Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 7 lutego 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej
Polskiej oraz o pieczęciach państwowych
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych
- Załącznik nr 1 - Godło Rzeczypospolitej Polskiej
- Załącznik nr 2 - Barwy Rzeczypospolitej Polskiej
- Załącznik nr 3 - Flaga państwowa Rzeczypospolitej Polskiej
- Załącznik nr 4 - Hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej
- Załącznik nr 5 - Hymn państwowy Rzeczypospolitej Polskiej
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej
oraz o pieczęciach państwowych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
ustawą z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji
Skarbowej ,
2)
ustawą z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa
oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 5 lutego 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje:
1)
art. 260 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej
Administracji Skarbowej , który stanowi:
„
Art. 260.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 marca 2017 r., z wyjątkiem:
1)
art. 1, art. 4 pkt 1 i pkt 11 lit. c i d, lit. e w zakresie § 12 i 13 oraz lit. f,
art. 11, art. 13, art. 27, art. 38 pkt 39 lit. a tiret drugie, pkt 65 lit. a, pkt
68 lit. a w zakresie pkt 1, pkt 76 lit. b tiret drugie, art. 119, art. 148, art. 160
ust. 2 i 3, art. 162 ust. 1 pkt 1, art. 164, art. 165 ust. 1, 2 i 6, art. 178, art.
190 ust. 1, art. 201 ust. 1 i art. 259 ust. 1, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia;
2)
art. 150, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2017 r.;
2a)
art. 112 pkt 2-4, które wchodzą w życie z dniem 27 lutego 2017 r.;
3)
art. 4 pkt 12, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.;
4)
art. 149a:
a)
pkt 1, który wchodzi w życie z dniem 13 listopada 2017 r.,
b)
pkt 2, który wchodzi w życie z dniem 4 czerwca 2018 r.
”
;
2)
art. 392 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa , który stanowi:
„
Art. 392.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 lutego 2018 r., z wyjątkiem art. 346, który wchodzi
w życie z dniem ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 31 stycznia 1980 r. o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej Polskiej oraz o pieczęciach państwowych
Wstęp (uchylony)
Art. 1.
1.
Orzeł biały, biało-czerwone barwy i „Mazurek Dąbrowskiego” są symbolami Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Otaczanie tych symboli czcią i szacunkiem jest prawem i obowiązkiem każdego obywatela
Rzeczypospolitej Polskiejoraz wszystkich organów państwowych, instytucji i organizacji.
3.
Symbole Rzeczypospolitej Polskiej pozostają pod szczególną ochroną prawa, przewidzianą
w odrębnych przepisach.
Art. 2.
1.
Godłem Rzeczypospolitej Polskiej jest wizerunek orła białego ze złotą koroną na głowie
zwróconej w prawo, z rozwiniętymi skrzydłami, z dziobem i szponami złotymi, umieszczony
w czerwonym polu tarczy.
2.
Wzór godła Rzeczypospolitej Polskiej zawiera załącznik nr 1.
Art. 2a.
Wizerunku orła ustalonego dla godła używają:
1)
organy władzy państwowej;
2)
organy administracji rządowej;
3)
gminy, związki międzygminne oraz ich organy;
4)
powiaty, związki powiatów oraz ich organy;
4a)
związki powiatowo-gminne oraz ich organy;
4b)
związki metropolitalne i ich organy;
5)
samorządy województw oraz ich organy;
6)
sądy, prokuratury i komornicy sądowi;
7)
samorządowe kolegia odwoławcze;
8)
regionalne izby obrachunkowe;
9)
jednostki organizacyjne Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej;
101)W brzmieniu ustalonym przez art. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948), która weszła w życie z dniem 1 marca 2017 r.)
jednostki organizacyjne Policji, Straży Granicznej, Krajowej Administracji Skarbowej,
Państwowej Straży Pożarnej i Obrony Cywilnej Kraju;
10a2)Dodany przez art. 255 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz. U. z 2018 r. poz. 138), która weszła w życie z dniem 1 lutego 2018 r.)
Służba Ochrony Państwa;
11)
jednostki organizacyjne Służby Więziennej;
12)
szkoły publiczne, szkoły niepubliczne o uprawnieniach szkół publicznych, państwowe
szkoły wyższe, niepaństwowe szkoły wyższe;
13)
inne podmioty, jeżeli przepisy szczególne uprawniają je do używania wizerunku orła.
Art. 3.
1.
Godło Rzeczypospolitej Polskiej umieszcza się w szczególności w pomieszczeniach urzędowych
i salach posiedzeń, salach wykładowych i lekcyjnych należących do:
1)
organów państwowych;
1a)
organów gmin, powiatów, samorządów województw oraz związków jednostek samorządu terytorialnego;
1b)
klubów, kół i zespołów poselskich, senackich i parlamentarnych oraz biur poselskich,
senatorskich i poselsko-senatorskich;
2)
jednostek Sił Zbrojnych;
3)
szkół i placówek oświatowo-wychowawczych;
4)
przedstawicielstw dyplomatycznych, urzędów konsularnych oraz innych oficjalnych przedstawicielstw
i misji za granicą.
1a.
Na budynkach siedzib podmiotów, o których mowa w art. 2a, umieszcza się urzędowe tablice
z godłem Rzeczypospolitej Polskiej oraz urzędowe tablice z napisem nazwy tego podmiotu.
1b.
Urzędowa tablica z godłem ma kształt owalny w układzie pionowym, obwódkę biało-czerwoną
i tło szare, na którym znajduje się godło Rzeczypospolitej Polskiej. Urzędowa tablica
z napisem jest prostokątna w układzie poziomym, ma tło czerwone, a litery napisu białe.
2.
Godło Rzeczypospolitej Polskiej można umieszczać w innych miejscach niż wymienione
w ust. 1, z uwzględnieniem art. 1 ust. 2.
3.
Jednostki organizacyjne wymienione w ust. 1 pkt 4, w wypadkach przewidzianych w prawie
i zwyczajach międzynarodowych, umieszczają godło Rzeczypospolitej Polskiej także na
obiektach stanowiących ich siedziby urzędowe.
4.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wzory oraz wymiary urzędowych tablic
z godłem Rzeczypospolitej Polskiej i napisem, a także sposób ich umieszczania na budynkach
siedzib podmiotów, o których mowa w art. 2a, biorąc pod uwagę czytelność i estetykę
tablic oraz funkcjonalność ich umieszczania.
Art. 3a.
Godło Rzeczypospolitej Polskiej umieszcza się na stroju reprezentacji kraju, na stroju
reprezentacji olimpijskiej oraz na stroju reprezentacji paraolimpijskiej, na zasadach
określonych w ustawie z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie , z uwzględnieniem art. 1 ust. 2.
Art. 4.
1.
Barwami Rzeczypospolitej Polskiej są kolory biały i czerwony, ułożone w dwóch poziomych,
równoległych pasach tej samej szerokości, z których górny jest koloru białego, a dolny
koloru czerwonego.
2.
Przy umieszczaniu barw Rzeczypospolitej Polskiej w układzie pionowym kolor biały umieszcza
się po lewej stronie płaszczyzny oglądanej z przodu.
3.
Wzór barw Rzeczypospolitej Polskiej zawiera załącznik nr 2.
Art. 5.
1.
Barwy Rzeczypospolitej Polskiej stanowią składniki flagi państwowej Rzeczypospolitej
Polskiej.
2.
Każdy ma prawo używać barw Rzeczypospolitej Polskiej, w szczególności w celu podkreślenia
znaczenia uroczystości, świąt lub innych wydarzeń, z uwzględnieniem art. 1 ust. 2.
3.
(uchylony)
Art. 6.
1.
Flagą państwową Rzeczypospolitej Polskiej jest prostokątny płat tkaniny o barwach
Rzeczypospolitej Polskiej, umieszczony na maszcie.
2.
Flagą państwową Rzeczypospolitej Polskiej jest także flaga określona w ust. 1, z umieszczonym
pośrodku białego pasa godłem Rzeczypospolitej Polskiej.
3.
Wzory flagi państwowej Rzeczypospolitej Polskiej i flagi państwowej z godłem Rzeczypospolitej
Polskiej zawiera załącznik nr 3.
Art. 6a.
Ustanawia się dzień 2 maja Dniem Flagi Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 7.
1.
Flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej podnosi się na budynkach lub przed budynkami
stanowiącymi siedziby urzędowe albo miejsce obrad:
1)
Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej;
2)
Senatu Rzeczypospolitej Polskiej;
3)
Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
Rady Ministrów oraz Prezesa Rady Ministrów;
5)
organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego - w czasie ich sesji;
6)
organów administracji rządowej i innych organów państwowych oraz państwowych jednostek
organizacyjnych, a także organów jednostek samorządu terytorialnego i samorządowych
jednostek organizacyjnych - z okazji uroczystości oraz rocznic i świąt państwowych.
2.
Flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej podnoszą również polskie statki żeglugi
śródlądowej.
3.
Flagę państwową Rzeczypospolitej Polskiej zaleca się podnosić lub umieszczać na budynkach
mieszkalnych lub przed budynkami mieszkalnymi oraz na budynkach lub przed budynkami,
w których prowadzi się działalność gospodarczą lub w innych miejscach niż wymienione
w ust. 1 i 2 - z okazji świąt i rocznic państwowych oraz innych uroczystości o zasięgu
państwowym lub lokalnym, z uwzględnieniem art. 1 ust. 2.
Art. 8.
1.
Flagę państwową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej podnoszą:
1)
przedstawicielstwa dyplomatyczne, urzędy konsularne oraz inne oficjalne przedstawicielstwa
i misje za granicą na budynkach lub przed budynkami ich siedzib urzędowych, a także
kierownicy tych przedstawicielstw, urzędów i misji na swych rezydencjach i środkach
komunikacji - w wypadkach przewidzianych w prawie i zwyczajach międzynarodowych;
2)
cywilne lotniska i lądowiska;
3)
cywilne samoloty komunikacyjne podczas lotów za granicą;
4)
kapitanaty (bosmanaty) portów - na budynkach lub przed budynkami stanowiącymi ich
siedziby urzędowe.
2.
Minister właściwy do spraw zagranicznych określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady dotyczące postępowania w sprawach, o których mowa w ust. 1 pkt 1, uwzględniając
praktykę i zwyczaje istniejące w państwie przyjmującym, określając sytuacje, w których
podnoszenie flagi państwowej jest obowiązkowe, oraz określając szczegółowo jej usytuowanie.
3.
Minister Transportu i Gospodarki Morskiej 3)Obecnie minister właściwy do spraw transportu, zgodnie z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt
22 i art. 27 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.
U. z 2017 r. poz. 888, 1086, 1566, 1909, 2180 i 2494 oraz z 2018 r. poz. 138), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r. określi sposób podnoszenia flagi państwowej z godłem Rzeczypospolitej Polskiej na
cywilnych lotniskach i lądowiskach oraz na cywilnych samolotach komunikacyjnych podczas
lotów za granicą.
4.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, sposób używania flagi państwowej
z godłem Rzeczypospolitej Polskiej przez oddziały i jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej
Polskiej podczas oficjalnych uroczystości poza granicami państwa oraz w kontaktach
międzynarodowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, uwzględniając charakter
uroczystości.
Art. 9.
1.
Flagę państwową z godłem Rzeczypospolitej Polskiej podnoszą polskie statki morskie
jako banderę, zgodnie z obowiązującymi w tym zakresie przepisami szczególnymi; ponadto
do bandery stosuje się prawo i zwyczaje międzynarodowe.
2.
Statki morskie pełniące specjalną służbę państwową podnoszą także flagę oznaczającą
pełnienie tej służby.
3.
Minister właściwy do spraw gospodarki morskiej ustala wzory flag na oznaczenie pełnionej
specjalnej służby państwowej oraz okoliczności i warunki ich podnoszenia.
Art. 10.
Przepisy wydane na podstawie ustawy mogą przewidywać obowiązek podnoszenia flagi państwowej
Rzeczypospolitej Polskiej także w innych wypadkach niż określone w art. 7-9.
Art. 11.
1.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej może, w drodze rozporządzenia, wprowadzić żałobę
narodową na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Rozporządzenie w szczególności powinno
określać przyczyny wprowadzenia oraz czas trwania żałoby narodowej, uwzględniając
uwarunkowania kulturowe i historyczne oraz przyjęte w tym zakresie zwyczaje.
2.
W czasie trwania żałoby narodowej flagę państwową opuszcza się do połowy masztu.
Art. 12.
1.
Hymnem państwowym Rzeczypospolitej Polskiej jest „Mazurek Dąbrowskiego”.
2.
Tekst literacki hymnu państwowego zawiera załącznik nr 4.
3.
Tekst muzyczny hymnu państwowego w układach: na jeden głos, na fortepian oraz na głos
i fortepian zawiera załącznik nr 5.
4.
Minister Kultury i Sztuki 4)Obecnie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zgodnie
z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 9 i art. 14 ustawy, o której mowa w odnośniku 3. zatwierdza tekst muzyczny hymnu państwowego w układach: na zespoły chóralne, instrumentalne
i instrumentalno-wokalne.
Art. 13.
1.
Hymn państwowy wykonuje się lub odtwarza publicznie w układach, o których mowa w art.
12.
2.
Publicznie hymn państwowy wykonuje się lub odtwarza w szczególności w czasie uroczystości
oraz świąt i rocznic państwowych.
3.
(uchylony)
Art. 14.
1.
Podczas wykonywania lub odtwarzania hymnu państwowego obowiązuje zachowanie powagi
i spokoju. Osoby obecne podczas publicznego wykonywania lub odtwarzania hymnu stoją
w postawie wyrażającej szacunek, a ponadto mężczyźni w ubraniach cywilnych - zdejmują
nakrycia głowy, zaś osoby w umundurowaniu obejmującym nakrycie głowy, niebędące w
zorganizowanej grupie - oddają honory przez salutowanie. Poczty sztandarowe podczas
wykonywania lub odtwarzania hymnu oddają honory przez pochylenie sztandaru.
2.
Przepisy wydane na podstawie ustawy określają zachowanie się osób w umundurowaniu,
występujących w zorganizowanej grupie.
Art. 15.
Godło i barwy Rzeczypospolitej Polskiej są umieszczane, a hymn Rzeczypospolitej Polskiej
wykonywany lub odtwarzany w sposób zapewniający im należną cześć i szacunek.
Art. 16.
1.
Symbole Rzeczypospolitej Polskiej nie mogą być umieszczane na przedmiotach przeznaczonych
do obrotu handlowego.
2.
Dozwolone jest umieszczanie na przedmiotach przeznaczonych do obrotu handlowego godła
lub barw Rzeczypospolitej Polskiej w formie stylizowanej lub artystycznie przetworzonej.
Art. 16a.
Pieczęcią Rzeczypospolitej Polskiej jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła średnicy
77 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej,
a w otoku napis „Rzeczpospolita Polska”.
Art. 16b.
1.
Pieczęcią Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła
średnicy 62 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej
Polskiej, a w otoku napis „Sejm Rzeczypospolitej Polskiej”.
2.
Pieczęcią Senatu Rzeczypospolitej Polskiej jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła
średnicy 62 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej
Polskiej, a w otoku napis „Senat Rzeczypospolitej Polskiej”.
3.
Pieczęcią Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła
średnicy 62 mm, zawierająca pośrodku wizerunek orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej
Polskiej, a w otoku napis „Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej”.
Art. 16c.
1.
Urzędową pieczęcią jest metalowa, tłoczona pieczęć okrągła zawierająca pośrodku wizerunek
orła ustalony dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, a w otoku napis odpowiadający nazwie
podmiotu uprawnionego do używania urzędowej pieczęci.
2.
Urzędową pieczęcią gminy, powiatu, samorządu województwa lub związku jednostek samorządu
terytorialnego może być również pieczęć, o której mowa w ust. 1, zawierająca pośrodku,
zamiast wizerunku orła ustalonego dla godła Rzeczypospolitej Polskiej, odpowiednio
herb gminy, powiatu lub województwa. Odcisk pieczęci z herbem nie może być umieszczany
na dokumentach urzędowych w sprawach z zakresu administracji rządowej.
3.
Urzędowej pieczęci używają podmioty, o których mowa w art. 2a.
Art. 16d.
Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia, wymiary oraz sposób używania i strzeżenia
urzędowych pieczęci, a także tryb zamawiania i sposób wyrobu urzędowych pieczęci oraz
nadzór nad ich wyrobem, uwzględniając w szczególności konieczność zapobieżenia utracie
urzędowych pieczęci przez uprawnione podmioty.
Art. 17.
1.
Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, w drodze rozporządzenia:
1)
wydaje przepisy przewidziane w art. 10 oraz art. 14 ust. 2,
2)
może ustalać zasady obchodów świąt i rocznic państwowych oraz innych uroczystości
o zasięgu państwowym lub lokalnym
- biorąc pod uwagę uwarunkowania kulturowe i historyczne oraz przyjęte w tym zakresie
zwyczaje, kierując się w szczególności potrzebami społeczności lokalnych.
2.
Minister Obrony Narodowej określi, w drodze zarządzenia, sposób i okoliczności stosowania
symboli Rzeczypospolitej Polskiej w jednostkach Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej,
uwzględniając rodzaj jednostki Sił Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 18.
Traci moc dekret z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
oraz o pieczęciach państwowych 5)Dekret z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
oraz o pieczęciach państwowych utracił moc z dniem 24 września 2005 r. na podstawie
art. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. poz. 1439), która weszła w życie z dniem 24 września 2005 r. w części dotyczącej godła i barw Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej.
Art. 19.
Ustawa wchodzi w życie z dniem ogłoszenia6)Ustawa została ogłoszona w dniu 11 marca 1980 r..
1)
W brzmieniu ustalonym przez art. 5 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające
ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. poz. 1948), która weszła w życie
z dniem 1 marca 2017 r.
2)
Dodany przez art. 255 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Służbie Ochrony Państwa (Dz.
U. z 2018 r. poz. 138), która weszła w życie z dniem 1 lutego 2018 r.
3)
Obecnie minister właściwy do spraw transportu, zgodnie z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt
22 i art. 27 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji rządowej (Dz.
U. z 2017 r. poz. 888, 1086, 1566, 1909, 2180 i 2494 oraz z 2018 r. poz. 138), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
4)
Obecnie minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, zgodnie
z art. 4 ust. 1, art. 5 pkt 9 i art. 14 ustawy, o której mowa w odnośniku 3.
5)
Dekret z dnia 7 grudnia 1955 r. o godle i barwach Polskiej Rzeczypospolitej Ludowej
oraz o pieczęciach państwowych utracił moc z dniem 24 września 2005 r. na podstawie
art. 3 ustawy z dnia 28 lipca 2005 r. o zmianie ustawy o godle, barwach i hymnie Rzeczypospolitej
Polskiej (Dz. U. poz. 1439), która weszła w życie z dniem 24 września 2005 r.
6)
Ustawa została ogłoszona w dniu 11 marca 1980 r.