Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 21 listopada 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o grobach i cmentarzach wojennych
Spis treści
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej
- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach
wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za
czyny zabronione pod groźbą kary oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 21 listopada 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
art. 5 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej
- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach
wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za
czyny zabronione pod groźbą kary , który stanowi:
„
Art. 5.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
4 oraz art. 3, które wchodzą w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 28 marca 1933 r. o grobach i cmentarzach wojennych
Art. 1.
1.
Grobami wojennymi w rozumieniu ustawy są groby i miejsca spoczynku:
1)
poległych w walkach o niepodległość i zjednoczenie Państwa Polskiego;
2)
osób wojskowych, poległych lub zmarłych z powodu działań wojennych, bez względu na
narodowość;
3)
sióstr miłosierdzia i wszystkich osób, które, wykonując zlecone im czynności przy
jakiejkolwiek formacji wojskowej, poległy lub zmarły z powodu działań wojennych;
4)
jeńców wojennych i osób internowanych;
5)
uchodźców z 1915 r.;
6)
osób wojskowych i cywilnych, bez względu na ich narodowość, które straciły życie wskutek
represji okupanta niemieckiego albo sowieckiego od dnia 1 września 1939 r.;
7)
ofiar niemieckich i sowieckich obozów, w tym cmentarzyska ich prochów;
8)
osób, które straciły życie wskutek walki z narzuconym systemem totalitarnym lub wskutek
represji totalitarnych lub czystek etnicznych od dnia 8 listopada 1917 r. do dnia
31 lipca 1990 r.
2.
Groby rodzinne, chociażby w nich były umieszczone zwłoki osób, wymienionych w ust.
1, nie są grobami wojennemi.
3.
Cmentarzami wojennemi w rozumieniu ustawy niniejszej są cmentarze, przeznaczone do
chowania zwłok osób, wymienionych w ust. 1.
4.
Groby wojenne zasadniczo powinny być zgrupowane na cmentarzach wojennych.
Art. 1a.
(uchylony)
Art. 2.
Groby wojenne bez względu na narodowość i wyznanie osób, w nich pochowanych, oraz
formacje, do których osoby te należały, mają być pielęgnowane i otaczane należnym
tym miejscom szacunkiem i powagą.
Art. 3.
(pominięty)
Art. 4.
1.
Prezesowi Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu, zwanemu dalej „Prezesem Instytutu Pamięci”, przysługuje prawo zarządzenia
ekshumacji zwłok z grobu wojennego i przeniesienia ich do innego grobu.
2.
Prezes Instytutu Pamięci wskutek umotywowanej prośby rodziny lub otoczenia osoby pochowanej
w grobie wojennym bądź prośby instytucji społecznej może zezwolić na ekshumację zwłok
z grobu wojennego i przeniesienie ich na inne miejsce w kraju lub poza granicami Państwa
oraz na sprowadzenie zwłok z obcego państwa celem ich pochowania w kraju w grobie
wojennym.
Art. 4a.
Od decyzji Prezesa Instytutu Pamięci, o których mowa w art. 4, przysługuje odwołanie
do Kolegium Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi
Polskiemu.
Art. 5.
Przeprowadzanie robót ziemnych, wznoszenie pomników i innych urządzeń na cmentarzach
i grobach wojennych wymaga zezwolenia wojewody.
Art. 5a.
Zatwierdzanie planów cmentarzy wojennych oraz sprawy dotyczące ogólnego zarządu cmentarzy
wojennych, a w szczególności sprawy związane z ewidencją, remontem i utrzymaniem grobów
i cmentarzy wojennych oraz sprawy związane z uregulowaniem własności gruntów, zajętych
pod cmentarze wojenne, należą do zakresu działania wojewody.
Art. 6.
1.
Groby i cmentarze wojenne pozostają pod opieką Państwa. Zwierzchni nadzór nad nimi
polegający na sprawdzaniu i kontrolowaniu działań podległych jednostek pod względem
legalności i podejmowania w tym zakresie decyzji administracyjnych sprawuje minister
właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, z zachowaniem uprawnień
przysługujących Kościołom i innym związkom wyznaniowym oraz wójtom (burmistrzom, prezydentom
miast) na podstawie ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych oraz uprawnień przysługujących Prezesowi Instytutu Pamięci na podstawie art. 4 i na podstawie ustawy z dnia 18 grudnia 1998 r. o Instytucie Pamięci Narodowej
- Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu .
2.
Koszty budowy i utrzymywania, w tym remontów, grobów i cmentarzy wojennych są ponoszone
ze środków budżetu państwa.
3.
Wojewoda może, w drodze porozumienia, powierzyć jednostce samorządu terytorialnego
obowiązek utrzymania grobów i cmentarzy wojennych, z jednoczesnym przekazaniem odpowiednich
funduszy, jeżeli jednostka samorządu terytorialnego nie przejmie tego obowiązku bezpłatnie.
4.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może powierzyć
fundacjom, stowarzyszeniom i instytucjom społecznym, za ich zgodą, obowiązek utrzymania
grobów i cmentarzy wojennych.
4a.
W przypadku, o którym mowa w ust. 4, nadzór nad wykonywaniem przez fundacje, stowarzyszenia
i instytucje społeczne obowiązku utrzymania grobów i cmentarzy wojennych sprawuje
wojewoda.
4b.
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego może przekazywać
podmiotom wskazanym w ust. 4, jak również jednostkom samorządu terytorialnego, związkom
wyznaniowym i innym podmiotom sprawującym opiekę nad grobami i cmentarzami wojennymi,
środki finansowe na wykonywanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami
wojennymi.
4c1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Podmioty, o których mowa w ust. 4 i 4b, mogą ubiegać się o udzielenie dotacji celowej
z budżetu państwa na dofinansowanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami
wojennymi.
4d1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Dotacja na dofinansowanie zadań związanych z opieką nad grobami i cmentarzami wojennymi
może obejmować nakłady konieczne na:
1)
wykonywanie czynności związanych z poszukiwaniem, budową, remontem, przeniesieniem
i utrzymaniem grobów i cmentarzy wojennych;
2)
niezbędne czynności dodatkowe prowadzące do realizacji celów, o których mowa w pkt
1;
3)
prowadzenie badań naukowych, ekshumacji i badań archeologicznych związanych z grobami
i cmentarzami wojennymi.
4e1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Dotacja może być udzielona w wysokości do 50% nakładów koniecznych na wykonanie zadań,
o których mowa w ust. 4d.
4f1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Jeżeli grób lub cmentarz wojenny ma wyjątkową wartość historyczną, w szczególności
potwierdzoną objęciem go jedną z form ochrony wskazanych w art. 7 ustawy z dnia 23 lipca 2003 r. o ochronie zabytków i opiece nad zabytkami , dotacja może być udzielona w wysokości do 100% nakładów koniecznych na wykonanie
zadań, o których mowa w ust. 4d.
4g1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Jeżeli z uwagi na stan zachowania grobu lub cmentarza wojennego wymagane jest niezwłoczne
podjęcie zadań, o których mowa w ust. 4d, dotacja może być udzielona w wysokości do
100% nakładów koniecznych na wykonanie tych zadań.
4h1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Minister właściwy do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, po zasięgnięciu
opinii właściwego miejscowo wojewody, może udzielić dotacji podmiotom, o których mowa
w ust. 4 i 4b, na ich wniosek. Wojewoda wyraża opinię w terminie 30 dni od dnia otrzymania
pisma ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego, w którym
zwraca się on o wyrażenie opinii.
4i1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Wniosek o udzielenie dotacji zawiera w szczególności:
1)
imię, nazwisko, miejsce zamieszkania i adres wnioskodawcy lub nazwę, siedzibę i adres
jednostki organizacyjnej będącej wnioskodawcą;
2)
określenie organu, u którego wnioskodawca ubiega się o udzielenie dotacji;
3)
wskazanie rodzaju zadania i wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy
wniosek, wraz z danymi adresowymi, o ile dane te można ustalić;
4)
określenie wysokości dotacji, o którą ubiega się wnioskodawca;
5)
harmonogram wykonania zadania;
6)
oświadczenie wnioskodawcy o dysponowaniu zasobami rzeczowymi i kadrowymi zapewniającymi
prawidłowe wykonanie zadania;
7)
kosztorys całkowitych kosztów wykonania zadania.
4j1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Dotacji udziela się na podstawie umowy zawartej przez ministra właściwego do spraw
kultury i ochrony dziedzictwa narodowego z podmiotami, o których mowa w ust. 4 i 4b.
4k1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Umowa o udzielenie dotacji na dofinansowanie zadań, które zostaną wykonane w roku
złożenia wniosku o udzielenie dotacji lub w roku następującym po roku złożenia tego
wniosku, zawiera:
1)
określenie zakresu planowanego zadania i terminu jego wykonania;
2)
wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy umowa;
3)
określenie wysokości udzielonej dotacji oraz terminu i trybu jej płatności;
4)
określenie trybu kontroli wykonania umowy;
5)
określenie sposobu rozliczenia dotacji;
6)
określenie warunków i sposobu zwrotu niewykorzystanej dotacji albo dotacji wykorzystanej
niezgodnie z przeznaczeniem.
4l1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Umowa o udzielenie dotacji na dofinansowanie zadań wykonanych w okresie 3 lat poprzedzających
rok złożenia wniosku zawiera:
1)
określenie zakresu wykonanych zadań i terminu ich wykonania;
2)
wskazanie grobu lub cmentarza wojennego, którego dotyczy umowa;
3)
określenie wysokości dotacji oraz terminu jej płatności;
4)
określenie trybu kontroli wykonania umowy;
5)
określenie sposobu rozliczenia dotacji.
4m1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Dotacja może być udzielona na dofinansowanie nakładów koniecznych na zadania związane
z opieką nad grobami i cmentarzami wojennymi, które zostaną wykonane w roku złożenia
wniosku o udzielenie dotacji lub w roku następującym po roku złożenia tego wniosku.
4n1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Wniosek o udzielenie dotacji rozpatruje się w terminie 3 miesięcy od dnia jego otrzymania.
Przy rozpatrywaniu wniosku o udzielenie dotacji nie mają zastosowania przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego .
4o1)Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r..
Dochodzenie przez ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa narodowego
należności wraz z odsetkami w wysokości określonej jak dla zaległości podatkowych
z tytułu niewykorzystania lub wykorzystania niezgodnie z przeznaczeniem udzielonej
dotacji następuje w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
5.
Wynagrodzenie partnera prywatnego, z tytułu realizacji zadań publicznych w ramach
partnerstwa publiczno-prywatnego może w całości stanowić zapłata sumy pieniężnej ze
środków podmiotu publicznego odpowiedzialnego za wykonywanie tych zadań.
Art. 7.
1.
Bezpośredni dozór nad stanem grobów i cmentarzy wojennych sprawują gminy, jeżeli czynności
dozoru nie poruczono zrzeszeniom i organizacjom społecznym w myśl art. 6 ust. 4.
2.
W razie uszkodzenia grobu lub jakichkolwiek urządzeń na cmentarzu wojennym wójt (burmistrz,
prezydent miasta) lub inny podmiot sprawujący opiekę nad grobami i cmentarzami wojennymi
jest obowiązany zawiadomić o tym wojewodę.
Art. 8.
(uchylony)
Art. 9.
Kto naruszy postanowienia art. 4 ust. 2 i art. 5 oraz kto zachowuje się na cmentarzu
lub grobie wojennym w sposób nie licujący z powagą miejsca, jeżeli czyn nie stanowi
przestępstwa, podlegającego karze surowszej, ulega w drodze administracyjnej karze aresztu do 6 tygodni 2)Kara aresztu uchylona przez art. X § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Przepisy wprowadzające
Kodeks wykroczeń (Dz. U. poz. 115), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1972 r. i grzywny do 500 zł 3)Obecnie górna granica grzywny została ustalona na kwotę 375 zł na podstawie art. 3
ust. 1 lit. a ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego
wykonawczego oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie
karnym (Dz. U. poz. 475), która weszła w życie z dniem 20 listopada 1995 r. lub jednej z tych kar.
Art. 10.
Do grobów i cmentarzy wojennych stosuje się odpowiednio przepisy ustawy z dnia 31 stycznia 1959 r. o cmentarzach i chowaniu zmarłych, z wyjątkiem art. 6.
Art. 11.
(pominięty)
Art. 12.
Ustawa niniejsza wchodzi w życie z dniem ogłoszenia4)Ustawa została ogłoszona w dniu 30 maja 1933 r. i obowiązuje na całym terenie Rzeczypospolitej 5)Obecnie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. poz. 483), która weszła w życie z dniem
17 października 1997 r.z tem, że na obszarze województwa śląskiego 6)Autonomia Śląska została zniesiona z dniem 7 maja 1945 r. przez art. 1 ustawy konstytucyjnej
z dnia 6 maja 1945 r. o zniesieniu statutu organicznego województwa śląskiego (Dz.
U. poz. 92).zamiast przepisów, powołanych w art. 6 ust. 1 i art. 10, stosuje się odpowiednie przepisy,
obowiązujące na tym obszarze.
1)
Dodany przez art. 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Instytucie
Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu, ustawy
o grobach i cmentarzach wojennych, ustawy o muzeach oraz ustawy o odpowiedzialności
podmiotów zbiorowych za czyny zabronione pod groźbą kary (Dz. U. poz. 369), która
weszła w życie z dniem 1 marca 2018 r.
2)
Kara aresztu uchylona przez art. X § 1 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. - Przepisy wprowadzające
Kodeks wykroczeń (Dz. U. poz. 115), która weszła w życie z dniem 1 stycznia 1972 r.
3)
Obecnie górna granica grzywny została ustalona na kwotę 375 zł na podstawie art. 3
ust. 1 lit. a ustawy z dnia 12 lipca 1995 r. o zmianie Kodeksu karnego, Kodeksu karnego
wykonawczego oraz o podwyższeniu dolnych i górnych granic grzywien i nawiązek w prawie
karnym (Dz. U. poz. 475), która weszła w życie z dniem 20 listopada 1995 r.
4)
Ustawa została ogłoszona w dniu 30 maja 1933 r.
5)
Obecnie Rzeczypospolitej Polskiej na podstawie art. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej
Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. (Dz. U. poz. 483), która weszła w życie z dniem
17 października 1997 r.
6)
Autonomia Śląska została zniesiona z dniem 7 maja 1945 r. przez art. 1 ustawy konstytucyjnej
z dnia 6 maja 1945 r. o zniesieniu statutu organicznego województwa śląskiego (Dz.
U. poz. 92).