy technicznej, zapewniając:
1)
spełnienie podstawowych wymagań dotyczących obiektów budowlanych określonych w załączniku
I do rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) Nr 305/2011 z dnia 9 marca 2011 r.
ustanawiającego zharmonizowane warunki wprowadzania do obrotu wyrobów budowlanych
i uchylającego dyrektywę Rady 89/106/EWG , dotyczących:
a)
nośności i stateczności konstrukcji,
b)
bezpieczeństwa pożarowego,
c)
higieny, zdrowia i środowiska,
d)
bezpieczeństwa użytkowania i dostępności obiektów,
e)
ochrony przed hałasem,
f)
oszczędności energii i izolacyjności cieplnej,
g)
zrównoważonego wykorzystania zasobów naturalnych;
2)
warunki użytkowe zgodne z przeznaczeniem obiektu, w szczególności w zakresie:
a)
zaopatrzenia w wodę i energię elektryczną oraz, odpowiednio do potrzeb, w energię
cieplną i paliwa, przy założeniu efektywnego wykorzystania tych czynników,
b)
usuwania ścieków, wody opadowej i odpadów;
2a)
możliwość dostępu do usług telekomunikacyjnych, w szczególności w zakresie szerokopasmowego
dostępu do Internetu;
3)
możliwość utrzymania właściwego stanu technicznego;
43)W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących (Dz. U. poz. 1496), która weszła w życie z dniem 22 sierpnia 2018 r.)
niezbędne warunki do korzystania z obiektów użyteczności publicznej i mieszkaniowego
budownictwa wielorodzinnego przez osoby niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia
13 grudnia 2006 r. , w tym osoby starsze;
4a4)Dodany przez art. 44 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
minimalny udział lokali mieszkalnych dostępnych dla osób niepełnosprawnych, o których
mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia
13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych w ogólnej liczbie lokali mieszkalnych w budynku wielorodzinnym;
5)
warunki bezpieczeństwa i higieny pracy;
6)
ochronę ludności, zgodnie z wymaganiami obrony cywilnej;
7)
ochronę obiektów wpisanych do rejestru zabytków oraz obiektów objętych ochroną konserwatorską;
8)
odpowiednie usytuowanie na działce budowlanej;
9)
poszanowanie, występujących w obszarze oddziaływania obiektu, uzasadnionych interesów
osób trzecich, w tym zapewnienie dostępu do drogi publicznej;
10)
warunki bezpieczeństwa i ochrony zdrowia osób przebywających na terenie budowy.
2.
Obiekt budowlany należy użytkować w sposób zgodny z jego przeznaczeniem i wymaganiami
ochrony środowiska oraz utrzymywać w należytym stanie technicznym i estetycznym, nie
dopuszczając do nadmiernego pogorszenia jego właściwości użytkowych i sprawności technicznej,
w szczególności w zakresie związanym z wymaganiami, o których mowa w ust. 1 pkt 1-7.
2a.
W nowych budynkach oraz istniejących budynkach poddawanych przebudowie lub przedsięwzięciu
służącemu poprawie efektywności energetycznej w rozumieniu przepisów o efektywności
energetycznej, które są użytkowane przez jednostki sektora finansów publicznych w
rozumieniu przepisów o finansach publicznych, zaleca się stosowanie urządzeń wykorzystujących
energię wytworzoną w odnawialnych źródłach energii, a także technologie mające na
celu budowę budynków o wysokiej charakterystyce energetycznej.
2b.
W przypadku robót budowlanych polegających na dociepleniu budynku, obejmujących ponad
25% powierzchni przegród zewnętrznych tego budynku, należy spełnić wymagania minimalne
dotyczące energooszczędności i ochrony cieplnej przewidziane w przepisach techniczno-budowlanych
dla przebudowy budynku.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
4a.
(uchylony)
5.
(uchylony)
5a.
(uchylony)
5b.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
(uchylony)
9.
(uchylony)
10.
(uchylony)
11.
(uchylony)
12.
(uchylony)
13.
(uchylony)
14.
(uchylony)
15.
(uchylony)
Art. 51.
(uchylony)
Art. 52.
(uchylony)
Art. 5a.
1.
W przypadku budowy obiektu liniowego, którego przebieg został ustalony w miejscowym
planie zagospodarowania przestrzennego, a także wykonywania innych robót budowlanych
dotyczących obiektu liniowego, gdy liczba stron w postępowaniu przekracza 20, stosuje
się przepis art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do inwestora oraz właścicieli, użytkowników wieczystych
i zarządców nieruchomości, jeżeli na tych nieruchomościach są lub będą wykonywane
roboty budowlane.
Art. 6.
Dla działek budowlanych lub terenów, na których jest przewidziana budowa obiektów
budowlanych lub funkcjonalnie powiązanych zespołów obiektów budowlanych, należy zaprojektować
odpowiednie zagospodarowanie, zgodnie z wymaganiami art. 5 ust. 1-2b, zrealizować
je przed oddaniem tych obiektów (zespołów) do użytkowania oraz zapewnić utrzymanie
tego zagospodarowania we właściwym stanie techniczno-użytkowym przez okres istnienia
obiektów (zespołów) budowlanych.
Art. 7.
1.
Do przepisów techniczno-budowlanych zalicza się:
1)
warunki techniczne, jakim powinny odpowiadać obiekty budowlane i ich usytuowanie,
uwzględniające wymagania, o których mowa w art. 5 ust. 1-2b;
2)
warunki techniczne użytkowania obiektów budowlanych.
2.
Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, określą, w drodze rozporządzenia:
1)
minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa dla budynków oraz związanych z nimi urządzeń;
2)
właściwi ministrowie, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa, dla obiektów budowlanych niewymienionych
w pkt 1.
3.
Warunki, o których mowa w ust. 1 pkt 2, mogą określić, w drodze rozporządzenia:
1)
minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa - dla budynków mieszkalnych;
2)
właściwi ministrowie, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa - dla innych obiektów budowlanych.
Art. 8.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, dodatkowe warunki techniczne,
jakim powinny odpowiadać budynki służące bezpieczeństwu lub obronności państwa, albo
których przepisów, wydanych na podstawie art. 7 ust. 2 pkt 1, nie stosuje się do tych
budynków, biorąc pod uwagę funkcję tych budynków oraz potrzebę zapewnienia bezpieczeństwa
lub obronności państwa.
Art. 9.
15)W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3..
W przypadkach szczególnie uzasadnionych dopuszcza się odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych,
o których mowa w art. 7. Odstępstwo nie może powodować zagrożenia życia ludzi lub
bezpieczeństwa mienia, a w stosunku do obiektów, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt
4 - ograniczenia dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia
13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych, oraz nie powinno powodować pogorszenia warunków zdrowotno-sanitarnych
i użytkowych, a także stanu środowiska, po spełnieniu określonych warunków zamiennych.
2.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej, po uzyskaniu upoważnienia ministra,
który ustanowił przepisy techniczno-budowlane, w drodze postanowienia, udziela bądź
odmawia zgody na odstępstwo.
3.
Wniosek do ministra, o którym mowa w ust. 2, w sprawie upoważnienia do udzielenia
zgody na odstępstwo organ administracji architektoniczno-budowlanej składa przed wydaniem
decyzji o pozwoleniu na budowę. Wniosek powinien zawierać:
1)
charakterystykę obiektu oraz, w miarę potrzeby, projekt zagospodarowania działki lub
terenu, a jeżeli odstępstwo mogłoby mieć wpływ na środowisko lub nieruchomości sąsiednie
- również projekty zagospodarowania tych nieruchomości, z uwzględnieniem istniejącej
i projektowanej zabudowy;
2)
szczegółowe uzasadnienie konieczności wprowadzenia odstępstwa;
3)
propozycje rozwiązań zamiennych;
4)
pozytywną opinię wojewódzkiego konserwatora zabytków w odniesieniu do obiektów budowlanych
wpisanych do rejestru zabytków oraz innych obiektów budowlanych usytuowanych na obszarach
objętych ochroną konserwatorską;
5)
w zależności od potrzeb - pozytywną opinię innych zainteresowanych organów.
4.
Minister, o którym mowa w ust. 2, może uzależnić upoważnienie do wyrażenia zgody na
odstępstwo od spełnienia dodatkowych warunków.
Art. 10.
Wyroby wytworzone w celu zastosowania w obiekcie budowlanym w sposób trwały o właściwościach
użytkowych umożliwiających prawidłowo zaprojektowanym i wykonanym obiektom budowlanym
spełnienie podstawowych wymagań, można stosować przy wykonywaniu robót budowlanych
wyłącznie, jeżeli wyroby te zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku
krajowym zgodnie z przepisami odrębnymi, a w przypadku wyrobów budowlanych - również
zgodnie z zamierzonym zastosowaniem.
Art. 10a.
(uchylony)
Art. 11.
1.
Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne
stężenia i natężenia czynników szkodliwych dla zdrowia wydzielanych przez materiały
budowlane, urządzenia i elementy wyposażenia w pomieszczeniach przeznaczonych na pobyt
ludzi.
2.
Minister właściwy do spraw rolnictwa, w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw
zdrowia, może określić, w drodze rozporządzenia, dopuszczalne stężenia i natężenia
czynników szkodliwych w pomieszczeniach przeznaczonych dla zwierząt.
Rozdział 2
Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
Art. 12.
1.
Za samodzielną funkcję techniczną w budownictwie uważa się działalność związaną z
koniecznością fachowej oceny zjawisk technicznych lub samodzielnego rozwiązania zagadnień
architektonicznych i technicznych oraz techniczno-organizacyjnych, a w szczególności
działalność obejmującą:
1)
projektowanie, sprawdzanie projektów architektoniczno-budowlanych i sprawowanie nadzoru
autorskiego;
2)
kierowanie budową lub innymi robotami budowlanymi;
3)
kierowanie wytwarzaniem konstrukcyjnych elementów budowlanych oraz nadzór i kontrolę
techniczną wytwarzania tych elementów;
4)
wykonywanie nadzoru inwestorskiego;
5)
sprawowanie kontroli technicznej utrzymania obiektów budowlanych.
6)
(uchylony)
7)
(uchylony)
2.
Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w ust. 1 pkt 1-5, mogą wykonywać
wyłącznie osoby posiadające odpowiednie wykształcenie techniczne i praktykę zawodową,
dostosowane do rodzaju, stopnia skomplikowania działalności i innych wymagań związanych
z wykonywaną funkcją, stwierdzone decyzją, zwaną dalej „uprawnieniami budowlanymi”,
wydaną przez organ samorządu zawodowego.
3.
Warunkiem uzyskania uprawnień budowlanych jest zdanie egzaminu ze znajomości procesu
budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania wiedzy technicznej.
3a.
Właściwa izba samorządu zawodowego prowadzi postępowanie kwalifikacyjne składające
się z dwóch etapów:
1)
kwalifikowania wykształcenia i praktyki zawodowej jako odpowiednie lub pokrewne dla
danej specjalności uprawnień budowlanych, zwanego dalej „kwalifikowaniem”;
2)
egzaminu ze znajomości procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego zastosowania
wiedzy technicznej.
4.
Egzamin składa się przed komisją egzaminacyjną powoływaną przez organ samorządu zawodowego
albo inny upoważniony organ.
4a.
Egzamin składa się z części pisemnej, przeprowadzanej w formie testu, oraz z części
ustnej.
4b6)W brzmieniu ustalonym przez art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), która weszła w życie z dniem 1 października 2018 r..
Z egzaminu zwalnia się absolwenta studiów prowadzonych na podstawie umowy, o której
mowa w art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce , zawartej między uczelnią a właściwym organem samorządu zawodowego w zakresie odpowiadającym
programowi studiów opracowanemu z udziałem organu samorządu zawodowego oraz zgodnie
z przepisami wydanymi na podstawie art. 16.
4c.
W zależności od posiadanego wykształcenia i zakresu odbytej praktyki zawodowej egzamin
jest przeprowadzany na uprawnienia budowlane do:
1)
projektowania w danej specjalności;
2)
kierowania robotami budowlanymi w danej specjalności;
3)
projektowania i kierowania robotami budowlanymi w danej specjalności.
4d.
Przy ubieganiu się o nadanie uprawnień budowlanych w innej specjalności lub w innym
zakresie niż posiadane egzamin jest ograniczony wyłącznie do zagadnień nieobjętych
zakresem egzaminu obowiązującym przy ubieganiu się o już posiadane uprawnienia budowlane.
4e.
Egzamin jest przeprowadzany co najmniej dwa razy w roku, w terminach ustalanych przez
właściwą izbę samorządu zawodowego.
4f.
Zawiadomienie o terminie egzaminu właściwa izba samorządu zawodowego doręcza, za pośrednictwem
operatora pocztowego przesyłką poleconą za potwierdzeniem odbioru, osobie ubiegającej
się o nadanie uprawnień budowlanych, co najmniej miesiąc przed tym terminem.
4g.
Negatywny wynik części pisemnej egzaminu powoduje niedopuszczenie do części ustnej.
4h.
Osoba, która uzyskała negatywny wynik egzaminu, może ponownie do niego przystąpić,
nie wcześniej niż po upływie 3 miesięcy. Osoba, która uzyskała negatywny wynik części
ustnej egzaminu, może ponownie przystąpić tylko do tej części.
4i.
Pozytywny wynik części pisemnej egzaminu jest ważny przez okres 3 lat od dnia jego
uzyskania.
5.
Osoba ubiegająca się o nadanie uprawnień budowlanych wnosi opłatę za postępowanie
kwalifikacyjne.
5a.
Opłata za postępowanie kwalifikacyjne o nadanie uprawnień budowlanych, o których mowa
w art. 14 ust. 3 pkt 1-4:
1)
z tytułu kwalifikowania nie przekracza 22% kwoty przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce
narodowej w poprzednim roku kalendarzowym, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu
Statystycznego na podstawie ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych zwanego dalej „przeciętnym wynagrodzeniem”;
2)
z tytułu przeprowadzenia egzaminu nie przekracza 22% kwoty przeciętnego wynagrodzenia;
3)
z tytułu ponownego przeprowadzenia części ustnej egzaminu nie przekracza 13% kwoty
przeciętnego wynagrodzenia.
5b.
Opłata za postępowanie kwalifikacyjne o nadanie uprawnień budowlanych, o których mowa
w art. 14 ust. 3 pkt 5 i 6:
1)
z tytułu kwalifikowania nie przekracza 33% kwoty przeciętnego wynagrodzenia;
2)
z tytułu przeprowadzenia egzaminu nie przekracza 33% kwoty przeciętnego wynagrodzenia;
3)
z tytułu ponownego przeprowadzenia części ustnej egzaminu nie przekracza 19% kwoty
przeciętnego wynagrodzenia.
5c.
Wysokość opłat za postępowanie kwalifikacyjne ustala i podaje do publicznej wiadomości
na swojej stronie internetowej właściwa krajowa izba samorządu zawodowego.
5d.
Opłatę za postępowanie kwalifikacyjne wnosi się na rachunek bankowy właściwej izby
samorządu zawodowego, co najmniej 14 dni przed terminem egzaminu. Opłata stanowi przychód
właściwej izby samorządu zawodowego.
5e.
Opłata, o której mowa w ust. 5a pkt 1 i ust. 5b pkt 1, nie podlega zwrotowi, natomiast
opłata, o której mowa w ust. 5a pkt 2 i 3 oraz ust. 5b pkt 2 i 3, podlega zwrotowi
w przypadku usprawiedliwionego niestawienia się na egzamin albo usprawiedliwionego
odstąpienia od egzaminu.
5f.
Za udział w postępowaniu kwalifikacyjnym członkom komisji egzaminacyjnej przysługuje
wynagrodzenie z opłat za postępowanie kwalifikacyjne. Wynagrodzenie członka komisji
egzaminacyjnej nie może być wyższe niż:
1)
za udział w kwalifikowaniu - 9% opłaty ustalonej na podstawie ust. 5a pkt 1 i ust.
5b pkt 1 od jednego wniosku o nadanie uprawnień budowlanych;
2)
za przeprowadzenie egzaminu - 9% opłaty ustalonej na podstawie ust. 5a pkt 2 i ust.
5b pkt 2 od jednej osoby egzaminowanej;
3)
za ponowne przeprowadzenie części ustnej egzaminu - 9% opłaty ustalonej na podstawie
ust. 5a pkt 3 i ust. 5b pkt 3 od jednej osoby egzaminowanej.
6.
Osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie są odpowiedzialne za
wykonywanie tych funkcji zgodnie z przepisami i zasadami wiedzy technicznej oraz za
należytą staranność w wykonywaniu pracy, jej właściwą organizację, bezpieczeństwo
i jakość.
7.
Podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie stanowi
wpis, w drodze decyzji, do centralnego rejestru, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt
3 lit. a, oraz - zgodnie z odrębnymi przepisami - wpis na listę członków właściwej
izby samorządu zawodowego, potwierdzony zaświadczeniem wydanym przez tę izbę, z określonym
w nim terminem ważności.
8.
(uchylony)
9.
Organy samorządu zawodowego są obowiązane przekazywać bezzwłocznie informacje o wpisie
na listę członków właściwej izby samorządu zawodowego oraz o wykreśleniu z tej listy,
w celu ujawnienia w rejestrze, o którym mowa w art. 88a ust. 1 pkt 3 lit. a.
Art. 12a.
Samodzielne funkcje techniczne w budownictwie, określone w art. 12 ust. 1, mogą również
wykonywać osoby, których odpowiednie kwalifikacje zawodowe zostały uznane na zasadach
określonych w przepisach odrębnych.
Art. 12b.
(uchylony)
Art. 12c.
(uchylony)
Art. 13.
18)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 695), która weszła w życie z dniem 30 kwietnia 2019 r..
Uprawnienia budowlane mogą być udzielane do projektowania lub kierowania robotami
budowlanymi, w ograniczonym zakresie lub bez ograniczeń.
2.
W uprawnieniach budowlanych należy określić specjalność i ewentualną specjalizację
techniczno-budowlaną oraz zakres prac projektowych lub robót budowlanych objętych
danym uprawnieniem.
3.
Uprawnienia do kierowania robotami budowlanymi stanowią również podstawę do wykonywania
samodzielnych funkcji technicznych, o których mowa w art. 12 ust. 1 pkt 3 i 4.
4.
Uprawnienia do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi stanowią również
podstawę do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych, o których mowa w art.
12 ust. 1 pkt 5 i 6.
Art. 14.
1.
Uprawnienia budowlane są udzielane w specjalnościach:
1)
architektonicznej;
2)
konstrukcyjno-budowlanej;
39)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.)
inżynieryjnej:
a)
mostowej,
b)
drogowej,
c)
kolejowej w zakresie kolejowych obiektów budowlanych,
d)
kolejowej w zakresie sterowania ruchem kolejowym,
e)
hydrotechnicznej,
f)
wyburzeniowej;
4)
instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i urządzeń:
a)
telekomunikacyjnych,
b)
cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych,
c)
elektrycznych i elektroenergetycznych.
2.
W ramach specjalności wymienionych w ust. 1 mogą być wyodrębniane specjalizacje techniczno-budowlane.
3.
Uzyskanie uprawnień budowlanych w specjalnościach, o których mowa w ust. 1, wymaga:
1)
do projektowania bez ograniczeń:
a)
ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności,
b)
odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów,
c)
odbycia rocznej praktyki na budowie;
2)
do projektowania w ograniczonym zakresie:
a)
ukończenia:
-
-studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub
-
-studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności,
b)
odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów,
c)
odbycia rocznej praktyki na budowie;
3)
do kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń:
a)
ukończenia studiów drugiego lub pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej
specjalności,
b)
odbycia odpowiednio półtorarocznej lub trzyletniej praktyki na budowie;
4)
do kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie:
a)
ukończenia:
-
-studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności lub
-
-studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności, lub
-
-studiów pierwszego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności, lub
b)
posiadania:
-
-tytułu zawodowego technika lub mistrza, albo
-
-10)W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 11. dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe w zawodzie nauczanym na poziomie technika
-
-11)W brzmieniu ustalonym przez art. 12 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy - Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 2245), która wejdzie w życie z dniem 1 września 2019 r. dyplomu zawodowego albo dyplomu potwierdzającego kwalifikacje zawodowe, w zawodzie nauczanym na poziomie technika
-
-w zawodach związanych z budownictwem określonych w przepisach wydanych na podstawie art. 16, w zakresie odpowiednim dla danej specjalności,
c)
odbycia praktyki na budowie w wymiarze:
-
-półtora roku w przypadku, o którym mowa w lit. a tiret pierwsze i drugie,
-
-trzech lat w przypadku, o którym mowa w lit. a tiret trzecie,
-
-czterech lat w przypadku, o którym mowa w lit. b;
5)
do projektowania i kierowania robotami budowlanymi bez ograniczeń:
a)
ukończenia studiów drugiego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności,
b)
odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów,
c)
odbycia półtorarocznej praktyki na budowie;
6)
do projektowania i kierowania robotami budowlanymi w ograniczonym zakresie:
a)
ukończenia:
-
-studiów pierwszego stopnia na kierunku odpowiednim dla danej specjalności lub
-
-studiów drugiego stopnia na kierunku pokrewnym dla danej specjalności,
b)
odbycia rocznej praktyki przy sporządzaniu projektów,
c)
odbycia półtorarocznej praktyki na budowie.
4.
Warunkiem zaliczenia praktyki zawodowej jest praca polegająca na bezpośrednim uczestnictwie
w pracach projektowych albo na pełnieniu funkcji technicznej na budowie pod kierownictwem
osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane, a w przypadku odbywania praktyki
za granicą pod kierunkiem osoby posiadającej uprawnienia odpowiednie w danym kraju.
4a12)W brzmieniu ustalonym przez art. 28 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 6..
Praktykę studencką uznaje się za część lub całość praktyki zawodowej, o której mowa
w ust. 4, w przypadku gdy odbywała się na studiach w zakresie odpowiadającym programowi
studiów opracowanemu z udziałem organu samorządu zawodowego oraz w sposób określony
w przepisach wydanych na podstawie art. 16, zgodnie z warunkami określonymi w umowie,
o której mowa w art. 61 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, zawartej między uczelnią a organem samorządu zawodowego.
4b.
Za równorzędną z praktyką zawodową polegającą na bezpośrednim uczestnictwie w pracach
projektowych, o której mowa w ust. 4, uznaje się roczną praktykę przy sporządzaniu
projektów odbytą pod patronatem osoby posiadającej odpowiednie uprawnienia budowlane,
zwanej dalej „patronem”. Patronem, może być osoba, która posiada co najmniej 5-letnie
doświadczenie zawodowe przy sporządzaniu projektów w ramach posiadanych uprawnień
budowlanych.
5.
Do osób ubiegających się o nadanie uprawnień budowlanych bez ograniczeń, posiadających
uprawnienia budowlane w ograniczonym zakresie w tej specjalności, nie stosuje się
przepisów ust. 3 pkt 1 lit. b i c, pkt 3 lit. b lub pkt 5 lit. b i c.
Art. 15.
(uchylony)
Art. 15a13)Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 8..
1.
Uprawnienia budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności uprawniają do sporządzania
projektu zagospodarowania działki lub terenu, w zakresie tej specjalności.
2.
Uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej bez ograniczeń uprawniają do
projektowania lub kierowania robotami budowlanymi, w odniesieniu do architektury obiektu.
3.
Uprawnienia budowlane w specjalności architektonicznej w ograniczonym zakresie uprawniają
do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi, w odniesieniu do architektury
obiektu o kubaturze do 1000 m3 wzabudowie zagrodowej lub na terenie zabudowy zagrodowej.
4.
Uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej bez ograniczeń uprawniają
do projektowania konstrukcji obiektu lub kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu
do konstrukcji oraz architektury obiektu.
5.
Uprawnienia budowlane w specjalności konstrukcyjno-budowlanej w ograniczonym zakresie
uprawniają do projektowania konstrukcji obiektu lub kierowania robotami budowlanymi
w odniesieniu do konstrukcji obiektu, o kubaturze do 1000 m3 oraz:
1)
o wysokości do 12 m nad poziomem terenu, do 3 kondygnacji nadziemnych i o wysokości
kondygnacji do 4,8 m;
2)
posadowionego na głębokości do 3 m poniżej poziomu terenu, bezpośrednio na stabilnym
gruncie nośnym;
3)
przy rozpiętości elementów konstrukcyjnych do 6 m i wysięgu wsporników do 2 m;
4)
niezawierającego elementów wstępnie sprężanych na budowie;
5)
niewymagającego uwzględniania wpływu eksploatacji górniczej.
6.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej mostowej bez ograniczeń uprawniają
do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi związanymi
z obiektem budowlanym, takim jak:
1)
drogowy obiekt inżynierski w rozumieniu przepisów o drogach publicznych;
2)
kolejowy obiekt inżynieryjny: most, wiadukt, przepust, ściany oporowe, tunele liniowe,
nadziemne i podziemne przejścia dla pieszych, w rozumieniu przepisów w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie.
7.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej mostowej do projektowania bez ograniczeń
uprawniają również do obliczania światła mostów i przepustów.
8.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej mostowej w ograniczonym zakresie
uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi
związanymi z obiektem budowlanym, takim jak:
1)
jednoprzęsłowy obiekt mostowy, w rozumieniu przepisów o drogach publicznych lub przepisów
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie,
o przęśle wykonanym z zastosowaniem prefabrykatów i rozpiętości do 21 m, posadowiony
na stabilnym gruncie;
2)
przepust.
9.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej drogowej bez ograniczeń uprawniają
do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi związanymi
z obiektem budowlanym, takim jak:
1)
droga w rozumieniu przepisów o drogach publicznych, z wyłączeniem drogowych obiektów
inżynierskich oprócz przepustów;
2)
droga dla ruchu i postoju statków powietrznych oraz przepust.
10.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej drogowej w ograniczonym zakresie
uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi
związanymi z obiektem budowlanym, takim jak:
1)
droga klasy: lokalna i dojazdowa oraz droga wewnętrzna, w rozumieniu przepisów o drogach
publicznych, z wyłączeniem drogowych obiektów inżynierskich oprócz przepustów;
2)
droga na terenie lotniska, nieprzeznaczona dla ruchu i postoju statków powietrznych.
11.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej kolejowej bez ograniczeń w zakresie
kolejowych obiektów budowlanych uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub
kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do obiektów budowlanych, takich jak:
stacje, linie kolejowe, bocznice kolejowe i inne budowle, w rozumieniu przepisów w
sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie,
z wyłączeniem obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 6 pkt 2, sieci, instalacji
i urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych przeznaczonych dla kolei, o których
mowa w ust. 22, oraz urządzeń zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym.
12.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej kolejowej w ograniczonym zakresie
w zakresie kolejowych obiektów budowlanych uprawniają do projektowania obiektu budowlanego
lub kierowania robotami budowlanymi w odniesieniu do obiektów budowlanych, takich
jak: stacje, linie kolejowe, bocznice kolejowe i inne budowle kolejowe w rozumieniu
przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe
i ich usytuowanie, z wyjątkiem linii kolejowych przystosowanych do prędkości większych
niż 200 km/h.
13.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej kolejowej bez ograniczeń w zakresie
sterowania ruchem kolejowym uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania
robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym w odniesieniu do urządzeń zabezpieczenia
i sterowania ruchem kolejowym w rozumieniu przepisów w sprawie warunków technicznych,
jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie.
14.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej kolejowej w ograniczonym zakresie
w zakresie sterowania ruchem kolejowym uprawniają do projektowania obiektu budowlanego
lub kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym, w zakresie urządzeń
zabezpieczenia i sterowania ruchem kolejowym w rozumieniu przepisów w sprawie warunków
technicznych, jakim powinny odpowiadać budowle kolejowe i ich usytuowanie, z wyjątkiem
stacji wyposażonych w ponad 50 rozjazdów i linii kolejowych w zakresie blokad samoczynnych.
15.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej bez ograniczeń
uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi
w zakresie morskich budowli hydrotechnicznych oraz budowli hydrotechnicznych tymczasowych
i stałych, w rozumieniu przepisów w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać
budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, oraz przepisów w sprawie warunków technicznych,
jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie.
16.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej hydrotechnicznej w ograniczonym
zakresie uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi
w zakresie budowli hydrotechnicznych IV klasy ważności, a w przypadku budowli morskich
IV klasy chronionego obszaru, w rozumieniu przepisów w sprawie warunków technicznych,
jakim powinny odpowiadać budowle hydrotechniczne i ich usytuowanie, oraz przepisów
w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać morskie budowle hydrotechniczne
i ich usytuowanie.
17.
Uprawnienia budowlane w specjalności inżynieryjnej wyburzeniowej bez ograniczeń uprawniają
do projektowania robót rozbiórkowych lub kierowania tymi robotami budowlanymi, związanymi
z użyciem materiałów wybuchowych.
18.
Uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i
urządzeń telekomunikacyjnych bez ograniczeń uprawniają do projektowania obiektu budowlanego
lub kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym, w zakresie telekomunikacji
przewodowej wraz z infrastrukturą telekomunikacyjną oraz telekomunikacji bezprzewodowej
wraz z infrastrukturą towarzyszącą.
19.
Uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i
urządzeń telekomunikacyjnych w ograniczonym zakresie uprawniają do projektowania obiektu
budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym wraz
z infrastrukturą telekomunikacyjną, w odniesieniu do obiektu budowlanego, takiego
jak lokalne linie i instalacje.
20.
Uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i
urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych bez
ograniczeń uprawniają do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami
budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym, takim jak: sieci i instalacje cieplne,
wentylacyjne, gazowe, wodociągowe i kanalizacyjne.
21.
Uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i
urządzeń cieplnych, wentylacyjnych, gazowych, wodociągowych i kanalizacyjnych w ograniczonym
zakresie uprawniają do projektowania lub kierowania robotami budowlanymi przy wykonywaniu
instalacji wraz z przyłączami i instalowaniem tych urządzeń dla obiektów budowlanych
o kubaturze do 1000 m3.
22.
Uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i
urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych bez ograniczeń uprawniają do projektowania
obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi związanymi z obiektem budowlanym,
takim jak: sieci, instalacje i urządzenia elektryczne i elektroenergetyczne, w tym
kolejowe, trolejbusowe i tramwajowe sieci trakcyjne, sieci trakcyjne metra, wraz z
instalacjami i urządzeniami technicznymi zasilania, w tym kolejowej, trolejbusowej
i tramwajowej sieci trakcyjnej, sieci trakcyjne metra oraz elektrycznego ogrzewania
rozjazdów.
23.
Uprawnienia budowlane w specjalności instalacyjnej w zakresie sieci, instalacji i
urządzeń elektrycznych i elektroenergetycznych w ograniczonym zakresie uprawniają
do projektowania obiektu budowlanego lub kierowania robotami budowlanymi przy wykonywaniu
instalacji wraz z przyłączami o napięciu do 1 kV w obiektach budowlanych o kubaturze
do 1000 m3.
24.
Uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności do kierowania robotami budowlanymi
w ograniczonym zakresie, dla osób posiadających tytuł zawodowy mistrza, stanowią podstawę
do wykonywania czynności wyłącznie w zakresie objętym danym rzemiosłem w odniesieniu
do obiektów budowlanych o kubaturze do 1000 m3.
Art. 1614)W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 8..
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa w porozumieniu z ministrem właściwym do spraw szkolnictwa wyższego
i nauki określi, w drodze rozporządzenia:
1)
rodzaje i zakres przygotowania zawodowego do wykonywania samodzielnych funkcji technicznych
w budownictwie:
a)
kierunki studiów odpowiednie lub pokrewne dla danej specjalności,
b)
wykaz zawodów związanych z budownictwem,
c)
wykaz specjalizacji wyodrębnionych w ramach poszczególnych specjalności,
2)
sposób stwierdzania posiadania przygotowania zawodowego i jego weryfikacji, w tym
sposób:
a)
dokumentowania i weryfikacji posiadanego wykształcenia, a także kwalifikowania,
b)
stwierdzania przygotowania zawodowego oraz jego dokumentowania do uzyskania specjalizacji
techniczno-budowlanej,
c)
dokumentowania i odbywania praktyki, a także kryteria uznawania praktyki,
d)
przeprowadzania egzaminu ze znajomości procesu budowlanego oraz umiejętności praktycznego
zastosowania wiedzy technicznej,
- mając na względzie zapewnienie przejrzystego i sprawnego przeprowadzania czynności
związanych z nadawaniem uprawnień budowlanych, a także uznawaniem praktyk zawodowych.
Rozdział 3
Prawa i obowiązki uczestników procesu budowlanego
Art. 17.
Uczestnikami procesu budowlanego, w rozumieniu ustawy, są:
1)
inwestor;
2)
inspektor nadzoru inwestorskiego;
3)
projektant;
4)
kierownik budowy lub kierownik robót.
Art. 18.
1.
Do obowiązków inwestora należy zorganizowanie procesu budowy, z uwzględnieniem zawartych
w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, a w szczególności zapewnienie:
1)
opracowania projektu budowlanego i, stosownie do potrzeb, innych projektów,
2)
objęcia kierownictwa budowy przez kierownika budowy,
3)
opracowania planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
4)
wykonania i odbioru robót budowlanych,
5)
w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem skomplikowania robót budowlanych lub
warunkami gruntowymi, nadzoru nad wykonywaniem robót budowlanych
- przez osoby o odpowiednich kwalifikacjach zawodowych.
2.
Inwestor może ustanowić inspektora nadzoru inwestorskiego na budowie.
3.
Inwestor może zobowiązać projektanta do sprawowania nadzoru autorskiego.
Art. 19.
1.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może w decyzji o pozwoleniu na budowę
nałożyć na inwestora obowiązek ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego, a także
obowiązek zapewnienia nadzoru autorskiego, w przypadkach uzasadnionych wysokim stopniem
skomplikowania obiektu lub robót budowlanych bądź przewidywanym wpływem na środowisko.
2.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje obiektów budowlanych,
przy których realizacji jest wymagane ustanowienie inspektora nadzoru inwestorskiego,
oraz listę obiektów budowlanych i kryteria techniczne, jakimi powinien kierować się
organ administracji architektoniczno-budowlanej podczas nakładania na inwestora obowiązku
ustanowienia inspektora nadzoru inwestorskiego.
Art. 20.
1.
Do podstawowych obowiązków projektanta należy:
1)
opracowanie projektu budowlanego w sposób zgodny z wymaganiami ustawy, ustaleniami
określonymi w decyzjach administracyjnych dotyczących zamierzenia budowlanego, obowiązującymi
przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej;
1a)
zapewnienie, w razie potrzeby, udziału w opracowaniu projektu osób posiadających uprawnienia
budowlane do projektowania w odpowiedniej specjalności oraz wzajemne skoordynowanie
techniczne wykonanych przez te osoby opracowań projektowych, zapewniające uwzględnienie
zawartych w przepisach zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia w procesie budowy, z
uwzględnieniem specyfiki projektowanego obiektu budowlanego;
1b)
sporządzenie informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia ze względu na
specyfikę projektowanego obiektu budowlanego, uwzględnianej w planie bezpieczeństwa
i ochrony zdrowia;
1c)
określenie obszaru oddziaływania obiektu;
2)
uzyskanie wymaganych opinii, uzgodnień i sprawdzeń rozwiązań projektowych w zakresie
wynikającym z przepisów;
3)
wyjaśnianie wątpliwości dotyczących projektu i zawartych w nim rozwiązań;
3a)
sporządzanie lub uzgadnianie indywidualnej dokumentacji technicznej, o której mowa
w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych ;
4)
sprawowanie nadzoru autorskiego na żądanie inwestora lub organu administracji architektoniczno-budowlanej
w zakresie:
a)
stwierdzania w toku wykonywania robót budowlanych zgodności realizacji z projektem,
b)
uzgadniania możliwości wprowadzenia rozwiązań zamiennych w stosunku do przewidzianych
w projekcie, zgłoszonych przez kierownika budowy lub inspektora nadzoru inwestorskiego.
2.
Projektant ma obowiązek zapewnić sprawdzenie projektu architektoniczno-budowlanego
pod względem zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, przez osobę posiadającą
uprawnienia budowlane do projektowania bez ograniczeń w odpowiedniej specjalności.
3.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 2, nie dotyczy:
1)
zakresu objętego sprawdzaniem i opiniowaniem na podstawie przepisów szczególnych;
2)
projektów obiektów budowlanych o prostej konstrukcji, jak: budynki mieszkalne jednorodzinne,
niewielkie obiekty gospodarcze, inwentarskie i składowe.
4.
Projektant, a także sprawdzający, o którym mowa w ust. 2, do projektu budowlanego
dołącza oświadczenie o sporządzeniu projektu budowlanego, zgodnie z obowiązującymi
przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej.
Art. 21.
Projektant, w trakcie realizacji budowy, ma prawo:
1)
wstępu na teren budowy i dokonywania zapisów w dzienniku budowy dotyczących jej realizacji;
2)
żądania wpisem do dziennika budowy wstrzymania robót budowlanych w razie:
a)
stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia,
b)
wykonywania ich niezgodnie z projektem.
Art. 21a.
1.
Kierownik budowy jest obowiązany, w oparciu o informację, o której mowa w art. 20
ust. 1 pkt 1b, sporządzić lub zapewnić sporządzenie, przed rozpoczęciem budowy, planu
bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, uwzględniając specyfikę obiektu budowlanego i warunki
prowadzenia robót budowlanych, w tym planowane jednoczesne prowadzenie robót budowlanych
i produkcji przemysłowej.
1a.
Plan bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na budowie sporządza się, jeżeli:
1)
w trakcie budowy wykonywany będzie przynajmniej jeden z rodzajów robót budowlanych
wymienionych w ust. 2 lub
2)
przewidywane roboty budowlane mają trwać dłużej niż 30 dni roboczych i jednocześnie
będzie przy nich zatrudnionych co najmniej 20 pracowników lub pracochłonność planowanych
robót będzie przekraczać 500 osobodni.
2.
W planie, o którym mowa w ust. 1, należy uwzględnić specyfikę następujących rodzajów
robót budowlanych:
1)
których charakter, organizacja lub miejsce prowadzenia stwarza szczególnie wysokie
ryzyko powstania zagrożenia bezpieczeństwa i zdrowia ludzi, a w szczególności przysypania
ziemią lub upadku z wysokości;
2)
przy prowadzeniu których występują działania substancji chemicznych lub czynników
biologicznych zagrażających bezpieczeństwu i zdrowiu ludzi;
3)
stwarzających zagrożenie promieniowaniem jonizującym;
4)
prowadzonych w pobliżu linii wysokiego napięcia lub czynnych linii komunikacyjnych;
5)
stwarzających ryzyko utonięcia pracowników;
6)
prowadzonych w studniach, pod ziemią i w tunelach;
7)
wykonywanych przez kierujących pojazdami zasilanymi z linii napowietrznych;
8)
wykonywanych w kesonach, z atmosferą wytwarzaną ze sprężonego powietrza;
9)
wymagających użycia materiałów wybuchowych;
10)
prowadzonych przy montażu i demontażu ciężkich elementów prefabrykowanych.
3.
Wymagania dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia przy wykonywaniu robót budowlanych
określają odrębne przepisy w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy.
4.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowy zakres i formę:
a)
informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia,
b)
planu bezpieczeństwa i ochrony zdrowia
- mając na uwadze specyfikę projektowanego obiektu budowlanego;
2)
szczegółowy zakres rodzajów robót budowlanych, o których mowa w ust. 2, mając na uwadze
stopień zagrożeń, jakie stwarzają poszczególne ich rodzaje.
Art. 22.
Do podstawowych obowiązków kierownika budowy należy:
1)
protokolarne przejęcie od inwestora i odpowiednie zabezpieczenie terenu budowy wraz
ze znajdującymi się na nim obiektami budowlanymi, urządzeniami technicznymi i stałymi
punktami osnowy geodezyjnej oraz podlegającymi ochronie elementami środowiska przyrodniczego
i kulturowego;
2)
prowadzenie dokumentacji budowy;
3)
zapewnienie geodezyjnego wytyczenia obiektu oraz zorganizowanie budowy i kierowanie
budową obiektu budowlanego w sposób zgodny z projektem lub pozwoleniem na budowę,
przepisami, w tym techniczno-budowlanymi, oraz przepisami bezpieczeństwa i higieny
pracy;
3a)
koordynowanie realizacji zadań zapobiegających zagrożeniom bezpieczeństwa i ochrony
zdrowia:
a)
przy opracowywaniu technicznych lub organizacyjnych założeń planowanych robót budowlanych
lub ich poszczególnych etapów, które mają być prowadzone jednocześnie lub kolejno,
b)
przy planowaniu czasu wymaganego do zakończenia robót budowlanych lub ich poszczególnych
etapów;
3b)
koordynowanie działań zapewniających przestrzeganie podczas wykonywania robót budowlanych
zasad bezpieczeństwa i ochrony zdrowia zawartych w przepisach, o których mowa w art.
21a ust. 3, oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia;
3c)
wprowadzanie niezbędnych zmian w informacji, o której mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b,
oraz w planie bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, wynikających z postępu wykonywanych
robót budowlanych;
3d)
podejmowanie niezbędnych działań uniemożliwiających wstęp na budowę osobom nieupoważnionym;
3e)
zapewnienie przy wykonywaniu robót budowlanych stosowania wyrobów, zgodnie z art.
10;
4)
wstrzymanie robót budowlanych w przypadku stwierdzenia możliwości powstania zagrożenia
oraz bezzwłoczne zawiadomienie o tym właściwego organu;
5)
zawiadomienie inwestora o wpisie do dziennika budowy dotyczącym wstrzymania robót
budowlanych z powodu wykonywania ich niezgodnie z projektem;
6)
realizacja zaleceń wpisanych do dziennika budowy;
7)
zgłaszanie inwestorowi do sprawdzenia lub odbioru wykonanych robót ulegających zakryciu
bądź zanikających oraz zapewnienie dokonania wymaganych przepisami lub ustalonych
w umowie prób i sprawdzeń instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych
przed zgłoszeniem obiektu budowlanego do odbioru;
8)
przygotowanie dokumentacji powykonawczej obiektu budowlanego;
9)
zgłoszenie obiektu budowlanego do odbioru odpowiednim wpisem do dziennika budowy oraz
uczestniczenie w czynnościach odbioru i zapewnienie usunięcia stwierdzonych wad, a
także przekazanie inwestorowi oświadczenia, o którym mowa w art. 57 ust. 1 pkt 2.
Art. 23.
Kierownik budowy ma prawo:
1)
występowania do inwestora o zmiany w rozwiązaniach projektowych, jeżeli są one uzasadnione
koniecznością zwiększenia bezpieczeństwa realizacji robót budowlanych lub usprawnienia
procesu budowy;
2)
ustosunkowania się w dzienniku budowy do zaleceń w nim zawartych.
Art. 23a.
(uchylony)
Art. 24.
1.
Łączenie funkcji kierownika budowy i inspektora nadzoru inwestorskiego nie jest dopuszczalne.
2.
Przepisy ust. 1 oraz art. 22 i art. 23 stosuje się odpowiednio do kierownika robót.
Art. 25.
Do podstawowych obowiązków inspektora nadzoru inwestorskiego należy:
1)
reprezentowanie inwestora na budowie przez sprawowanie kontroli zgodności jej realizacji
z projektem lub pozwoleniem na budowę, przepisami oraz zasadami wiedzy technicznej;
2)
sprawdzanie jakości wykonywanych robót budowlanych i stosowania przy wykonywaniu tych
robót wyrobów zgodnie z art. 10;
3)
sprawdzanie i odbiór robót budowlanych ulegających zakryciu lub zanikających, uczestniczenie
w próbach i odbiorach technicznych instalacji, urządzeń technicznych i przewodów kominowych
oraz przygotowanie i udział w czynnościach odbioru gotowych obiektów budowlanych i
przekazywanie ich do użytkowania;
4)
potwierdzanie faktycznie wykonanych robót oraz usunięcia wad, a także, na żądanie
inwestora, kontrolowanie rozliczeń budowy.
Art. 26.
Inspektor nadzoru inwestorskiego ma prawo:
1)
wydawać kierownikowi budowy lub kierownikowi robót polecenia, potwierdzone wpisem
do dziennika budowy, dotyczące: usunięcia nieprawidłowości lub zagrożeń, wykonania
prób lub badań, także wymagających odkrycia robót lub elementów zakrytych, przedstawienia
ekspertyz dotyczących prowadzonych robót budowlanych oraz informacji i dokumentów
potwierdzających zastosowanie przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów, zgodnie
z art. 10, a także informacji i dokumentów potwierdzających dopuszczenie do stosowania
urządzeń technicznych;
2)
żądać od kierownika budowy lub kierownika robót dokonania poprawek bądź ponownego
wykonania wadliwie wykonanych robót, a także wstrzymania dalszych robót budowlanych
w przypadku, gdyby ich kontynuacja mogła wywołać zagrożenie bądź spowodować niedopuszczalną
niezgodność z projektem lub pozwoleniem na budowę.
Art. 27.
Przy budowie obiektu budowlanego, wymagającego ustanowienia inspektorów nadzoru inwestorskiego
w zakresie różnych specjalności, inwestor wyznacza jednego z nich jako koordynatora
ich czynności na budowie.
Rozdział 4
Postępowanie poprzedzające rozpoczęcie robót budowlanych
Art. 28.
1.
Roboty budowlane można rozpocząć jedynie na podstawie decyzji o pozwoleniu na budowę,
z zastrzeżeniem art. 29-31.
1a.
Decyzję o pozwoleniu na budowę wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej.
2.
Stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele,
użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania
obiektu.
3.
Przepisu art. 31 Kodeksu postępowania administracyjnego nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę.
4.
Przepisów ust. 2 i 3 nie stosuje się w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę
wymagającym udziału społeczeństwa zgodnie z przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko .
Art. 29.
1.
Pozwolenia na budowę nie wymaga budowa:
1)
obiektów gospodarczych związanych z produkcją rolną i uzupełniających zabudowę zagrodową
w ramach istniejącej działki siedliskowej:
a)
parterowych budynków gospodarczych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m,
b)
płyt do składowania obornika,
c)
szczelnych zbiorników na gnojówkę lub gnojowicę o pojemności do 25 m3,
d)
naziemnych silosów na materiały sypkie o pojemności do 30 m3 i wysokości nie większej niż 7 m,
e)
suszarni kontenerowych o powierzchni zabudowy do 21 m2;
1a)
wolno stojących budynków mieszkalnych jednorodzinnych, których obszar oddziaływania
mieści się w całości na działce lub działkach, na których zostały zaprojektowane;
2)
wolno stojących parterowych budynków gospodarczych, garaży, wiat lub przydomowych
ganków i oranżerii (ogrodów zimowych) o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde
500 m2 powierzchni działki;
2a)
wolno stojących parterowych budynków rekreacji indywidualnej, rozumianych jako budynki
przeznaczone do okresowego wypoczynku, o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać jednego na każde
500 m2 powierzchni działki;
2b)
wolno stojących parterowych budynków stacji transformatorowych i kontenerowych stacji
transformatorowych o powierzchni zabudowy do 35 m2;
2c)
wiat o powierzchni zabudowy do 50 m2, sytuowanych na działce, na której znajduje się budynek mieszkalny lub przeznaczonej
pod budownictwo mieszkaniowe, przy czym łączna liczba tych wiat na działce nie może
przekraczać dwóch na każde 1000 m2 powierzchni działki;
2d)
wolno stojących altan o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy czym łączna liczba tych obiektów na działce nie może przekraczać dwóch na każde
500 m2 powierzchni działki;
3)
przydomowych oczyszczalni ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę;
3a)
zbiorników bezodpływowych na nieczystości ciekłe o pojemności do 10 m3;
4)
altan działkowych i obiektów gospodarczych, o których mowa w ustawie z dnia 13 grudnia 2013 r. o rodzinnych ogrodach działkowych ;
5)
wiat przystankowych i peronowych;
6)
parterowych budynków o powierzchni zabudowy do 35 m2, służących jako zaplecze do bieżącego utrzymania linii kolejowych, położonych na
terenach stanowiących własność Skarbu Państwa;
7)
wolno stojących kabin telefonicznych, szaf i słupków telekomunikacyjnych;
8)
parkometrów z własnym zasilaniem;
8a)
stacji ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych oraz punktów ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 17 tej ustawy, z wyłączeniem infrastruktury
ładowania drogowego transportu publicznego w rozumieniu art. 2 pkt 3 tej ustawy;
9)
boisk szkolnych oraz boisk, kortów tenisowych, bieżni służących do rekreacji;
10)
miejsc postojowych dla samochodów osobowych do 10 stanowisk włącznie;
11)
zjazdów z dróg krajowych i wojewódzkich oraz zatok parkingowych na tych drogach;
11a)
zjazdów z dróg powiatowych i gminnych oraz zatok parkingowych na tych drogach;
11b)
przepustów o średnicy do 100 cm;
11c)
urządzeń instalowanych w pasie drogowym dróg publicznych, wraz z fundamentami, konstrukcjami
wsporczymi oraz przynależnymi elementami wyposażenia:
a)
służących do zarządzania drogami, w tym do wdrażania inteligentnych systemów transportowych,
b)
służących do zarządzania ruchem drogowym, w tym urządzeń bezpieczeństwa ruchu drogowego,
c)
o których mowa w art. 13o ust. 1 i art. 20g ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych ;
12)
tymczasowych obiektów budowlanych, niepołączonych trwale z gruntem i przewidzianych
do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce w terminie określonym w zgłoszeniu,
o którym mowa w art. 30 ust. 1, ale nie później niż przed upływem 180 dni od dnia
rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu;
13)
gospodarczych obiektów budowlanych o powierzchni zabudowy do 35 m2, przy rozpiętości konstrukcji nie większej niż 4,80 m, przeznaczonych wyłącznie na
cele gospodarki leśnej i położonych na gruntach leśnych Skarbu Państwa;
14)
obiektów budowlanych piętrzących wodę i upustowych o wysokości piętrzenia poniżej
1 m poza rzekami żeglownymi oraz poza obszarem parków narodowych, rezerwatów przyrody
i parków krajobrazowych oraz ich otulin;
15)
przydomowych basenów i oczek wodnych o powierzchni do 50 m2;
16)
pomostów o długości całkowitej do 25 m i wysokości, liczonej od korony pomostu do
dna akwenu, do 2,50 m, służących do:
a)
cumowania niewielkich jednostek pływających, jak łodzie, kajaki, jachty,
b)
uprawiania wędkarstwa,
c)
rekreacji;
17)
opasek brzegowych oraz innych sztucznych, powierzchniowych lub liniowych umocnień
brzegów rzek i potoków górskich oraz brzegu morskiego, brzegu morskich wód wewnętrznych,
niestanowiących konstrukcji oporowych;
18)
pochylni przeznaczonych dla osób niepełnosprawnych;
19)
instalacji zbiornikowych na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7
m3, przeznaczonych do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych;
19a)
sieci:
a)
elektroenergetycznych obejmujących napięcie znamionowe nie wyższe niż 1 kV,
b)
wodociągowych,
c)
kanalizacyjnych,
d)
cieplnych,
e)
telekomunikacyjnych,
f15)Dodana przez art. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o wspieraniu termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 51), która weszła w życie z dniem 11 lutego 2019 r.)
gazowych o ciśnieniu roboczym nie wyższym niż 0,5 MPa;
20)
przyłączy: elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, gazowych, cieplnych
i telekomunikacyjnych;
20a)
telekomunikacyjnych linii kablowych;
20b)
kanalizacji kablowej;
21)
urządzeń pomiarowych, wraz z ogrodzeniami i drogami wewnętrznymi, państwowej służby
hydrologiczno-meteorologicznej i państwowej służby hydrogeologicznej:
a)
posterunków: wodowskazowych, meteorologicznych, opadowych oraz wód podziemnych,
b)
punktów: obserwacyjnych stanów wód podziemnych oraz monitoringu jakości wód podziemnych,
c)
piezometrów obserwacyjnych i obudowanych źródeł;
22)
obiektów małej architektury;
23)
ogrodzeń;
24)
obiektów przeznaczonych do czasowego użytkowania w trakcie realizacji robót budowlanych,
położonych na terenie budowy, oraz ustawianie barakowozów używanych przy wykonywaniu
robót budowlanych, badaniach geologicznych i pomiarach geodezyjnych;
25)
tymczasowych obiektów budowlanych stanowiących wyłącznie eksponaty wystawowe, niepełniących
jakichkolwiek funkcji użytkowych, usytuowanych na terenach przeznaczonych na ten cel;
26)
znaków geodezyjnych, a także obiektów triangulacyjnych, poza obszarem parków narodowych
i rezerwatów przyrody;
27)
instalacji elektroenergetycznych, wodociągowych, kanalizacyjnych, cieplnych, klimatyzacyjnych
i telekomunikacyjnych wewnątrz użytkowanego budynku;
28)
obiektów budowlanych służących bezpośrednio do wykonywania działalności regulowanej
ustawą z dnia 9 czerwca 2011 r. - Prawo geologiczne i górnicze w zakresie poszukiwania i rozpoznawania złóż węglowodorów;
29)
poligonowych obiektów budowlanych, w szczególności: stanowisk obronnych, przepraw,
budowli ziemnych, budowli fortyfikacyjnych, instalacji tymczasowych oraz obiektów
kontenerowych, lokalizowanych na terenach zamkniętych wyznaczonych przez Ministra
Obrony Narodowej do prowadzenia ćwiczeń wojskowych z wykorzystaniem obozowisk polowych
oraz umocnień terenu do pozoracji bezpośredniego prowadzenia walki.
2.
Pozwolenia na budowę nie wymaga wykonywanie robót budowlanych polegających na:
1)
remoncie obiektów budowlanych;
1a)
przebudowie obiektów, o których mowa w ust. 1;
1aa)
przebudowie budynków, innych niż budynki, o których mowa w ust. 1, z wyłączeniem ich
przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych, a także z wyłączeniem przebudowy,
której projekt budowlany wymaga uzgodnienia pod względem ochrony przeciwpożarowej;
1b)
przebudowie przegród zewnętrznych oraz elementów konstrukcyjnych budynków mieszkalnych
jednorodzinnych, o ile nie prowadzi ona do zwiększenia dotychczasowego obszaru oddziaływania
tych budynków;
1c)
remoncie lub przebudowie urządzeń budowlanych;
2)
(uchylony)
3)
(uchylony)
4)
dociepleniu budynków o wysokości do 25 m;
5)
utwardzeniu powierzchni gruntu na działkach budowlanych;
6)
instalowaniu tablic i urządzeń reklamowych, z wyjątkiem usytuowanych na obiektach
wpisanych do rejestru zabytków w rozumieniu przepisów o ochronie zabytków i opiece
nad zabytkami oraz z wyjątkiem reklam świetlnych i podświetlanych usytuowanych poza
obszarem zabudowanym w rozumieniu przepisów o ruchu drogowym;
7)
(uchylony)
8)
(uchylony)
9)
wykonywaniu i przebudowie urządzeń melioracji wodnych szczegółowych;
10)
wykonywaniu obudowy ujęć wód podziemnych;
11)
przebudowie sieci gazowych oraz elektroenergetycznych innych niż wymienione w ust.
1 pkt 19a lit. a;
12)
przebudowie dróg, torów i urządzeń kolejowych;
12a)
budowie kanałów technologicznych, w rozumieniu art. 4 pkt 15a ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, w pasie drogowym w ramach przebudowy tej drogi;
13)
(uchylony)
14)
instalowaniu krat na obiektach budowlanych;
15)
instalowaniu urządzeń, w tym antenowych konstrukcji wsporczych i instalacji radiokomunikacyjnych,
na obiektach budowlanych;
1616)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
montażu pomp ciepła, wolno stojących kolektorów słonecznych, urządzeń fotowoltaicznych
o mocy zainstalowanej elektrycznej nie większej niż 50 kW oraz mikroinstalacji biogazu
rolniczego w rozumieniu art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii ; obowiązek uzgodnienia pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej
projektu budowlanego urządzeń fotowoltaicznych oraz mikroinstalacji biogazu rolniczego,
o którym mowa w art. 6b ustawy z dnia 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej , oraz zawiadomienia organów Państwowej Straży Pożarnej, o którym mowa w art. 56 ust.
1a, stosuje się.
17)
(uchylony)
3.
Pozwolenia na budowę wymagają przedsięwzięcia, które wymagają przeprowadzenia oceny
oddziaływania na środowisko, oraz przedsięwzięcia wymagające przeprowadzenia oceny
oddziaływania na obszar Natura 2000, zgodnie z art. 59 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko.
4.
Roboty budowlane, o których mowa w ust. 1 i 2, wykonywane:
1)
przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków - wymagają pozwolenia na budowę,
2)
na obszarze wpisanym do rejestru zabytków - wymagają dokonania zgłoszenia, o którym
mowa w art. 30 ust. 1
- przy czym do wniosku o pozwolenie na budowę oraz do zgłoszenia należy dołączyć pozwolenie
właściwego wojewódzkiego konserwatora zabytków wydane na podstawie przepisów o ochronie
zabytków i opiece nad zabytkami.
Art. 29a.
1.
Budowa przyłączy, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, oraz stacji ładowania, w
rozumieniu art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, wymaga sporządzenia planu sytuacyjnego na kopii aktualnej mapy zasadniczej lub mapy
jednostkowej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego.
2.
Do budowy, o której mowa w ust. 1, stosuje się przepisy prawa energetycznego albo
o zbiorowym zaopatrzeniu w wodę i zbiorowym odprowadzaniu ścieków.
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się, jeżeli inwestor dokonał zgłoszenia, o którym
mowa w art. 30.
Art. 30.
1.
Zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej wymaga, z zastrzeżeniem
art. 29 ust. 3 i 4:
1)
budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d, pkt 1a-2b, 3, 3a, 9, 11, 12,
14, 16, 19, 19a, 20b oraz 28;
1a)
budowa, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, oraz budowa stacji ładowania w rozumieniu
art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, z zastrzeżeniem art. 29a;
1b)
budowa obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 6, 10 i 13, sytuowanych na obszarze
Natura 2000;
2)
wykonywanie robót budowlanych, o których mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, 6, 9 oraz 11-12a;
2a)
wykonywanie remontu, o którym mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1, dotyczącego:
a)
budowli, których budowa wymaga uzyskania pozwolenia na budowę,
b)
przegród zewnętrznych albo elementów konstrukcyjnych budynków, których budowa wymaga
uzyskania pozwolenia na budowę;
2b)
wykonywanie przebudowy obiektów, o których mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d oraz
pkt 2b, 3, 3a, 11, 12, 14, 16, 19, 19a, 20b i 28;
2c)
docieplenie budynków o wysokości powyżej 12 m i nie wyższych niż 25 m;
3)
budowa ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m i wykonywanie robót budowlanych polegających
na instalowaniu:
a)
krat na budynkach mieszkalnych wielorodzinnych, użyteczności publicznej i zamieszkania
zbiorowego oraz obiektach wpisanych do rejestru zabytków,
b)
urządzeń o wysokości powyżej 3 m na obiektach budowlanych;
c)
(uchylona)
4)
budowa obiektów małej architektury w miejscach publicznych.
1a.
Inwestor zamiast dokonania zgłoszenia dotyczącego robót budowlanych, o których mowa
w ust. 1, może wystąpić z wnioskiem o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę.
2.
W zgłoszeniu należy określić rodzaj, zakres i sposób wykonywania robót budowlanych
oraz termin ich rozpoczęcia. Do zgłoszenia należy dołączyć oświadczenie, o którym
mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2, oraz, w zależności od potrzeb, odpowiednie szkice lub
rysunki, a także pozwolenia, uzgodnienia i opinie wymagane odrębnymi przepisami.
3.
Do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19 i 20, należy ponadto dołączyć
projekt zagospodarowania działki lub terenu wraz z opisem technicznym instalacji,
wykonany przez projektanta posiadającego odpowiednie uprawnienia budowlane. Projekt
zagospodarowania działki lub terenu, w przypadku budowy instalacji gazowej, o której
mowa w art. 29 ust. 1 pkt 19, powinien być uzgodniony z podmiotem właściwym do spraw
zabezpieczeń przeciwpożarowych.
4.
W zgłoszeniu budowy, o której mowa w ust. 1 pkt 4, należy ponadto przedstawić projekt
zagospodarowania działki lub terenu, wykonany przez projektanta posiadającego wymagane
uprawnienia budowlane.
4a.
W zgłoszeniu przebudowy drogi w transeuropejskiej sieci drogowej należy ponadto przedstawić:
1)
wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
2)
uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
4b.
Do zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a należy dołączyć
dokumenty, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1-4. Przepis art. 35 ust. 1 stosuje
się odpowiednio.
4c.
Do zgłoszenia przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, należy dołączyć dokumenty,
o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4. Przepis art. 35 ust. 1 stosuje się odpowiednio.
5.
Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, należy dokonać przed terminem zamierzonego rozpoczęcia
robót budowlanych. Organ administracji architektoniczno-budowlanej, w terminie 21
dni od dnia doręczenia zgłoszenia, może, w drodze decyzji, wnieść sprzeciw. Do wykonywania
robót budowlanych można przystąpić, jeżeli organ administracji architektoniczno-budowlanej
nie wniósł sprzeciwu w tym terminie.
5a.
(uchylony)
5aa.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może z urzędu, przed upływem terminu,
o którym mowa w ust. 5, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust.
6 i 7, oraz uprawnia inwestora do rozpoczęcia robót budowlanych. Przepis ust. 5e stosuje
się odpowiednio.
5b.
W przypadku nierozpoczęcia wykonywania robót budowlanych przed upływem 3 lat od określonego
w zgłoszeniu terminu ich rozpoczęcia, rozpoczęcie tych robót może nastąpić po dokonaniu
ponownego zgłoszenia.
5c.
W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej
nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym
terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia - wnosi sprzeciw
w drodze decyzji.
5d.
Nałożenie obowiązku, o którym mowa w ust. 5c, przerywa bieg terminu, o którym mowa
w ust. 5.
5e.
W przypadku gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wniósł sprzeciwu,
projekt budowlany dotyczący budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a,
oraz przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b, podlega ostemplowaniu. Organ
administracji architektoniczno-budowlanej dokonuje ostemplowania niezwłocznie po upływie
terminu na wniesienie sprzeciwu.
6.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli:
1)
zgłoszenie dotyczy budowy lub wykonywania robót budowlanych objętych obowiązkiem uzyskania
pozwolenia na budowę;
2)
budowa lub wykonywanie robót budowlanych objętych zgłoszeniem narusza ustalenia miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego, decyzji o warunkach zabudowy, inne akty prawa
miejscowego lub inne przepisy;
3)
zgłoszenie dotyczy budowy tymczasowego obiektu budowlanego, o którym mowa w art. 29
ust. 1 pkt 12, w miejscu, w którym taki obiekt istnieje.
6a.
Za dzień wniesienia sprzeciwu uznaje się dzień nadania decyzji w placówce pocztowej
operatora wyznaczonego w rozumieniu art. 3 pkt 13 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w przypadku, o którym mowa w art. 391 Kodeksu postępowania administracyjnego, dzień wprowadzenia do systemu teleinformatycznego.
7.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć, w drodze decyzji, o
której mowa w ust. 5, obowiązek uzyskania pozwolenia na wykonanie określonego obiektu
lub robót budowlanych objętych obowiązkiem zgłoszenia, o którym mowa w ust. 1, jeżeli
ich realizacja może naruszać ustalenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego,
decyzji o warunkach zabudowy lub spowodować:
1)
zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2)
pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków;
3)
pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych;
4)
wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów
sąsiednich.
Art. 30a.
Wprzypadku zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, organ
administracji architektoniczno-budowlanej zamieszcza w Biuletynie Informacji Publicznej
na stronie podmiotowej obsługującego go urzędu w terminie 3 dni od dnia:
1)
doręczenia zgłoszenia - informację o dokonaniu zgłoszenia, zawierającą imię i nazwisko
albo nazwę inwestora oraz adres i opis projektowanego obiektu;
2)
wniesienia sprzeciwu - informację o dacie jego wniesienia;
3)
upływu terminu, o którym mowa w art. 30 ust. 5 - informację o braku wniesienia sprzeciwu.
Art. 31.
1.
Pozwolenia nie wymaga rozbiórka:
1)
budynków i budowli - niewpisanych do rejestru zabytków oraz nieobjętych ochroną konserwatorską
- o wysokości poniżej 8 m, jeżeli ich odległość od granicy działki jest nie mniejsza
niż połowa wysokości;
2)
obiektów i urządzeń budowlanych, na budowę których nie jest wymagane pozwolenie na
budowę, jeżeli nie podlegają ochronie jako zabytki.
2.
Rozbiórka obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 1 pkt 1, wymaga uprzedniego
zgłoszenia organowi administracji architektoniczno-budowlanej, w którym należy określić
rodzaj, zakres i sposób wykonywania tych robót. Przepisy art. 30 ust. 5, 5aa, 5c,
5d i 6a stosuje się odpowiednio.
2a.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi wzór zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, w formie dokumentu
elektronicznego w rozumieniu ustawy z dnia 17 lutego 2005 r. o informatyzacji działalności podmiotów realizujących
zadania publiczne .
3.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć obowiązek uzyskania pozwolenia
na rozbiórkę obiektów, o których mowa w ust. 1 pkt 1, jeżeli rozbiórka tych obiektów:
1)
może wpłynąć na pogorszenie stosunków wodnych, warunków sanitarnych oraz stanu środowiska
lub
2)
wymaga zachowania warunków, od których spełnienia może być uzależnione prowadzenie
robót związanych z rozbiórką.
4.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może żądać, ze względu na bezpieczeństwo
ludzi lub mienia, przedstawienia danych o obiekcie budowlanym lub dotyczących prowadzenia
robót rozbiórkowych.
5.
Roboty zabezpieczające i rozbiórkowe można rozpocząć przed uzyskaniem pozwolenia na
rozbiórkę lub przed ich zgłoszeniem, jeżeli mają one na celu usunięcie bezpośredniego
zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia. Rozpoczęcie takich robót nie zwalnia od
obowiązku bezzwłocznego uzyskania pozwolenia na rozbiórkę lub zgłoszenia o zamierzonej
rozbiórce obiektu budowlanego.
Art. 32.
1.
Pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu budowlanego może być wydane po uprzednim:
1)
przeprowadzeniu oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania
przedsięwzięcia na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko;
2)
uzyskaniu przez inwestora, wymaganych przepisami szczególnymi, pozwoleń, uzgodnień
lub opinii innych organów;
317)W brzmieniu ustalonym przez art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji w sektorze naftowym (Dz. U. poz. 630), która weszła w życie z dniem 18 kwietnia 2019 r.)
wyrażeniu zgody przez ministra właściwego do spraw energii - w przypadku budowy lub
rozbiórki gazociągu przesyłowego, linii przesyłowej elektroenergetycznej albo rurociągu
dalekosiężnego ropy naftowej lub produktów naftowych, a także gazociągu, linii elektroenergetycznej
albo rurociągu ropy naftowej lub produktów naftowych dochodzących do granicy Rzeczypospolitej
Polskiej.
1a.
Minister właściwy do spraw energii wyraża zgodę, o której mowa w ust. 1 pkt 3, jeżeli
budowa lub rozbiórka gazociągu przesyłowego, linii przesyłowej elektroenergetycznej
albo rurociągu dalekosiężnego ropy naftowej lub produktów naftowych, a także gazociągu,
linii elektroenergetycznej albo rurociągu ropy naftowej lub produktów naftowych dochodzących
do granicy Rzeczypospolitej Polskiej, nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa energetycznego
Rzeczypospolitej Polskiej, po uzyskaniu opinii Szefa Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego
oraz Szefa Agencji Wywiadu.18)Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 41 pkt 2 ustawy, o której mowa w
odnośniku 17. Wyrażenie zgody następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia wniosku. Niezajęcie
przez organ stanowiska w tym terminie uznaje się za wyrażenie zgody.
1b19)Dodany przez art. 41 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 17..
Szef Agencji Bezpieczeństwa Wewnętrznego oraz Szef Agencji Wywiadu, w zakresie swoich
właściwości, wydają pozytywne opinie, jeżeli budowa lub rozbiórka gazociągu przesyłowego,
linii przesyłowej elektroenergetycznej albo rurociągu dalekosiężnego ropy naftowej
lub produktów naftowych, a także gazociągu, linii elektroenergetycznej albo rurociągu
ropy naftowej lub produktów naftowych dochodzących do granicy Rzeczypospolitej Polskiej,
nie stanowi zagrożenia dla bezpieczeństwa energetycznego Rzeczypospolitej Polskiej.
1c19)Dodany przez art. 41 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 17..
Organy, o których mowa w ust. 1b, przedstawiają ministrowi właściwemu do spraw energii,
w drodze postanowienia, opinie, o których mowa w ust. 1a, w terminie 30 dni od dnia
otrzymania wystąpienia o ich opinie.
1d19)Dodany przez art. 41 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 17..
Organy, o których mowa w ust. 1b, mogą odstąpić od uzasadnienia opinii ze względu
na interes bezpieczeństwa państwa lub porządek publiczny.
2.
Uzgodnienie, wyrażenie zgody lub opinii, o których mowa w ust. 1 pkt 2, powinny nastąpić
w terminie 14 dni od dnia przedstawienia proponowanych rozwiązań. Niezajęcie przez
organ stanowiska w tym terminie uznaje się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych
rozwiązań.
3.
Przepis ust. 2 nie dotyczy przypadków, w których stanowisko powinno być wyrażone w
drodze decyzji, oraz uzgodnienia i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania
przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura
2000.
4.
Pozwolenie na budowę może być wydane wyłącznie temu, kto:
1)
złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym;
1a)
złożył wniosek w tej sprawie w okresie ważności pozwoleń, o których mowa w art. 23
ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej , jeżeli są one wymagane;
2)
złożył oświadczenie, pod rygorem odpowiedzialności karnej, o posiadanym prawie do
dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
4a.
Nie wydaje się pozwolenia na budowę w przypadku rozpoczęcia robót budowlanych z naruszeniem
przepisu art. 28 ust. 1.
5.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzory:
1)
wniosku o pozwolenie na budowę;
2)
oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3)
decyzji o pozwoleniu na budowę;
4)
zgłoszenia budowy i przebudowy budynku mieszkalnego jednorodzinnego.
6.
Wzory wniosku, oświadczenia oraz zgłoszenia, o których mowa w ust. 5, powinny obejmować
w szczególności dane osobowe lub nazwę inwestora oraz inne informacje niezbędne do
podjęcia rozstrzygnięcia w prowadzonym postępowaniu. Wzór decyzji o pozwoleniu na
budowę powinien obejmować, w szczególności, określenie organu wydającego decyzję,
dane osobowe lub nazwę inwestora i innych stron postępowania oraz inne informacje
niezbędne inwestorowi do legalnego wykonywania robót budowlanych.
Art. 33.
1.
Pozwolenie na budowę dotyczy całego zamierzenia budowlanego. W przypadku zamierzenia
budowlanego obejmującego więcej niż jeden obiekt, pozwolenie na budowę może, na wniosek
inwestora, dotyczyć wybranych obiektów lub zespołu obiektów, mogących samodzielnie
funkcjonować zgodnie z przeznaczeniem. Jeżeli pozwolenie na budowę dotyczy wybranych
obiektów lub zespołu obiektów, inwestor jest obowiązany przedstawić projekt zagospodarowania
działki lub terenu, o którym mowa w art. 34 ust. 3 pkt 1, dla całego zamierzenia budowlanego.
2.
Do wniosku o pozwolenie na budowę należy dołączyć:
1)
cztery egzemplarze projektu budowlanego wraz z opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami
i innymi dokumentami wymaganymi przepisami szczególnymi oraz zaświadczeniem, o którym
mowa w art. 12 ust. 7, aktualnym na dzień opracowania projektu; nie dotyczy to uzgodnienia
i opiniowania przeprowadzanego w ramach oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko
albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia na obszar Natura 2000;
2)
oświadczenie o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane;
3)
decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie
z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
3a)
pozwolenia, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzję, o której
mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane;
4)
w przypadku obiektów zakładów górniczych oraz obiektów usytuowanych na terenach zamkniętych
i terenach, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 1, postanowienie o uzgodnieniu z organem
administracji architektoniczno-budowlanej, o którym mowa w art. 82 ust. 2, projektowanych
rozwiązań w zakresie:
a)
linii zabudowy oraz elewacji obiektów budowlanych projektowanych od strony dróg, ulic,
placów i innych miejsc publicznych,
b)
przebiegu i charakterystyki technicznej dróg, linii komunikacyjnych oraz sieci uzbrojenia
terenu, wyprowadzonych poza granice terenu zamkniętego, portów morskich i przystani
morskich, a także podłączeń tych obiektów do sieci użytku publicznego;
5)
(uchylony)
6)
(uchylony)
7)
w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej:
a)
wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
b)
uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych;
8)
umowę urbanistyczną, jeżeli jej zawarcie jest wymagane zgodnie z miejscowym planem
rewitalizacji.
2a.
Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2 pkt 4, nie przysługuje zażalenie.
3.
Do wniosku o pozwolenie na budowę obiektów budowlanych:
1)
których wykonanie lub użytkowanie może stwarzać poważne zagrożenie dla użytkowników,
takich jak: obiekty energetyki jądrowej, rafinerie, zakłady chemiczne, zapory wodne
lub
2)
których projekty budowlane zawierają nowe, niesprawdzone w krajowej praktyce, rozwiązania
techniczne, nieznajdujące podstaw w przepisach i Polskich Normach,
należy dołączyć specjalistyczną opinię wydaną przez osobę fizyczną lub jednostkę organizacyjną
wskazaną przez właściwego ministra.
4.
Do wniosku o pozwolenie na rozbiórkę należy dołączyć:
1)
zgodę właściciela obiektu;
2)
szkic usytuowania obiektu budowlanego;
3)
opis zakresu i sposobu prowadzenia robót rozbiórkowych;
4)
opis sposobu zapewnienia bezpieczeństwa ludzi i mienia;
5)
pozwolenia, uzgodnienia lub opinie innych organów, a także inne dokumenty, wymagane
przepisami szczególnymi; nie dotyczy to uzgodnienia i opinii uzyskiwanych w ramach
oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na obszar Natura 2000;
6)
w zależności od potrzeb, projekt rozbiórki obiektu.
5.
Projekt budowlany i inne dokumenty, o których mowa w ust. 2-4, zawierające informacje
niejawne mogą być za zgodą organu administracji architektoniczno-budowlanej przechowywane
przez inwestora.
6.
W przypadku wezwania do usunięcia braków innych niż braki, o których mowa w art. 35 ust. 1, stosuje się art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego, z tym że wezwanie wnoszącego do usunięcia braków nie powinno nastąpić później niż
po upływie 14 dni od dnia wpływu wniosku.
Art. 34.
1.
Projekt budowlany powinien spełniać wymagania określone w decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, jeżeli jest ona wymagana zgodnie z przepisami o planowaniu
i zagospodarowaniu przestrzennym, lub w pozwoleniach, o których mowa w art. 23 ust.
1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji, o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej, jeżeli są one wymagane.
2.
Zakres i treść projektu budowlanego powinny być dostosowane do specyfiki i charakteru
obiektu oraz stopnia skomplikowania robót budowlanych.
3.
Projekt budowlany powinien zawierać:
1)
projekt zagospodarowania działki lub terenu, sporządzony na aktualnej mapie, obejmujący:
określenie granic działki lub terenu, usytuowanie, obrys i układy istniejących i projektowanych
obiektów budowlanych, sieci uzbrojenia terenu, sposób odprowadzania lub oczyszczania
ścieków, układ komunikacyjny i układ zieleni, ze wskazaniem charakterystycznych elementów,
wymiarów, rzędnych i wzajemnych odległości obiektów, w nawiązaniu do istniejącej i
projektowanej zabudowy terenów sąsiednich;
220)W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
projekt architektoniczno-budowlany określający funkcję, formę i konstrukcję obiektu
budowlanego, jego charakterystykę energetyczną i ekologiczną oraz proponowane niezbędne
rozwiązania techniczne, a także materiałowe, ukazujące zasady nawiązania do otoczenia,
a w stosunku do obiektów budowlanych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4 - również
opis dostępności dla osób niepełnosprawnych, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia
13 grudnia 2006 r., w tym osób starszych;
2a21)Dodany przez art. 44 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
informację o udziale lokali mieszkalnych, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 4a -
w przypadku budynków mieszkalnych wielorodzinnych;
3)
stosownie do potrzeb - w przypadku drogi krajowej lub wojewódzkiej, oświadczenie właściwego
zarządcy drogi o możliwości połączenia działki z drogą, zgodnie z przepisami o drogach
publicznych;
4)
w zależności od potrzeb, wyniki badań geologiczno-inżynierskich oraz geotechniczne
warunki posadowienia obiektów budowlanych;
5)
informację o obszarze oddziaływania obiektu.
3a.
Przepisu ust. 3 pkt 1 nie stosuje się do projektu budowlanego przebudowy lub montażu
obiektu budowlanego, jeżeli, zgodnie z przepisami o zagospodarowaniu przestrzennym,
nie jest wymagane ustalenie warunków zabudowy i zagospodarowania terenu.
3b.
Przepisu ust. 3 pkt 2 nie stosuje się do projektu budowlanego budowy lub przebudowy
urządzeń budowlanych bądź podziemnych sieci uzbrojenia terenu, jeżeli całość problematyki
może być przedstawiona w projekcie zagospodarowania działki lub terenu.
4.
Projekt budowlany podlega zatwierdzeniu w decyzji o pozwoleniu na budowę.
4a.
Zatwierdzeniu podlegają cztery egzemplarze projektu budowlanego, z których dwa egzemplarze
przeznaczone są dla inwestora, jeden egzemplarz dla organu zatwierdzającego projekt
oraz jeden egzemplarz dla właściwego organu nadzoru budowlanego.
5.
Inwestor, spełniający warunki do uzyskania pozwolenia na budowę, może żądać wydania
odrębnej decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego, poprzedzającej wydanie decyzji
o pozwoleniu na budowę. Decyzja jest ważna przez czas w niej oznaczony, jednak nie
dłużej niż rok.
6.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowy zakres i formę projektu budowlanego, uwzględniając zawartość projektu
budowlanego w celu zapewnienia czytelności danych;
2)
szczegółowe zasady ustalania geotechnicznych warunków posadawiania obiektów budowlanych,
uwzględniając przydatność gruntu na potrzeby projektowanego obiektu i jego charakteru
oraz zakwalifikowania go do odpowiedniej kategorii geotechnicznej.
Art. 35.
1.
Przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę lub odrębnej decyzji o zatwierdzeniu
projektu budowlanego organ administracji architektoniczno-budowlanej sprawdza:
1)
zgodność projektu budowlanego z ustaleniami miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i innymi aktami prawa miejscowego albo decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu w przypadku braku miejscowego planu, a także wymaganiami ochrony środowiska,
w szczególności określonymi w decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, o której mowa
w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko;
2)
zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi;
3)
kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń
i sprawdzeń oraz informacji dotyczącej bezpieczeństwa i ochrony zdrowia, o której
mowa w art. 20 ust. 1 pkt 1b, oraz zaświadczenia, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
4)
wykonanie - w przypadku obowiązku sprawdzenia projektu, o którym mowa w art. 20 ust.
2, także sprawdzenie projektu - przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
i legitymującą się aktualnym na dzień opracowania projektu - lub jego sprawdzenia
- zaświadczeniem, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
5)
spełnienie wymagań określonych w art. 60 ust. 1 pkt 1-3 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości - w przypadku inwestycji na nieruchomości wchodzącej w skład Zasobu Nieruchomości,
o którym mowa w tej ustawie, oddanej w użytkowanie wieczyste lub sprzedanej w trybie
określonym w art. 53 ust. 1 lub 2 tej ustawy, przeznaczonej na wynajem o czynszu najmu
określonym zgodnie z przepisami rozdziału 7 tej ustawy, zwanej dalej „inwestycją KZN”.
2.
(uchylony)
3.
W razie stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ administracji
architektoniczno-budowlanej nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych
nieprawidłowości, określając termin ich usunięcia, a po jego bezskutecznym upływie
wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia projektu i udzielenia pozwolenia na budowę.
4.
W razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, organ administracji
architektoniczno-budowlanej nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
5.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej wydaje decyzję o odmowie zatwierdzenia
projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, jeżeli na terenie, którego
dotyczy projekt zagospodarowania działki lub terenu, znajduje się obiekt budowlany,
w stosunku do którego orzeczono nakaz rozbiórki.
6.
W przypadku gdy organ administracji architektoniczno-budowlanej nie wyda decyzji w
sprawie pozwolenia na budowę:
1)
w terminie 65 dni od dnia złożenia wniosku o wydanie takiej decyzji albo
2)
w zakresie realizacji inwestycji kolejowej, w terminie 45 dni od dnia złożenia wniosku
o wydanie takiej decyzji
- organ wyższego stopnia wymierza temu organowi, w drodze postanowienia, na które
przysługuje zażalenie, karę w wysokości 500 zł za każdy dzień zwłoki. Wpływy z kar
stanowią dochód budżetu państwa.
6a.
Przepisu ust. 6 nie stosuje się do pozwolenia na budowę wydawanego dla przedsięwzięcia
podlegającego ocenie oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo ocenie oddziaływania
przedsięwzięcia na obszar Natura 2000.
7.
Karę uiszcza się w terminie 14 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa
w ust. 6. W przypadku nieuiszczenia kary, o której mowa w ust. 6, podlega ona ściągnięciu
w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
8.
Do terminu, o którym mowa w ust. 6, nie wlicza się terminów przewidzianych w przepisach
prawa do dokonania określonych czynności, okresów zawieszenia postępowania oraz okresów
opóźnień spowodowanych z winy strony, albo z przyczyn niezależnych od organu.
Art. 35a.
1.
W przypadku wniesienia skargi do sądu administracyjnego na decyzję o pozwoleniu na
budowę wstrzymanie wykonania tej decyzji na wniosek skarżącego sąd może uzależnić
od złożenia przez skarżącego kaucji na zabezpieczenie roszczeń inwestora z powodu
wstrzymania wykonania decyzji.
2.
W przypadku uznania skargi za słuszną w całości lub w części kaucja podlega zwrotowi.
3.
W przypadku oddalenia skargi kaucję przeznacza się na zaspokojenie roszczeń inwestora.
4.
W sprawach kaucji stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o zabezpieczeniu roszczeń.
Art. 36.
1.
W decyzji o pozwoleniu na budowę organ administracji architektoniczno-budowlanej,
w razie potrzeby:
1)
określa szczególne warunki zabezpieczenia terenu budowy i prowadzenia robót budowlanych;
2)
określa czas użytkowania tymczasowych obiektów budowlanych;
3)
określa terminy rozbiórki:
a)
istniejących obiektów budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania,
b)
tymczasowych obiektów budowlanych;
4)
określa szczegółowe wymagania dotyczące nadzoru na budowie;
5)
zamieszcza informację o obowiązkach i warunkach, wynikających z art. 54 lub art. 55.
6)
(uchylony)
2.
(uchylony)
Art. 36a.
1.
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia
na budowę jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o zmianie pozwolenia na budowę
wydanej przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
1a.
Istotne odstąpienie od projektu budowlanego złożonego wraz ze zgłoszeniem budowy,
o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub przebudowy, o której mowa w art.
29 ust. 2 pkt 1b, wobec którego organ administracji architektoniczno-budowlanej nie
wniósł sprzeciwu, jest dopuszczalne jedynie po uzyskaniu decyzji o pozwoleniu na budowę
dotyczącej całego zamierzenia budowlanego.
2.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej uchyla decyzje o pozwoleniu na budowę,
w przypadku wydania decyzji, o której mowa w art. 51 ust. 1 pkt 3.
3.
W postępowaniu w sprawie zmiany decyzji o pozwoleniu na budowę, przepisy art. 32-35
stosuje się odpowiednio do zakresu tej zmiany.
4.
(uchylony)
5.
Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia
na budowę stanowi odstąpienie w zakresie:
122)W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
projektu zagospodarowania działki lub terenu, z wyjątkiem urządzeń budowlanych oraz
obiektów małej architektury;
2)
charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego: kubatury, powierzchni zabudowy,
wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z zastrzeżeniem
ust. 5a;
323)W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby
niepełnosprawne, o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia
13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze;
4)
zmiany zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części;
5)
ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego
lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu;
624)W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
wymagającym uzyskania lub zmiany uzgodnień lub pozwoleń, które są wymagane do uzyskania
pozwolenia na budowę lub dokonania zgłoszenia:
a)
budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub
b)
przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b.
5a.
Nie jest istotnym odstąpieniem od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków
pozwolenia na budowę zmiana wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego
niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki:
1)
nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych
w projekcie budowlanym;
2)
nie zwiększa obszaru oddziaływania obiektu;
3)
nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3-6, z wyjątkiem
odstępstwa od projektowanych warunków ochrony przeciwpożarowej, jeżeli odstępstwo
zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych;
4)
nie narusza przepisów techniczno-budowlanych.
6.
Projektant dokonuje kwalifikacji zamierzonego odstąpienia od zatwierdzonego projektu
budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, a w przypadku uznania, że jest
ono nieistotne, obowiązany jest zamieścić w projekcie budowlanym odpowiednie informacje
(rysunek i opis) dotyczące tego odstąpienia. Nieistotne odstąpienie od zatwierdzonego
projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę nie wymaga uzyskania
decyzji o zmianie pozwolenia na budowę.
Art. 37.
1.
Decyzja o pozwoleniu na budowę wygasa, jeżeli budowa nie została rozpoczęta przed
upływem 3 lat od dnia, w którym decyzja ta stała się ostateczna lub budowa została
przerwana na czas dłuższy niż 3 lata.
2.
W przypadku:
1)
określonym w ust. 1 albo
2)
stwierdzenia nieważności albo uchylenia decyzji o pozwoleniu na budowę
- rozpoczęcie albo wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu decyzji o pozwoleniu
na budowę, o której mowa w art. 28 ust. 1.
3.
W przypadku, o którym mowa w art. 36a ust. 2, wznowienie budowy może nastąpić po wydaniu
decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót budowlanych, o której mowa w art. 51 ust.
4.
Art. 37a.
1.
Inwestor może, przed upływem 180 dni od dnia rozpoczęcia budowy określonego w zgłoszeniu,
złożyć wniosek o wydanie decyzji o pozwoleniu na budowę tymczasowego obiektu budowlanego,
o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12. Przepisy art. 32-36 stosuje się odpowiednio.
2.
W przypadku złożenia wniosku, o którym mowa w ust. 1, inwestor może powstrzymać się
od rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce tymczasowego obiektu budowlanego, o
którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 12, do czasu zakończenia postępowania w przedmiocie
pozwolenia na budowę.
Art. 38.
1.
Decyzję o pozwoleniu na budowę lub kopię zgłoszenia budowy, o której mowa w art. 29
ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub kopię zgłoszenia przebudowy, o której mowa w art. 29
ust. 2 pkt 1b, wraz z adnotacją o niewniesieniu sprzeciwu, organ administracji architektoniczno-budowlanej
przesyła niezwłocznie wójtowi, burmistrzowi, prezydentowi miasta albo organowi, który
wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, decyzję o środowiskowych
uwarunkowaniach, o której mowa w art. 71 ust. 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku
i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko, lub pozwolenie, o którym mowa w art. 23 i art. 23a ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej.
2.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej przechowuje zatwierdzone projekty
budowlane, projekty budowlane załączone do zgłoszenia, w stosunku do którego organ
nie wniósł sprzeciwu, a także inne dokumenty objęte pozwoleniem na budowę lub tym
zgłoszeniem, co najmniej przez okres istnienia obiektu budowlanego.
3.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej w decyzji o pozwoleniu na budowę obiektu
budowlanego na terenie zamkniętym niezbędnym na cele obronności lub bezpieczeństwa
państwa może wyrazić zgodę, aby zatwierdzony projekt budowlany, a także inne dokumenty
objęte pozwoleniem na budowę zawierające informacje niejawne przechowywane były przez
użytkownika obiektu budowlanego.
4.
Przepisy ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko wskazują przypadki, gdy informacje o wydanych decyzjach o pozwoleniu na budowę podaje
się do publicznej wiadomości oraz gdy dane o tych decyzjach zamieszcza się w publicznie
dostępnych wykazach.
Art. 39.
1.
Prowadzenie robót budowlanych przy obiekcie budowlanym wpisanym do rejestru zabytków
lub na obszarze wpisanym do rejestru zabytków wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu
na budowę, uzyskania pozwolenia na prowadzenie tych robót, wydanego przez właściwego
wojewódzkiego konserwatora zabytków.
2.
Pozwolenie na rozbiórkę obiektu budowlanego wpisanego do rejestru zabytków może być
wydane po uzyskaniu decyzji Generalnego Konserwatora Zabytków działającego w imieniu
ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego o skreśleniu
tego obiektu z rejestru zabytków.
3.
W stosunku do obiektów budowlanych oraz obszarów niewpisanych do rejestru zabytków,
a ujętych w gminnej ewidencji zabytków, pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektu
budowlanego wydaje organ administracji architektoniczno-budowlanej w uzgodnieniu z
wojewódzkim konserwatorem zabytków.
4.
Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w sprawie wniosku
o pozwolenie na budowę lub rozbiórkę obiektów budowlanych, o których mowa w ust. 3,
w terminie 30 dni od dnia jego doręczenia. Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje
się jako brak zastrzeżeń do przedstawionych we wniosku rozwiązań projektowych.
Art. 39a.
Budowa obiektu budowlanego, tymczasowego obiektu budowlanego i urządzenia budowlanego
na obszarze Pomnika Zagłady lub jego strefy ochronnej w rozumieniu ustawy z dnia 7 maja 1999 r. o ochronie terenów byłych hitlerowskich obozów zagłady wymaga, przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę, uzyskania zgody właściwego
wojewody.
Art. 40.
1.
Organ, który wydał decyzję określoną w art. 28, jest obowiązany, za zgodą strony,
na rzecz której decyzja została wydana, do przeniesienia tej decyzji na rzecz innego
podmiotu, jeżeli przyjmuje on wszystkie warunki zawarte w tej decyzji oraz złoży oświadczenie,
o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do decyzji o pozwoleniu na wznowienie robót
budowlanych, o której mowa w art. 51 ust. 4.
3.
Stronami w postępowaniu o przeniesienie decyzji o pozwoleniu na budowę lub o pozwoleniu
na wznowienie robót budowlanych są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane
przeniesienie decyzji.
4.
Prawa i obowiązki wynikające ze zgłoszenia, wobec którego organ nie wniósł sprzeciwu,
mogą być przeniesione na rzecz innej osoby w drodze decyzji. Przepisy ust. 1 i 3 stosuje
się odpowiednio.
Art. 40a.
Ilekroć w przepisach niniejszego rozdziału jest mowa o decyzji o warunkach zabudowy
i zagospodarowania terenu, rozumie się przez to także decyzję o ustaleniu lokalizacji
linii kolejowej w rozumieniu ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym .
Rozdział 5
Budowa i oddawanie do użytku obiektów budowlanych
Art. 41.
1.
Rozpoczęcie budowy następuje z chwilą podjęcia prac przygotowawczych na terenie budowy.
2.
Pracami przygotowawczymi są:
1)
wytyczenie geodezyjne obiektów w terenie;
2)
wykonanie niwelacji terenu;
3)
zagospodarowanie terenu budowy wraz z budową tymczasowych obiektów;
4)
wykonanie przyłączy do sieci infrastruktury technicznej na potrzeby budowy.
3.
Prace przygotowawcze mogą być wykonywane tylko na terenie objętym pozwoleniem na budowę
lub zgłoszeniem.
4.
Inwestor jest obowiązany zawiadomić o zamierzonym terminie rozpoczęcia robót budowlanych,
dla których wymagane jest pozwolenie na budowę, zgłoszenie budowy, o której mowa w
art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, lub zgłoszenie przebudowy, o której mowa w art. 29
ust. 2 pkt 1b, organ nadzoru budowlanego oraz projektanta sprawującego nadzór nad
zgodnością realizacji budowy z projektem, dołączając na piśmie:
1)
oświadczenie kierownika budowy (robót), stwierdzające sporządzenie planu bezpieczeństwa
i ochrony zdrowia oraz przyjęcie obowiązku kierowania budową (robotami budowlanymi),
a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust. 7;
2)
w przypadku ustanowienia nadzoru inwestorskiego - oświadczenie inspektora nadzoru
inwestorskiego, stwierdzające przyjęcie obowiązku pełnienia nadzoru inwestorskiego
nad danymi robotami budowlanymi, a także zaświadczenie, o którym mowa w art. 12 ust.
7;
3)
informację zawierającą dane zamieszczone w ogłoszeniu, o którym mowa w art. 42 ust.
2 pkt 2.
5.
Rozpoczęcie dostaw energii, wody, ciepła lub gazu na potrzeby budowy może nastąpić
jedynie po okazaniu wymaganego pozwolenia na budowę lub zgłoszenia.
Art. 42.
1.
Inwestor jest obowiązany zapewnić: objęcie kierownictwa budowy (rozbiórki) lub określonych
robót budowlanych oraz nadzór nad robotami przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane
w odpowiedniej specjalności.
2.
Kierownik budowy (robót) jest obowiązany:
1)
prowadzić dziennik budowy lub rozbiórki;
2)
umieścić na budowie lub rozbiórce, w widocznym miejscu, tablicę informacyjną oraz
ogłoszenie zawierające dane dotyczące bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia; nie
dotyczy to budowy obiektów służących obronności i bezpieczeństwu państwa oraz obiektów
liniowych;
3)
odpowiednio zabezpieczyć teren budowy (rozbiórki).
3.
Przepisów ust. 1 i 2 nie stosuje się do budowy lub rozbiórki obiektów, dla których
nie jest wymagane pozwolenie na budowę, z wyjątkiem budowy, o której mowa w art. 29
ust. 1 pkt 1a, 2b, 19 i 19a. Organ administracji architektoniczno-budowlanej może
wyłączyć, w drodze decyzji, stosowanie tych przepisów również w stosunku do innych
obiektów, jeżeli jest to uzasadnione nieznacznym stopniem skomplikowania robót budowlanych
lub innymi ważnymi względami.
3a.
Ogłoszenie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, stosuje się do budowy lub rozbiórki, na
której przewiduje się prowadzenie robót budowlanych trwających dłużej niż 30 dni roboczych
i jednoczesne zatrudnienie co najmniej 20 pracowników albo na których planowany zakres
robót przekracza 500 osobodni.
4.
Przy prowadzeniu robót budowlanych, do kierowania którymi jest wymagane przygotowanie
zawodowe w specjalności techniczno-budowlanej innej niż posiada kierownik budowy,
inwestor jest obowiązany zapewnić ustanowienie kierownika robót w danej specjalności.
Art. 43.
1.
Obiekty budowlane wymagające pozwolenia na budowę, obiekty, o których mowa w art.
29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a-20b, oraz stacje ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych, podlegają geodezyjnemu wyznaczeniu w terenie, a po ich wybudowaniu - geodezyjnej
inwentaryzacji powykonawczej, obejmującej ich położenie na gruncie.
1a.
Obowiązkowi geodezyjnego wyznaczenia, o którym mowa w ust. 1, nie podlega:
1)
przyłącze, o którym mowa w art. 29 ust. 1 pkt 20, jeżeli jego połączenie z siecią
znajduje się na tej samej działce co przyłącze lub na działce do niej przyległej;
2)
stacja ładowania w rozumieniu art. 2 pkt 27 ustawy z dnia 11 stycznia 2018 r. o elektromobilności i paliwach alternatywnych.
1b.
Zapewnienie wykonania obowiązków, o których mowa w ust. 1, należy do kierownika budowy,
a w przypadku gdy kierownik budowy nie zostanie ustanowiony - do inwestora.
2.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może nałożyć obowiązek stosowania
przepisu ust. 1 również w stosunku do obiektów budowlanych wymagających zgłoszenia.
3.
Obiekty lub elementy obiektów budowlanych, ulegające zakryciu, wymagające inwentaryzacji,
o której mowa w ust. 1, podlegają inwentaryzacji przed ich zakryciem.
4.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje i zakres opracowań geodezyjno-kartograficznych
oraz czynności geodezyjnych obowiązujących w budownictwie.
Art. 44.
Wprzypadku zmiany:
1)
kierownika budowy lub kierownika robót,
2)
inspektora nadzoru inwestorskiego,
3)
projektanta sprawującego nadzór autorski
- inwestor dołącza do dokumentacji budowy oświadczenia o przejęciu obowiązków przez
osoby wymienione w pkt 1-3.
Art. 45.
1.
Dziennik budowy stanowi urzędowy dokument przebiegu robót budowlanych oraz zdarzeń
i okoliczności zachodzących w toku wykonywania robót i jest wydawany odpłatnie przez
organ administracji architektoniczno-budowlanej.
2.
Przed rozpoczęciem robót budowlanych należy dokonać w dzienniku budowy wpisu osób,
którym zostało powierzone kierownictwo, nadzór i kontrola techniczna robót budowlanych.
Osoby te są obowiązane potwierdzić podpisem przyjęcie powierzonych im funkcji.
3.
Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się odpowiednio do prowadzenia dzienników: montażu i rozbiórki.
4.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia dzienników
budowy, montażu i rozbiórki oraz osoby upoważnione do dokonywania w nich wpisów, a
także dane, jakie powinna zawierać tablica informacyjna oraz ogłoszenie zawierające
dane dotyczące bezpieczeństwa i ochrony zdrowia.
5.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 4, określa się w szczególności:
1)
kształt i wymiary tablicy informacyjnej oraz napisów na niej umieszczonych;
2)
formę ogłoszenia;
3)
miejsce umieszczenia tablicy informacyjnej oraz ogłoszenia;
4)
zakres danych osobowych uczestników procesu budowlanego i pełnionych przez nich funkcji
w dziedzinie bezpieczeństwa pracy i ochrony zdrowia;
5)
informacje dotyczące decyzji o pozwoleniu na budowę;
6)
informacje dotyczące podmiotów wykonujących roboty budowlane, w tym imię lub imiona
i nazwisko lub nazwę i adres;
7)
przewidywane terminy rozpoczęcia i zakończenia wykonywania robót budowlanych oraz
maksymalną liczbę pracowników zatrudnionych na budowie;
8)
informacje dotyczące telefonów alarmowych.
Art. 46.
Kierownik budowy (rozbiórki), a jeżeli jego ustanowienie nie jest wymagane - inwestor,
jest obowiązany przez okres wykonywania robót budowlanych przechowywać dokumenty stanowiące
podstawę ich wykonania, a także oświadczenie dotyczące wyrobów budowlanych jednostkowo
zastosowanych w obiekcie budowlanym, o których mowa w art. 10 ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o wyrobach budowlanych, oraz udostępniać te dokumenty przedstawicielom uprawnionych organów.
Art. 47.
1.
Jeżeli do wykonania prac przygotowawczych lub robót budowlanych jest niezbędne wejście
do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren sąsiedniej nieruchomości, inwestor jest
obowiązany przed rozpoczęciem robót uzyskać zgodę właściciela sąsiedniej nieruchomości,
budynku lub lokalu (najemcy) na wejście oraz uzgodnić z nim przewidywany sposób, zakres
i terminy korzystania z tych obiektów, a także ewentualną rekompensatę z tego tytułu.
2.
W razie nieuzgodnienia warunków, o których mowa w ust. 1, organ administracji architektoniczno-budowlanej
- na wniosek inwestora - w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, rozstrzyga, w
drodze decyzji, o niezbędności wejścia do sąsiedniego budynku, lokalu lub na teren
sąsiedniej nieruchomości. W przypadku uznania zasadności wniosku inwestora, organ
administracji architektoniczno-budowlanej określa jednocześnie granice niezbędnej
potrzeby oraz warunki korzystania z sąsiedniego budynku, lokalu lub nieruchomości.
3.
Inwestor, po zakończeniu robót, o których mowa w ust. 1, jest obowiązany naprawić
szkody powstałe w wyniku korzystania z sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu
- na zasadach określonych w Kodeksie cywilnym.
4.
Zajęcie, na potrzeby budowy, pasa drogowego lub jego części może nastąpić po spełnieniu
wymagań określonych w odrębnych przepisach.
Art. 48.
1.
Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę
obiektu budowlanego lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego:
1)
bez wymaganego pozwolenia na budowę albo
2)
bez wymaganego zgłoszenia dotyczącego budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a,
2b i 19a, albo pomimo wniesienia sprzeciwu do tego zgłoszenia.
2.
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego oraz nie narusza przepisów, w tym
techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego
lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem
prowadzenie robót budowlanych. Na postanowienie przysługuje zażalenie.
3.
W postanowieniu, o którym mowa w ust. 2, ustala się wymagania dotyczące niezbędnych
zabezpieczeń budowy oraz nakłada obowiązek przedstawienia, w wyznaczonym terminie:
1)
zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami
obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania
przestrzennego;
2)
dokumentów, o których mowa w art. 33 ust. 2 pkt 1, 2 i 4 oraz ust. 3; do projektu
architektoniczno-budowlanego nie stosuje się przepisu art. 20 ust. 3 pkt 2.
4.
W przypadku niespełnienia w wyznaczonym terminie obowiązków, o których mowa w ust.
3, stosuje się przepis ust. 1.
5.
Przedłożenie w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa w ust. 3, traktuje
się jak wniosek o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót
budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Art. 49.
1.
Organ nadzoru budowlanego, przed wydaniem decyzji w sprawie zatwierdzenia projektu
budowlanego i udzielenia pozwolenia na wznowienie robót budowlanych, bada:
1)
zgodność projektu zagospodarowania działki lub terenu z przepisami o planowaniu i
zagospodarowaniu przestrzennym, a w szczególności z ustaleniami obowiązującego miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego,
2)
kompletność projektu budowlanego i posiadanie wymaganych opinii, uzgodnień, pozwoleń
i sprawdzeń,
3)
wykonanie projektu budowlanego przez osobę posiadającą wymagane uprawnienia budowlane
- oraz, w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie
przysługuje zażalenie.
2.
Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których
mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega pięćdziesięciokrotnemu podwyższeniu.
3.
W przypadku stwierdzenia naruszeń, w zakresie określonym w ust. 1, organ nadzoru budowlanego
nakłada postanowieniem obowiązek usunięcia wskazanych nieprawidłowości, w określonym
terminie, a po jego bezskutecznym upływie wydaje decyzję, o której mowa w art. 48
ust. 1. Decyzję tę wydaje się również w przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty
legalizacyjnej, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2.
4.
W razie spełnienia wymagań, określonych w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje
decyzję:
1)
o zatwierdzeniu projektu budowlanego i pozwoleniu na wznowienie robót;
2)
o zatwierdzeniu projektu budowlanego, jeżeli budowa została zakończona.
4a.
Decyzje, o których mowa w ust. 4, mogą być wydane po uprzednim przeprowadzeniu oceny
oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko albo oceny oddziaływania przedsięwzięcia
na obszar Natura 2000, jeżeli jest ona wymagana przepisami ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego
ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania
na środowisko, w przypadkach gdy ocena ta jest możliwa do przeprowadzenia z uwzględnieniem analizy
rozwiązań alternatywnych przedsięwzięcia i możliwości ustalenia warunków jego realizacji
w zakresie ochrony środowiska.
5.
W decyzji, o której mowa w ust. 4, nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu
na użytkowanie.
Art. 49a.
1.
W przypadku uchylenia w postępowaniu odwoławczym decyzji, o której mowa w art. 49
ust. 4, i wydania decyzji, o której mowa w art. 48 ust. 1, opłata legalizacyjna podlega
zwrotowi, z zastrzeżeniem ust. 2, w terminie 30 dni od dnia stwierdzenia wykonania
rozbiórki.
2.
Jeżeli wykonanie decyzji o nakazie rozbiórki obiektu budowlanego odbywa się w trybie
wykonania zastępczego, o którym mowa w przepisach o postępowaniu egzekucyjnym w administracji,
opłatę legalizacyjną zalicza się w poczet kosztów wykonania zastępczego.
Art. 49b.
1.
Organ nadzoru budowlanego nakazuje, z zastrzeżeniem ust. 2, w drodze decyzji, rozbiórkę
obiektu budowlanego, lub jego części, będącego w budowie albo wybudowanego bez wymaganego
zgłoszenia bądź pomimo wniesienia sprzeciwu przez organ administracji architektoniczno-budowlanej.
2.
Jeżeli budowa, o której mowa w ust. 1, jest zgodna z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu
przestrzennym, a w szczególności ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego i innymi aktami prawa miejscowego, oraz nie narusza przepisów, w tym
techniczno-budowlanych, w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego
lub jego części do stanu zgodnego z prawem, organ nadzoru budowlanego wstrzymuje postanowieniem
- gdy budowa nie została zakończona - prowadzenie robót budowlanych oraz nakłada na
inwestora obowiązek przedłożenia w wyznaczonym terminie:
1)
dokumentów, o których mowa w art. 30 ust. 2 albo art. 30 ust. 2 i 3, albo art. 30
ust. 2 i 4;
2)
projektu zagospodarowania działki lub terenu;
3)
zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami
obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo decyzji o warunkach
zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku braku obowiązującego planu zagospodarowania
przestrzennego.
2a.
Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.
3.
W przypadku niespełnienia obowiązku, o którym mowa w ust. 2, stosuje się przepis ust.
1.
4.
Jeżeli zachodzą okoliczności, o których mowa w ust. 2, organ nadzoru budowlanego,
w drodze postanowienia, ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie przysługuje
zażalenie.
5.
Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy art. 59g, z tym że wysokość
opłaty w przypadku budowy, o której mowa w:
1)
art. 29 ust. 1 pkt 9-11, 14 oraz w art. 30 ust. 1 pkt 3 i 4 - wynosi 2500 zł;
2)
art. 29 ust. 1 pkt 1 lit. b-d, pkt 2, 2a, 3, 3a, 6, 12, 13, 16, 19, 20b oraz 28 -
wynosi 5000 zł.
6.
Organ nadzoru budowlanego, w przypadku gdy budowa nie została zakończona, po wniesieniu
opłaty, o której mowa w ust. 5, zezwala, w drodze postanowienia, na dokończenie budowy.
7.
W przypadku nieuiszczenia w terminie opłaty legalizacyjnej organ nadzoru budowlanego
wydaje decyzję, o której mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem art. 49c ust. 2.
Art. 49c.
1.
Do opłat legalizacyjnych, o których mowa w art. 49 ust. 1 i art. 49b ust. 4, w zakresie
nieuregulowanym w ustawie, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa , z tym że uprawnienia organu podatkowego przysługują wojewodzie.
2.
Złożenie wniosku, o którym mowa w art. 67a § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, powoduje zawieszenie postępowania administracyjnego prowadzonego na podstawie art.
48, art. 49 i art. 49b do dnia rozstrzygnięcia wniosku.
Art. 50.
1.
W przypadkach innych niż określone w art. 48 ust. 1 lub w art. 49b ust. 1 organ nadzoru
budowlanego wstrzymuje postanowieniem prowadzenie robót budowlanych wykonywanych:
1)
bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2)
w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie
środowiska, lub
3)
na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4)
w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę,
projekcie budowlanym lub w przepisach.
2.
W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych należy:
1)
podać przyczynę wstrzymania robót;
2)
ustalić wymagania dotyczące niezbędnych zabezpieczeń.
3.
W postanowieniu o wstrzymaniu robót budowlanych można nałożyć obowiązek przedstawienia,
w terminie 30 dni od dnia doręczenia postanowienia, inwentaryzacji wykonanych robót
budowlanych lub odpowiednich ocen technicznych bądź ekspertyz.
4.
Postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych traci ważność po upływie 2 miesięcy
od dnia doręczenia, chyba że w tym terminie zostanie wydana decyzja, o której mowa
w art. 50a pkt 2 albo w art. 51 ust. 1.
5.
Na postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych służy zażalenie.
Art. 50a.
Organ nadzoru budowlanego w przypadku wykonywania robót budowlanych - pomimo wstrzymania
ich wykonywania postanowieniem:
1)
o którym mowa w art. 48 ust. 2 oraz w art. 49b ust. 2 - nakazuje, w drodze decyzji,
rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części;
2)
o którym mowa w art. 50 ust. 1 - nakazuje, w drodze decyzji, rozbiórkę części obiektu
budowlanego wykonanego po doręczeniu postanowienia albo doprowadzenie obiektu budowlanego
do stanu poprzedniego.
Art. 51.
1.
Przed upływem 2 miesięcy od dnia wydania postanowienia, o którym mowa w art. 50 ust.
1, organ nadzoru budowlanego w drodze decyzji:
1)
nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego
lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2)
nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia
wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania,
albo
3)
w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych
warunków pozwolenia na budowę - nakłada, określając termin wykonania, obowiązek sporządzenia
i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające
z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz - w razie potrzeby - wykonania określonych
czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych
do stanu zgodnego z prawem; przepisy dotyczące projektu budowlanego stosuje się odpowiednio
do zakresu tych zmian.
1a.
W przypadku istotnego odstąpienia od projektu budowlanego z naruszeniem art. 36a ust.
1a, przepisy ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 i 5 stosuje się odpowiednio.
2.
W przypadku wydania nakazu, o którym mowa w art. 50a pkt 2, decyzje, o których mowa
w ust. 1 pkt 2 lub 3, wydaje się po wykonaniu obowiązku określonego w tym nakazie.
3.
Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie
obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i wydaje decyzję:
1)
o stwierdzeniu wykonania obowiązku albo
2)
w przypadku niewykonania obowiązku - nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych
bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
4.
Po upływie terminu lub na wniosek inwestora, organ nadzoru budowlanego sprawdza wykonanie
obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, i wydaje decyzję w sprawie zatwierdzenia
projektu budowlanego i pozwolenia na wznowienie robót budowlanych albo - jeżeli budowa
została zakończona - o zatwierdzeniu projektu budowlanego zamiennego. W decyzji tej
nakłada się obowiązek uzyskania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
5.
W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, organ
nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą zaniechanie dalszych robót budowlanych
bądź rozbiórkę obiektu lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego.
6.
Przepisów ust. 4 i 5 dotyczących pozwolenia na użytkowanie nie stosuje się do robót
budowlanych innych niż budowa bądź przebudowa obiektu budowlanego lub jego części.
7.
Przepisy ust. 1 pkt 1 i 2 oraz ust. 3 stosuje się odpowiednio, jeżeli roboty budowlane,
w przypadkach innych niż określone w art. 48 albo w art. 49b, zostały wykonane w sposób,
o którym mowa w art. 50 ust. 1.
Art. 52.
Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany na swój koszt
dokonać czynności nakazanych w decyzji, o której mowa w art. 48, art. 49b, art. 50a
oraz art. 51.
Art. 53.
Przepis art. 52 stosuje się również do obiektów budowlanych, podlegających rozbiórce
w terminach, o których mowa w art. 36 ust. 1 pkt 3.
Art. 54.
1.
Do użytkowania obiektu budowlanego, na budowę którego wymagane jest pozwolenie na
budowę albo zgłoszenie budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a i 19a, można
przystąpić, z zastrzeżeniem art. 55 i art. 57, po zawiadomieniu organu nadzoru budowlanego
o zakończeniu budowy, jeżeli organ ten, w terminie 14 dni od dnia doręczenia zawiadomienia,
nie zgłosi sprzeciwu w drodze decyzji. Przepis art. 30 ust. 6a stosuje się.
2.
Organ nadzoru budowlanego może z urzędu przed upływem terminu, o którym mowa w ust.
1, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. Wydanie zaświadczenia
wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust. 1, oraz uprawnia inwestora
do rozpoczęcia użytkowania obiektu, o którym mowa w ust. 1.
Art. 55.
1.
Przed przystąpieniem do użytkowania obiektu budowlanego należy uzyskać decyzję o pozwoleniu
na użytkowanie, jeżeli:
1)
na budowę obiektu budowlanego jest wymagane pozwolenie na budowę i jest on zaliczony
do kategorii:
a)
V, IX-XVI,
b)
XVII - z wyjątkiem warsztatów rzemieślniczych, stacji obsługi pojazdów, myjni samochodowych
i garaży do pięciu stanowisk włącznie,
c)
XVIII - z wyjątkiem obiektów magazynowych: budynki składowe, chłodnie, hangary i wiaty,
a także budynków kolejowych: nastawnie, podstacje trakcyjne, lokomotywownie, wagonownie,
strażnice przejazdowe i myjnie taboru kolejowego,
d)
XX,
e)
XXII - z wyjątkiem placów składowych, postojowych i parkingów,
f)
XXIV - z wyjątkiem stawów rybnych,
g)
XXVII - z wyjątkiem jazów, wałów przeciwpowodziowych, opasek i ostróg brzegowych oraz
rowów melioracyjnych,
h)
XXVIII-XXX
- o których mowa w załączniku do ustawy;
2)
zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 49 ust. 5 albo art. 51 ust. 4;
3)
przystąpienie do użytkowania obiektu budowlanego ma nastąpić przed wykonaniem wszystkich
robót budowlanych.
2.
Inwestor zamiast dokonania zawiadomienia o zakończeniu budowy może wystąpić z wnioskiem
o wydanie decyzji o pozwoleniu na użytkowanie.
Art. 55a.
(uchylony)
Art. 56.
1.
Inwestor, w stosunku do którego nałożono obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie
obiektu budowlanego, jest obowiązany zawiadomić, zgodnie z właściwością wynikającą
z przepisów szczególnych, organy:
1)
(uchylony)
2)
Państwowej Inspekcji Sanitarnej,
3)
(uchylony)
4)
Państwowej Straży Pożarnej
- o zakończeniu budowy obiektu budowlanego i zamiarze przystąpienia do jego użytkowania.
Organy zajmują stanowisko w sprawie zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem
budowlanym.
1a.
Przepisy ust. 1 stosuje się również w przypadku, gdy projekt budowlany obiektu budowlanego
nieobjętego obowiązkiem uzyskania pozwolenia na użytkowanie wymagał uzgodnienia pod
względem ochrony przeciwpożarowej lub wymagań higienicznych i zdrowotnych.
2.
Niezajęcie stanowiska przez organy, wymienione w ust. 1, w terminie 14 dni od dnia
otrzymania zawiadomienia, traktuje się jak niezgłoszenie sprzeciwu lub uwag.
Art. 57.
1.
Do zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego lub wniosku o udzielenie
pozwolenia na użytkowanie inwestor jest obowiązany dołączyć:
1)
oryginał dziennika budowy;
2)
oświadczenie kierownika budowy:
a)
o zgodności wykonania obiektu budowlanego z projektem budowlanym lub warunkami pozwolenia
na budowę oraz przepisami,
b)
o doprowadzeniu do należytego stanu i porządku terenu budowy, a także - w razie korzystania
- drogi, ulicy, sąsiedniej nieruchomości, budynku lub lokalu;
3)
oświadczenie o właściwym zagospodarowaniu terenów przyległych, jeżeli eksploatacja
wybudowanego obiektu jest uzależniona od ich odpowiedniego zagospodarowania;
4)
protokoły badań i sprawdzeń;
5)
dokumentację geodezyjną, zawierającą wyniki geodezyjnej inwentaryzacji powykonawczej
oraz informację o zgodności usytuowania obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania
działki lub terenu lub odstępstwach od tego projektu, sporządzoną przez osobę wykonującą
samodzielne funkcje w dziedzinie geodezji i kartografii oraz posiadającą odpowiednie
uprawnienia zawodowe;
6)
potwierdzenie, zgodnie z odrębnymi przepisami, odbioru wykonanych przyłączy;
7)
(uchylony)
7a)
zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta, potwierdzające spełnienie
warunków, o których mowa w art. 37i ust. 8 ustawy z dnia 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym , o ile jest wymagane;
8)
w przypadku drogi w transeuropejskiej sieci drogowej:
a)
wynik audytu bezpieczeństwa ruchu drogowego, o którym mowa w art. 24l ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych,
b)
uzasadnienie zarządcy drogi, o którym mowa w art. 24l ust. 4 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych.
1a.
W przypadku zawiadomienia o zakończeniu budowy lub złożenia wniosku o udzielenie pozwolenia
na użytkowanie budynku mieszkalnego lub budynku z częścią mieszkalną, w oświadczeniu,
o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, zamieszcza się informację o dokonaniu pomiarów
powierzchni użytkowej budynku i poszczególnych lokali mieszkalnych, w sposób zgodny
z przepisami rozporządzenia, o którym mowa w art. 34 ust. 6 pkt 1.
2.
W razie zmian nieodstępujących w sposób istotny od zatwierdzonego projektu lub warunków
pozwolenia na budowę, dokonanych podczas wykonywania robót, do zawiadomienia, o którym
mowa w ust. 1, należy dołączyć kopie rysunków wchodzących w skład zatwierdzonego projektu
budowlanego, z naniesionymi zmianami, a w razie potrzeby także uzupełniający opis.
W takim przypadku oświadczenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a, powinno być potwierdzone
przez projektanta i inspektora nadzoru inwestorskiego, jeżeli został ustanowiony.
3.
Inwestor jest obowiązany dołączyć do wniosku, o którym mowa w ust. 1, albo do zawiadomienia
w przypadku, o którym mowa w art. 56 ust. 1a, oświadczenia o braku sprzeciwu lub uwag
ze strony organów wymienionych w art. 56.
4.
Inwestor jest obowiązany uzupełnić dokumenty wymienione w ust. 1-3, jeżeli, w wyniku
ich sprawdzenia przez organ nadzoru budowlanego, okaże się, że są one niekompletne
lub posiadają braki i nieścisłości.
5.
(uchylony)
6.
Wniosek o udzielenie pozwolenia na użytkowanie stanowi wezwanie organu nadzoru budowlanego
do przeprowadzenia obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.
7.
W przypadku stwierdzenia przystąpienia do użytkowania obiektu budowlanego lub jego
części z naruszeniem przepisów art. 54 i 55, organ nadzoru budowlanego wymierza karę
z tytułu nielegalnego użytkowania obiektu budowlanego. Do kary tej stosuje się odpowiednio
przepisy dotyczące kar, o których mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega
dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
8.
Po zakończeniu postępowania w sprawie zawiadomienia o zakończeniu budowy obiektu budowlanego
albo udzieleniu pozwolenia na użytkowanie, organ nadzoru budowlanego zwraca bezzwłocznie
inwestorowi dokumenty, o których mowa w ust. 1 pkt 1, 4 i 5.
Art. 58.
(uchylony)
Art. 59.
1.
Organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję w sprawie pozwolenia na użytkowanie obiektu
budowlanego po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, o której mowa w art. 59a.
2.
Organ nadzoru budowlanego może w pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego określić
warunki użytkowania tego obiektu albo uzależnić jego użytkowanie od wykonania, w oznaczonym
terminie, określonych robót budowlanych.
3.
Jeżeli organ nadzoru budowlanego stwierdzi, że obiekt budowlany spełnia warunki, określone
w ust. 1, pomimo niewykonania części robót wykończeniowych lub innych robót budowlanych
związanych z obiektem, w wydanym pozwoleniu na użytkowanie może określić termin wykonania
tych robót.
4.
Przepisu ust. 3 nie stosuje się do instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska.
4a.
Inwestor jest obowiązany zawiadomić organ nadzoru budowlanego o zakończeniu robót
budowlanych prowadzonych, po przystąpieniu do użytkowania obiektu budowlanego, na
podstawie pozwolenia na użytkowanie.
5.
Organ nadzoru budowlanego, z zastrzeżeniem ust. 2 i 3, odmawia wydania pozwolenia
na użytkowanie obiektu budowlanego w przypadku niespełnienia wymagań określonych w
ust. 1 i w art. 57 ust. 1-4. Przepisy art. 51 stosuje się odpowiednio.
6.
Decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego organ nadzoru budowlanego
przesyła niezwłocznie organowi, który wydał decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania
terenu lub pozwolenia, o których mowa w art. 23 ust. 1 i art. 26 ust. 1, oraz decyzji,
o której mowa w art. 27 ust. 1 ustawy z dnia 21 marca 1991 r. o obszarach morskich Rzeczypospolitej
Polskiej i administracji morskiej.
6a.
W przypadku inwestycji KZN organ nadzoru budowlanego przesyła niezwłocznie Prezesowi
Krajowego Zasobu Nieruchomości decyzję o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego
albo decyzję o odmowie wydania pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego.
7.
Stroną w postępowaniu w sprawie pozwolenia na użytkowanie jest wyłącznie inwestor,
a w przypadku inwestycji KZN - inwestor i Prezes Krajowego Zasobu Nieruchomości.
Art. 59a.
1.
Organ nadzoru budowlanego przeprowadza, na wezwanie inwestora, obowiązkową kontrolę
budowy w celu stwierdzenia prowadzenia jej zgodnie z ustaleniami i warunkami określonymi
w pozwoleniu na budowę.
2.
Kontrola, o której mowa w ust. 1, obejmuje sprawdzenie:
1)
zgodności obiektu budowlanego z projektem zagospodarowania działki lub terenu;
2)
zgodności obiektu budowlanego z projektem architektoniczno-budowlanym, w zakresie:
a)
charakterystycznych parametrów technicznych: kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości,
długości, szerokości i liczby kondygnacji,
b)
wykonania widocznych elementów nośnych układu konstrukcyjnego obiektu budowlanego,
c)
geometrii dachu (kąt nachylenia, wysokość kalenicy i układ połaci dachowych),
d)
wykonania urządzeń budowlanych,
e)
zasadniczych elementów wyposażenia budowlano-instalacyjnego, zapewniających użytkowanie
obiektu zgodnie z przeznaczeniem,
f25)W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.)
zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z tego obiektu przez osoby niepełnosprawne,
o których mowa w art. 1 Konwencji o prawach osób niepełnosprawnych, sporządzonej w Nowym Jorku dnia
13 grudnia 2006 r., w tym osoby starsze - w stosunku do obiektu użyteczności publicznej i budynku mieszkalnego
wielorodzinnego;
3)
wyrobów budowlanych szczególnie istotnych dla bezpieczeństwa konstrukcji i bezpieczeństwa
pożarowego;
4)
w przypadku nałożenia w pozwoleniu na budowę obowiązku rozbiórki istniejących obiektów
budowlanych nieprzewidzianych do dalszego użytkowania lub tymczasowych obiektów budowlanych
- wykonania tego obowiązku, jeżeli upłynął termin rozbiórki określony w pozwoleniu;
5)
uporządkowania terenu budowy.
Art. 59b.
(uchylony)
Art. 59c.
1.
Organ nadzoru budowlanego przeprowadza obowiązkową kontrolę przed upływem 21 dni od
dnia doręczenia wezwania albo uzupełnionego wezwania. O terminie obowiązkowej kontroli
organ zawiadamia inwestora w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania albo uzupełnionego
wezwania.
2.
Inwestor jest obowiązany uczestniczyć w obowiązkowej kontroli w wyznaczonym terminie.
Art. 59d.
1.
Organ nadzoru budowlanego, po przeprowadzeniu obowiązkowej kontroli, sporządza protokół
w trzech egzemplarzach. Jeden egzemplarz protokołu doręcza się inwestorowi bezzwłocznie
po przeprowadzeniu kontroli, drugi egzemplarz przekazuje się organowi wyższego stopnia,
a trzeci pozostaje we właściwym organie.
1a.
Dopuszcza się przekazanie protokołu organowi wyższego stopnia w postaci elektronicznej.
W takim przypadku sporządza się dwa egzemplarze protokołu, a protokół w postaci elektronicznej
przekazuje się również Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
2.
Protokół, o którym mowa w ust. 1, przechowuje się przez okres istnienia obiektu budowlanego.
3.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór protokołu obowiązkowej
kontroli.
4.
Wzór protokołu powinien obejmować w szczególności informacje dotyczące danych osobowych
osób uczestniczących w kontroli oraz informacje niezbędne do ustalenia przebiegu i
wyniku przeprowadzonej kontroli, w tym: adres i kategorię obiektu budowlanego, ustalenia
dotyczące zgodności wykonania obiektu budowlanego z zatwierdzonym projektem budowlanym
i innymi warunkami określonymi w pozwoleniu na budowę.
Art. 59e.
Obowiązkową kontrolę budowy lub obiektu budowlanego może przeprowadzać, z upoważnienia
właściwego organu nadzoru budowlanego, wyłącznie osoba zatrudniona w tym organie i
posiadająca uprawnienia budowlane.
Art. 59f.
1.
W przypadku stwierdzenia w trakcie obowiązkowej kontroli nieprawidłowości w zakresie,
o którym mowa w art. 59a ust. 2, wymierza się karę stanowiącą iloczyn stawki opłaty
(s), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu
budowlanego (w).
2.
Stawka opłaty (s) wynosi 500 zł.
3.
Kategorie obiektów, współczynnik kategorii obiektu oraz współczynnik wielkości obiektu
określa załącznik do ustawy.
4.
W przypadku gdy w skład obiektu budowlanego, z wyjątkiem budynku mieszkalnego jednorodzinnego,
wchodzą części odpowiadające różnym kategoriom, karę stanowi suma kar obliczonych
dla różnych kategorii.
5.
W przypadku stwierdzenia nieprawidłowości w zakresie, o którym mowa w art. 59a ust.
2, karę oblicza się odrębnie za każdą stwierdzoną nieprawidłowość. Karę stanowi suma
tak obliczonych kar.
6.
W przypadku wymierzenia kary organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, odmawia
wydania pozwolenia na użytkowanie i przeprowadza, w odpowiednim zakresie, postępowanie,
o którym mowa w art. 51.
Art. 59g.
1.
Karę, o której mowa w art. 59f ust. 1, organ nadzoru budowlanego wymierza w drodze
postanowienia, na które przysługuje zażalenie. Wpływy z kar stanowią dochód budżetu
państwa.
2.
Wymierzoną karę wnosi się w terminie 7 dni od dnia doręczenia postanowienia, o którym
mowa w ust. 1, w kasie właściwego urzędu wojewódzkiego lub na rachunek bankowy tego
urzędu.
3.
W przypadku nieuiszczenia kary w terminie podlega ona ściągnięciu w trybie przepisów
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
4.
Uprawnionym do żądania wykonania w drodze egzekucji administracyjnej obowiązków, o
których mowa w ust. 3, jest wojewoda.
5.
Do kar, o których mowa w ust. 1, stosuje się odpowiednio przepisy działu III ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, z tym że uprawnienia organu podatkowego, z wyjątkiem określonego w ust. 1, przysługują
wojewodzie.
6.
Organ właściwy do wydania, zmiany, uchylenia lub stwierdzenia nieważności postanowienia
niezwłocznie przesyła kopię wydanego postanowienia właściwemu wojewodzie.
Art. 60.
Inwestor, oddając do użytkowania obiekt budowlany, przekazuje właścicielowi lub zarządcy
obiektu dokumentację budowy i dokumentację powykonawczą. Przekazaniu podlegają również
inne dokumenty i decyzje dotyczące obiektu, a także, w razie potrzeby, instrukcje
obsługi i eksploatacji: obiektu, instalacji i urządzeń związanych z tym obiektem.
Rozdział 6
Utrzymanie obiektów budowlanych
Art. 61.
Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany:
1)
utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2;
2)
zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie
wystąpienia czynników zewnętrznych odziaływujących na obiekt, związanych z działaniem
człowieka lub sił natury, takich jak: wyładowania atmosferyczne, wstrząsy sejsmiczne,
silne wiatry, intensywne opady atmosferyczne, osuwiska ziemi, zjawiska lodowe na rzekach
i morzu oraz jeziorach i zbiornikach wodnych, pożary lub powodzie, w wyniku których
następuje uszkodzenie obiektu budowlanego lub bezpośrednie zagrożenie takim uszkodzeniem,
mogące spowodować zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia lub środowiska.
Art. 62.
1.
Obiekty budowlane powinny być w czasie ich użytkowania poddawane przez właściciela
lub zarządcę kontroli:
1)
okresowej, co najmniej raz w roku, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego:
a)
elementów budynku, budowli i instalacji narażonych na szkodliwe wpływy atmosferyczne
i niszczące działania czynników występujących podczas użytkowania obiektu,
b)
instalacji i urządzeń służących ochronie środowiska,
c)
instalacji gazowych oraz przewodów kominowych (dymowych, spalinowych i wentylacyjnych);
2)
okresowej, co najmniej raz na 5 lat, polegającej na sprawdzeniu stanu technicznego
i przydatności do użytkowania obiektu budowlanego, estetyki obiektu budowlanego oraz
jego otoczenia; kontrolą tą powinno być objęte również badanie instalacji elektrycznej
i piorunochronnej w zakresie stanu sprawności połączeń, osprzętu, zabezpieczeń i środków
ochrony od porażeń, oporności izolacji przewodów oraz uziemień instalacji i aparatów;
3)
okresowej w zakresie, o którym mowa w pkt 1, co najmniej dwa razy w roku, w terminach
do 31 maja oraz do 30 listopada, w przypadku budynków o powierzchni zabudowy przekraczającej
2000 m2 oraz innych obiektów budowlanych o powierzchni dachu przekraczającej 1000 m2; osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie pisemnie zawiadomić organ
nadzoru budowlanego o przeprowadzonej kontroli;
4)
bezpiecznego użytkowania obiektu każdorazowo w przypadku wystąpienia okoliczności,
o których mowa w art. 61 pkt 2;
4a)
w przypadku zgłoszenia przez osoby zamieszkujące lokal mieszkalny znajdujący się w
obiekcie budowlanym o dokonaniu nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi
ingerencji lub naruszeń, powodujących, że nie są spełnione warunki określone w art.
5 ust. 2.
5)
(uchylony)
6)
(uchylony)
1a.
W trakcie kontroli, o której mowa w ust. 1, należy dokonać sprawdzenia wykonania zaleceń
z poprzedniej kontroli.
1b.
(uchylony)
2.
Obowiązek kontroli, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a, nie obejmuje właścicieli
i zarządców:
1)
budynków mieszkalnych jednorodzinnych;
2)
obiektów budowlanych:
a)
budownictwa zagrodowego i letniskowego,
b)
wymienionych w art. 29 ust. 1.
2a.
Kontrolę, o której mowa w ust. 1 pkt 4a, właściciel lub zarządca jest zobowiązany
przeprowadzić w terminie 3 dni od otrzymania zgłoszenia.
3.
Organ nadzoru budowlanego - w razie stwierdzenia nieodpowiedniego stanu technicznego
obiektu budowlanego lub jego części, mogącego spowodować zagrożenie: życia lub zdrowia
ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska - nakazuje przeprowadzenie kontroli,
o której mowa w ust. 1, a także może żądać przedstawienia ekspertyzy stanu technicznego
obiektu lub jego części.
4.
Kontrole, o których mowa w ust. 1, z zastrzeżeniem ust. 5-6a, przeprowadzają osoby
posiadające uprawnienia budowlane w odpowiedniej specjalności.
5.
Kontrole stanu technicznego instalacji elektrycznych, piorunochronnych i gazowych,
o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. c i pkt 2, mogą przeprowadzać osoby posiadające
kwalifikacje wymagane przy wykonywaniu dozoru nad eksploatacją urządzeń, instalacji
oraz sieci energetycznych i gazowych.
6.
Kontrolę stanu technicznego przewodów kominowych, o której mowa w ust. 1 pkt 1 lit.
c, powinny przeprowadzać:
1)
osoby posiadające kwalifikacje mistrza w rzemiośle kominiarskim - w odniesieniu do
przewodów dymowych oraz grawitacyjnych przewodów spalinowych i wentylacyjnych;
2)
osoby posiadające uprawnienia budowlane odpowiedniej specjalności - w odniesieniu
do przewodów kominowych, o których mowa w pkt 1, oraz do kominów przemysłowych, kominów
wolno stojących oraz kominów lub przewodów kominowych, w których ciąg kominowy jest
wymuszony pracą urządzeń mechanicznych.
6a.
Kontrolę stanu technicznego i stanu bezpieczeństwa budowli piętrzących mogą przeprowadzać
także upoważnieni pracownicy państwowej służby do spraw bezpieczeństwa budowli piętrzących.
7.
Szczegółowy zakres kontroli niektórych budowli oraz obowiązek przeprowadzania ich
częściej, niż zostało to ustalone w ust. 1, może być określony w rozporządzeniu, o
którym mowa w art. 7 ust. 3 pkt 2.
Art. 63.
1.
Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany przechowywać przez okres
istnienia obiektu dokumenty, o których mowa w art. 60, oraz opracowania projektowe
i dokumenty techniczne robót budowlanych wykonywanych w obiekcie w toku jego użytkowania.
2.
(uchylony)
3.
(uchylony)
Art. 63a.
(uchylony)
Art. 64.
1.
Właściciel lub zarządca jest obowiązany prowadzić dla każdego budynku oraz obiektu
budowlanego niebędącego budynkiem, którego projekt jest objęty obowiązkiem sprawdzenia,
o którym mowa w art. 20 ust. 2, książkę obiektu budowlanego, stanowiącą dokument przeznaczony
do zapisów dotyczących przeprowadzanych badań i kontroli stanu technicznego, remontów
i przebudowy, w okresie użytkowania obiektu budowlanego.
2.
Obowiązek prowadzenia książki obiektu budowlanego, o którym mowa w ust. 1, nie obejmuje
właścicieli i zarządców:
1)
budynków mieszkalnych jednorodzinnych;
2)
obiektów budowlanych:
a)
budownictwa zagrodowego i letniskowego,
b)
wymienionych w art. 29 ust. 1;
3)
dróg lub obiektów mostowych, jeżeli prowadzą książkę drogi lub książkę obiektu mostowego
na podstawie przepisów o drogach publicznych.
3.
Protokoły z kontroli obiektu budowlanego, w tym protokoły z kontroli systemu ogrzewania
i systemu klimatyzacji, o których mowa w art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 2014 r. o charakterystyce energetycznej budynków , oceny i ekspertyzy dotyczące jego stanu technicznego, świadectwo charakterystyki
energetycznej oraz dokumenty, o których mowa w art. 60, są dołączone do książki obiektu
budowlanego.
4.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór książki obiektu budowlanego
i sposób jej prowadzenia.
Art. 65.
Właściciel lub zarządca obiektu budowlanego jest obowiązany udostępniać dokumenty,
o których mowa w art. 64 ust. 3, przedstawicielom organu nadzoru budowlanego oraz
innych jednostek organizacyjnych i organów upoważnionych do kontroli utrzymania obiektów
budowlanych we właściwym stanie technicznym oraz do kontroli przestrzegania przepisów
obowiązujących w budownictwie.
Art. 66.
1.
W przypadku stwierdzenia, że obiekt budowlany:
1)
może zagrażać życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia bądź środowiska albo
2)
jest użytkowany w sposób zagrażający życiu lub zdrowiu ludzi, bezpieczeństwu mienia
lub środowisku, albo
3)
jest w nieodpowiednim stanie technicznym, albo
4)
powoduje swym wyglądem oszpecenie otoczenia
- organ nadzoru budowlanego nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości,
określając termin wykonania tego obowiązku.
1a.
W przypadku stwierdzenia nieuzasadnionych względami technicznymi lub użytkowymi ingerencji
lub naruszenia wymagań dotyczących obiektu budowlanego, których charakter uniemożliwia
lub znacznie utrudnia użytkowanie go do celów mieszkalnych, organ nadzoru budowlanego
nakazuje, w drodze decyzji, usunięcie skutków ingerencji lub naruszeń lub przywrócenie
stanu poprzedniego. Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona
ustnie.
2.
W decyzji, o której mowa w ust. 1 pkt 1-3, organ nadzoru budowlanego może zakazać
użytkowania obiektu budowlanego lub jego części do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.
Decyzja o zakazie użytkowania obiektu, jeżeli występują okoliczności, o których mowa
w ust. 1 pkt 1 i 2, podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie.
Art. 67.
1.
Jeżeli nieużytkowany lub niewykończony obiekt budowlany nie nadaje się do remontu,
odbudowy lub wykończenia, organ nadzoru budowlanego wydaje decyzję nakazującą właścicielowi
lub zarządcy rozbiórkę tego obiektu i uporządkowanie terenu oraz określającą terminy
przystąpienia do tych robót i ich zakończenia.
1a26)Dodany przez art. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do całości elektrowni wiatrowej w rozumieniu
ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych , z zastrzeżeniem, że obowiązanym do rozbiórki i przywrócenia użytkowanego terenu
do stanu pierwotnego jest podmiot, który w przypadku:
1)
nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie - uzyskał pozwolenie na budowę dla danej elektrowni
wiatrowej;
2)
instalacji, dla których uzyskano pozwolenie na użytkowanie - jako ostatni prowadził
eksploatację danej elektrowni wiatrowej.
2.
Przepisu ust. 1 nie stosuje się do obiektów budowlanych wpisanych do rejestru zabytków.
3.
W stosunku do obiektów budowlanych niewpisanych do rejestru zabytków, a objętych ochroną
konserwatorską na podstawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, decyzję,
o której mowa w ust. 1, organ nadzoru budowlanego wydaje po uzgodnieniu z wojewódzkim
konserwatorem zabytków.
4.
Wojewódzki konserwator zabytków jest obowiązany zająć stanowisko w terminie 30 dni.
Niezajęcie stanowiska w tym terminie uznaje się za uzgodnienie.
Art. 68.
W razie stwierdzenia potrzeby opróżnienia w całości lub w części budynku przeznaczonego
na pobyt ludzi, bezpośrednio grożącego zawaleniem, organ nadzoru budowlanego jest
obowiązany:
1)
nakazać, w drodze decyzji, na podstawie protokołu oględzin, właścicielowi lub zarządcy
obiektu budowlanego opróżnienie bądź wyłączenie w określonym terminie całości lub
części budynku z użytkowania;
2)
przesłać decyzję, o której mowa w pkt 1, obowiązanemu do zapewnienia lokali zamiennych
na podstawie odrębnych przepisów;
3)
zarządzić:
a)
umieszczenie na budynku zawiadomienia o stanie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub
mienia oraz o zakazie jego użytkowania,
b)
wykonanie doraźnych zabezpieczeń i usunięcie zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia,
z określeniem, technicznie uzasadnionych, terminów ich wykonania.
Art. 69.
1.
W razie konieczności niezwłocznego podjęcia działań mających na celu usunięcie niebezpieczeństwa
dla ludzi lub mienia, lub ingerencji lub naruszeń, o których mowa w art. 66 ust. 1a,
organ nadzoru budowlanego zapewni, na koszt właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego,
zastosowanie niezbędnych środków zabezpieczających.
2.
Do zastosowania, na koszt właściciela lub zarządcy, środków przewidzianych w ust.
1 są upoważnione również organy Policji i Państwowej Straży Pożarnej. O podjętych
działaniach organy te powinny niezwłocznie zawiadomić organ nadzoru budowlanego.
Art. 70.
1.
Właściciel, zarządca lub użytkownik obiektu budowlanego, na których spoczywają obowiązki
w zakresie napraw, określone w przepisach odrębnych bądź umowach, są obowiązani w
czasie lub bezpośrednio po przeprowadzonej kontroli, o której mowa w art. 62 ust.
1 pkt 1-4a, usunąć stwierdzone uszkodzenia oraz uzupełnić braki, które mogłyby spowodować
zagrożenie życia lub zdrowia ludzi, bezpieczeństwa mienia bądź środowiska, a w szczególności
katastrofę budowlaną, pożar, wybuch, porażenie prądem elektrycznym albo zatrucie gazem.
2.
Obowiązek, o którym mowa w ust. 1, powinien być potwierdzony w protokole z kontroli
obiektu budowlanego. Osoba dokonująca kontroli jest obowiązana bezzwłocznie przesłać
kopię tego protokołu do organu nadzoru budowlanego. Organ nadzoru budowlanego, po
otrzymaniu kopii protokołu, przeprowadza bezzwłocznie kontrolę obiektu budowlanego
w celu potwierdzenia usunięcia stwierdzonych uszkodzeń oraz uzupełnienia braków, o
których mowa w ust. 1.
Art. 71.
1.
Przez zmianę sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części rozumie się w
szczególności:
1)
(uchylony)
2)
podjęcie bądź zaniechanie w obiekcie budowlanym lub jego części działalności zmieniającej
warunki: bezpieczeństwa pożarowego, powodziowego, pracy, zdrowotne, higieniczno-sanitarne,
ochrony środowiska bądź wielkość lub układ obciążeń.
2.
Zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga zgłoszenia organowi
administracji architektoniczno-budowlanej. W zgłoszeniu należy określić dotychczasowy
i zamierzony sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Do zgłoszenia
należy dołączyć:
1)
opis i rysunek określający usytuowanie obiektu budowlanego w stosunku do granic nieruchomości
i innych obiektów budowlanych istniejących lub budowanych na tej i sąsiednich nieruchomościach,
z oznaczeniem części obiektu budowlanego, w której zamierza się dokonać zmiany sposobu
użytkowania;
2)
zwięzły opis techniczny, określający rodzaj i charakterystykę obiektu budowlanego
oraz jego konstrukcję, wraz z danymi techniczno-użytkowymi, w tym wielkościami i rozkładem
obciążeń, a w razie potrzeby, również danymi technologicznymi;
3)
oświadczenie, o którym mowa w art. 32 ust. 4 pkt 2;
4)
zaświadczenie wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności zamierzonego sposobu
użytkowania obiektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania
przestrzennego albo decyzję o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, w przypadku
braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
5)
w przypadku zmiany sposobu użytkowania, o której mowa w ust. 1 pkt 2 - ekspertyzę
techniczną, wykonaną przez osobę posiadającą uprawnienia budowlane bez ograniczeń
w odpowiedniej specjalności;
6)
w zależności od potrzeb - pozwolenia, uzgodnienia lub opinie wymagane odrębnymi przepisami.
3.
W razie konieczności uzupełnienia zgłoszenia organ administracji architektoniczno-budowlanej
nakłada na zgłaszającego, w drodze postanowienia, obowiązek uzupełnienia, w określonym
terminie, brakujących dokumentów, a w przypadku ich nieuzupełnienia, wnosi sprzeciw
w drodze decyzji.
4.
Zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, należy dokonać przed dokonaniem zmiany sposobu
użytkowania obiektu budowlanego lub jego części. Zmiana sposobu użytkowania może nastąpić,
jeżeli w terminie 30 dni, od dnia doręczenia zgłoszenia, organ administracji architektoniczno-budowlanej,
nie wniesie sprzeciwu w drodze decyzji i nie później niż po upływie 2 lat od doręczenia
zgłoszenia.
4a.
(uchylony)
4b.
Do sprzeciwu, o którym mowa w ust. 4, przepis art. 30 ust. 6a stosuje się.
4c.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej może z urzędu przed upływem terminu,
o którym mowa w ust. 4, wydać zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu.
Wydanie zaświadczenia wyłącza możliwość wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w ust.
4, oraz uprawnia inwestora do zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego
części.
5.
Organ administracji architektoniczno-budowlanej wnosi sprzeciw, jeżeli zamierzona
zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części:
1)
wymaga wykonania robót budowlanych, objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę;
2)
narusza ustalenia obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego
i innych aktów prawa miejscowego albo decyzji o warunkach budowy i zagospodarowania
terenu, w przypadku braku obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego;
3)
może spowodować niedopuszczalne:
a)
zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia,
b)
pogorszenie stanu środowiska lub stanu zachowania zabytków,
c)
pogorszenie warunków zdrowotno-sanitarnych,
d)
wprowadzenie, utrwalenie bądź zwiększenie ograniczeń lub uciążliwości dla terenów
sąsiednich.
6.
Jeżeli zamierzona zmiana sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części wymaga
wykonania robót budowlanych:
1)
objętych obowiązkiem uzyskania pozwolenia na budowę - rozstrzygnięcie w sprawie zmiany
sposobu użytkowania następuje w decyzji o pozwoleniu na budowę;
2)
objętych obowiązkiem zgłoszenia - do zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, stosuje się
odpowiednio przepisy art. 30 ust. 2-4.
7.
Dokonanie zgłoszenia, o którym mowa w ust. 2, po zmianie sposobu użytkowania obiektu
budowlanego lub jego części nie wywołuje skutków prawnych.
8.
Zmiana sposobu użytkowania domu jednorodzinnego lub jego części jest niedopuszczalna,
jeśli obiekt ten jest zlokalizowany na nieruchomości, o której mowa w art. 53 ust. 6 oraz ust. 14 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości.
Art. 71a.
1.
W razie zmiany sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego
zgłoszenia, organ nadzoru budowlanego, w drodze postanowienia:
1)
wstrzymuje użytkowanie obiektu budowlanego lub jego części;
2)
nakłada obowiązek przedstawienia w wyznaczonym terminie dokumentów, o których mowa
w art. 71 ust. 2.
2.
Po upływie terminu lub na wniosek zobowiązanego, organ nadzoru budowlanego sprawdza
wykonanie obowiązku, o którym mowa w ust. 1 pkt 2, i - w przypadku stwierdzenia jego
wykonania - w drodze postanowienia ustala wysokość opłaty legalizacyjnej. Na postanowienie
przysługuje zażalenie.
3.
Do opłaty legalizacyjnej stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące kar, o których
mowa w art. 59f ust. 1, z tym że stawka opłaty podlega dziesięciokrotnemu podwyższeniu.
4.
W przypadku niewykonania w terminie obowiązku, o którym mowa w ust. 1, albo dalszego
użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo jego wstrzymania, albo zmiany
sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, pomimo wniesienia sprzeciwu,
o którym mowa w art. 71 ust. 3-5, organ nadzoru budowlanego, w drodze decyzji, nakazuje
przywrócenie poprzedniego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części.
Art. 72.
1.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, warunki i tryb postępowania
w sprawach rozbiórek, o których mowa w art. 67.
2.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób i warunki przeprowadzania
oraz tryb postępowania w sprawach rozbiórek obiektów budowlanych, wykonywanych metodą
wybuchową.
3.
W rozporządzeniu, o którym mowa w ust. 1, należy określić czynności organu nadzoru
budowlanego prowadzącego postępowanie w sprawie rozbiórki oraz obowiązki nakładane
na właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego oraz warunki ich wykonania, mając
na uwadze, że obowiązki te powinny być technicznie uzasadnione i nie powodować nadmiernego
obciążenia właściciela lub zarządcy.
Rozdział 7
Katastrofa budowlana
Art. 73.
1.
Katastrofą budowlaną jest niezamierzone, gwałtowne zniszczenie obiektu budowlanego
lub jego części, a także konstrukcyjnych elementów rusztowań, elementów urządzeń formujących,
ścianek szczelnych i obudowy wykopów.
2.
Nie jest katastrofą budowlaną:
1)
uszkodzenie elementu wbudowanego w obiekt budowlany, nadającego się do naprawy lub
wymiany;
2)
uszkodzenie lub zniszczenie urządzeń budowlanych związanych z budynkami;
3)
awaria instalacji.
Art. 74.
Postępowanie wyjaśniające w sprawie przyczyn katastrofy budowlanej prowadzi właściwy
organ nadzoru budowlanego.
Art. 75.
1.
W razie katastrofy budowlanej w budowanym, rozbieranym lub użytkowanym obiekcie budowlanym,
kierownik budowy (robót), właściciel, zarządca lub użytkownik jest obowiązany:
1)
zorganizować doraźną pomoc poszkodowanym i przeciwdziałać rozszerzaniu się skutków
katastrofy;
2)
zabezpieczyć miejsce katastrofy przed zmianami uniemożliwiającymi prowadzenie postępowania,
o którym mowa w art. 74;
3)
niezwłocznie zawiadomić o katastrofie:
a)
organ nadzoru budowlanego,
b)
właściwego miejscowo prokuratora i Policję,
c)
inwestora, inspektora nadzoru inwestorskiego i projektanta obiektu budowlanego, jeżeli
katastrofa nastąpiła w trakcie budowy,
d)
inne organy lub jednostki organizacyjne zainteresowane przyczynami lub skutkami katastrofy
z mocy szczególnych przepisów.
2.
Przepisu ust. 1 pkt 2 nie stosuje się do czynności mających na celu ratowanie życia
lub zabezpieczenie przed rozszerzaniem się skutków katastrofy. W tych przypadkach
należy szczegółowo opisać stan po katastrofie oraz zmiany w nim wprowadzone, z oznaczeniem
miejsc ich wprowadzenia na szkicach i, w miarę możliwości, na fotografiach.
Art. 76.
1.
Organ, o którym mowa w art. 74, po otrzymaniu zawiadomienia o katastrofie budowlanej
jest obowiązany:
1)
niezwłocznie powołać komisję w celu ustalenia przyczyn i okoliczności katastrofy oraz
zakresu czynności niezbędnych do likwidacji zagrożenia bezpieczeństwa ludzi lub mienia;
2)
niezwłocznie zawiadomić o katastrofie budowlanej właściwy organ nadzoru budowlanego
wyższego stopnia oraz Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
2.
W skład komisji, o której mowa w ust. 1 pkt 1, wchodzą: przedstawiciel organu nadzoru
budowlanego jako przewodniczący, przedstawiciele innych zainteresowanych lub właściwych
rzeczowo organów administracji rządowej, przedstawiciele samorządu terytorialnego,
a także, w miarę potrzeby, rzeczoznawca budowlany lub inne osoby posiadające wymagane
kwalifikacje zawodowe.
3.
Do udziału w czynnościach komisji mogą być wezwani:
1)
inwestor, właściciel lub zarządca oraz użytkownik obiektu budowlanego;
2)
projektant, przedstawiciel wykonawcy i producenta lub importera wyrobów budowlanych;
3)
osoby odpowiedzialne za nadzór nad wykonywanymi robotami budowlanymi.
4.
Organ, o którym mowa w art. 74, może nakazać właścicielowi lub zarządcy, w drodze
decyzji, zabezpieczenie miejsca katastrofy oraz obiektu budowlanego, który uległ katastrofie,
uporządkowanie terenu lub wykonanie innych niezbędnych czynności i robót budowlanych.
Decyzja podlega natychmiastowemu wykonaniu i może być ogłoszona ustnie. W razie niewykonania
lub nadmiernej zwłoki w wykonaniu decyzji przez właściciela lub zarządcę obiektu budowlanego,
organ zapewni jej wykonanie na koszt i ryzyko zobowiązanego.
Art. 76a.
W przypadku, kiedy okoliczności wskazują na duże prawdopodobieństwo wspólnej przyczyny
katastrofy budowlanej obejmującej kilka obiektów budowlanych, organ nadzoru budowlanego
może prowadzić jedno postępowanie wyjaśniające dla wszystkich obiektów uszkodzonych
w wyniku katastrofy.
Art. 77.
Organy, o których mowa w art. 76 ust. 1 pkt 2, mogą przejąć prowadzenie postępowania
wyjaśniającego przyczyny i okoliczności powstania katastrofy budowlanej.
Art. 78.
1.
Po zakończeniu prac komisji organ nadzoru budowlanego niezwłocznie wydaje decyzję
określającą zakres i termin wykonania niezbędnych robót w celu uporządkowania terenu
katastrofy i zabezpieczenia obiektu budowlanego do czasu wykonania robót doprowadzających
obiekt do stanu właściwego.
2.
Organ, o którym mowa w ust. 1, może zlecić na koszt inwestora, właściciela lub zarządcy
obiektu budowlanego sporządzenie ekspertyzy, jeżeli jest to niezbędne do wydania decyzji
lub do ustalenia przyczyn katastrofy.
Art. 79.
Inwestor, właściciel lub zarządca obiektu budowlanego po zakończeniu postępowania,
o którym mowa w art. 78, jest obowiązany podjąć niezwłocznie działania niezbędne do
usunięcia skutków katastrofy budowlanej.
Rozdział 8
Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego
Art. 80.
1.
Zadania administracji architektoniczno-budowlanej wykonują, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, następujące organy:
1)
starosta;
2)
wojewoda;
3)
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
2.
Zadania nadzoru budowlanego wykonują, z zastrzeżeniem ust. 3 i 4, następujące organy:
1)
powiatowy inspektor nadzoru budowlanego;
2)
wojewoda przy pomocy wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego jako kierownika
wojewódzkiego nadzoru budowlanego, wchodzącego w skład zespolonej administracji wojewódzkiej;
3)
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego.
3.
(uchylony)
4.
Administrację architektoniczno-budowlaną i nadzór budowlany w dziedzinie górnictwa
sprawują organy określone w odrębnych przepisach.
Art. 81.
1.
Do podstawowych obowiązków organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru
budowlanego należy:
1)
nadzór i kontrola nad przestrzeganiem przepisów prawa budowlanego, a w szczególności:
a)
zgodności zagospodarowania terenu z miejscowymi planami zagospodarowania przestrzennego
oraz wymaganiami ochrony środowiska,
b)
warunków bezpieczeństwa ludzi i mienia w rozwiązaniach przyjętych w projektach budowlanych,
przy wykonywaniu robót budowlanych oraz utrzymywaniu obiektów budowlanych,
c)
zgodności rozwiązań architektoniczno-budowlanych z przepisami techniczno-budowlanymi
oraz zasadami wiedzy technicznej,
d)
właściwego wykonywania samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie,
e)
stosowania przy wykonywaniu robót budowlanych wyrobów zgodnie z art. 10;
2)
wydawanie decyzji administracyjnych w sprawach określonych ustawą;
2a)
współpraca z Prezesem Krajowego Zasobu Nieruchomości w realizacji zadań określonych
w art. 5 ustawy z dnia 20 lipca 2017 r. o Krajowym Zasobie Nieruchomości;
2b27)Dodany przez art. 2 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.)
nadzór nad użytkowaniem elektrowni wiatrowych w zakresie oceny stanu technicznego
tych elektrowni.
3)
(uchylony)
2.
Przepisu ust. 1 pkt 1 lit. b, c i e nie stosuje się do budownictwa doświadczalnego,
wykonywanego na zamkniętych terenach badawczych.
3.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego kontrolują
posiadanie przez osoby wykonujące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie uprawnień
do pełnienia tych funkcji.
4.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu
obowiązków określonych przepisami prawa budowlanego mogą dokonywać czynności kontrolnych. Protokolarne ustalenia dokonane w toku tych
czynności stanowią podstawę do wydania decyzji oraz podejmowania innych środków przewidzianych
w przepisach prawa budowlanego.
Art. 81a.
1.
Organy nadzoru budowlanego lub osoby działające z ich upoważnienia mają prawo wstępu:
1)
do obiektu budowlanego;
2)
na teren:
a)
budowy,
b)
zakładu pracy.
c)
(uchylona)
2.
Czynności kontrolne, związane z wykonywaniem uprawnień organów nadzoru budowlanego,
przeprowadza się w obecności inwestora, kierownika budowy lub robót, kierownika zakładu
pracy lub wyznaczonego pracownika, bądź osób przez nich upoważnionych albo w obecności
właściciela lub zarządcy obiektu, a w lokalu mieszkalnym - w obecności pełnoletniego
domownika i przedstawiciela administracji lub zarządcy budynku.
3.
W przypadku kontroli podmiotu niebędącego przedsiębiorcą, w razie nieobecności osób,
o których mowa w ust. 2, w uzasadnionych przypadkach, czynności kontrolne mogą być
dokonywane w obecności przywołanego pełnoletniego świadka.
4.
Czynności kontrolne dotyczące obiektów budowlanych, które są w zarządzie państw obcych
albo są użytkowane przez przedstawicieli dyplomatycznych i konsularnych tych państw
lub przez inne osoby zrównane z nimi na podstawie ustaw, umów lub powszechnie ustalonych
zwyczajów międzynarodowych, mogą być wykonywane za zgodą tych przedstawicieli lub
osób.
Art. 81b.
(uchylony)
Art. 81c.
1.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego przy wykonywaniu
zadań określonych przepisami prawa budowlanego mogą żądać od uczestników procesu budowlanego, właściciela lub zarządcy obiektu budowlanego,
informacji lub udostępnienia dokumentów:
1)
związanych z prowadzeniem robót, przekazywaniem obiektu budowlanego do użytkowania,
utrzymaniem i użytkowaniem obiektu budowlanego;
2)
świadczących, że wyroby stosowane przy wykonywaniu robót budowlanych, a w szczególności
wyroby budowlane, zostały wprowadzone do obrotu lub udostępnione na rynku krajowym
zgodnie z przepisami odrębnymi.
2.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego, w razie powstania
uzasadnionych wątpliwości co do jakości wyrobów budowlanych lub robót budowlanych,
a także stanu technicznego obiektu budowlanego, mogą nałożyć, w drodze postanowienia,
na osoby, o których mowa w ust. 1, obowiązek dostarczenia w określonym terminie odpowiednich
ocen technicznych lub ekspertyz. Koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana
do ich dostarczenia.
3.
Na postanowienie, o którym mowa w ust. 2, przysługuje zażalenie.
4.
W razie niedostarczenia w wyznaczonym terminie żądanych ocen lub ekspertyz albo w
razie dostarczenia ocen lub ekspertyz, które niedostatecznie wyjaśniają sprawę będącą
ich przedmiotem, organ administracji architektoniczno-budowlanej lub nadzoru budowlanego
może zlecić wykonanie tych ocen lub ekspertyz albo wykonanie dodatkowych ocen lub
ekspertyz na koszt osoby zobowiązanej do ich dostarczenia.
Art. 82.
1.
Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej należą sprawy określone
w ustawie i niezastrzeżone do właściwości innych organów.
2.
Organem administracji architektoniczno-budowlanej pierwszej instancji, z zastrzeżeniem
ust. 3 i 4, jest starosta.
3.
Wojewoda jest organem administracji architektoniczno-budowlanej wyższego stopnia w
stosunku do starosty oraz organem pierwszej instancji w sprawach obiektów i robót
budowlanych:
1)
usytuowanych na terenie pasa technicznego, portów i przystani morskich, morskich wód
wewnętrznych, morza terytorialnego i wyłącznej strefy ekonomicznej, a także na innych
terenach przeznaczonych do utrzymania ruchu i transportu morskiego;
2)
hydrotechnicznych piętrzących, upustowych, regulacyjnych, melioracji podstawowych
oraz kanałów i innych obiektów służących kształtowaniu zasobów wodnych i korzystaniu
z nich, wraz z obiektami towarzyszącymi;
3)
dróg publicznych krajowych i wojewódzkich wraz z obiektami i urządzeniami służącymi
do utrzymania tych dróg i transportu drogowego oraz sytuowanymi w granicach pasa drogowego
sieciami uzbrojenia terenu - niezwiązanymi z użytkowaniem drogi, a w odniesieniu do
dróg ekspresowych i autostrad - wraz z obiektami i urządzeniami obsługi podróżnych,
pojazdów i przesyłek;
3a)
usytuowanych na obszarze kolejowym;
4)
lotnisk cywilnych wraz z obiektami i urządzeniami towarzyszącymi;
5)
usytuowanych na terenach zamkniętych;
5a)
dotyczących strategicznych inwestycji w zakresie sieci przesyłowych, o których mowa
w ustawie z dnia 24 lipca 2015 r. o przygotowaniu i realizacji strategicznych inwestycji
w zakresie sieci przesyłowych ;
5b)
elektrowni wiatrowych, w rozumieniu art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych;
5c)
inwestycji KZN.
6)
(uchylony)
4.
Rada Ministrów może określić, w drodze rozporządzenia, także inne niż wymienione w
ust. 3 obiekty i roboty budowlane, w sprawach których organem pierwszej instancji
jest wojewoda.
Art. 82a.
Starosta nie może powierzyć gminom, w drodze porozumienia, sprawy z zakresu swojej
właściwości jako organu administracji architektoniczno-budowlanej. Przepisu art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym nie stosuje się.
Art. 82b.
1.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej:
1)
prowadzą rejestr wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę
oraz rejestr zgłoszeń budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, a także
przekazują do organu wyższego stopnia wprowadzone do nich dane;
1a)
prowadzą odrębny rejestr wniosków o pozwolenie na budowę, decyzji o pozwoleniu na
budowę oraz rejestr zgłoszeń budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a,
dotyczący terenów zamkniętych;
2)
przekazują bezzwłocznie organom nadzoru budowlanego:
a)
kopie ostatecznych decyzji o pozwoleniu na budowę wraz z zatwierdzonym projektem budowlanym,
b)
kopie ostatecznych odrębnych decyzji o zatwierdzeniu projektu budowlanego wraz z tym
projektem,
c)
kopie innych decyzji, postanowień i zgłoszeń wynikających z przepisów prawa budowlanego;
3)
uczestniczą, na wezwanie organów nadzoru budowlanego, w czynnościach inspekcyjnych
i kontrolnych oraz udostępniają wszelkie dokumenty i informacje związane z tymi czynnościami.
2.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1 pkt 1, prowadzony jest w formie elektronicznej. Dane
wprowadza się do rejestru i przesyła drogą elektroniczną do organu wyższego stopnia
na bieżąco.
3.
Rejestr, o którym mowa w ust. 1 pkt 1a, może być prowadzony przez wojewodę w postaci
papierowej. W takim przypadku wojewoda uwierzytelnioną kopię rejestru przekazuje do
organu wyższego stopnia do piątego dnia każdego miesiąca lub, jeżeli dzień ten jest
dniem wolnym od pracy, pierwszego dnia roboczego po tym terminie.
3a.
W rejestrze wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę zamieszcza
się następujące dane:
1)
w zakresie dotyczącym wniosków o pozwolenie na budowę:
a)
nazwę i adres organu administracji architektoniczno-budowlanej,
b)
numer lub numery ewidencyjne wniosku,
c)
datę wpływu wniosku i datę rejestracji wniosku,
d)
imię i nazwisko albo nazwę inwestora,
e)
adres zamieszkania lub siedziby inwestora,
f)
informacje dotyczące obiektu budowlanego i zamierzenia budowlanego w zakresie: rodzaju
i kategorii obiektu budowlanego, a w przypadku budynku także jego kubatury, oraz nazwy,
rodzaju i adresu zamierzenia budowlanego,
g)
imię i nazwisko oraz numer uprawnień budowlanych projektanta opracowującego projekt
budowlany, który został załączony do wniosku,
h)
informacje o:
-
-wezwaniu inwestora do uzupełnienia braków na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego w zakresie: daty wysłania wezwania, daty uzupełnienia braków oraz liczby dni związanych z uzupełnieniem braków,
-
-wycofaniu wniosku przez inwestora oraz datę jego wycofania,
-
-przekazaniu wniosku zgodnie z właściwością,
-
-pozostawieniu wniosku bez rozpoznania,
i)
inne uwagi organu;
2)
w zakresie dotyczącym decyzji o pozwoleniu na budowę:
a)
nazwę i adres organu administracji architektoniczno-budowlanej wydającego decyzję,
b)
numer lub numery ewidencyjne wniosku,
c)
datę wpływu wniosku i datę rejestracji wniosku,
d)
informację o wezwaniu inwestora do:
-
-uzupełnienia braków na podstawie art. 64 § 2 Kodeksu postępowania administracyjnego i datę uzupełnienia braków,
-
-uzupełnienia braków na podstawie art. 35 ust. 3 w zakresie: daty wysłania postanowienia, daty uzupełnienia braków oraz liczby dni związanych z uzupełnieniem braków,
e)
numer lub numery ewidencyjne decyzji,
f)
datę wydania decyzji,
g)
informacje o rozstrzygnięciu zawartym w decyzji,
h)
informacje dotyczące zawieszenia postępowania w sprawie wydania pozwolenia na budowę
w zakresie: daty zawieszenia postępowania, daty podjęcia postępowania oraz liczby
dni trwania zawieszenia postępowania,
i)
informacje o:
-
-uzgodnieniach z wojewódzkim konserwatorem zabytków w zakresie: daty wysłania dokumentów do konserwatora, daty otrzymania uzgodnień oraz liczby dni trwania uzgodnienia,
-
-innych przyczynach wydłużenia terminu wydania decyzji w zakresie: przyczyn wydłużenia terminu oraz liczby dni trwania wydłużenia,
-
-przekroczeniu ustawowego terminu wydania decyzji w zakresie kalendarzowej liczby dni prowadzenia postępowania, liczby dni wskazującej czas prowadzenia postępowania po odjęciu okoliczności wskazanych w art. 35 ust. 8 i liczby dni wskazującej przekroczenie terminu, o którym mowa w art. 35 ust. 6,
j)
inne uwagi.
4.
(uchylony)
4a.
W rejestrze zgłoszeń dotyczących budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b
i 19a, zamieszcza się następujące dane:
1)
nazwę i adres organu administracji architektoniczno-budowlanej;
2)
numer lub numery ewidencyjne zgłoszenia;
3)
datę wpływu zgłoszenia i datę rejestracji zgłoszenia;
4)
imię i nazwisko albo nazwę inwestora;
5)
adres zamieszkania lub siedziby inwestora;
6)
informacje dotyczące obiektu budowlanego i zamierzenia budowlanego w zakresie: rodzaju
i kategorii obiektu budowlanego, a w przypadku budynku także jego kubatury, oraz nazwy,
rodzaju i adresu zamierzenia budowlanego;
7)
imię i nazwisko oraz numer uprawnień budowlanych projektanta opracowującego projekt
budowlany, który został załączony do zgłoszenia;
8)
informacje o:
a)
wezwaniu inwestora do uzupełnienia braków na podstawie art. 30 ust. 5c w zakresie:
daty wysłania postanowienia i daty uzupełnienia braków,
b)
wycofaniu zgłoszenia przez inwestora oraz datę jego wycofania,
c)
przekazaniu zgłoszenia zgodnie z właściwością,
d)
pozostawieniu zgłoszenia bez rozpoznania;
9)
datę zamieszczenia informacji o doręczeniu zgłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej;
10)
informacje w zakresie decyzji o wniesieniu sprzeciwu:
a)
numer lub numery ewidencyjne decyzji,
b)
data wydania decyzji,
c)
data nadania decyzji albo wprowadzenia do systemu, zgodnie z art. 30 ust. 6a;
11)
informację o niewniesieniu sprzeciwu;
12)
inne uwagi.
5.
(uchylony)
6.
Rejestry wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę oraz rejestr
zgłoszeń dotyczących budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, są prowadzone
w sposób uniemożliwiający zmianę dokonanych wpisów.
7.
Dane, o których mowa w ust. 3a i 4a, są jawne i publikowane na stronie podmiotowej
Biuletynu Informacji Publicznej urzędu obsługującego Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego,
z wyjątkiem danych, o których mowa w ust. 3a pkt 1 lit. e i lit. i oraz w pkt 2 lit.
i tiret trzecie i lit. j oraz w ust. 4a pkt 5 i 12, oraz danych zawartych w rejestrach,
o których mowa w ust. 1 pkt 1a.
8.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia rejestru
wniosków o pozwolenie na budowę i decyzji o pozwoleniu na budowę oraz rejestru zgłoszeń
dotyczących budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a, uwzględniając
dane i informacje podlegające wpisowi do rejestru.
Art. 83.
1.
Do właściwości powiatowego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej instancji,
należą zadania i kompetencje, o których mowa w art. 37 ust. 3, art. 40 ust. 2, art.
41 ust. 4, art. 48-51, art. 54, art. 55, art. 57 ust. 4, 7 i 8, art. 59, art. 59a,
art. 59c ust. 1, art. 59d ust. 1, art. 59g ust. 1, art. 62 ust. 1 pkt 3 i ust. 3,
art. 65, art. 66, art. 67 ust. 1 i 3, art. 68, art. 69, art. 70 ust. 2, art. 71a,
art. 74, art. 75 ust. 1 pkt 3 lit. a, art. 76, art. 78 oraz art. 97 ust. 1.
2.
Organem wyższego stopnia w stosunku do powiatowego inspektora nadzoru budowlanego
jest wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego.
328)W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Do właściwości wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego, jako organu pierwszej
instancji, należą zadania i kompetencje określone w ust. 1, w sprawach, o których
mowa w art. 82 ust. 3 i 4, oraz zadania i kompetencje określone w art. 7b ustawy z dnia 20 maja 2016 r. o inwestycjach w zakresie elektrowni wiatrowych.
Art. 83a.
(uchylony)
Art. 84.
1.
Do zadań organów nadzoru budowlanego należy:
1)
kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego;
2)
kontrola działania organów administracji architektoniczno-budowlanej;
3)
badanie przyczyn powstawania katastrof budowlanych;
4)
współdziałanie z organami kontroli państwowej.
2.
Organy nadzoru budowlanego są obowiązane do:
1)
bezzwłocznego przesyłania organom administracji architektoniczno-budowlanej kopii
decyzji i postanowień wynikających z przepisów prawa budowlanego;
2)
prowadzenia ewidencji decyzji, postanowień i zgłoszeń, o których mowa w art. 82b ust.
1 pkt 2;
3)
prowadzenia ewidencji rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych;
4)
prowadzenia ewidencji zawiadomień o kontrolach, o których mowa w art. 62 ust. 1 pkt
3.
3.
(uchylony)
4.
(uchylony)
5.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzór i sposób prowadzenia ewidencji
rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych.
6.
Ewidencja rozpoczynanych i oddawanych do użytkowania obiektów budowlanych powinna
zawierać w szczególności: określenie organu prowadzącego ewidencję, dane osobowe lub
nazwę inwestora oraz inne niezbędne dane pochodzące ze składanych zawiadomień i decyzji.
Art. 84a.
1.
Kontrola przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego obejmuje:
1)
kontrolę zgodności wykonywania robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowlanym lub warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę;
2)
sprawdzanie posiadania przez osoby pełniące samodzielne funkcje techniczne w budownictwie
właściwych uprawnień do pełnienia tych funkcji;
3)
sprawdzanie wyrobów stosowanych przy wykonywaniu robót budowlanych w zakresie zgodności
z art. 10, w szczególności wyrobów budowlanych.
2.
Organy nadzoru budowlanego, kontrolując stosowanie przepisów prawa budowlanego:
1)
badają prawidłowość postępowania administracyjnego przed organami administracji architektoniczno-budowlanej
oraz wydawanych w jego toku decyzji i postanowień;
2)
sprawdzają wykonywanie obowiązków wynikających z decyzji i postanowień wydanych na
podstawie przepisów prawa budowlanego.
3.
Wykonując kontrolę, o której mowa w art. 84 ust. 1 pkt 1, organ nadzoru budowlanego
kontroluje również spełnianie przez podmiot kontrolowany obowiązków, o których mowa
w art. 23r ust. 3 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne , oraz może kontrolować spełnianie przez podmiot kontrolowany obowiązku, o którym
mowa w art. 23r ust. 4 ustawy z dnia 10 kwietnia 1997 r. - Prawo energetyczne.
Art. 84aa29)Dodany przez art. 28 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. poz. 730), która weszła w życie z dniem 4 maja 2019 r..
1.
W związku z przetwarzaniem przez organy administracji architektoniczno-budowlanej
i organy nadzoru budowlanego danych osobowych w toku realizacji zadań określonych
w ustawie prawo, o którym mowa w art. 15 ust. 1 lit. g rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679
z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem
danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) , przysługuje w zakresie, w jakim nie ma wpływu na ochronę praw i wolności osoby,
od której dane pozyskano.
2.
Organy administracji architektoniczno-budowlanej informują o ograniczeniu, o którym
mowa w ust. 1, odpowiednio przy pierwszej czynności skierowanej do osoby, której dane
dotyczą, lub w trybie określonym w art. 49 Kodeksu postępowania administracyjnego.
3.
Organy nadzoru budowlanego informują o ograniczeniu, o którym mowa w ust. 1, przy
pierwszej czynności skierowanej do osoby, której dane dotyczą.
4.
W przypadku gdy okres przechowywania danych osobowych, o których mowa w ust. 1, nie wynika z przepisów ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie
archiwalnym i archiwach albo przepisów odrębnych, organy administracji architektoniczno-budowlanej i organy
nadzoru budowlanego przechowują dane przez okres ustalony zgodnie z przepisami wydanymi
na podstawie art. 6 ust. 2 i 2b ustawy z dnia 14 lipca 1983 r. o narodowym zasobie archiwalnym
i archiwach.
5.
Dane osobowe, o których mowa w ust. 1, podlegają zabezpieczeniom zapobiegającym nadużyciom
lub niezgodnemu z prawem dostępowi lub przekazaniu polegającym co najmniej na:
1)
dopuszczeniu do przetwarzania danych osobowych wyłącznie osób posiadających upoważnienie
wydane przez administratora danych;
2)
pisemnym zobowiązaniu osób upoważnionych do przetwarzania danych osobowych do zachowania
ich w tajemnicy.
Art. 84ab29)Dodany przez art. 28 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. poz. 730), która weszła w życie z dniem 4 maja 2019 r..
Wystąpienie z żądaniem, o którym mowa w art. 18 ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia
27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych
osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy
95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych), nie wpływa na:
1)
prowadzenie rejestrów i ewidencji, o których mowa w art. 82b ust. 1 i 1a, art. 84
ust. 2 pkt 2-4 i art. 88a ust. 1 pkt 3;
2)
przebieg i wynik postępowań, o których mowa w art. 97 ust. 1;
3)
czynności związane z kontrolą przestrzegania i stosowania przepisów prawa budowlanego.
Art. 84b.
1.
Kontrolę działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej wykonują Główny
Inspektor Nadzoru Budowlanego oraz wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego, który
wykonuje tę kontrolę w stosunku do starosty.
2.
(uchylony)
3.
W przypadku ustalenia przez organy nadzoru budowlanego, że zachodzą okoliczności uzasadniające
wznowienie postępowania albo stwierdzenie nieważności decyzji wydanej przez organ
administracji architektoniczno-budowlanej, właściwy organ administracji architektoniczno-budowlanej
wznawia lub wszczyna z urzędu postępowanie.
4.
Kontrolę działalności organów administracji architektoniczno-budowlanej i organów
nadzoru budowlanego przeprowadza się na zasadach i w trybie określonych w przepisach
o kontroli w administracji rządowej.
Art. 85.
Współdziałanie organów nadzoru budowlanego z organami administracji architektoniczno-budowlanej
i organami kontroli państwowej obejmuje w szczególności:
1)
uzgadnianie w miarę potrzeb planów kontroli i prowadzenie wspólnych działań kontrolnych;
2)
przekazywanie i wymianę informacji o wynikach kontroli.
Art. 85a.
Do kontroli działalności gospodarczej przedsiębiorcy stosuje się przepisy rozdziału 5 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców .
Art. 86.
1.
Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego jest powoływany przez starostę spośród co
najmniej trzech kandydatów wskazanych przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.
Jeżeli starosta nie powoła powiatowego inspektora nadzoru budowlanego w terminie 30
dni od dnia przedstawienia kandydatów, wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wskazuje
spośród nich kandydata, którego starosta powołuje na stanowisko powiatowego inspektora
nadzoru budowlanego.
2.
Starosta odwołuje powiatowego inspektora nadzoru budowlanego:
1)
w uzgodnieniu z wojewódzkim inspektorem nadzoru budowlanego albo
2)
na wniosek wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego.
3.
Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy powiatowego
inspektoratu nadzoru budowlanego.
3a.
W uzasadnionych przypadkach zakres działania powiatowego inspektora nadzoru budowlanego
może obejmować więcej niż jeden powiat.
3b.
Wojewoda, na wniosek właściwych starostów, może rozszerzyć zakres działania powiatowego
inspektora nadzoru budowlanego na więcej niż jeden powiat.
4.
Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań powiatowego inspektoratu nadzoru
budowlanego określa powiatowy inspektor nadzoru budowlanego w regulaminie organizacyjnym.
Art. 87.
1.
Wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego powołuje i odwołuje wojewoda, za zgodą
Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
2.
(uchylony)
3.
Wojewódzki inspektor nadzoru budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy wojewódzkiego
inspektoratu nadzoru budowlanego.
4.
Organizację wojewódzkiego inspektoratu nadzoru budowlanego określa regulamin ustalony
przez wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego i zatwierdzony przez wojewodę.
Art. 88.
1.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest centralnym organem administracji rządowej
w sprawach administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego.
2.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest organem właściwym w sprawach indywidualnych,
rozstrzyganych w drodze postępowania administracyjnego, w zakresie wynikającym z przepisów
prawa budowlanego.
3.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego jest powoływany przez Prezesa Rady Ministrów,
spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek ministra
właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa. Prezes Rady Ministrów odwołuje Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego.
3a.
Stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego może zajmować osoba, która:
1)
posiada tytuł zawodowy magistra lub równorzędny;
2)
jest obywatelem polskim;
3)
korzysta z pełni praw publicznych;
4)
nie była skazana prawomocnym wyrokiem za umyślne przestępstwo lub umyślne przestępstwo
skarbowe;
5)
posiada kompetencje kierownicze;
6)
ma co najmniej 6-letni staż pracy, w tym co najmniej 3-letni staż pracy na stanowisku
kierowniczym;
7)
posiada wykształcenie i wiedzę z zakresu spraw należących do właściwości Głównego
Inspektora Nadzoru Budowlanego.
3b.
Informację o naborze na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego ogłasza
się przez umieszczenie ogłoszenia w miejscu powszechnie dostępnym w siedzibie urzędu
oraz w Biuletynie Informacji Publicznej urzędu i Biuletynie Informacji Publicznej
Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Ogłoszenie powinno zawierać:
1)
nazwę i adres urzędu;
2)
określenie stanowiska;
3)
wymagania związane ze stanowiskiem wynikające z przepisów prawa;
4)
zakres zadań wykonywanych na stanowisku;
5)
wskazanie wymaganych dokumentów;
6)
termin i miejsce składania dokumentów;
7)
informację o metodach i technikach naboru.
3c.
Termin, o którym mowa w ust. 3b pkt 6, nie może być krótszy niż 10 dni od dnia opublikowania
ogłoszenia w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
3d.
Nabór na stanowisko Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego przeprowadza zespół, powołany
przez ministra właściwego do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa, liczący co najmniej 3 osoby, których wiedza i doświadczenie dają
rękojmię wyłonienia najlepszych kandydatów. W toku naboru ocenia się doświadczenie
zawodowe kandydata, wiedzę niezbędną do wykonywania zadań na stanowisku, na które
jest przeprowadzany nabór, oraz kompetencje kierownicze.
3e.
Ocena wiedzy i kompetencji kierowniczych, o których mowa w ust. 3d, może być dokonana
na zlecenie zespołu przez osobę niebędącą członkiem zespołu, która posiada odpowiednie
kwalifikacje do dokonania tej oceny.
3f.
Członek zespołu oraz osoba, o której mowa w ust. 3e, mają obowiązek zachowania w tajemnicy
informacji dotyczących osób ubiegających się o stanowisko, uzyskanych w trakcie naboru.
3g.
W toku naboru zespół wyłania nie więcej niż 3 kandydatów, których przedstawia ministrowi
właściwemu do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz
mieszkalnictwa.
3h.
Z przeprowadzonego naboru zespół sporządza protokół zawierający:
1)
nazwę i adres urzędu;
2)
określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór, oraz liczbę kandydatów;
3)
imiona, nazwiska i adresy nie więcej niż 3 najlepszych kandydatów uszeregowanych według
poziomu spełniania przez nich wymagań określonych w ogłoszeniu o naborze;
4)
informację o zastosowanych metodach i technikach naboru;
5)
uzasadnienie dokonanego wyboru albo powody niewyłonienia kandydata;
6)
skład zespołu.
3i.
Wynik naboru ogłasza się niezwłocznie przez umieszczenie informacji w Biuletynie Informacji
Publicznej urzędu i Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów.
Informacja o wyniku naboru zawiera:
1)
nazwę i adres urzędu;
2)
określenie stanowiska, na które był prowadzony nabór;
3)
imiona, nazwiska wybranych kandydatów oraz ich miejsca zamieszkania w rozumieniu przepisów
Kodeksu cywilnego albo informację o niewyłonieniu kandydata.
3j.
Umieszczenie w Biuletynie Informacji Publicznej Kancelarii Prezesa Rady Ministrów
ogłoszenia o naborze oraz o wyniku tego naboru jest bezpłatne.
4.
(uchylony)
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
8.
(uchylony)
9.
Zastępcy Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego są powoływani przez ministra właściwego
do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa,
spośród osób wyłonionych w drodze otwartego i konkurencyjnego naboru, na wniosek Głównego
Inspektora Nadzoru Budowlanego. Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania
i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa odwołuje zastępców Głównego
Inspektora Nadzoru Budowlanego.
10.
Zespół przeprowadzający nabór na stanowiska, o których mowa w ust. 9, powołuje Główny
Inspektor Nadzoru Budowlanego.
11.
Do sposobu przeprowadzania naboru na stanowiska, o których mowa w ust. 9, stosuje
się odpowiednio ust. 3a-3j.
Art. 88a.
1.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje zadania określone przepisami prawa budowlanego, a w szczególności:
1)
pełni funkcję organu wyższego stopnia w rozumieniu Kodeksu postępowania administracyjnego w stosunku do wojewodów i wojewódzkich inspektorów nadzoru budowlanego oraz sprawuje
nadzór nad ich działalnością;
2)
kontroluje działanie organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego;
3)
prowadzi w formie elektronicznej centralne rejestry:
a)
osób posiadających uprawnienia budowlane,
b)
(uchylona)
c)
ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej.
2.
W rejestrach, o których mowa w ust. 1 pkt 3, zamieszcza się następujące dane:
1)
imiona i nazwisko;
2)
adres;
3)
numer PESEL - w stosunku do osób posiadających obywatelstwo polskie, albo numer paszportu
lub innego dokumentu potwierdzającego tożsamość - w stosunku do osób nieposiadających
obywatelstwa polskiego;
4)
informację o wykształceniu i tytułach naukowych;
5)
numer, datę i miejsce wydania decyzji;
6)
organ wydający decyzję;
7)
podstawę prawną wydania decyzji;
8)
numer, specjalność i zakres uprawnień budowlanych;
9)
informację o przynależności do właściwej okręgowej izby samorządu zawodowego;
10)
(uchylony)
11)
informację o nałożonej karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie -
w rejestrze ukaranych z tytułu odpowiedzialności zawodowej;
12)
numer kancelaryjny;
13)
pozycję rejestru;
14)
datę wpisu do rejestru.
3.
Zakres informacji o nałożonej karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie
obejmuje dane identyfikujące decyzję o nałożeniu kary oraz dane dotyczące nałożonej
kary.
4.
Zakres, o którym mowa w ust. 3, obejmuje następujące dane:
1)
numer decyzji o nadaniu uprawnień;
2)
datę i miejsce wydania decyzji o nałożeniu kary;
3)
wskazanie organu wydającego decyzję;
4)
podstawę prawną;
5)
funkcję uczestnika;
6)
datę, miejsce i kwalifikację prawną popełnionego czynu;
7)
rodzaj kary;
8)
terminy egzaminów;
9)
datę upływu kary;
10)
status kary;
11)
inne uwagi dotyczące kary.
5.
Udostępnieniu podlegają dane wymienione w ust. 2 pkt 1, 8-11 i w ust. 4 pkt 2, 3,
5-7, 9 i 10, a dane osób wpisanych do rejestrów przed dniem 1 stycznia 2007 r. - na
ich wniosek złożony w formie pisemnej.
6.
Minister właściwy do spraw budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego
oraz mieszkalnictwa określi, w drodze rozporządzenia, wzory i sposób prowadzenia rejestrów,
o których mowa w ust. 1 pkt 3, oraz dokumenty dołączane do wniosku o wpis do rejestrów,
stanowiące podstawę dokonania wpisu, uwzględniając dane i informacje podlegające wpisowi
do rejestru.
Art. 88b.
1.
Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wykonuje swoje zadania przy pomocy Głównego Urzędu
Nadzoru Budowlanego.
2.
Organizację Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego określa statut nadany, w drodze rozporządzenia,
przez Prezesa Rady Ministrów.
3.
Organizację wewnętrzną i szczegółowy zakres zadań Głównego Urzędu Nadzoru Budowlanego
określa Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w regulaminie organizacyjnym.
Art. 89.
(uchylony)
Art. 89a.
Do właściwości organów administracji architektoniczno-budowlanej i nadzoru budowlanego
w dziedzinie górnictwa należą sprawy i związane z nimi środki działania określone
w ustawie, dotyczące obiektów i robót budowlanych zakładów górniczych.
Art. 89b.
Wojewoda w sprawach, o których mowa w art. 82 ust. 3 pkt 1 i 5, oraz właściwe organy
administracji architektoniczno-budowlanej w dziedzinie górnictwa przy wydawaniu pozwolenia
na budowę są obowiązani do sprawdzenia posiadania przez inwestora postanowienia o
uzgodnieniu, o którym mowa w art. 33 ust. 2 pkt 4.
Art. 89c.
1.
W przypadkach bezpośredniego zagrożenia życia lub zdrowia ludzi związanych z budową,
utrzymaniem lub rozbiórką obiektów budowlanych starosta, wójt, burmistrz i prezydent
miasta mogą wydać właściwemu powiatowemu inspektorowi nadzoru budowlanego polecenie
podjęcia działań zmierzających do usunięcia tego zagrożenia. Przepisy art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 18 kwietnia 2002 r. o stanie klęski żywiołowej stosuje się odpowiednio.
2.
Starosta, wójt, burmistrz i prezydent miasta ponoszą wyłączną odpowiedzialność za
treść polecenia, o którym mowa w ust. 1.
3.
Polecenie przekazane ustnie wymaga potwierdzenia na piśmie.
4.
Polecenie podlega niezwłocznemu wykonaniu. Powiatowy inspektor nadzoru budowlanego
przedkłada bezzwłocznie sprawę wojewódzkiemu inspektorowi nadzoru budowlanego, jeżeli
nie jest w stanie wykonać polecenia albo jeżeli polecenie narusza prawo.
5.
Polecenie naruszające prawo jest nieważne. O nieważności polecenia rozstrzyga wojewoda.
Rozdział 9
Przepisy karne
Art. 90.
Kto, w przypadkach określonych w art. 48, art. 49b, art. 50 ust. 1 pkt 1 lub art.
50 ust. 1 pkt 2, wykonuje roboty budowlane,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do lat 2.
Art. 91.
1.
Kto:
1)
udaremnia określone ustawą czynności organów administracji architektoniczno-budowlanej
lub nadzoru budowlanego,
2)
wykonuje samodzielną funkcję techniczną w budownictwie, nie posiadając odpowiednich
uprawnień budowlanych lub prawa wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie,
podlega grzywnie, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności do roku.
2.
(uchylony)
Art. 91a.
Kto nie spełnia, określonego w art. 61, obowiązku utrzymania obiektu budowlanego w
należytym stanie technicznym, użytkuje obiekt w sposób niezgodny z przepisami lub
nie zapewnia bezpieczeństwa użytkowania obiektu budowlanego, podlega grzywnie nie
mniejszej niż 100 stawek dziennych, karze ograniczenia wolności albo pozbawienia wolności
do roku.
Art. 92.
1.
Kto:
1)
w razie katastrofy budowlanej nie dopełnia obowiązków określonych w art. 75 lub art.
79,
2)
nie spełnia, określonego w art. 70 ust. 1, obowiązku usunięcia stwierdzonych uszkodzeń
lub uzupełnienia braków, mogących spowodować niebezpieczeństwo dla ludzi lub mienia
bądź zagrożenie środowiska,
3)
utrudnia, określone ustawą, czynności organów administracji architektoniczno-budowlanej
lub nadzoru budowlanego,
podlega karze aresztu albo karze ograniczenia wolności, albo karze grzywny.
2.
Tej samej karze podlega kto, pomimo zastosowania środków egzekucji administracyjnej:
1)
nie stosuje się do wydanych, na podstawie ustawy, decyzji organów administracji architektoniczno-budowlanej
lub nadzoru budowlanego.
2)
(uchylony)
Art. 93.
Kto:
1)
przy projektowaniu lub wykonywaniu robót budowlanych w sposób rażący nie przestrzega
przepisów art. 5 ust. 1-2b,
1a)
przy wykonywaniu robót budowlanych stosuje wyroby, naruszając przepis art. 10,
2)
(uchylony)
3)
dokonuje rozbiórki obiektu budowlanego lub jego części, naruszając przepisy art. 28
lub art. 31 ust. 2,
4)
przystępuje do budowy lub prowadzi roboty budowlane bez dopełnienia wymagań określonych
w art. 41 ust. 4, art. 42, art. 44, art. 45,
5)
dostarcza lub umożliwia dostarczenie energii, wody, ciepła lub gazu, naruszając przepis
art. 41 ust. 5,
6)
wykonuje roboty budowlane w sposób odbiegający od ustaleń i warunków określonych w
przepisach, pozwoleniu na budowę lub rozbiórkę bądź w zgłoszeniu budowy lub rozbiórki,
bądź istotnie odbiegający od zatwierdzonego projektu,
7)
(uchylony)
8)
nie spełnia obowiązku, o którym mowa w art. 62 ust. 1 pkt 1-4a,
9)
nie spełnia, określonych w art. 63 ust. 1 lub art. 64 ust. 1 i 3, obowiązków przechowywania
dokumentów, związanych z obiektem budowlanym lub prowadzenia książki obiektu budowlanego,
9a)
nie spełnia obowiązku przesłania protokołu, o którym mowa w art. 70 ust. 2,
9b)
zmienia sposób użytkowania obiektu budowlanego lub jego części bez wymaganego zgłoszenia,
o którym mowa w art. 71 ust. 2, albo pomimo wniesienia sprzeciwu, o którym mowa w
art. 71 ust. 3-5,
10)
nie udziela informacji lub nie udostępnia dokumentów, o których mowa w art. 81c ust.
1, żądanych przez organ nadzoru budowlanego, związanych z prowadzeniem robót budowlanych,
przekazaniem obiektu budowlanego do użytkowania lub jego utrzymaniem,
11)
(uchylony)
12)
nie stosuje się do decyzji, o której mowa w art. 66 ust. 1a, w terminie w niej określonym,
podlega karze grzywny.
Art. 94.
Orzekanie w sprawach o czyny, określone w art. 92 i art. 93, następuje na podstawie
przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Rozdział 10
Odpowiedzialność zawodowa w budownictwie
Art. 95.
Odpowiedzialności zawodowej w budownictwie podlegają osoby wykonujące samodzielne
funkcje techniczne w budownictwie, które:
1)
dopuściły się występków lub wykroczeń, określonych ustawą;
2)
zostały ukarane w związku z wykonywaniem samodzielnych funkcji technicznych w budownictwie;
3)
wskutek rażących błędów lub zaniedbań, spowodowały zagrożenie życia lub zdrowia ludzi,
bezpieczeństwa mienia lub środowiska albo znaczne szkody materialne;
4)
nie spełniają lub spełniają niedbale swoje obowiązki;
5)
uchylają się od podjęcia nadzoru autorskiego lub wykonują niedbale obowiązki wynikające
z pełnienia tego nadzoru.
Art. 96.
1.
Popełnienie czynów powodujących odpowiedzialność zawodową w budownictwie jest zagrożone
następującymi karami:
1)
upomnieniem;
2)
upomnieniem z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia, w wyznaczonym terminie,
egzaminu, o którym mowa w art. 12 ust. 3;
3)
zakazem wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie, na okres od roku
do 5 lat, połączonym z obowiązkiem złożenia, w wyznaczonym terminie, egzaminu, o którym
mowa w art. 12 ust. 3.
2.
Przy nakładaniu kary należy uwzględnić dotychczasową karalność z tytułu odpowiedzialności
zawodowej w budownictwie.
3.
O zakazie wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie orzeka się w
przypadku znacznego społecznego niebezpieczeństwa czynu.
4.
Zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie może być orzeczony
również w stosunku do osoby, która:
1)
pomimo dwukrotnego upomnienia ponownie dopuściła się czynu, powodującego odpowiedzialność
zawodową;
2)
uchyla się od złożenia nakazanego egzaminu.
5.
Zakaz wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie określa się w latach
i miesiącach. Kara biegnie od dnia, w którym decyzja o ukaraniu stała się ostateczna.
6.
Osobie ukaranej z jednoczesnym nałożeniem obowiązku złożenia egzaminu, która w wyznaczonym
terminie egzaminu nie zdała, wyznacza się termin dodatkowy, nie krótszy niż 3 miesiące
i nie dłuższy niż 6 miesięcy. W przypadku nieuzyskania oceny pozytywnej w terminie
dodatkowym, stwierdza się utratę uprawnień do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej
w budownictwie.
Art. 97.
1.
Postępowanie w sprawie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie wszczyna się na
wniosek organu nadzoru budowlanego, właściwego dla miejsca popełnienia czynu lub stwierdzającego
popełnienie czynu, złożony po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego.
2.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, powinien zawierać określenie zarzucanego czynu, uzasadnienie
faktyczne i prawne oraz wskazanie dowodów.
3.
Wniosek, o którym mowa w ust. 1, może złożyć w zakresie swojej właściwości organ samorządu
zawodowego.
Art. 98.
1.
W sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie orzekają organy samorządu zawodowego.
2.
Właściwość organów samorządu zawodowego w sprawach odpowiedzialności zawodowej w budownictwie
regulują odrębne przepisy.
Art. 99.
1.
Ostateczną decyzję o ukaraniu, w trybie odpowiedzialności zawodowej w budownictwie,
przesyła się do wiadomości:
1)
jednostce organizacyjnej zatrudniającej osobę ukaraną;
2)
właściwemu stowarzyszeniu;
3)
organowi, który wydał ukaranemu uprawnienia do pełnienia samodzielnej funkcji technicznej
w budownictwie;
4)
Głównemu Inspektorowi Nadzoru Budowlanego.
2.
Informacja o karze z tytułu odpowiedzialności zawodowej, orzeczonej decyzją, o której
mowa w ust. 1, podlega wpisowi do centralnego rejestru ukaranych.
Art. 100.
Nie można wszcząć postępowania z tytułu odpowiedzialności zawodowej w budownictwie
po upływie 6 miesięcy od dnia powzięcia przez organy nadzoru budowlanego wiadomości
o popełnieniu czynu, powodującego tę odpowiedzialność i nie później niż po upływie
3 lat od dnia zakończenia robót budowlanych albo zawiadomienia o zakończeniu budowy
lub wydania decyzji o pozwoleniu na użytkowanie obiektu budowlanego.
Art. 101.
1.
Organ, który orzekał w I instancji o odpowiedzialności zawodowej w budownictwie, na
wniosek ukaranego, orzeka o zatarciu kary, jeżeli ukarany:
1)
wykonywał samodzielną funkcję techniczną w budownictwie przez okres:
a)
2 lat - w przypadku kary określonej w art. 96 ust. 1 pkt 1,
b)
3 lat - od złożenia egzaminu - w przypadku kary określonej w art. 96 ust. 1 pkt 2,
c)
5 lat - po przywróceniu prawa wykonywania samodzielnej funkcji technicznej w budownictwie
- w przypadku kary określonej w art. 96 ust. 1 pkt 3;
2)
w okresach, o których mowa w pkt 1, nie był ponownie ukarany jedną z kar określonych
w art. 96 ust. 1.
2.
Informację o zatarciu kary organ, o którym mowa w ust. 1, przesyła do wiadomości zainteresowanemu
oraz jednostkom organizacyjnym, stowarzyszeniom i organom, o których mowa w art. 99
ust. 1.
3.
Zatarcie kary podlega odnotowaniu w centralnym rejestrze ukaranych.
Art. 102.
(uchylony)
Rozdział 11
Przepisy przejściowe i końcowe
Art. 103.
1.
Do spraw wszczętych przed dniem wejścia w życie ustawy, a niezakończonych decyzją
ostateczną, stosuje się przepisy ustawy, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Przepisu art. 48 nie stosuje się do obiektów, których budowa została zakończona przed
dniem wejścia w życie ustawy lub w stosunku do których przed tym dniem zostało wszczęte
postępowanie administracyjne. Do takich obiektów stosuje się przepisy dotychczasowe.
3.
Właściwość organów do załatwiania spraw, o których mowa w ust. 1, określa się na podstawie
przepisów ustawy.
Art. 104.
Osoby, które, przed dniem wejścia w życie ustawy, uzyskały uprawnienia budowlane lub
stwierdzenie posiadania przygotowania zawodowego do pełnienia samodzielnych funkcji
technicznych w budownictwie, zachowują uprawnienia do pełnienia tych funkcji w dotychczasowym
zakresie.
Art. 105.
1.
Decyzje o dopuszczeniu do powszechnego stosowania w budownictwie nowych materiałów
budowlanych, wydane przed dniem wejścia w życie ustawy, pozostają w mocy w dotychczasowym
zakresie.
2.
(pominięty)
Art. 106.
(pominięty)
Art. 107.
1.
Traci moc ustawa z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane , z zastrzeżeniem art. 103 ust. 2.
2.
(pominięty)
Art. 108.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1995 r.
1)
Niniejsza ustawa wdraża postanowienia następujących dyrektyw Unii Europejskiej:
1) dyrektywy Rady 92/57/EWG z dnia 24 czerwca 1992 r. w sprawie wdrożenia minimalnych wymagań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na tymczasowych lub ruchomych budowach (ósma szczegółowa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 245 z 26.08.1992, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 71);
2) częściowo dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 153 z 18.06.2010, str. 13);
3) częściowo dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 16, z późn. zm.).
1) dyrektywy Rady 92/57/EWG z dnia 24 czerwca 1992 r. w sprawie wdrożenia minimalnych wymagań bezpieczeństwa i ochrony zdrowia na tymczasowych lub ruchomych budowach (ósma szczegółowa dyrektywa w rozumieniu art. 16 ust. 1 dyrektywy 89/391/EWG) (Dz. Urz. WE L 245 z 26.08.1992, str. 6; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 5, t. 2, str. 71);
2) częściowo dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/31/UE z dnia 19 maja 2010 r. w sprawie charakterystyki energetycznej budynków (Dz. Urz. UE L 153 z 18.06.2010, str. 13);
3) częściowo dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/28/WE z dnia 23 kwietnia 2009 r. w sprawie promowania stosowania energii ze źródeł odnawialnych zmieniającej i w następstwie uchylającej dyrektywy 2001/77/WE oraz 2003/30/WE (Dz. Urz. UE L 140 z 05.06.2009, str. 16, z późn. zm.).
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 1 ustawy z dnia 7 czerwca 2018 r. o zmianie
ustawy o odnawialnych źródłach energii oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 1276),
która weszła w życie z dniem 14 lipca 2018 r.; wszedł w życie z dniem 30 czerwca 2018 r.,
z mocą od dnia 1 stycznia 2018 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o ułatwieniach
w przygotowaniu i realizacji inwestycji mieszkaniowych oraz inwestycji towarzyszących
(Dz. U. poz. 1496), która weszła w życie z dniem 22 sierpnia 2018 r.
4)
Dodany przez art. 44 pkt 1 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
5)
W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
6)
W brzmieniu ustalonym przez art. 28 pkt 1 ustawy z dnia 3 lipca 2018 r. - Przepisy
wprowadzające ustawę - Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce (Dz. U. poz. 1669), która
weszła w życie z dniem 1 października 2018 r.
7)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r. poz. 2024 i 2245 oraz
z 2019 r. poz. 276, 447, 534, 577, 730 i 823.
8)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 1 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o zmianie
ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. poz. 695), która weszła w życie z dniem 30 kwietnia
2019 r.
9)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.
10)
W tym brzmieniu obowiązuje do wejścia w życie zmiany, o której mowa w odnośniku 11.
11)
W brzmieniu ustalonym przez art. 12 ustawy z dnia 22 listopada 2018 r. o zmianie ustawy
- Prawo oświatowe, ustawy o systemie oświaty oraz niektórych innych ustaw (Dz. U.
poz. 2245), która wejdzie w życie z dniem 1 września 2019 r.
12)
W brzmieniu ustalonym przez art. 28 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 6.
13)
Dodany przez art. 1 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.
14)
W brzmieniu ustalonym przez art. 1 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 8.
15)
Dodana przez art. 2 ustawy z dnia 6 grudnia 2018 r. o zmianie ustawy o wspieraniu
termomodernizacji i remontów oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2019 r. poz. 51),
która weszła w życie z dniem 11 lutego 2019 r.
16)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 2 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
17)
W brzmieniu ustalonym przez art. 41 pkt 1 ustawy z dnia 22 lutego 2019 r. o przygotowaniu
i realizacji strategicznych inwestycji w sektorze naftowym (Dz. U. poz. 630), która
weszła w życie z dniem 18 kwietnia 2019 r.
18)
Zdanie pierwsze w brzmieniu ustalonym przez art. 41 pkt 2 ustawy, o której mowa w
odnośniku 17.
19)
Dodany przez art. 41 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 17.
20)
W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 3 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
21)
Dodany przez art. 44 pkt 3 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
22)
W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 4 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
23)
W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 4 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
24)
W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 4 lit. c ustawy, o której mowa w odnośniku
3.
25)
W brzmieniu ustalonym przez art. 44 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
26)
Dodany przez art. 2 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
27)
Dodany przez art. 2 pkt 4 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
28)
W brzmieniu ustalonym przez art. 2 pkt 5 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
29)
Dodany przez art. 28 ustawy z dnia 21 lutego 2019 r. o zmianie niektórych ustaw w
związku z zapewnieniem stosowania rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE)
2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z
przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz
uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. poz.
730), która weszła w życie z dniem 4 maja 2019 r.
30)
Zmiana wymienionego rozporządzenia została ogłoszona w Dz. Urz. UE L 127 z 23.05.2018,
str. 2.
31)
Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 1981 r. poz. 57, z 1983 r.
poz. 200 i 201, z 1984 r. poz. 185 i 186, z 1987 r. poz. 124, z 1988 r. poz. 324 oraz
z 1990 r. poz. 198.