Wyrok Trybunału Konstytucyjnegoz dnia 27 lutego 2018 r.
Treść wyroku
Trybunał Konstytucyjny w składzie:
Stanisław Rymar - przewodniczący,
Sławomira Wronkowska-Jaśkiewicz,
Andrzej Zielonacki - sprawozdawca,
po rozpoznaniu w trybie art. 92 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania
przed Trybunałem Konstytucyjnym , na posiedzeniu niejawnym w dniu 27 lutego 2018 r., skargi konstytucyjnej Tomasza
Mikitiuka o zbadanie zgodności: § 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu :
a)
w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia
społecznego i zaopatrzenia emerytalnego stawkę minimalną opłaty za czynności adwokackie
w wysokości 60 zł, nie gwarantując stronie wygrywającej proces zwrotu kosztów faktycznie
poniesionych, przez co ogranicza prawo do sądu, jak również narusza prawo do odpowiedniego
ukształtowania procedury sądowej, zgodnie z wymogami sprawiedliwości i jawności, oraz
zasadę równości stron, ponieważ obciąża przeciwnika Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
niemal w całości ciężarem kosztów zastępstwa prawnego, nawet w przypadku wygrania
sporu, z art. 45 ust. 1 i art. 2 w związku z art. 32 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 oraz
art. 92 ust. 1 zdanie pierwsze Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej i art. 16 ust. 1-3 ustawy z dnia 26 maja 1982 r. - Prawo o adwokaturze , a także z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 Konstytucji,
b)
w zakresie, w jakim przepis ten przewiduje w sprawach o świadczenia pieniężne z ubezpieczenia
społecznego i zaopatrzenia emerytalnego stawkę minimalną opłaty za czynności adwokackie
w wysokości 60 zł, nieodpowiadającą niezbędnemu nakładowi czasu pracy oraz stopniowi
skomplikowania sprawy pod względem faktycznym i prawnym i w związku z tym nieadekwatną
do wysokości rzeczywiście obowiązujących na rynku prawniczym stawek wynagrodzenia,
przez co przerzucono obowiązek ponoszenia faktycznych kosztów świadczenia pomocy prawnej
przez profesjonalnego pełnomocnika ustanowionego z wyboru z Zakładu Ubezpieczeń Społecznych
(strony przegrywającej proces) na stronę, która proces wygrała, z art. 64 ust. 1 i 2 w związku z art. 64 ust. 3 i art. 31 ust. 3 oraz art. 92 ust. 1
zdanie pierwsze Konstytucji i art. 16 ust. 1-3 ustawy - Prawo o adwokaturze,
orzeka:
§ 12 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie
opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej
pomocy prawnej udzielonej z urzędu , w brzmieniu obowiązującym do 31 lipca 2015 r.:
a)
jest zgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej,
b)
jest niezgodny z art. 64 ust. 2 w związku z art. 31 ust. 3 Konstytucji.
Ponadto postanawia:
na podstawie art. 59 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 listopada 2016 r. o organizacji i trybie postępowania
przed Trybunałem Konstytucyjnym umorzyć postępowanie w pozostałym zakresie.
Orzeczenie zapadło jednogłośnie.