Ustawaz dnia 26 stycznia 2018 r.o wykonywaniu niektórych czynności organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu
obrotu prawnego na podstawie prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych 1)Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27
listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w
sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej,
uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str.
1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 243, Dz. Urz. UE
L 367 z 02.12.2004, str. 1, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 56, Dz. Urz. UE L
70 z 14.03.2009, str. 19, Dz. Urz. UE L 347 z 24.12.2009, str. 32 oraz Dz. Urz. UE
L 99 z 15.04.2016, str. 34).
Treść ustawy
Art. 1.
Ustawa określa zasady i tryb postępowania polskiego organu centralnego, polskich sądów
oraz innych polskich organów w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie
prawa Unii Europejskiej i umów międzynarodowych, a także postępowania przed polskim
organem centralnym w sprawach objętych:
1)
Europejską konwencją o uznawaniu i wykonywaniu orzeczeń dotyczących pieczy nad dzieckiem
oraz o przywracaniu pieczy nad dzieckiem, sporządzoną w Luksemburgu dnia 20 maja 1980 r.
(Dz. U. z 1996 r. poz. 134 i 135 oraz z 1997 r. poz. 196), zwaną dalej „europejską
konwencją luksemburską”;
2)
Konwencją dotyczącą cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzoną
w Hadze dnia 25 października 1980 r. , zwaną dalej „konwencją haską z 1980 r.”;
3)
Konwencją o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie
odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzoną w Hadze
dnia 19 października 1996 r. , zwaną dalej „konwencją haską z 1996 r.”;
4)
rozporządzeniem Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącym jurysdykcji
oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących
odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającym rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz.
Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.
19, t. 6, str. 243, z późn. zm.3)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 367 z 02.12.2004,
str. 1, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 56, Dz. Urz. UE L 70 z 14.03.2009, str.
19, Dz. Urz. UE L 347 z 24.12.2009, str. 32 oraz Dz. Urz. UE L 99 z 15.04.2016, str.
34.), zwanym dalej „rozporządzeniem Rady (WE) nr 2201/2003”.
Art. 2.
Ilekroć w niniejszej ustawie jest mowa o:
1)
wnioskodawcy - należy przez to rozumieć podmioty wymienione w konwencjach lub rozporządzeniu,
o których mowa w art. 1, które składają wnioski przewidziane w tych konwencjach lub
rozporządzeniu;
2)
wniosku - należy przez to rozumieć pismo wnoszone na podstawie konwencji lub rozporządzenia,
o których mowa w art. 1, będące podstawą wszczęcia postępowania sądowego oraz pismo
zawierające prośbę o nadesłanie informacji lub podjęcie innych czynności przewidzianych
w tych przepisach;
3)
zagranicznym organie centralnym - należy przez to rozumieć organ lub instytucję obcego
państwa zgłoszone depozytariuszom konwencji, o których mowa w art. 1 pkt 1-3, lub
Komisji Europejskiej.
Art. 3.
1.
Polskim organem centralnym wykonującym zadania przewidziane w konwencjach lub rozporządzeniu,
o których mowa w art. 1, jest Minister Sprawiedliwości.
2.
Wykonując zadania, o których mowa w ust. 1, Minister Sprawiedliwości działa niezwłocznie.
Art. 4.
1.
W postępowaniu przed Ministrem Sprawiedliwości wnioskodawcę mogą reprezentować pełnomocnicy.
2.
Pełnomocnikiem mogą być adwokat lub radca prawny, a także małżonek wnioskodawcy, rodzeństwo,
zstępni lub wstępni wnioskodawcy oraz osoby pozostające z wnioskodawcą w stosunku
przysposobienia.
3.
Pełnomocnik przedkłada Ministrowi Sprawiedliwości pełnomocnictwo lub urzędowo poświadczony
odpis pełnomocnictwa. Adwokat lub radca prawny mogą sami uwierzytelnić odpis udzielonego
im pełnomocnictwa.
Art. 5.
1.
Minister Sprawiedliwości przyjmuje wnioski składane przez wnioskodawcę lub zagraniczny
organ centralny.
2.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia zagraniczny organ centralny o wpłynięciu wniosku
złożonego bez pośrednictwa tego organu, chyba że sprzeciwia się temu wnioskodawca.
Art. 6.
1.
Jeżeli wnioskowi nie można nadać prawidłowego biegu wskutek niezachowania wymogów
formalnych, Minister Sprawiedliwości wzywa do jego uzupełnienia w terminie 4 tygodni
od dnia doręczenia wezwania.
2.
W przypadku złożenia wniosku za pośrednictwem zagranicznego organu centralnego wezwanie,
o którym mowa w ust. 1, jest kierowane do wnioskodawcy bezpośrednio lub za pośrednictwem
zagranicznego organu centralnego.
3.
Minister Sprawiedliwości nie nadaje biegu wnioskowi w przypadku nieuzupełnienia braków
formalnych w terminie, o którym mowa w ust. 1, oraz informuje zagraniczny organ centralny
albo wnioskodawcę o przyczynach nienadania biegu wnioskowi.
Art. 7.
1.
Minister Sprawiedliwości nie nadaje biegu wnioskowi, który został złożony przez podmiot
niebędący zagranicznym organem centralnym lub wnioskodawcą, oraz informuje o przyczynach
nienadania biegu wnioskowi.
2.
W przypadku gdy wniosek został złożony przez podmiot, o którym mowa w ust. 1, a z
jego treści wynika, że dobro dziecka może być zagrożone, Minister Sprawiedliwości
przesyła wniosek właściwemu sądowi.
Art. 8.
W przypadku, o którym mowa w art. 27 konwencji haskiej z 1980 r., Minister Sprawiedliwości,
w drodze decyzji, odmawia przyjęcia wniosku. Przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Art. 9.
1.
Minister Sprawiedliwości, w drodze decyzji, może zwolnić wnioskodawcę mającego miejsce
zamieszkania lub pobytu albo siedzibę w Rzeczypospolitej Polskiej od kosztów tłumaczenia
wniosku, dołączonego do niego dokumentu lub pisma uzasadniającego twierdzenia zawarte
we wniosku na język akceptowany przez państwo, do którego wniosek jest kierowany.
2.
Wnioskodawca, o którym mowa w ust. 1, będący osobą fizyczną może domagać się zwolnienia
od kosztów tłumaczenia, jeżeli wykaże, że nie jest w stanie ponieść tych kosztów bez
uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny.
3.
Wnioskodawca, o którym mowa w ust. 1, niebędący osobą fizyczną może domagać się zwolnienia
od kosztów tłumaczenia, jeżeli wykaże, że nie ma dostatecznych środków na ich uiszczenie.
4.
W przypadku zwolnienia od kosztów tłumaczenia Minister Sprawiedliwości zleca tłumaczenie
wniosku, dołączonego do niego dokumentu lub pisma, o których mowa w ust. 1. Koszty
tłumaczenia ponosi Skarb Państwa.
5.
W przypadku odmowy zwolnienia od kosztów tłumaczenia Minister Sprawiedliwości wzywa
wnioskodawcę do przedłożenia tłumaczenia w terminie 4 tygodni od dnia doręczenia wezwania.
6.
Minister Sprawiedliwości nie nadaje biegu wnioskowi w przypadku nieprzedłożenia tłumaczenia
w terminie, o którym mowa w ust. 5, oraz zawiadamia wnioskodawcę o nienadaniu biegu
wnioskowi.
7.
Przepis art. 127 § 3 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego stosuje się odpowiednio.
Art. 10.
1.
W przypadku gdy z powodu trudności w wykonaniu tłumaczenia na język polski wniosku
sporządzonego na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. albo konwencji haskiej z 1996 r.
lub dołączonego do niego dokumentu, lub pisma uzasadniającego twierdzenia zawarte
we wniosku dołączono jedynie ich tłumaczenie na język angielski lub francuski, Minister
Sprawiedliwości zleci tłumaczenie w niezbędnym zakresie na język polski.
2.
Koszty tłumaczenia ponosi Skarb Państwa.
Art. 11.
1.
Minister Sprawiedliwości nie nadaje biegu wnioskowi sporządzonemu na podstawie rozporządzenia
Rady (WE) nr 2201/2003, jeżeli do wniosku lub dołączonego do niego dokumentu, lub
pisma uzasadniającego twierdzenia zawarte we wniosku nie dołączono tłumaczenia na
język polski.
2.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia zagraniczny organ centralny albo wnioskodawcę
o nienadaniu biegu wnioskowi z przyczyn określonych w ust. 1.
Art. 12.
W przypadku gdy z treści wniosku, do którego nie dołączono tłumaczenia na język polski,
wynika, że dobro dziecka może być zagrożone, Minister Sprawiedliwości zleci tłumaczenie
wniosku w niezbędnym zakresie. Przepis art. 10 ust. 2 stosuje się.
Art. 13.
1.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia osobę wskazaną we wniosku o powrót dziecka, sporządzonym
na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., o treści wniosku i informuje ją o możliwości
skorzystania z polubownych metod rozwiązywania sporów.
2.
Minister Sprawiedliwości zawiadamia sąd, o którym mowa w art. 569 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego , o złożeniu wniosku, o którym mowa w ust. 1, oraz o zakończeniu postępowania w tej
sprawie.
Art. 14.
Minister Sprawiedliwości przekazuje wniosek do sądu właściwego do rozpoznania sprawy
albo do zagranicznego organu centralnego za pośrednictwem poczty elektronicznej lub
podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość, a jego oryginał
- listem poleconym za potwierdzeniem odbioru.
Art. 15.
1.
Minister Sprawiedliwości kieruje do sądu zapytania o stan toczących się postępowań
w sprawie wniosków.
2.
Sąd niezwłocznie udziela odpowiedzi na zapytania, o których mowa w ust. 1.
Art. 16.
Informacje o biegu postępowań w sprawie wniosków, informacje dotyczące obowiązującego
w Rzeczypospolitej Polskiej prawa, inne informacje i zawiadomienia Minister Sprawiedliwości
przekazuje zagranicznemu organowi centralnemu działającemu w sprawie albo wnioskodawcy.
Jeżeli wnioskodawca ustanowił pełnomocnika, Minister Sprawiedliwości kieruje korespondencję
do pełnomocnika.
Art. 17.
Przekazywanie zapytań, o których mowa w art. 15 ust. 1, i odpowiedzi na nie oraz informacji
lub zawiadomień, o których mowa w art. 16, może odbywać się za pośrednictwem poczty
elektronicznej lub podobnych środków indywidualnego porozumiewania się na odległość.
Art. 18.
1.
Korespondencja Ministra Sprawiedliwości, o której mowa w art. 16, z zagranicznym organem
centralnym albo z wnioskodawcą zamieszkałym za granicą może odbywać się w języku angielskim,
francuskim lub niemieckim.
2.
W wyjątkowych przypadkach Minister Sprawiedliwości może używać w korespondencji innych
języków.
Art. 19.
W przypadku gdy wnioskodawca mający miejsce zamieszkania lub miejsce pobytu albo siedzibę
za granicą wnosi o:
1)
powrót dziecka lub uregulowanie kontaktów z dzieckiem na podstawie konwencji haskiej
z 1980 r. albo
2)
uznanie lub wykonanie orzeczenia o pieczy nad dzieckiem albo przywrócenie pieczy nad
dzieckiem na podstawie europejskiej konwencji luksemburskiej lub uznanie albo stwierdzenie
wykonalności środków podjętych na podstawie konwencji haskiej z 1996 r., albo
3)
uznanie lub wykonanie orzeczenia o pieczy nad dzieckiem na podstawie rozporządzenia
Rady (WE) nr 2201/2003, albo
4)
przekazanie informacji lub udzielenie pomocy, o których mowa w art. 55 lit. a rozporządzenia
Rady (WE) nr 2201/2003 lub art. 31 lit. c, art. 32 lit. a lub art. 34 ust. 1 konwencji
haskiej z 1996 r.
- Minister Sprawiedliwości podejmuje czynności w celu ustalenia miejsca pobytu dziecka,
jego rodziców lub opiekuna, w szczególności może zwrócić się do Policji o ustalenie
aktualnego miejsca pobytu dziecka w Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 20.
Wniosek sporządzony na podstawie art. 55 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003
lub art. 31 lit. c, art. 32 lit. a lub art. 34 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r.
Minister Sprawiedliwości kieruje:
1)
do sądu, w którym toczy się lub toczyło postępowanie dotyczące władzy rodzicielskiej,
opieki lub kurateli, albo
2)
do sądu, w którego okręgu dziecko lub rodzice mieli miejsce zamieszkania lub pobytu
przed wyjazdem za granicę, albo
3)
do sądu, w którego okręgu ma miejsce zamieszkania lub przebywa osoba, której wniosek
dotyczy.
Art. 21.
1.
Sąd, wykonując wniosek, o którym mowa w art. 20, podejmuje w szczególności następujące
czynności:
1)
gromadzi i przekazuje informacje o zakończonych lub toczących się postępowaniach dotyczących
władzy rodzicielskiej, opieki lub kurateli;
2)
gromadzi i przekazuje informacje o pomocy udzielonej rodzinie w ramach systemu pomocy
społecznej oraz w ramach wspierania rodziny i systemu pieczy zastępczej;
3)
zarządza przeprowadzenie wywiadu środowiskowego w miejscu zamieszkania osób wskazanych
we wniosku, miejscu zamieszkania lub pobytu dziecka, a także miejscu zamieszkania
osób, które wyrażają gotowość pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia
rodzinnego domu dziecka w zakresie określonym w art. 5793 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego.
2.
Wywiad środowiskowy, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, przeprowadza zawodowy kurator sądowy
wykonujący orzeczenia w sprawach rodzinnych i nieletnich i sporządza na jego podstawie
sprawozdanie.
3.
Sąd, podejmując czynności, o których mowa w ust. 1, może zwrócić się do innego sądu,
organu lub instytucji o udzielenie informacji.
4.
Sąd lub inny uprawniony podmiot przekazuje Policji informacje o osobach, o których
mowa w art. 20 ust. 2ad ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji , w tym postanowienia, inne orzeczenia lub inne dokumenty stanowiące podstawę do gromadzenia
i przetwarzania przez Policję informacji o tych osobach, a także niezwłocznie informuje
Policję o zmianie lub uchyleniu postanowienia lub innego orzeczenia stanowiącego podstawę
do przetwarzania przez Policję informacji o tych osobach lub mającego wpływ na zakres
przetwarzanych informacji, w tym o umorzeniu postępowania, a także o ustaniu okoliczności
będących podstawą postanowienia lub innego orzeczenia stanowiących podstawę wprowadzenia
danych do zbioru. Przekazane informacje i dokumenty zawierają również dyspozycje dotyczące
osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką w związku z ustaleniem
miejsca jej pobytu.
Art. 22.
Odpowiedź na wniosek, o którym mowa w art. 20, sąd przesyła Ministrowi Sprawiedliwości
w terminie 3 tygodni od dnia wpłynięcia wniosku do sądu. W przypadku gdy sąd zarządził
przeprowadzenie wywiadu środowiskowego lub zwrócił się o informacje do innego sądu,
organu lub instytucji, termin ten wynosi 4 tygodnie.
Art. 23.
Minister Sprawiedliwości może zwrócić się do sądu o uzupełnienie odpowiedzi na wniosek,
o którym mowa w art. 20. Sąd przesyła uzupełnioną odpowiedź w terminie 2 tygodni od
dnia doręczenia wezwania do uzupełnienia odpowiedzi na wniosek.
Art. 24.
W przypadku gdy zagraniczny organ centralny lub wnioskodawca skierował wniosek, o
którym mowa w art. 20, bezpośrednio do sądu polskiego lub innego polskiego organu,
sąd lub inny organ przesyła odpowiedź na wniosek, o którym mowa w art. 20, Ministrowi
Sprawiedliwości, który przekazuje ją zagranicznemu organowi centralnemu wraz z kopią
wniosku.
Art. 25.
1.
W przypadku gdy sąd lub inny organ państwa obcego wydał orzeczenie o umieszczeniu
dziecka w pieczy zastępczej, Minister Sprawiedliwości przesyła szczegółową informację
o wydaniu takiego orzeczenia do sądu opiekuńczego, który udzielił zgody na umieszczenie
dziecka w pieczy zastępczej na podstawie wystąpienia sądu lub innego organu państwa
obcego oraz odpowiednio do starosty lub prezydenta m.st. Warszawy, który wydał opinię
w sprawie o udzielenie zgody na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej.
2.
Informacja, o której mowa w ust. 1, powinna zawierać:
1)
oznaczenie sądu lub innego organu państwa obcego;
2)
datę wydania orzeczenia przez sąd lub inny organ państwa obcego;
3)
datę faktycznego umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej;
4)
w przypadku gdy dziecko zostało umieszczone w rodzinie zastępczej spokrewnionej, rodzinie
zastępczej niezawodowej, rodzinie zastępczej zawodowej albo rodzinnym domu dziecka
- wskazanie informacji o danej rodzinie zastępczej lub rodzinnym domu dziecka, wraz
ze stopniem pokrewieństwa, jeżeli takie istnieje;
5)
w przypadku gdy dziecko zostało umieszczone w placówce opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej
placówce opiekuńczo-terapeutycznej albo interwencyjnym ośrodku preadopcyjnym - wskazanie
tej placówki albo ośrodka;
6)
inne istotne informacje mające wpływ na sprawowanie pieczy zastępczej.
Art. 26.
Minister Sprawiedliwości, minister właściwy do spraw zagranicznych oraz właściwy konsul
Rzeczypospolitej Polskiej wymieniają informacje niezbędne do wykonania zadań polskiego
organu centralnego wskazanych w przepisach konwencji i rozporządzenia, o których mowa
w art. 1.
Art. 27.
W ustawie z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego wprowadza się następujące zmiany:
1)
po art. 5181dodaje się art. 5182wbrzmieniu:
„
Art. 5182.
§ 1.
Sądem drugiej instancji w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej
lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej
w Hadze dnia 25 października 1980 r. , zwanej dalej „konwencją haską z 1980 r.”, jest Sąd Apelacyjny w Warszawie.
§ 2.
Sąd Apelacyjny w Warszawie orzeka w sprawach określonych w § 1 w terminie sześciu
tygodni od dnia przedstawienia przez sąd pierwszej instancji akt sprawy wraz z apelacją.
”
;
2)
w art. 5191po § 2 dodaje się § 21i22wbrzmieniu:
„
§ 21.
Skarga kasacyjna przysługuje także w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy
rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej
z 1980 r.
§ 22.
Skargę kasacyjną w sprawach, o których mowa w § 21, mogą wnieść Prokurator Generalny, Rzecznik Praw Dziecka lub Rzecznik Praw Obywatelskich
w terminie czterech miesięcy od dnia uprawomocnienia się postanowienia.
”
;
3)
po art. 569 dodaje się art. 5691wbrzmieniu:
„
Art. 5691.
§ 1.
Do właściwości sądu okręgowego z siedzibą w miejscowości będącej siedzibą sądu apelacyjnego
należą sprawy o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej
pod opieką prowadzone na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., jeżeli na tym obszarze
osoba podlegająca władzy rodzicielskiej lub pozostająca pod opieką ma miejsce zamieszkania
lub pobytu.
§ 2.
Sąd okręgowy orzeka w terminie sześciu tygodni od dnia wniesienia wniosku w sprawach,
o których mowa w § 1.
§ 3.
Dla spraw, o których mowa w § 1, z obszaru właściwości Sądu Apelacyjnego w Warszawie
właściwy jest Sąd Okręgowy w Warszawie.
§ 4.
Jeżeli wniosek w sprawach, o których mowa w § 1, wniesiony został bez pośrednictwa
polskiego organu centralnego, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności
organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa
Unii Europejskiej i umów międzynarodowych , sąd okręgowy zawiadamia niezwłocznie sąd, o którym mowa w art. 569 § 1, o wniesieniu
wniosku oraz o zakończeniu postępowania w tej sprawie.
”
;
4)
po art. 5781dodaje się art. 5782wbrzmieniu:
„
Art. 5782.
§ 1.
W postępowaniu w sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub
pozostającej pod opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. obowiązuje
zastępstwo uczestników postępowania przez adwokatów lub radców prawnych.
§ 2.
Przepisu § 1 nie stosuje się do wniosku o wszczęcie postępowania w sprawach o odebranie
osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką prowadzonych
na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., w postępowaniu o zwolnienie od kosztów sądowych oraz
o ustanowienie adwokata lub radcy prawnego, a także gdy uczestnikiem postępowania,
jego organem, jego przedstawicielem ustawowym lub pełnomocnikiem jest:
1)
sędzia;
2)
prokurator;
3)
notariusz;
4)
profesor lub doktor habilitowany nauk prawnych;
5)
adwokat;
6)
radca prawny;
7)
radca Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej.
”
;
5)
po art. 5792dodaje się art. 5793iart. 5794wbrzmieniu:
„
Art. 5793.
W sprawach, o których mowa w art. 5792§ 1, sąd może zarządzić przeprowadzenie przez kuratora sądowego wywiadu środowiskowego
w miejscu zamieszkania kandydata do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub prowadzenia
rodzinnego domu dziecka, w szczególności w zakresie jego:
1)
danych osobowych;
2)
stopnia pokrewieństwa z dzieckiem;
3)
karalności oraz prowadzonych z jego udziałem postępowań dotyczących władzy rodzicielskiej;
4)
stanu zdrowia;
5)
statusu zawodowego;
6)
uzależnień;
7)
sytuacji bytowej i rodzinnej;
8)
stosunku do dziecka;
9)
prezentowanego modelu wychowawczego;
10)
sposobu funkcjonowania w środowisku.
Art. 5794.
§ 1.
Postępowanie w sprawie o udzielenie zgody na umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej
na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego sąd opiekuńczy wszczyna
z urzędu na podstawie wystąpienia sądu lub innego organu państwa obcego.
§ 2.
Jeżeli sąd lub inny organ państwa obcego wskazał kandydatów do pełnienia funkcji rodziny
zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określoną placówkę opiekuńczo-wychowawczą,
albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny,
w których dziecko ma być umieszczone, w przedmiocie zgody orzeka sąd opiekuńczy właściwy
ze względu na miejsce przyszłego sprawowania pieczy zastępczej. W pozostałych przypadkach
właściwy jest sąd rejonowy dla m.st. Warszawy. Przed wydaniem zgody sąd zasięga opinii,
o której mowa w przepisach o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej.
§ 3.
Sąd opiekuńczy może zwrócić się do sądu lub innego organu państwa obcego o wszelkie
niezbędne dokumenty, opinie i informacje dotyczące dziecka, w szczególności dotyczące
jego sytuacji rodzinnej, stanu zdrowia i szczególnych potrzeb. Jeżeli wystąpienie
sądu lub innego organu państwa obcego nie wskazuje sposobu sprowadzenia dziecka do
Rzeczypospolitej Polskiej i zasad pokrycia kosztów jego sprowadzenia, a gdy umieszczenie
ma nastąpić na czas określony - także sposobu powrotu i zasad pokrycia kosztów powrotu
dziecka, sąd opiekuńczy zwraca się o udzielenie takich informacji. Sąd oceni, jakie
znaczenie nadać nieudzieleniu informacji.
§ 4.
Sąd opiekuńczy orzeka na posiedzeniu niejawnym. Rozpoznanie wniosku następuje w terminie
miesiąca od dnia jego wpływu do sądu.
§ 5.
Postanowienie w przedmiocie udzielenia zgody doręcza się sądowi lub innemu organowi
państwa obcego, a także organowi, który wydał opinię, o której mowa w § 2. Postanowienie
to nie podlega zaskarżeniu.
§ 6.
Przepisów art. 573, art. 576 oraz art. 577 nie stosuje się.
§ 7.
Wniosek o stwierdzenie wykonalności orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego
o umieszczeniu dziecka w pieczy zastępczej może złożyć także organ centralny tego
państwa wyznaczony na podstawie przepisów rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji
oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących
odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 19, t. 6, str. 243, z późn. zm.4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 367 z 02.12.2004,
str. 1, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 56, Dz. Urz. UE L 70 z 14.03.2009, str.
19, Dz. Urz. UE L 347 z 24.12.2009, str. 32 oraz Dz. Urz. UE L 99 z 15.04.2016, str.
34.), zwanego dalej „rozporządzeniem Rady (WE) nr 2201/2003”, lub Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie
odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzonej w Hadze
dnia 19 października 1996 r. , zwanej dalej „konwencją haską z 1996 r.”.
”
;
6)
w art. 5982§ 1 otrzymuje brzmienie:
„
§ 1.
W czasie trwania postępowania o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej
lub pozostającej pod opieką toczącego się na podstawie konwencji haskiej z 1980 r.
przed sądem, o którym mowa w art. 5182§ 1 lub art. 5691§ 1 lub 3, nie można rozstrzygać w przedmiocie władzy rodzicielskiej lub opieki nad
tą osobą. Postępowanie w tych sprawach sąd zawiesza z urzędu z chwilą otrzymania informacji
przesłanej przez polski organ centralny, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o wykonywaniu niektórych czynności
organu centralnego w sprawach rodzinnych z zakresu obrotu prawnego na podstawie prawa
Unii Europejskiej i umów międzynarodowych, lub sąd, o którym mowa w art. 5691§ 1 lub 3, o wniesieniu wniosku w przedmiocie odebrania osoby podlegającej władzy
rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką.
”
;
7)
w art. 5985dotychczasową treść oznacza się jako § 1 i dodaje się § 2-5 w brzmieniu:
„
§ 2.
W postanowieniu o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej
pod opieką w sprawie prowadzonej na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. sąd nakazuje
zobowiązanemu zapewnić powrót tej osoby do państwa, w którym bezpośrednio przed naruszeniem
prawa wynikającego z władzy rodzicielskiej lub opieki miała miejsce stałego pobytu,
w terminie nieprzekraczającym dwóch tygodni od dnia uprawomocnienia się postanowienia.
§ 3.
Postanowienie w przedmiocie odebrania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub
pozostającej pod opieką w sprawie prowadzonej na podstawie konwencji haskiej z 1980 r.
wymaga uzasadnienia, które sporządza się w terminie dwóch tygodni od dnia ogłoszenia.
Postanowienie wraz z uzasadnieniem doręcza się z urzędu uczestnikom postępowania oraz
prokuratorowi. Przepisu art. 328 § 11nie stosuje się.
§ 4.
Postanowienie, o którym mowa w § 2, staje się skuteczne i wykonalne po uprawomocnieniu
się.
§ 5.
W sprawach, o których mowa w § 2, przepisu art. 577 nie stosuje się.
”
;
8)
art. 5986otrzymuje brzmienie:
„
Art. 5986.
Jeżeli zobowiązany nie zastosuje się do postanowienia, o którym mowa w art. 5985§ 1 lub 2, sąd, na wniosek uprawnionego, zleca kuratorowi sądowemu przymusowe odebranie
osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką.
”
;
9)
art. 5989otrzymuje brzmienie:
„
Art. 5989.
Przymusowe odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod
opieką i oddanie jej uprawnionemu może nastąpić tylko w obecności uprawnionego albo
osoby przez niego upoważnionej lub przedstawiciela instytucji przez niego upoważnionej.
Jeżeli żadna z tych osób nie stawi się w terminie wyznaczonym przez kuratora sądowego,
czynność nie będzie dokonana. O terminie odebrania nie zawiadamia się zobowiązanego.
Kurator sądowy dokonuje przekazania odebranej osoby uprawnionemu albo osobie przez
niego upoważnionej lub przedstawicielowi instytucji przez niego upoważnionej, po czym
zawiadamia zobowiązanego o dokonaniu tej czynności.
”
;
10)
po art. 59811dodaje się art. 59811a w brzmieniu:
„
Art. 59811a.
§ 1.
W celu ustalenia miejsca pobytu osoby podlegającej przymusowemu odebraniu sąd, na
wniosek kuratora sądowego, może postanowić o dokonaniu przeszukania pomieszczeń i
innych miejsc, jeżeli istnieją uzasadnione podstawy do przypuszczenia, że osoba ta
się tam znajduje.
§ 2.
Przeszukania dokonuje Policja na podstawie postanowienia sądu.
§ 3.
Postanowienie sądu doręcza się osobie, u której przeszukanie ma być dokonane, w chwili
przystąpienia do tej czynności.
§ 4.
Podczas przeszukania może być obecna osoba, o której mowa w § 3, kurator sądowy, który
wykonuje postanowienie o przymusowym odebraniu, oraz uprawniony, o którym mowa w art.
5989. Podczas przeszukania może być także obecna osoba wskazana przez tego, u kogo dokonuje
się przeszukania, o ile nie uniemożliwia to przeszukania albo nie utrudnia go w istotny
sposób.
§ 5.
Jeżeli przy przeszukaniu nie ma osoby, o której mowa w § 3, należy do przeszukania
przywołać przynajmniej jednego domownika lub inną osobę.
§ 6.
Przeszukanie powinno być dokonane zgodnie z celem tej czynności, z zachowaniem umiaru
i poszanowania godności osób, których ta czynność dotyczy, oraz bez wyrządzania niepotrzebnych
szkód i dolegliwości.
§ 7.
Protokół przeszukania sporządza Policja, a jego odpis niezwłocznie przesyła sądowi.
§ 8.
Protokół przeszukania zawiera: wskazanie postanowienia sądu, oznaczenie czynności,
jej czasu i miejsca oraz osób w niej uczestniczących, przebieg czynności oraz oświadczenia
i wnioski osób w niej uczestniczących, a także w miarę potrzeby stwierdzenie innych
okoliczności dotyczących przebiegu czynności.
§ 9.
Na postanowienie o dokonaniu przeszukania przysługuje zażalenie osobom, których prawa
zostały naruszone.
”
;
11)
art. 59812a otrzymuje brzmienie:
„
Art. 59812a.
Postępowanie określone w art. 5986-59812może być podjęte na nowo na podstawie tego samego postanowienia, o którym mowa w art.
5985§ 1 lub 2, jeżeli zobowiązany w okresie trzech miesięcy od wydania lub uprawomocnienia
się postanowienia, o którym mowa odpowiednio w art. 5985§ 1 lub 2, postąpił sprzecznie z treścią postanowienia dotyczącego władzy rodzicielskiej,
miejsca zamieszkania, opieki lub kontaktów z dzieckiem, a okoliczności uzasadniające
jego wydanie nie uległy zmianie.
”
;
12)
w art. 59814w§ 2 skreśla się wyraz „opiekuńczego”;
13)
po art. 11064dodaje się art. 11065-11067wbrzmieniu:
„
Art. 11065.
§ 1.
Sąd występujący do sądu lub innego organu państwa obcego z wnioskiem sporządzonym
na podstawie art. 8 ust. 1 tiret pierwsze konwencji haskiej z 1996 r. wyznacza termin
sześciu tygodni od dnia doręczenia postanowienia, o którym mowa w art. 11067pkt 1, na stwierdzenie jurysdykcji przez sąd lub inny organ państwa obcego i powiadomienie
sądu występującego.
§ 2.
W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w § 1, sąd lub inny organ państwa obcego
nie udzieli odpowiedzi, przyjmuje się, że sąd lub inny organ państwa obcego nie stwierdził
swojej jurysdykcji.
§ 3.
Sąd zawiesza postępowanie na podstawie art. 8 ust. 1 tiret drugie konwencji haskiej
z 1996 r. i wyznacza dla uczestników postępowania termin sześciu tygodni od dnia uprawomocnienia
się postanowienia o zawieszeniu postępowania na wystąpienie z wnioskiem do sądu lub
innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji.
§ 4.
W przypadku gdy w terminie, o którym mowa w § 3, uczestnicy postępowania nie wystąpią
z wnioskiem do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji, jurysdykcja
należy do sądu.
Art. 11066.
§ 1.
Wniosek sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o stwierdzenie
jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub o
poddanie jurysdykcji sądu lub innego organu państwa obcego na podstawie art. 9 ust.
1 tej konwencji, który nie określa terminu, rozpoznaje się w terminie sześciu tygodni
od dnia wpłynięcia wniosku.
§ 2.
Wniosek sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o stwierdzenie
jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub art.
15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 rozpoznaje sąd rejonowy dla m.st.
Warszawy.
§ 3.
Rozstrzygając w przedmiocie wniosku, sąd rejonowy dla m.st. Warszawy może zwrócić
się do innego sądu o nadesłanie informacji lub kopii akt niezbędnych do rozstrzygnięcia.
Sąd wezwany udziela informacji lub przekazuje kopie akt w terminie siedmiu dni od
dnia otrzymania wezwania za pośrednictwem poczty elektronicznej lub podobnych środków
indywidualnego porozumiewania się na odległość, a oryginały - listem poleconym za
potwierdzeniem odbioru.
Art. 11067.
Sąd rozstrzyga postanowieniem w przedmiocie:
1)
wystąpienia do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji na
podstawie art. 8 ust. 1 tiret pierwsze konwencji haskiej z 1996 r. lub art. 15 ust.
1 lit. b rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;
2)
wystąpienia do sądu lub innego organu państwa obcego o stwierdzenie jurysdykcji krajowej
na podstawie art. 9 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r. lub art. 15 ust. 2 lit. c rozporządzenia
Rady (WE) nr 2201/2003;
3)
wystąpienia sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania o
stwierdzenie jurysdykcji krajowej na podstawie art. 8 ust. 1 konwencji haskiej z 1996 r.
lub art. 15 ust. 1 rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;
4)
wezwania uczestników postępowania do złożenia wniosku, o którym mowa w art. 8 ust.
1 tiret drugie, art. 9 ust. 1 tiret drugie konwencji haskiej z 1996 r., albo wniosku,
o którym mowa w art. 15 ust. 1 lit. a rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003;
5)
poddania jurysdykcji lub odmowy jej poddania sądowi lub innemu organowi państwa obcego
na podstawie wniosku sądu lub innego organu państwa obcego albo uczestników postępowania.
”
.
Art. 28.
W ustawie z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji w art. 20 wprowadza się następujące zmiany:
1)
po ust. 2ac dodaje się ust. 2ad w brzmieniu:
„
2ad.
Policja może pobierać, uzyskiwać, gromadzić, przetwarzać i wykorzystywać informacje
w celu realizacji zadań ustawowych, w tym dane osobowe, o następujących osobach, także
bez ich wiedzy i zgody:
1)
wskazanych we wniosku złożonym na podstawie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej
w Hadze dnia 25 października 1980 r. , zwanej dalej „konwencją haską z 1980 r.”, które uprowadziły osobę podlegającą władzy
rodzicielskiej lub pozostającą pod opieką lub które osobę tę zatrzymały lub ją ukrywają;
2)
zobowiązanych postanowieniem sądu o odebraniu osoby podlegającej władzy rodzicielskiej
lub pozostającej pod opieką do jego wykonania, w przypadkach gdy sąd lub inny uprawniony
organ zwrócił się do Policji o ustalenie miejsca pobytu osoby podlegającej odebraniu
na podstawie tego postanowienia;
3)
uprowadzonych lub zatrzymanych w rozumieniu konwencji haskiej z 1980 r. lub podlegających
odebraniu na podstawie postanowienia, o którym mowa w pkt 2.
”
;
2)
po ust. 2b dodaje się ust. 2ba w brzmieniu:
„
2ba.
Zakres informacji o osobach, o których mowa w:
1)
ust. 2ad pkt 1 i 2 - obejmuje informacje, o których mowa w art. 20 ust. 2b, informacje
o wniosku złożonym na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. lub postanowieniu, o którym
mowa w ust. 2ad pkt 2, lub o innych orzeczeniach dotyczących uprowadzenia, zatrzymania
lub ukrywania osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką,
a także dane osób, o których mowa w ust. 2ad pkt 3, i informacje o stopniu ich pokrewieństwa
z tymi osobami;
2)
ust. 2ad pkt 3 - obejmuje informacje, o których mowa w art. 20 ust. 2b pkt 1-3 i pkt
5 lit. a, oraz informacje o numerach PESEL lub numerach dokumentów pozwalających na
ustalenie tożsamości, dokumentach i przedmiotach dotyczących tych osób, stopniu ich
pokrewieństwa z osobami, o których mowa w ust. 2ad pkt 1 i 2, dane osób, o których
mowa w ust. 2ad pkt 1 i 2, a także informacje o wniosku złożonym na podstawie konwencji
haskiej z 1980 r. lub postanowieniu, o którym mowa w ust. 2ad pkt 2, lub o innych
orzeczeniach dotyczących uprowadzenia, zatrzymania lub ukrywania osoby podlegającej
władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod opieką oraz informacje o dyspozycjach dotyczących
tych osób.
”
;
3)
po ust. 17b dodaje się ust. 17c i 17d w brzmieniu:
„
17c.
Dane osobowe, o których mowa w ust. 2ad, przechowuje się przez okres niezbędny do
realizacji ustawowych zadań Policji, nie dłużej jednak niż do upływu terminu przewidzianego
na archiwizację akt prowadzonej sprawy. Organy Policji dokonują weryfikacji tych danych
po zakończeniu sprawy, w ramach której dane zostały wprowadzone do zbioru, a ponadto
nie rzadziej niż co 5 lat od dnia uzyskania lub pobrania informacji, usuwając zbędne
dane. 17d. Dane osobowe, o których mowa w ust. 2ad, usuwa się, gdy:
1)
gromadzenie i przetwarzanie danych jest zabronione lub zgromadzone dane okazały się
nieprawdziwe;
2)
upłynął termin przewidziany na archiwizację akt prowadzonej sprawy, jeżeli uprowadzenie,
zatrzymanie lub ukrywanie miało związek z przestępstwem;
3)
osoba podlegająca władzy rodzicielskiej lub pozostająca pod opieką, której dotyczył
wniosek lub postanowienie w sprawie jej uprowadzenia lub zatrzymania, ukończyła 18
lat;
4)
osoba podlegająca władzy rodzicielskiej lub pozostająca pod opieką, której dotyczył
wniosek złożony na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. lub postanowienie, o którym
mowa w ust. 2ad pkt 2, została odnaleziona i oddana uprawnionemu, jednakże nie wcześniej
niż po upływie 5 lat od dnia odnalezienia tej osoby;
5)
sąd lub inny uprawniony organ przekazał informacje o zmianie lub uchyleniu postanowienia
lub innego orzeczenia stanowiącego podstawę do przetwarzania informacji o osobach,
o których mowa w ust. 2ad, w tym o umorzeniu postępowania, lub informacje o ustaniu
okoliczności będących podstawą wydania postanowienia stanowiącego podstawę wprowadzenia
danych do zbioru, jeżeli treść tych informacji wskazuje, że osoba, której dotyczył
wniosek złożony na podstawie konwencji haskiej z 1980 r. lub wydane w jego następstwie
postanowienie, przestała spełniać przesłanki będące podstawą do gromadzenia danych
o osobach, o których mowa w ust. 2ad.
”
;
4)
ust. 19 otrzymuje brzmienie:
„
19.
Minister właściwy do spraw wewnętrznych określi, w drodze rozporządzenia, tryb gromadzenia,
sposoby przetwarzania informacji, w tym danych osobowych, o których mowa w ust. 2a,
2aa-2ad, w zbiorach danych, rodzaje służb policyjnych uprawnionych do korzystania
z tych zbiorów, wzory dokumentów obowiązujących przy przetwarzaniu danych oraz sposób
oceny danych pod kątem ich przydatności w prowadzonych postępowaniach, uwzględniając
potrzebę ochrony danych przed nieuprawnionym dostępem i przesłanki zaniechania zbierania
określonych rodzajów informacji, a w przypadku informacji, o których mowa w ust. 2aa
i 2ab - uwzględniając konieczność dostosowania się do wymogów określonych przez organy
innych państw lub przez Międzynarodową Organizację Policji Kryminalnych - INTERPOL,
wskazane w ust. 2aa w związku z pobieraniem lub uzyskiwaniem tych informacji.
”
.
Art. 29.
W ustawie z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 5 w ust. 1:
a)
pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
osób posiadających obywatelstwo polskie:
a)
mających miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej,
b)
niemających miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, ale przebywających
na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej;
”
,
b)
po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:
„
2a)
osób umieszczonych w pieczy zastępczej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu
państwa obcego za zgodą sądu polskiego;
”
;
2)
w art. 35 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Umieszczenie dziecka w pieczy zastępczej następuje na podstawie orzeczenia sądu, z
zastrzeżeniem ust. 2 oraz art. 35a, art. 58 ust. 1 pkt 2 i 3 i art. 103 ust. 2 pkt
2 i 3.
”
;
3)
po art. 35 dodaje się art. 35a w brzmieniu:
„
Art. 35a.
1.
W przypadku możliwości umieszczenia dziecka w pieczy zastępczej w Rzeczypospolitej
Polskiej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego, przewidzianego
przepisami umów dwustronnych, Konwencji o jurysdykcji, prawie właściwym, uznawaniu, wykonywaniu i współpracy w zakresie
odpowiedzialności rodzicielskiej oraz środków ochrony dzieci, sporządzonej w Hadze
dnia 19 października 1996 r. , lub rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27 listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji
oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących
odpowiedzialności rodzicielskiej, uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str. 1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne,
rozdz. 19, t. 6, str. 243, z późn. zm.5)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 367 z 02.12.2004,
str. 1, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 56, Dz. Urz. UE L 70 z 14.03.2009, str.
19, Dz. Urz. UE L 347 z 24.12.2009, str. 32 oraz Dz. Urz. UE L 99 z 15.04.2016, str.
34.), zgody na umieszczenie, o której mowa w tych przepisach, udziela sąd opiekuńczy
po ustaleniu, że takie umieszczenie odpowiada dobru dziecka oraz że dziecko posiada
istotne związki z Rzecząpospolitą Polską albo jest obywatelem Rzeczypospolitej Polskiej.
2.
Jeżeli sąd lub inny organ państwa obcego wskazał kandydatów do pełnienia funkcji rodziny
zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określoną placówkę opiekuńczo-wychowawczą,
albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną, albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny,
w których dziecko ma być umieszczone, sąd opiekuńczy może wydać zgodę na umieszczenie
dziecka w pieczy zastępczej po uzyskaniu opinii starosty właściwego ze względu na
miejsce przyszłego sprawowania pieczy zastępczej.
3.
W przypadku gdy sąd lub inny organ państwa obcego nie wskazał kandydatów do pełnienia
funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo określonej
placówki opiekuńczo-wychowawczej, albo regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej,
albo interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego, sąd opiekuńczy może wydać zgodę na umieszczenie
dziecka w pieczy zastępczej po uzyskaniu opinii prezydenta m.st. Warszawy.
4.
W przypadku, o którym mowa w ust. 3, prezydent m.st. Warszawy wskazuje kandydatów
do pełnienia funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka albo
placówkę opiekuńczo-wychowawczą, albo regionalną placówkę opiekuńczo-terapeutyczną,
albo interwencyjny ośrodek preadopcyjny.
5.
W opiniach, o których mowa w ust. 2 i 3, zamieszcza się w szczególności informacje
o spełnianiu przez kandydatów warunków do pełnienia funkcji rodziny zastępczej lub
prowadzenia rodzinnego domu dziecka oraz dołącza się pisemną zgodę kandydatów do pełnienia
funkcji rodziny zastępczej albo prowadzenia rodzinnego domu dziecka.
6.
Zapewnienie sprowadzenia dziecka umieszczonego w pieczy zastępczej w Rzeczypospolitej
Polskiej na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego, a gdy umieszczenie
ma nastąpić na czas określony - także jego powrotu, należy do właściwego powiatowego
centrum pomocy rodzinie. Nie wyłącza to uprawnienia w tym zakresie ustanowionej w
ten sposób rodziny zastępczej.
”
;
4)
w art. 54 w ust. 3 po pkt 7 dodaje się pkt 7a w brzmieniu:
„
7a)
gotowość do sprawowania pieczy zastępczej nad małoletnim umieszczonym w pieczy zastępczej
na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego za zgodą sądu polskiego;
”
;
5)
w art. 62 w ust. 2 po pkt 6 dodaje się pkt 6a w brzmieniu:
„
6a)
gotowość do sprawowania pieczy zastępczej nad małoletnim umieszczonym w pieczy zastępczej
na podstawie orzeczenia sądu lub innego organu państwa obcego za zgodą sądu polskiego;
”
;
6)
w art. 181 po pkt 2 dodaje się pkt 2a w brzmieniu:
„
2a)
finansowanie:
a)
wydatków związanych z dowozem do rodziny zastępczej, rodzinnego domu dziecka, placówki
opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnego
ośrodka preadopcyjnego, a także związanych z odwiezieniem dziecka, gdy umieszczenie
w pieczy zastępczej nastąpiło na czas określony, jeżeli sposób i zasady pokrycia kosztów
powrotu dziecka nie wynikają z orzeczenia lub informacji sądu lub innego organu państwa
obcego,
b)
średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka oraz świadczeń
pieniężnych,
c)
pomocy przyznawanej osobom usamodzielnianym opuszczającym rodziny zastępcze, rodzinne
domy dziecka, placówki opiekuńczo-wychowawcze lub regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne
- dotyczących osób, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2a, umieszczonych
w rodzinach zastępczych, rodzinnych domach dziecka, placówkach opiekuńczo-wychowawczych,
regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych, interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych
lub rodzinach pomocowych;
”
;
7)
w art. 191:
a)
po ust. 4 dodaje się ust. 4a w brzmieniu:
„
4a.
Wydatki, o których mowa w art. 191 ust. 1, na osoby, o których mowa w art. 5 ust.
1 pkt 1 lit. b i pkt 2a, oraz na małoletnich cudzoziemców niewymienionych w art. 5
ust. 1 pkt 2-4 i przebywających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej ponosi powiat
właściwy odpowiednio ze względu na miejsce zamieszkania rodziny zastępczej lub prowadzącego
rodzinny dom dziecka albo na położenie placówki opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej
placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnego ośrodka preadopcyjnego.
”
,
b)
dodaje się ust. 17 w brzmieniu:
„
17.
Przepisów ust. 9 i 10 nie stosuje się w przypadku umieszczenia w pieczy zastępczej
dziecka, o którym mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2a, oraz małoletnich cudzoziemców
niewymienionych w art. 5 ust. 1 pkt 2-4.
”
.
Art. 30.
W ustawie z dnia 5 sierpnia 2015 r. o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów po art. 3 dodaje się art. 3a w brzmieniu:
„
Art. 3a.
W sprawach o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod
opieką toczących się w trybie Konwencji dotyczącej cywilnych aspektów uprowadzenia dziecka za granicę, sporządzonej
w Hadze dnia 25 października 1980 r. , opinie sporządza się niezwłocznie.
”
.
Art. 31.
Do spraw o odebranie osoby podlegającej władzy rodzicielskiej lub pozostającej pod
opieką prowadzonych na podstawie konwencji haskiej z 1980 r., wszczętych i niezakończonych
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe.
Art. 32.
1.
W latach 2018-2027 maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będących skutkiem finansowym
ustawy związanych z finansowaniem:
1)
wydatków związanych z dowozem do rodziny zastępczej, rodzinnego domu dziecka, placówki
opiekuńczo-wychowawczej, regionalnej placówki opiekuńczo-terapeutycznej lub interwencyjnego
ośrodka preadopcyjnego, a także związanych z odwiezieniem dziecka, gdy umieszczenie
w pieczy zastępczej nastąpiło na czas określony, jeżeli sposób i zasady pokrycia kosztów
powrotu dziecka nie wynikają z orzeczenia lub informacji sądu lub innego organu państwa
obcego,
2)
średnich miesięcznych wydatków przeznaczonych na utrzymanie dziecka oraz świadczeń
pieniężnych, dodatków i wynagrodzeń,
3)
pomocy przyznawanej osobom usamodzielnianym opuszczającym rodziny zastępcze, rodzinne
domy dziecka, placówki opiekuńczo-wychowawcze lub regionalne placówki opiekuńczo-terapeutyczne
- dotyczących osób, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej , umieszczonych w rodzinach zastępczych, rodzinnych domach dziecka, placówkach opiekuńczo-wychowawczych,
regionalnych placówkach opiekuńczo-terapeutycznych, interwencyjnych ośrodkach preadopcyjnych
lub rodzinach pomocowych, wynosi 97 200 tys. zł.
2.
W ramach limitu, o którym mowa w ust. 1, limit wydatków z budżetu państwa w kolejnych
latach wynosi odpowiednio:
1)
w 2018 r. - 9720 tys. zł;
2)
w 2019 r. - 9720 tys. zł;
3)
w 2020 r. - 9720 tys. zł;
4)
w 2021 r. - 9720 tys. zł;
5)
w 2022 r. - 9720 tys. zł;
6)
w 2023 r. - 9720 tys. zł;
7)
w 2024 r. - 9720 tys. zł;
8)
w 2025 r. - 9720 tys. zł;
9)
w 2026 r. - 9720 tys. zł;
10)
w 2027 r. - 9720 tys. zł.
3.
Minister właściwy do spraw rodziny monitoruje wykorzystanie zaplanowanych na dany
rok limitów wydatków, o których mowa w ust. 2, i dokonuje co najmniej dwa razy w roku,
według stanu na koniec każdego półrocza, analizy stopnia wykorzystania wydatków zaplanowanych
na dany rok.
4.
W przypadku osiągnięcia limitu wydatków w wysokości przyjętej na dany rok budżetowy
następuje zablokowanie procedur przeniesienia kolejnych dzieci, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 1 lit. b i pkt 2a ustawy z dnia 9 czerwca 2011 r. o wspieraniu rodziny
i systemie pieczy zastępczej, na teren Rzeczypospolitej Polskiej.
Art. 33.
1.
W latach 2018-2027 maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będących skutkiem finansowym
ustawy związanych z wynagrodzeniami wraz z pochodnymi od wynagrodzeń dla dodatkowych
etatów orzeczniczych oraz urzędniczych do obsługi spraw wynikających ze stosowania
konwencji i rozporządzenia, o których mowa w art. 1 ustawy, wynosi 23 222 tys. zł,
z tym że w:
1)
2018 r. - 1956 tys. zł;
2)
2019 r. - 1989 tys. zł;
3)
2020 r. - 2068 tys. zł;
4)
2021 r. - 2156 tys. zł;
5)
2022 r. - 2248 tys. zł;
6)
2023 r. - 2345 tys. zł;
7)
2024 r. - 2447 tys. zł;
8)
2025 r. - 2555 tys. zł;
9)
2026 r. - 2669 tys. zł;
10)
2027 r. - 2789 tys. zł.
2.
Minister Sprawiedliwości monitoruje wykorzystanie zaplanowanych na dany rok limitów
wydatków, o których mowa w ust. 1, i dokonuje co najmniej dwa razy w roku, według
stanu na koniec każdego półrocza, analizy stopnia wykorzystania wydatków zaplanowanych
na dany rok.
3.
W przypadku zagrożenia przekroczeniem zaplanowanego na dany rok budżetowy limitu wydatków,
o którym mowa w ust. 1, lub w przypadku przekroczenia tego limitu w trakcie roku budżetowego
Minister Sprawiedliwości wdraża mechanizm korygujący polegający na zwiększeniu limitu
w ramach wydatków na wynagrodzenia sędziów zaplanowanych w części budżetowej odpowiadającej
sądom powszechnym.
Art. 34.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 6 miesięcy od dnia ogłoszenia.
1)
Niniejsza ustawa służy stosowaniu rozporządzenia Rady (WE) nr 2201/2003 z dnia 27
listopada 2003 r. dotyczącego jurysdykcji oraz uznawania i wykonywania orzeczeń w
sprawach małżeńskich oraz w sprawach dotyczących odpowiedzialności rodzicielskiej,
uchylającego rozporządzenie (WE) nr 1347/2000 (Dz. Urz. UE L 338 z 23.12.2003, str.
1 - Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz. 19, t. 6, str. 243, Dz. Urz. UE
L 367 z 02.12.2004, str. 1, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 56, Dz. Urz. UE L
70 z 14.03.2009, str. 19, Dz. Urz. UE L 347 z 24.12.2009, str. 32 oraz Dz. Urz. UE
L 99 z 15.04.2016, str. 34).
2)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania
cywilnego, ustawę z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji, ustawę z dnia 9 czerwca 2011 r.
o wspieraniu rodziny i systemie pieczy zastępczej oraz ustawę z dnia 5 sierpnia 2015 r.
o opiniodawczych zespołach sądowych specjalistów.
3)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 367 z 02.12.2004,
str. 1, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 56, Dz. Urz. UE L 70 z 14.03.2009, str.
19, Dz. Urz. UE L 347 z 24.12.2009, str. 32 oraz Dz. Urz. UE L 99 z 15.04.2016, str.
34.
4)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 367 z 02.12.2004,
str. 1, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 56, Dz. Urz. UE L 70 z 14.03.2009, str.
19, Dz. Urz. UE L 347 z 24.12.2009, str. 32 oraz Dz. Urz. UE L 99 z 15.04.2016, str.
34.
5)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 367 z 02.12.2004,
str. 1, Dz. Urz. UE L 179 z 07.07.2007, str. 56, Dz. Urz. UE L 70 z 14.03.2009, str.
19, Dz. Urz. UE L 347 z 24.12.2009, str. 32 oraz Dz. Urz. UE L 99 z 15.04.2016, str.
34.