Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 22 października 2018 r.w sprawie szczegółowych warunków przeprowadzania i dokumentowania czynności przez
funkcjonariuszy Straży Marszałkowskiej
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Wydawanie poleceń
- Rozdział 3 - Legitymowanie osób
- Rozdział 4 - Ujmowanie osób
- Rozdział 5 - Kontrola osobista, przeglądanie zawartości bagaży oraz sprawdzanie ładunków i pomieszczeń
- Rozdział 6 - Wystąpienie z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej pomocy
- Rozdział 7 - Kontrola bezpieczeństwa osób wchodzących na tereny i do obiektów oraz kontrola pojazdów, bagaży, przesyłek, pomieszczeń, obiektów i terenu
- Rozdział 8 - Przepis końcowy
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 12 ust. 8 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa szczegółowe warunki przeprowadzania i dokumentowania czynności
określonych w art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o Straży Marszałkowskiej, zwanej dalej „ustawą”:
1)
wydawania poleceń osobom, których zachowanie stwarza lub może stworzyć zagrożenie
dla bezpieczeństwa osób, terenów, obiektów i urządzeń podlegających ochronie Straży
Marszałkowskiej, w szczególności poleceń dotyczących:
a)
opuszczenia przez osoby miejsca, w którym przebywanie może stanowić zagrożenie dla
realizacji zadania wykonywanego przez Straż Marszałkowską,
b)
zatrzymania pojazdu,
c)
usunięcia pojazdu z miejsca postoju,
d)
usunięcia innych przedmiotów i urządzeń lub oddania ich do depozytu,
2)
legitymowania osób w celu ustalenia ich tożsamości,
3)
ujmowania osób stwarzających w sposób oczywisty bezpośrednie zagrożenie dla życia
lub zdrowia ludzkiego oraz dla mienia, a także osób w sposób rażący naruszających
porządek publiczny,
4)
dokonywania kontroli osobistej, a także przeglądania zawartości bagaży i sprawdzania
ładunków i pomieszczeń w sytuacjach, gdy jest to niezbędne dla zapewnienia bezpieczeństwa
ochranianych osób, obiektów i urządzeń,
5)
żądania udzielenia niezbędnej pomocy, w zakresie ich działania, od instytucji państwowych,
organów administracji rządowej i organów samorządu terytorialnego oraz jednostek gospodarczych
prowadzących działalność w zakresie użyteczności publicznej,
6)
zwracania się o udzielenie niezbędnej pomocy do innych jednostek gospodarczych i organizacji
społecznych, a w nagłych przypadkach również do każdej osoby o udzielenie doraźnej
pomocy,
7)
dokonywania kontroli bezpieczeństwa osób wchodzących na teren obiektów, o których
mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, pojazdów, bagaży, przesyłek, pomieszczeń, obiektów
i terenu, w formie:
a)
kontroli manualnej lub
b)
sprawdzenia za pomocą środków technicznych niezbędnych do wykrywania materiałów i
urządzeń niebezpiecznych, lub
c)
sprawdzenia biochemicznego, lub
d)
sprawdzenia z wykorzystaniem psów służbowych
- przez funkcjonariusza Straży Marszałkowskiej, zwanego dalej „funkcjonariuszem”,
podczas wykonywania czynności służbowych.
§ 2.
1.
Funkcjonariusz nie wykonuje czynności określonych w § 1 pkt 3, 4 i 7 w stosunku do:
1)
członka personelu przedstawicielstw dyplomatycznych i urzędów konsularnych oraz osoby
zrównanej z nim na podstawie ustaw, umów lub zwyczajów międzynarodowych, jeżeli nie
jest obywatelem polskim;
2)
innej osoby korzystającej z immunitetu dyplomatycznego lub konsularnego na mocy ustaw,
umów międzynarodowych albo powszechnie uznanych zwyczajów międzynarodowych;
3)
osoby, która w sposób niebudzący wątpliwości wykaże, że korzysta z immunitetu parlamentarnego,
sędziowskiego lub prokuratorskiego.
2.
Przepis ust. 1 nie dotyczy działań podjętych przez funkcjonariusza w ramach obrony
koniecznej lub stanu wyższej konieczności.
3.
W przypadku działań podjętych w ramach obrony koniecznej lub stanu wyższej konieczności
funkcjonariusz zawiadamia niezwłocznie drogą służbową Komendanta Straży Marszałkowskiej.
4.
O podjęciu działań w ramach obrony koniecznej lub stanu wyższej konieczności wobec
osób, o których mowa w ust. 1 pkt 1 i 2, Komendant Straży Marszałkowskiej niezwłocznie
zawiadamia urząd obsługujący ministra właściwego do spraw zagranicznych, a wobec osób,
o których mowa w ust. 1 pkt 3 - odpowiednio Marszałka Sejmu, Marszałka Senatu, Pierwszego
Prezesa Sądu Najwyższego lub Prokuratora Generalnego.
§ 3.
Funkcjonariusz może rejestrować za pomocą kamer przenośnych lub nasobnych przebieg
czynności określonych w § 1 pkt 1-4 i 7, z wyłączeniem kontroli osobistej.
Rozdział 2
Wydawanie poleceń
§ 4.
Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 1, w przypadku gdy jest
to niezbędne do:
1)
sprawnego i zgodnego z przepisami ustawy wykonania czynności, o których mowa w § 1
pkt 2-4 i 7;
2)
uniknięcia bezpośredniego zagrożenia bezpieczeństwa osób lub mienia.
§ 5.
Z czynności, o której mowa w § 1 pkt 1, funkcjonariusz sporządza notatkę służbową,
która zawiera w szczególności:
1)
imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;
2)
dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę oraz miejsce przeprowadzenia czynności;
3)
cel i opis przeprowadzenia czynności;
4)
podpis funkcjonariusza.
Rozdział 3
Legitymowanie osób
§ 6.
Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 2, w przypadku gdy ustalenie
tożsamości osoby jest niezbędne do prawidłowego wykonywania innych czynności służbowych.
§ 7.
Z czynności, o której mowa w § 1 pkt 2, funkcjonariusz sporządza notatkę służbową,
która zawiera w szczególności:
1)
imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;
2)
dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę oraz miejsce przeprowadzenia czynności;
3)
imię, nazwisko, datę urodzenia i miejsce zamieszkania osoby legitymowanej;
4)
cechy dokumentu, na podstawie którego stwierdzono tożsamość osoby legitymowanej;
5)
przyczynę legitymowania;
6)
podpis funkcjonariusza.
Rozdział 4
Ujmowanie osób
§ 8.
Funkcjonariusz po ujęciu osoby niezwłocznie:
1)
informuje osobę ujętą o przyczynach ujęcia;
2)
poucza osobę ujętą, że przysługują jej uprawnienia osoby zatrzymanej, przewidziane
w przepisach ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego :
a)
prawo do skorzystania z pomocy adwokata lub radcy prawnego i możliwości nawiązania
z nim kontaktu w dostępnej formie oraz bezpośredniej z nim rozmowy,
b)
prawo do korzystania z bezpłatnej pomocy tłumacza, jeżeli nie włada językiem polskim
w wystarczającym stopniu,
c)
prawo do złożenia oświadczenia i odmowy złożenia oświadczenia,
d)
prawo do otrzymania odpisu protokołu ujęcia,
e)
prawo do dostępu do pierwszej pomocy medycznej,
f)
prawo do żądania zawiadomienia osoby najbliższej lub innej,
g)
prawo wniesienia do sądu, w terminie 7 dni od ujęcia, zażalenia na ujęcie, w którym
ujęty może się domagać zbadania legalności, zasadności lub prawidłowości jego ujęcia,
h)
prawo do nawiązania, w dostępnej formie, kontaktu z właściwym urzędem konsularnym
lub przedstawicielstwem dyplomatycznym, jeżeli jest obywatelem państwa obcego, albo
z przedstawicielstwem państwa, w którym ma stałe miejsce zamieszkania, jeżeli nie
posiada żadnego obywatelstwa;
3)
informuje osobę ujętą o treści art. 248 § 1 i 2 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. - Kodeks postępowania karnego;
4)
wysłuchuje osobę ujętą;
5)
w razie potrzeby podejmuje czynności mające na celu realizację uprawnień osoby zatrzymanej;
6)
zawiadamia o ujęciu osoby swojego przełożonego i najbliższą jednostkę Policji.
§ 9.
1.
Funkcjonariusz, który dokonuje ujęcia osoby, sporządza z przebiegu tej czynności protokół,
który zawiera w szczególności:
1)
imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza, dzień, miesiąc i rok oraz godzinę
i minutę rozpoczęcia i zakończenia sporządzania protokołu;
2)
imię i nazwisko osoby ujętej, a w razie niemożności ustalenia tożsamości - jej rysopis
oraz miejsce zamieszkania;
3)
dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę, a także miejsce ujęcia;
4)
informację o osobach uczestniczących w czynności;
5)
informację o przyczynach ujęcia;
6)
pouczenie o prawach, o których mowa w § 8 pkt 2;
7)
podpisane przez osobę ujętą oświadczenie o poinformowaniu jej o przyczynach ujęcia
i prawach, o których mowa w § 8 pkt 2, albo informację o odmowie podpisania takiego
oświadczenia;
8)
oświadczenia i wnioski złożone przez osobę ujętą;
9)
informację o osobach zawiadomionych o ujęciu;
10)
podpis funkcjonariusza.
2.
Funkcjonariusz przekazuje osobie ujętej, za potwierdzeniem odbioru, kopię protokołu
ujęcia osoby.
§ 10.
Osobę ujętą, do czasu przekazania właściwej jednostce organizacyjnej Policji, umieszcza
się w pomieszczeniu Straży Marszałkowskiej, które jest wyposażone i zabezpieczone
w sposób zapewniający bezpieczeństwo tej osobie oraz realizację celu ujęcia.
§ 11.
Funkcjonariusz zwalnia natychmiast osobę ujętą, w przypadku gdy:
1)
ustała przyczyna ujęcia;
2)
otrzymał polecenie sądu lub prokuratora;
3)
otrzymał zaświadczenie lekarskie, z którego wynika istnienie przeciwwskazań medycznych
do ujęcia.
Rozdział 5
Kontrola osobista, przeglądanie zawartości bagaży oraz sprawdzanie ładunków i pomieszczeń
§ 12.
Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 4, w przypadku gdy jest
to niezbędne do prawidłowego wykonywania innych czynności służbowych.
§ 13.
1.
Osoba, która ma być poddana kontroli osobistej, może żądać obecności przy tej czynności
osoby wskazanej przez siebie oraz osoby przybranej przez prowadzącego czynności. Funkcjonariusz
dopuszcza te osoby do udziału w czynności, chyba że ich obecność mogłaby utrudnić
lub uniemożliwić przeprowadzenie tych czynności.
2.
Kontroli osobistej dokonują, w miarę możliwości, osoby tej samej płci co osoba poddawana
kontroli, w pomieszczeniu niedostępnym na czas kontroli dla osób postronnych. Jeżeli
dokonanie kontroli osobistej przez funkcjonariusza tej samej płci co osoba poddawana
kontroli osobistej nie jest możliwe, a czynność musi być przeprowadzona niezwłocznie,
kontroli osobistej może dokonać funkcjonariusz płci odmiennej, ze szczególnym uwzględnieniem
przepisu art. 12 ust. 6 ustawy.
3.
W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku kontroli osobistej stwarzają niebezpieczeństwo
dla życia, zdrowia ludzkiego lub mienia, funkcjonariusz podejmuje działania zmierzające
do usunięcia niebezpieczeństwa.
§ 14.
1.
Funkcjonariusz, który dokonuje kontroli osobistej, sporządza z przebiegu tej czynności
protokół, który zawiera w szczególności:
1)
imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza, dzień, miesiąc i rok oraz godzinę
i minutę rozpoczęcia i zakończenia sporządzania protokołu;
2)
imię i nazwisko osoby, wobec której dokonano kontroli osobistej, a w razie niemożności
ustalenia tożsamości - jej rysopis oraz miejsce zamieszkania;
3)
dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę rozpoczęcia i zakończenia przeprowadzania
kontroli osobistej, a także miejsce jej przeprowadzenia;
4)
informację o osobach uczestniczących w kontroli osobistej;
5)
przebieg kontroli osobistej, w tym informacje o znalezionych przedmiotach albo ich
braku;
6)
oświadczenia i wnioski złożone przez osobę, wobec której dokonano kontroli osobistej;
7)
pouczenie o prawie złożenia zażalenia do prokuratora właściwego ze względu na miejsce
przeprowadzenia czynności na sposób przeprowadzenia czynności, zgodnie z art. 12 ust.
7 ustawy;
8)
podpis osoby, wobec której dokonano kontroli osobistej, albo informację o odmowie
podpisania protokołu;
9)
podpis funkcjonariusza.
2.
Funkcjonariusz przekazuje, za potwierdzeniem odbioru, kopię protokołu osobie, wobec
której dokonano kontroli osobistej.
§ 15.
1.
Przeglądanie zawartości bagażu lub sprawdzanie ładunku lub pomieszczenia przeprowadza
się w obecności właściciela bagażu, ładunku lub pomieszczenia albo przedstawiciela
przewoźnika lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia, a gdy jest to niemożliwe
- w obecności osoby przybranej przez funkcjonariusza.
2.
Przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzania ładunku lub pomieszczenia, pod nieobecność
właściciela, użytkownika, przewoźnika lub spedytora, dokonuje się, w przypadku gdy
z ustaleń funkcjonariusza wynika, że zwłoka może spowodować zagrożenie życia lub zdrowia
ludzkiego.
3.
Funkcjonariusz, który dokonuje przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzania ładunku,
może przeprowadzać te czynności za pomocą specjalistycznych urządzeń.
4.
W przypadku gdy przedmioty ujawnione w wyniku przeglądania zawartości bagażu lub sprawdzenia
ładunku lub pomieszczenia stwarzają niebezpieczeństwo dla życia, zdrowia ludzkiego
lub mienia, funkcjonariusz podejmuje działania zmierzające do usunięcia niebezpieczeństwa.
§ 16.
1.
Funkcjonariusz, który dokonuje przeglądu zawartości bagażu lub sprawdzenia ładunku
lub pomieszczenia, sporządza z przebiegu tej czynności protokół, który zawiera w szczególności:
1)
imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza, dzień, miesiąc i rok oraz godzinę
i minutę rozpoczęcia i zakończenia sporządzania protokołu;
2)
imię i nazwisko właściciela bagażu, ładunku lub pomieszczenia albo przedstawiciela
przewoźnika lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia;
3)
dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę rozpoczęcia i zakończenia przeprowadzania
przeglądu zawartości bagażu lub sprawdzenia ładunku lub pomieszczenia oraz miejsce
jego przeprowadzenia;
4)
informację o osobach uczestniczących w przeprowadzeniu przeglądu zawartości bagażu
lub sprawdzenia ładunku lub pomieszczenia;
5)
przebieg przeglądu zawartości bagażu lub sprawdzenia ładunku lub pomieszczenia, w
tym informacje o znalezionych przedmiotach;
6)
oświadczenia i wnioski złożone przez właściciela bagażu, ładunku lub pomieszczenia
albo przedstawiciela przewoźnika lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia;
7)
pouczenie o prawie złożenia zażalenia do prokuratora właściwego ze względu na miejsce
przeprowadzenia czynności na sposób przeprowadzenia czynności, zgodnie z art. 12 ust.
7 ustawy;
8)
podpis właściciela bagażu, ładunku lub pomieszczenia albo przedstawiciela przewoźnika
lub spedytora, albo użytkownika pomieszczenia albo informację o odmowie podpisania
protokołu;
9)
podpis funkcjonariusza.
2.
Funkcjonariusz przekazuje, za potwierdzeniem odbioru, kopię protokołu właścicielowi
bagażu, ładunku lub pomieszczenia albo przedstawicielowi przewoźnika lub spedytora,
albo użytkownikowi pomieszczenia.
Rozdział 6
Wystąpienie z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej pomocy
§ 17.
1.
Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 5 i 6, w przypadku gdy
wykonanie innej czynności służbowej byłoby bez tej pomocy niemożliwe lub znacznie
utrudnione.
2.
Z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej pomocy funkcjonariusz występuje na piśmie,
za pośrednictwem Komendanta Straży Marszałkowskiej lub upoważnionego przez niego funkcjonariusza.
3.
Wystąpienie z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej pomocy zawiera określenie
podstawy prawnej, rodzaju i zakresu pomocy, uzasadnienie faktyczne oraz upoważnienie
dla funkcjonariusza.
4.
Z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej pomocy funkcjonariusz występuje do osób
fizycznych, a w przypadku podmiotów, o których mowa w § 1 pkt 5 i 6 - do ich kierowników,
a pod ich nieobecność - do osób aktualnie dysponujących możliwościami udzielenia pomocy.
§ 18.
1.
Warunkiem skorzystania przez funkcjonariusza z pomocy podmiotów i osób, o których
mowa w § 1 pkt 6, jest wyrażenie przez nie zgody na piśmie.
2.
Funkcjonariusz może odstąpić od uzyskania zgody, o której mowa w ust. 1, w przypadku
gdy upływ czasu niezbędnego dla jej uzyskania mógłby spowodować bezpośrednie zagrożenie
dla realizacji zadań przez Straż Marszałkowską lub w przypadku zwracania się o udzielenie
doraźnej pomocy w nagłych przypadkach.
§ 19.
1.
W przypadkach uzasadnionych koniecznością niezwłocznego działania, w szczególności
w celu zapewnienia bezpieczeństwa osób lub obiektów podlegających ochronie Straży
Marszałkowskiej, wystąpienie na piśmie z żądaniem lub prośbą o udzielenie niezbędnej
pomocy nie jest wymagane.
2.
W przypadkach, o których mowa w ust. 1, do żądania udzielenia pomocy lub zwracania
się z prośbą o jej udzielenie jest upoważniony każdy funkcjonariusz.
3.
Funkcjonariusz, występując z żądaniem udzielenia pomocy lub prośbą o jej udzielenie,
jest obowiązany ustnie poinformować osobę, do której się zwraca, o istnieniu sytuacji,
o której mowa w ust. 1, oraz o podstawie prawnej, rodzaju i zakresie pomocy.
Rozdział 7
Kontrola bezpieczeństwa osób wchodzących na tereny i do obiektów oraz kontrola pojazdów, bagaży, przesyłek, pomieszczeń, obiektów i terenu
§ 20.
1.
Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 7, w każdym miejscu terenów
i obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy, w szczególności na posterunkach
zewnętrznych i wewnętrznych wyznaczonych przez Komendanta Straży Marszałkowskiej.
2.
Funkcjonariusz wykonuje czynności, o których mowa w § 1 pkt 7, w wybrany przez siebie
sposób, najlepiej odpowiadający zapewnieniu realizacji zadań Straży Marszałkowskiej
w danej sytuacji.
§ 21.
W przypadku odmowy wstępu na tereny i do obiektów, o których mowa w art. 2 ust. 1
pkt 1 ustawy, osobie nieuprawnionej lub posiadającej broń palną i amunicję w rozumieniu
ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji lub materiały wybuchowe w rozumieniu ustawy z dnia 21 czerwca 2002 r. o materiałach wybuchowych przeznaczonych do użytku
cywilnego , lub inne niebezpieczne narzędzia, zagrażające bezpieczeństwu ochranianych osób,
obiektów lub urządzeń, albo złożenia przez osobę wchodzącą na te tereny i do tych
obiektów przedmiotów niebezpiecznych do depozytu, funkcjonariusz sporządza notatkę
służbową, która zawiera w szczególności:
1)
imię, nazwisko i stanowisko służbowe funkcjonariusza;
2)
dzień, miesiąc i rok oraz godzinę i minutę oraz miejsce przeprowadzenia czynności;
3)
imię, nazwisko, datę urodzenia i miejsce zamieszkania osoby, której odmówiono wstępu,
albo osoby, której przedmioty niebezpieczne zostały złożone do depozytu;
4)
cechy dokumentu, na podstawie którego stwierdzono tożsamość osoby legitymowanej;
5)
okoliczności i wyniki kontroli;
6)
podpis funkcjonariusza.
Rozdział 8
Przepis końcowy
§ 22.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 138, 398, 650, 1338, 1544 i 1669.