Obwieszczenie Marszałka Sejmu Rzeczypospolitej Polskiejz dnia 3 października 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu ustawy o zastawie rejestrowym i rejestrze
zastawów
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze
zastawów
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 1a - Ustanowienie zastawu rejestrowego
- Rozdział 2 - Przedmiot zastawu rejestrowego
- Rozdział 3 - Prawa i obowiązki zastawcy i zastawnika
- Rozdział 4 - Zbieg obciążeń
- Rozdział 5 - Przeniesienie i wygaśnięcie zastawu rejestrowego
- Rozdział 6 - Zaspokojenie zastawnika
- Rozdział 7 - (uchylony)
- Rozdział 8 - Rejestr zastawów
- Rozdział 9 - Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 1 zdanie pierwsze ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych
i niektórych innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych ustawą z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz
niektórych innych ustaw oraz zmian wynikających z przepisów ogłoszonych przed dniem 2 października 2018 r.
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity ustawy nie obejmuje
odnośnika nr 1 oraz art. 53 i art. 55 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze
Sądowym oraz niektórych innych ustaw , które stanowią:
„
1) Niniejsza ustawa wdraża dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2017/1132 z dnia 14 czerwca 2017 r.
w sprawie niektórych aspektów prawa spółek .
”
„
Art. 53.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 43a ustawy zmienianej w
art. 12 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na podstawie
art. 43a ustawy zmienianej w art. 12, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, jednak
nie dłużej niż do dnia 31 grudnia 2018 r.
”
„
Art. 55.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 15 marca 2018 r., z wyjątkiem:
1)
art. 7 pkt 2-4, art. 30, art. 44 oraz art. 54, które wchodzą w życie z dniem 9 kwietnia
2018 r.;
2)
art. 1 pkt 13 w zakresie dodawanego art. 19e ust. 5, art. 1 pkt 14 lit. b w zakresie
dodawanego ust. 1g, art. 8, art. 9, art. 10 pkt 1-5, art. 16, art. 17 pkt 2, art.
31, art. 50 oraz art. 51, które wchodzą w życie z dniem 1 października 2018 r.;
3)
art. 1 pkt 16, 17, pkt 18 w zakresie dodawanego art. 21c, pkt 23, pkt 30 w zakresie
uchylenia art. 55 i art. 57, art. 3 pkt 19, art. 4-6, art. 13, art. 18-20, art. 21
pkt 1, 4 i 6, art. 24, art. 25, art. 28, art. 29 pkt 1, art. 41 ust. 2 oraz art. 45,
które wchodzą w życie z dniem 1 lutego 2019 r.;
4)
art. 1 pkt 2, pkt 5 lit. a w zakresie zmienianego pkt 3, pkt 7, 9, 11 i pkt 13 w zakresie
dodawanego art. 19d oraz art. 19e ust. 4, art. 3 pkt 12, pkt 13 lit. c i e, pkt 14
w zakresie dodawanego art. 6943a, pkt 15 lit. c i d, pkt 18, art. 7 pkt 1, art. 17 pkt 7 i 8, art. 40 oraz art. 43,
które wchodzą w życie z dniem 1 marca 2020 r.
”
.
Załącznik - Tekst jednolity ustawy z dnia 6 grudnia 1996 r. o zastawie rejestrowym i rejestrze zastawów
Rozdział 1
Przepisy ogólne
Art. 1.
1.
Ustawa reguluje ustanawianie, przeniesienie i wygaśnięcie zastawu rejestrowego, przedmiot
tego zastawu, prawa i obowiązki zastawcy i zastawnika, zbieg zastawu rejestrowego
z innym ograniczonym prawem rzeczowym, zaspakajanie zastawnika oraz prowadzenie rejestru zastawów.
2.
W sprawach nieuregulowanych w niniejszej ustawie do zastawu rejestrowego stosuje się
przepisy Kodeksu cywilnego.
Rozdział 1a
Ustanowienie zastawu rejestrowego
Art. 2.
1.
Do ustanowienia zastawu rejestrowego są wymagane umowa o ustanowienie tego zastawu
(umowa zastawnicza) między osobą uprawnioną do rozporządzania przedmiotem zastawu
(zastawcą) a wierzycielem (zastawnikiem) oraz wpis do rejestru zastawów.
2.
Rzeczy obciążone zastawem rejestrowym, a także papiery wartościowe lub inne dokumenty
dotyczące praw obciążonych takim zastawem mogą być pozostawione w posiadaniu zastawcy
lub osoby trzeciej wskazanej w umowie o ustanowienie zastawu rejestrowego, jeżeli
wyraziła ona na to zgodę.
3.
Jeżeli zastawca był nieuprawniony do rozporządzania rzeczą, do ochrony zastawnika
działającego w dobrej wierze stosuje się odpowiednio przepisy o ochronie nabywcy rzeczy
ruchomej w dobrej wierze, a wpis zastawu rejestrowego do rejestru zastawów jest równoznaczny
z wydaniem rzeczy.
4.
Do ustanowienia zastawu rejestrowego zabezpieczającego wierzytelności z tytułu dłużnych
papierów wartościowych emitowanych w serii, zamiast umowy, o której mowa w ust. 1,
jest wymagana umowa zastawnicza między zastawcą i administratorem zastawu, o którym
mowa w art. 4 ust. 4.
Art. 3.
1.
Umowa zastawnicza powinna być pod rygorem nieważności zawarta na piśmie. Do umów o
ustanowienie zastawu rejestrowego na wierzytelnościach i prawach nie stosuje się przepisów
o formie pisemnej szczególnej określonej w odrębnych przepisach.
2.
Umowa zastawnicza powinna określać co najmniej:
1)
datę zawarcia umowy;
2)
imię i nazwisko (nazwę) oraz miejsce zamieszkania (siedzibę) i adres zastawnika, zastawcy
oraz dłużnika, jeżeli nie jest on zastawcą;
3)
przedmiot zastawu w sposób odpowiadający jego właściwościom;
4)
wierzytelność zabezpieczoną zastawem - przez oznaczenie stosunku prawnego, z którego
ta wierzytelność wynika lub może wynikać, oraz najwyższej sumy zabezpieczenia.
3.
(uchylony)
Art. 4.
1.
W razie zabezpieczenia:
1)
wierzytelności przysługującej dwóm lub więcej wierzycielom,
2)
dwóch lub więcej wierzytelności wynikających z umów,
3)
wierzytelności objętej układem w postępowaniu upadłościowym albo restrukturyzacyjnym
- jeden z wierzycieli wskazany w umowie zawartej z pozostałymi wierzycielami lub w
układzie, może być upoważniony do zabezpieczenia zastawem rejestrowym wierzytelności
przysługujących pozostałym wierzycielom i do wykonywania we własnym imieniu, ale na
ich rachunek, praw i obowiązków zastawnika wynikających z umowy zastawniczej i przepisów
prawa (administrator zastawu).
2.
Przepis ust. 1 stosuje się również w przypadku przeniesienia części wierzytelności
zabezpieczonej zastawem rejestrowym na inną osobę.
3.
Zastaw rejestrowy zabezpieczający wierzytelności z tytułu dłużnych papierów wartościowych
emitowanych w serii może być ustanowiony na rzecz wszystkich wierzycieli bez imiennego
ich wskazania.
4.
W przypadku zastawu, o którym mowa w ust. 3, obowiązkowe jest ustanowienie administratora
zastawu, na podstawie umowy między emitentem i administratorem zastawu. Administrator
zastawu nie musi być wierzycielem z tytułu dłużnych papierów wartościowych emitowanych
w serii.
Art. 5.
Zastawem rejestrowym można zabezpieczyć wierzytelność pieniężną wyrażoną w pieniądzu
polskim lub walucie obcej.
Art. 6.
Zastaw rejestrowy może zabezpieczać dwie lub więcej wierzytelności wynikające z umów
przysługujących jednemu wierzycielowi. Wierzytelności te określa umowa zastawnicza.
Art. 6a.
Zastaw rejestrowy zabezpiecza odsetki, roszczenia uboczne wskazane przez strony w
umowie zastawniczej oraz koszty zaspokojenia zastawnika mieszczące się w sumie wymienionej
we wpisie zastawu.
Rozdział 2
Przedmiot zastawu rejestrowego
Art. 7.
1.
Przedmiotem zastawu rejestrowego mogą być rzeczy ruchome i zbywalne prawa majątkowe,
z wyjątkiem:
1)
praw mogących być przedmiotem hipoteki;
2)
wierzytelności na których ustanowiono hipotekę;
3)
statków morskich oraz statków w budowie mogących być przedmiotem hipoteki morskiej.
2.
Zastawem rejestrowym można w szczególności obciążyć:
1)
rzeczy oznaczone co do tożsamości;
2)
rzeczy oznaczone co do gatunku, jeżeli w umowie zastawniczej określona zostanie ich
ilość oraz sposób wyodrębnienia od innych rzeczy tego samego gatunku;
3)
zbiór rzeczy ruchomych lub praw, stanowiący całość gospodarczą, choćby jego skład
był zmienny;
4)
wierzytelności;
5)
prawa na dobrach niematerialnych;
6)
prawa z papierów wartościowych;
7)
prawa z niebędących papierami wartościowymi instrumentów finansowych w rozumieniu
ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi .
3.
Zastaw rejestrowy może być ustanowiony także wówczas, gdy zastawca nabędzie przedmiot
zastawu w przyszłości. Obciążenie zastawem rejestrowym takiego przedmiotu zastawu
staje się skuteczne z chwilą jego nabycia przez zastawcę.
Art. 8.
1.
Obciążenie rzeczy zastawem rejestrowym pozostaje w mocy bez względu na zmiany, którym
może ona ulegać w toku przetwarzania, a w razie połączenia lub pomieszania rzeczy
obciążonej z innymi rzeczami ruchomymi w taki sposób, że przywrócenie stanu poprzedniego
byłoby niemożliwe albo związane z nadmiernymi trudnościami lub kosztami, zastaw rejestrowy
obciąża całość rzeczy połączonych lub pomieszanych.
2.
Jeżeli rzeczy połączone lub pomieszane w sposób określony w ust. 1 były obciążone
zastawami rejestrowymi, zastawy te pozostają w mocy i obciążają całość rzeczy połączonych
lub pomieszanych, a o pierwszeństwie tych zastawów rozstrzyga się zgodnie z art. 16.
Art. 9.
1.
Jeżeli rzecz ruchoma obciążona zastawem rejestrowym stała się częścią składową nieruchomości,
zastaw rejestrowy wygasa. Jeżeli rzecz ruchoma wchodząca w skład zbioru rzeczy ruchomych,
obciążona zastawem rejestrowym, stała się częścią składową nieruchomości, zastaw rejestrowy
wygasa w stosunku do tej rzeczy.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zastawnik może żądać od właściciela nieruchomości
ustanowienia hipoteki na tej nieruchomości do wysokości wartości rzeczy przyłączonej.
3.
Na wniosek zastawnika sąd prowadzący księgę wieczystą wpisuje ostrzeżenie o wytoczonym
powództwie o ustanowienie hipoteki.
4.
Przepisy ust. 1-3 stosuje się odpowiednio do składników statku w budowie obciążonych
zastawem rejestrowym po wpisaniu statku w budowie do rejestru okrętowego.
Art. 10.
1.
Jeżeli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, zastaw rejestrowy obejmuje rzeczy, prawa
lub składniki zbioru rzeczy lub praw, które weszły w miejsce pierwotnego przedmiotu
zastawu jako ich surogat, chyba że zmiana przedmiotu zastawu rejestrowego powoduje
pokrzywdzenie zastawnika. Zmieniony przedmiot zastawu rejestrowego ujawnia się w rejestrze
zastawów na wniosek zastawcy lub zastawnika.
2.
Jeżeli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, zastaw rejestrowy obejmuje przysługujące
zastawcy roszczenia o odszkodowanie z tytułu utraty, zniszczenia, uszkodzenia lub
obniżenia wartości przedmiotu zastawu rejestrowego.
Rozdział 3
Prawa i obowiązki zastawcy i zastawnika
Art. 11.
1.
Jeżeli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, zastawca:
1)
może korzystać z przedmiotu zastawu rejestrowego zgodnie z jego społeczno-gospodarczym
przeznaczeniem;
2)
powinien dbać o zachowanie przedmiotu zastawu rejestrowego w stanie nie gorszym niż
wynikający z prawidłowego używania;
3)
w wyznaczonym przez zastawnika stosownym terminie obowiązany jest umożliwić zastawnikowi
zbadanie stanu przedmiotu zastawu rejestrowego.
2.
Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio do osoby trzeciej, w której posiadaniu znajduje
się przedmiot zastawu rejestrowego, zgodnie z postanowieniami umowy zastawniczej.
Art. 12.
1.
W razie ustanowienia zastawu rejestrowego na pojeździe mechanicznym podlegającym rejestracji,
zastaw ten zostaje również odnotowany w dowodzie rejestracyjnym pojazdu.
2.
Minister właściwy do spraw transportu określi, w drodze rozporządzenia, tryb dokonywania
adnotacji, o której mowa w ust. 1.
Art. 13.
Zbycie przedmiotu zastawu rejestrowego powoduje wygaśnięcie tego zastawu, jeżeli:
1)
nabywca nie wiedział i przy zachowaniu należytej staranności nie mógł wiedzieć o istnieniu
zastawu rejestrowego w chwili wydania mu rzeczy lub przejścia na niego prawa obciążonego
zastawem rejestrowym albo
2)
rzecz obciążoną zastawem rejestrowym zalicza się do rzeczy zbywanych zwykle w zakresie
działalności gospodarczej zastawcy i rzecz ta została wydana nabywcy, chyba że nabywca
nabył rzecz w celu pokrzywdzenia zastawnika.
Art. 14.
1.
W umowie zastawniczej dopuszczalne jest zastrzeżenie, przez które zastawca zobowiązuje
się względem zastawnika, że przed wygaśnięciem zastawu rejestrowego nie dokona zbycia
lub obciążenia przedmiotu zastawu.
2.
Zbycie lub obciążenie przedmiotu zastawu rejestrowego, dokonane wbrew zastrzeżeniu,
o którym mowa w ust. 1, jest ważne, jeżeli osoba, na której rzecz zastawca dokonał
zbycia lub obciążenia, nie wiedziała i przy zachowaniu należytej staranności nie mogła
wiedzieć o tym zastrzeżeniu w chwili zawarcia umowy z zastawcą.
3.
W razie zbycia lub obciążenia przedmiotu zastawu rejestrowego wbrew zastrzeżeniu,
o którym mowa w ust. 1, zastawnik może żądać natychmiastowego zaspokojenia wierzytelności
zabezpieczonej tym zastawem.
Rozdział 4
Zbieg obciążeń
Art. 15.
Ograniczone prawo rzeczowe powstałe później nie może być wykonywane z uszczerbkiem dla ustanowionego wcześniej
zastawu rejestrowego.
Art. 16.
Jeżeli ten sam przedmiot jest obciążony więcej niż jednym zastawem rejestrowym, o
pierwszeństwie tych zastawów rozstrzyga dzień złożenia wniosku o wpis do rejestru
zastawów. Za dzień złożenia tego wniosku uważa się dzień jego wpływu do sądu prowadzącego
rejestr zastawów. Wnioski, które wpłynęły tego samego dnia, uważa się za złożone równocześnie.
Rozdział 5
Przeniesienie i wygaśnięcie zastawu rejestrowego
Art. 17.
1.
Przeniesienie zastawu rejestrowego może być dokonane tylko wraz z przeniesieniem wierzytelności
zabezpieczonej tym zastawem. Przeniesienie zastawu rejestrowego jest skuteczne od
daty wpisu nabywcy do rejestru zastawów.
2.
Przeniesienie zastawu rejestrowego przysługującego administratorowi zastawu jest skuteczne
od chwili wpisu do rejestru zastawów nowego zastawnika upoważnionego do pełnienia
funkcji administratora zastawu zgodnie z art. 4 ust. 1.
Art. 18.
1.
Wygaśnięcie wierzytelności zabezpieczonej zastawem rejestrowym powoduje wygaśnięcie
zastawu, z zastrzeżeniem ust. 2.
2.
Zastaw rejestrowy nie wygasa, jeżeli umowa zastawnicza tak stanowi i określa co najmniej:
1)
stosunek prawny, z którego wynika lub może wynikać nowa wierzytelność;
2)
termin, w którym powinien powstać nowy stosunek prawny, nie dłuższy jednak niż 6 miesięcy
od dnia wygaśnięcia wierzytelności zabezpieczonej zastawem;
3)
najwyższą sumę zabezpieczenia dla nowej wierzytelności, przy czym suma ta nie może
być wyższa od ujawnionej w rejestrze.
3.
Jeżeli w terminie, o którym mowa w ust. 2 pkt 2, nie powstanie stosunek prawny, z
którego wynika nowa wierzytelność zabezpieczona zastawem rejestrowym, zastaw rejestrowy
wygasa z upływem tego terminu, a zastawnik ma obowiązek niezwłocznego dokonania czynności
niezbędnych do złożenia wniosku o wykreślenie zastawu z rejestru zastawów.
4.
W przypadku określonym w ust. 3, wniosek o wykreślenie zastawu może złożyć zastawnik
lub zastawca, który dołącza do wniosku pisemne oświadczenie zastawnika o wyrażeniu
zgody na wykreślenie zastawu.
Art. 18a.
Zastaw rejestrowy wygasa i podlega wykreśleniu z rejestru zastawów po upływie dwudziestu
lat od chwili wpisu, chyba że strony postanowią o utrzymaniu zastawu na czas dalszy,
nie dłuższy niż dziesięć lat, i do rejestru zastawów zostanie złożona zmiana umowy
zastawniczej. Sąd dokonuje wykreślenia z urzędu.
Art. 19.
1.
W przypadku wygaśnięcia zastawu rejestrowego podlega on wykreśleniu z rejestru zastawów.
2.
Wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru zastawów powoduje wygaśnięcie zastawu,
o ile zastaw nie wygasł wcześniej.
3.
Zastaw rejestrowy podlega wykreśleniu z rejestru zastawów na wniosek:
1)
zastawnika;
2)
zastawcy, który dołącza do wniosku pisemne oświadczenie zastawnika o wygaśnięciu wierzytelności
zabezpieczonej zastawem rejestrowym lub zrzeczeniu się tego zabezpieczenia albo prawomocny
wyrok sądu ustalający wygaśnięcie zastawu rejestrowego;
3)
osoby, która nabyła przedmiot zastawu rejestrowego i która dołączyła do wniosku:
a)
oświadczenie zastawnika o wyrażeniu zgody na wykreślenie zastawu rejestrowego z rejestru
zastawów albo
b)
zaświadczenie komornika lub innego organu egzekucyjnego o nabyciu przedmiotu zastawu
rejestrowego w postępowaniu egzekucyjnym, albo
c)
zaświadczenie sędziego komisarza o nabyciu przedmiotu zastawu rejestrowego w postępowaniu
upadłościowym, albo
d)
prawomocne orzeczenie stwierdzające nieistnienie zastawu rejestrowego lub wskazała
jego oznaczenie, gdy nie była stroną w sprawie.
Rozdział 6
Zaspokojenie zastawnika
Art. 20.
Wierzytelność zabezpieczona zastawem rejestrowym podlega zaspokojeniu z przedmiotu
tego zastawu z pierwszeństwem przed innymi wierzytelnościami, chyba że przepis szczególny
stanowi inaczej.
Art. 21.
Zaspokojenie zastawnika z przedmiotu zastawu rejestrowego następuje w drodze sądowego
postępowania egzekucyjnego, o ile przepisy niniejszej ustawy nie stanowią inaczej.
Art. 21a.
Od chwili zajęcia przedmiotu zastawu rejestrowego przez komornika lub inny organ egzekucyjny
zastawnik nie może podejmować czynności mających na celu zaspokojenie na podstawie
przepisów art. 22-27.
Art. 22.
1.
Umowa zastawnicza może przewidywać zaspokojenie zastawnika przez przejęcie przez niego
na własność przedmiotu zastawu rejestrowego, jeżeli:
1)
zastaw rejestrowy ustanowiony został na instrumentach finansowych zapisanych na rachunku
papierów wartościowych lub na innym rachunku w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi;
2)
przedmiotem zastawu rejestrowego są rzeczy występujące powszechnie w obrocie towarowym;
3)
przedmiotem zastawu rejestrowego są rzeczy, wierzytelności i prawa lub zbiory rzeczy
lub praw stanowiące całość gospodarczą, a strony w umowie zastawniczej ściśle oznaczyły
wartość przedmiotu zastawu albo określiły sposób ustalenia jego wartości dla zaspokojenia
zastawnika;
4)
przedmiotem zastawu rejestrowego jest wierzytelność z rachunku bankowego.
2.
Przejęcie na własność przedmiotu zastawu rejestrowego następuje po upływie terminu
wykonania zobowiązania, które zostało zabezpieczone tym zastawem, z dniem:
1)
zapisania instrumentów finansowych odpowiednio na rachunku papierów wartościowych
lub innym rachunku - w przypadku określonym w ust. 1 pkt 1;
2)
złożenia przez zastawnika oświadczenia na piśmie o przejęciu tego przedmiotu na własność
- w przypadku określonym w ust. 1 pkt 2 i 3;
3)
pobrania przez zastawnika prowadzącego rachunek bankowy środków znajdujących się na
tym rachunku - w przypadku określonym w ust. 1 pkt 4.
Art. 23.
1.
Jeżeli umowa zastawnicza przewiduje zaspokojenie zastawnika w drodze przejęcia na
własność przedmiotu zastawu rejestrowego, a zastaw ten ustanowiono na dopuszczonych
do obrotu zorganizowanego, w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi, instrumentach finansowych, o których mowa w art. 22 ust. 1 pkt 1, wartość przejętych
instrumentów finansowych ustala się po kursie notowań z końca dnia przejęcia. Jeżeli
w tym dniu nie notowano tych instrumentów finansowych, wartość tę ustala się po kursie
z końca dnia ostatniego ich notowania.
2.
Jeżeli umowa zastawnicza przewiduje zaspokojenie zastawnika w drodze przejęcia na
własność rzeczy obciążonych zastawem rejestrowym, występujących powszechnie w obrocie
towarowym, wartość przejętych rzeczy ustala się na podstawie średniej ceny tych rzeczy
z dnia przejęcia.
3.
Wierzytelność zabezpieczona zastawem rejestrowym ulega zaspokojeniu do wysokości wartości
przedmiotu zastawu rejestrowego przejętego na własność przez zastawnika. Jeżeli wartość
przedmiotu zastawu rejestrowego przewyższa wysokość wierzytelności zabezpieczonej
zastawem rejestrowym, zastawnik jest zobowiązany do uiszczenia kwoty nadwyżki w terminie
14 dni od dnia przejęcia.
Art. 24.
1.
Umowa zastawnicza może przewidywać również, że zaspokojenie zastawnika nastąpi przez
sprzedaż przedmiotu zastawu rejestrowego w drodze przetargu publicznego, który przeprowadzi
notariusz lub komornik, w terminie 14 dni od dnia złożenia przez zastawnika wniosku
o dokonanie sprzedaży.
2.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, miejsce, warunki, sposób
i koszty przeprowadzenia sprzedaży, o której mowa w ust. 1, mając na uwadze rodzaj
przedmiotu zastawu rejestrowego, interesy zastawnika i zastawcy oraz bezpieczeństwo
obrotu.
3.
Sprzedaż przedmiotu zastawu rejestrowego, o której mowa w ust. 1, ma takie same skutki,
jak sprzedaż w postępowaniu egzekucyjnym.
Art. 25.
1.
Bezpośrednio przed podjęciem czynności mających na celu zaspokojenie zastawnika z
przedmiotu zastawu rejestrowego, o których mowa w art. 22 i art. 24, zastawnik powinien
na piśmie zawiadomić zastawcę o zamierzonym podjęciu działań zmierzających do zaspokojenia
jego roszczeń wynikających z zastawu rejestrowego.
2.
Zastawca może w ciągu 7 dni od dnia zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1, zaspokoić
zastawnika bądź wystąpić do sądu z powództwem o ustalenie, że wierzytelność nie istnieje
albo nie jest wymagalna w całości lub w części.
3.
Jeżeli powództwo zostało wniesione po upływie terminu, o którym mowa w ust. 2, zabezpieczenie
roszczenia jest niedopuszczalne.
4.
Jeżeli przedmiotem zastawu rejestrowego jest zbiór rzeczy ruchomych lub praw, stanowiący
całość gospodarczą, a wierzytelność zabezpieczona stała się wymagalna, zastawnik może
w pisemnym zawiadomieniu żądać od zastawcy zabezpieczenia roszczeń przez przeprowadzenie
spisu z natury składników majątkowych przedmiotu zastawu rejestrowego, w sposób określony
przez strony umowy zastawniczej.
5.
Od chwili zawiadomienia, o którym mowa w ust. 1 i 4, zastawca nie może bez zgody zastawnika
rozporządzać przedmiotem zastawu ani jego składnikami majątkowymi.
Art. 26.
Zastawnik może żądać od dłużnika, nawet jeżeli nie jest on zastawcą zabezpieczenia
roszczeń jeszcze przed upływem terminu spełnienia świadczenia, jeżeli spełnienie świadczenia
jest zagrożone.
Art. 27.
1.
Jeżeli zastaw rejestrowy ustanowiono na zbiorze rzeczy lub praw, stanowiących całość
gospodarczą, a umowa zastawnicza dopuszcza zaspokojenie zastawnika z dochodów przedsiębiorstwa
zastawcy, przedsiębiorstwo to może być przejęte w zarząd. W umowie zastawniczej należy
określić wymogi, jakie powinien spełniać zarządca takiego przedsiębiorstwa. Zarząd
może być również wykonywany przez zastawnika.
2.
Jeżeli umowa zastawnicza nie stanowi inaczej, do zarządu nad przedsiębiorstwem zastawcy
stosuje się odpowiednio przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o egzekucji przez zarząd przymusowy, przy czym zastawnik jest odpowiedzialny solidarnie
z zarządcą za szkody wyrządzone zastawcy przez zarządcę.
3.
Przedsiębiorstwo, o którym mowa w ust. 1, może być na żądanie zastawnika wydzierżawione
w celu zaspokojenia jego wierzytelności z czynszu, jeżeli umowa zastawnicza tak stanowi.
W umowie zastawniczej można zastrzec, że do zawarcia umowy dzierżawy jest potrzebna
zgoda zastawnika. Jeżeli na podstawie umowy zastawniczej do zawarcia umowy dzierżawy
upoważniony jest zastawnik, przed zawarciem umowy dzierżawy powinien on udostępnić
zastawcy projekt umowy dzierżawy. Zastawnik jest odpowiedzialny solidarnie z dzierżawcą
za szkody wyrządzone zastawcy przez dzierżawcę.
Art. 28.
(uchylony)
Rozdział 7
(uchylony)
Rozdział 8
Rejestr zastawów
Art. 36.
1.
Rejestr zastawów służy do dokonywania wpisów przewidzianych przez niniejszą ustawę.
1a.
W sprawach o wpis do rejestru zastawów według przepisów ustawy jurysdykcja krajowa
jest wyłączna.
2.
Rejestr zastawów prowadzą sądy rejonowe (sądy gospodarcze).
3.
Sądem miejscowo właściwym dla dokonania wpisu jest sąd, w którego okręgu znajduje
się miejsce zamieszkania (siedziba) zastawcy.
4.
Sąd, który dokonał wpisu zastawu rejestrowego do rejestru zastawów, pozostaje właściwy
dla dokonania dalszych wpisów dotyczących tego zastawu.
5.
Sądy współpracują z Szefem Krajowego Centrum Informacji Kryminalnych w zakresie niezbędnym
do realizacji jego zadań ustawowych.
Art. 37.
1.
Rejestr zastawów, wraz z dokumentami złożonymi do rejestru, jest jawny.
2.
Odpisy z rejestru zastawów, stanowiące dowód wpisu, a także zaświadczenia o braku
wpisu zastawcy lub zastawcy i przedmiotu zastawu wydawane są na wniosek każdego, kto
tego zażąda.
3.
Odpisy i zaświadczenia, o których mowa w ust. 2, podlegają opłacie.
Art. 38.
1.
Z zastrzeżeniem art. 13 pkt 2, od dnia dokonania wpisu w rejestrze zastawów nikt nie
może zasłaniać się nieznajomością danych ujawnionych w rejestrze, chyba że mimo zachowania
należytej staranności nie mógł o nich wiedzieć.
2.
Wobec osób trzecich działających w dobrej wierze zastawca oraz zastawnik nie mogą
się zasłaniać zarzutem, że dane ujawnione w rejestrze zastawów nie są prawdziwe, chyba
że wpis nastąpił niezgodnie z wnioskiem, a zastawca lub zastawnik wystąpił niezwłocznie
z wnioskiem o sprostowanie, uzupełnienie lub wykreślenie wpisu.
Art. 39.
1.
Sąd dokonuje wpisu do rejestru zastawów na wniosek zastawnika lub zastawcy, chyba
że przepis szczególny przewiduje wpis z urzędu. Do wniosku należy dołączyć umowę zastawniczą
albo umowę, z której wynika nabycie przedmiotu zastawu wraz z zastawem rejestrowym,
albo nabycie udziału we współwłasności przedmiotu zastawu, albo nabycie wierzytelności
zabezpieczonej zastawem rejestrowym lub jej części lub inny dokument stanowiący podstawę
wpisu.
2.
Wniosek o wpis do rejestru składa się na urzędowym formularzu.
2a2)W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 398), która weszła w życie z dniem 15 marca 2018 r..
Wnioski składane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego opatruje się kwalifikowanym
podpisem elektronicznym. W aktach przechowuje się wydruk tych wniosków i załączniki
dokumentów wraz ze wskazaniem osób, które je podpisały.
3.
Wniosek nieopłacony podlega zwróceniu.
4.
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, wzory urzędowych formularzy,
odpowiadających wymaganiom przewidzianym dla pism procesowych oraz zawierających niezbędne
pouczenia dla stron co do sposobu ich wypełniania, wnoszenia i skutków niedostosowania
wniosku do tych wymagań.
5.
Urzędowe formularze są udostępniane w siedzibach sądów oraz na stronie internetowej
Ministerstwa Sprawiedliwości.
Art. 40.
1.
Wpis zastawu rejestrowego do rejestru zastawów obejmuje:
1)
datę złożenia wniosku o wpis;
2)
imię i nazwisko (nazwę), właściwy powszechny numer identyfikacyjny oraz miejsce zamieszkania
(siedzibę) i adres zastawcy, zastawnika oraz dłużnika niebędącego zastawcą; w przypadku
gdy zastawca, zastawnik lub dłużnik posiada miejsce zamieszkania (siedzibę) poza granicami
Rzeczypospolitej Polskiej, wpisuje się ponadto adres dla doręczeń w Polsce;
3)
oznaczenie przedmiotu zastawu rejestrowego oraz, jeżeli umowa zastawnicza to przewiduje,
sposób jego oznakowania;
4)
oznaczenie najwyższej sumy zabezpieczenia i waluty, w której jest wyrażona;
5)
określony umową zastawniczą sposób zaspokojenia zastawnika, jeżeli jest przewidziany
przepisami niniejszej ustawy;
6)
zastrzeżenie, o którym mowa w art. 14 ust. 1.
2.
Przez wpis rozumie się także wykreślenie wpisu.
3.
Rozpoznając wniosek o wpis, sąd bada jedynie treść i formę wniosku oraz dokumentów
stanowiących podstawę wpisu w zakresie danych podlegających wpisowi. Sąd oddala wniosek
o wpis, jeżeli treść dokumentów stanowiących jego podstawę oczywiście narusza prawo.
Art. 41.
1.
Sprawy o wpis do rejestru zastawów rozpoznaje się na posiedzeniu niejawnym; sąd może
zarządzić wyznaczenie rozprawy.
2.
Wpis do rejestru zastawów polega na wprowadzeniu do rejestru danych zawartych w postanowieniu
sądu niezwłocznie po jego wydaniu. Jednak wykreślenie zastawu rejestrowego następuje
po uprawomocnieniu się postanowienia, chyba że wniosek o wykreślenie złożył zastawnik.
2a.
W przypadku określonym w art. 18 ust. 2 lub w razie złożenia umowy ustanawiającej
administratora zastawu lub innych umów i dokumentów niezwiązanych ze zmianą danych
w rejestrze - sąd rejestrowy na podstawie postanowienia załącza umowy i dokumenty
do właściwych akt.
2b.
Postanowienie w przedmiocie wpisu sąd doręcza na adres zamieszkania (siedziby) lub
adres dla doręczeń ujawniony w rejestrze. O zmianie adresu należy zawiadomić sąd.
W razie braku powiadomienia sądu o zmianie adresu, o którym mowa w art. 40 ust. 1
pkt 2, doręczenie dokonane w sposób określony w zdaniu pierwszym uważa się za skuteczne,
o czym sąd poucza przy pierwszym doręczeniu.
3.
Postanowienie niezgodne z wnioskiem sąd uzasadnia z urzędu, jeżeli zostało wydane
na posiedzeniu niejawnym.
4.
W przypadkach innych niż określone w ust. 3 postanowienie sąd uzasadnia, jeżeli w
ustawowym terminie od jego doręczenia lub ogłoszenia na posiedzeniu jawnym zostanie
wniesiony środek odwoławczy.
5.
Od postanowienia w przedmiocie wpisu do rejestru zastawów przysługuje apelacja.
6.
Od postanowień innych niż określone w ust. 5 przysługuje zażalenie.
Art. 41a.
W razie dokonania wpisu zastawu rejestrowego na cywilnym statku powietrznym lub prawach
własności przemysłowej, sąd niezwłocznie przesyła do organu prowadzącego rejestr cywilnych
statków powietrznych lub organu prowadzącego rejestr danego prawa własności przemysłowej
odpis postanowienia o wpisie zastawu rejestrowego wraz z nadanym numerem pozycji rejestru
zastawów, celem ujawnienia tego zastawu we właściwym rejestrze.
Art. 42.
1.
Minister Sprawiedliwości utworzy centralną informację o zastawach rejestrowych.
2.
Zadaniem centralnej informacji o zastawach rejestrowych jest: utworzenie i eksploatacja
połączeń rejestru zastawów w systemie informatycznym, prowadzenie zbioru informacji
z rejestru zastawów oraz udzielanie informacji, wydawanie odpisów i zaświadczeń z
rejestru zastawów.
2a3)W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Centralna informacja o zastawach rejestrowych może również udzielać informacji, wydawać
odpisy i zaświadczenia z rejestru zastawów za pośrednictwem systemu teleinformatycznego.
3.
Odpisy i zaświadczenia wydane w formie papierowej przez centralną informację o zastawach
rejestrowych mają moc dokumentów urzędowych.
3a4)W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Odpisy i zaświadczenia wydane za pośrednictwem systemu teleinformatycznego przez centralną
informację o zastawach rejestrowych opatrzone kwalifikowanym podpisem elektronicznym,
mają moc dokumentów urzędowych.
4.
Centralna informacja o zastawach rejestrowych pobiera opłaty za udzielanie informacji
oraz wydawanie odpisów i zaświadczeń. Opłaty te stanowią dochód budżetu państwa.
4a.
Skarb Państwa, państwowe jednostki organizacyjne, jednostki samorządu terytorialnego
oraz związki międzygminne, związki powiatów, związki powiatowo-gminne i związki metropolitalne,
których zadanie nie polega na prowadzeniu działalności gospodarczej, nie ponoszą opłat,
o których mowa w ust. 4.
5.
(uchylony)
6.
(uchylony)
7.
(uchylony)
Art. 43.
Minister Sprawiedliwości określa:
1)
w drodze rozporządzenia, szczegółową organizację i sposób prowadzenia rejestru zastawów;
2)
w drodze rozporządzenia, ustrój i organizację centralnej informacji o zastawach rejestrowych
oraz szczegółowe zasady udzielania informacji oraz wydawania odpisów i zaświadczeń;
3)
w porozumieniu z Ministrem Finansów 5)Obecnie minister właściwy do spraw finansów publicznych, na podstawie art. 4 ust.
1, art. 5 pkt 3 i art. 8 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 762, 810, 1090, 1467, 1544, 1560, 1669 i 1693), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r., w drodze rozporządzenia, wysokość opłat za udzielanie informacji oraz wydawanie
odpisów i zaświadczeń przez centralną informację o zastawach rejestrowych;
4)
w drodze zarządzenia, sposób i tryb przekazywania przez sądy danych do centralnej
informacji o zastawach rejestrowych.
Art. 43a6)W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2..
Minister Sprawiedliwości określi, w drodze rozporządzenia, warunki organizacyjno-techniczne
dotyczące formy wniosków i dokumentów oraz ich składania do sądów prowadzących rejestr
zastawów i do centralnej informacji o zastawach rejestrowych za pośrednictwem systemu
teleinformatycznego, a także orzeczeń, odpisów, zaświadczeń i informacji doręczanych
wnioskodawcom przez sądy oraz centralną informację za pośrednictwem systemu teleinformatycznego,
kierując się potrzebą ułatwienia i upowszechnienia dostępu do rejestru zastawów.
Art. 44.
Do postępowania rejestrowego stosuje się przepisy Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu nieprocesowym, z uwzględnieniem przepisów niniejszej ustawy.
Rozdział 9
Zmiany w przepisach obowiązujących, przepisy przejściowe i końcowe
Art. 45-49.
(pominięte)
Art. 50.
1.
Zastaw, ustanowiony przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy na mocy przepisu
art. 308 Kodeksu cywilnego, wygasa z upływem 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
2.
Na wniosek zastawnika, złożony w terminie 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy, zastaw, o którym mowa w ust. 1, podlega wpisowi do rejestru zastawów prowadzonego
na podstawie niniejszej ustawy i przekształca się w zastaw rejestrowy.
3.
Do wniosku należy załączyć umowę o ustanowieniu zastawu oraz odpis z prowadzonego
przez bank rejestru zastawów.
Art. 51.
1.
Do postępowań egzekucyjnych wszczętych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy,
na podstawie wyciągów z ksiąg banków oraz innych dokumentów związanych z dokonywaniem
czynności bankowych, stwierdzających zobowiązania na rzecz tych banków i zaopatrzonych
w oświadczenie, że oparte na nich roszczenia są wymagalne, mających moc tytułów wykonawczych
bez potrzeby uzyskiwania dla nich sądowych klauzul wykonalności, stosuje się przepisy
dotychczasowe.
2.
Do nadania klauzuli wykonalności bankowym tytułom egzekucyjnym oraz prowadzenia egzekucji
według Kodeksu postępowania cywilnego na podstawie tych tytułów nie jest wymagane oświadczenie dłużnika o poddaniu się
egzekucji, jeżeli czynność bankowa, z której wynika wierzytelność banku, została dokonana
przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 52.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 1998 r., z wyjątkiem przepisów art. 42 ust.
1 i 2 oraz art. 43, które wchodzą w życie z dniem ogłoszenia7)Ustawa została ogłoszona w dniu 19 grudnia 1996 r..
1)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2017 r.
poz. 2486 i 2491 oraz z 2018 r. poz. 106, 138, 650, 685, 723, 771 i 1669.
2)
W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 1 ustawy z dnia 26 stycznia 2018 r. o zmianie
ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. poz. 398),
która weszła w życie z dniem 15 marca 2018 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 2 lit. a ustawy, o której mowa w odnośniku
2.
4)
W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 2 lit. b ustawy, o której mowa w odnośniku
2.
5)
Obecnie minister właściwy do spraw finansów publicznych, na podstawie art. 4 ust.
1, art. 5 pkt 3 i art. 8 ustawy z dnia 4 września 1997 r. o działach administracji
rządowej (Dz. U. z 2018 r. poz. 762, 810, 1090, 1467, 1544, 1560, 1669 i 1693), która
weszła w życie z dniem 1 kwietnia 1999 r.
6)
W brzmieniu ustalonym przez art. 12 pkt 3 ustawy, o której mowa w odnośniku 2.
7)
Ustawa została ogłoszona w dniu 19 grudnia 1996 r.