Obwieszczenie Ministra Zdrowiaz dnia 17 września 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie
szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich
w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami
- Załącznik nr 1 - Tekst załącznika
- Załącznik nr 2 - Tekst załącznika
- Załącznik nr 3 - Tekst załącznika
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie szczegółowych
zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w publicznych
zakładach opieki zdrowotnej , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 6 marca 2017 r. zmieniającym rozporządzenie
w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i
pobytu nieletnich w publicznych zakładach opieki zdrowotnej .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje § 2 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 marca 2017 r. zmieniającego rozporządzenie
w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i
pobytu nieletnich w publicznych zakładach opieki zdrowotnej , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
.
Załącznik - Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 20 kwietnia 2005 r. w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania, przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami1)Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 95).
Na podstawie art. 82 § 1 ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich zarządza się, co następuje:
§ 1.
Organem odpowiedzialnym za kierowanie nieletnich do podmiotów leczniczych niebędących
przedsiębiorcami2)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 marca
2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania,
przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. poz. 564), które weszło w życie z dniem 31 marca 2017 r. jest sąd rejonowy, wydział rodzinny i nieletnich wydający orzeczenie o umieszczeniu
w zakładzie, zwany dalej „sądem”.
§ 2.
1.
Sąd kieruje nieletnich do:
1)
publicznych zakładów psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponujących warunkami:
a3)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.)
maksymalnego zabezpieczenia,
b4)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.)
wzmocnionego zabezpieczenia,
25)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.)
publicznych zakładów lecznictwa odwykowego dysponujących warunkami wzmocnionego zabezpieczenia,
3)
innych podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami2)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 marca
2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania,
przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. poz. 564), które weszło w życie z dniem 31 marca 2017 r. sprawujących opiekę medyczną nad osobami z upośledzeniem umysłowym, chorobą psychiczną
bądź z innymi zakłóceniami czynności psychicznych, w tym uzależnionych od alkoholu
albo substancji psychoaktywnych,
4)
innych podmiotów leczniczych niebędących przedsiębiorcami2)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 marca
2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania,
przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. poz. 564), które weszło w życie z dniem 31 marca 2017 r. dla chorych przewlekle, zakaźnie albo na chorobę wymagającą specjalistycznych zabiegów
lub procedur
- zwanych dalej „zakładami”.
2.
Do zakładu sąd przesyła odpis prawomocnego postanowienia wraz z opinią wydaną w trybie
art. 25 lub art. 25a ustawy z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach
nieletnich.
3.
Nieletniego umieszcza się w zakładzie właściwym ze względu na jego miejsce zamieszkania
lub pobytu, a jeśli to jest niemożliwe, w zakładzie położonym najbliżej miejsca jego
zamieszkania lub pobytu, zgodnie z ustalonymi obszarami działania tych zakładów.
§ 3.
1.
Do zakładu psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponującego warunkami wzmocnionego
zabezpieczenia kieruje się nieletniego z zaburzeniami psychicznymi.
2.
Do zakładu leczenia odwykowego dysponującego warunkami wzmocnionego zabezpieczenia
kieruje się nieletniego uzależnionego od alkoholu lub substancji psychoaktywnych.
§ 4.
Do zakładu psychiatrycznej opieki zdrowotnej dysponującego warunkami maksymalnego
zabezpieczenia kieruje się nieletniego z zaburzeniami psychicznymi, jeżeli:
1)
powtarzające się zachowania zagrażające życiu lub zdrowiu innych osób lub powodujące
niszczenie mienia nie będą mogły być opanowane w zakładzie dysponującym warunkami
wzmocnionego zabezpieczenia;
2)
niemożliwe jest zapobieżenie samowolnemu oddaleniu nieletniego z zakładu dysponującego
warunkami wzmocnionego zabezpieczenia, a nieletni może stwarzać znaczne zagrożenie
poza zakładem.
§ 5.
Kierując nieletniego do zakładu psychiatrycznej opieki zdrowotnej, sąd w szczególności
bierze pod uwagę:
1)
rodzaj czynów zabronionych, których dopuścił się nieletni w przeszłości;
2)
rodzaj, częstość i skutki zachowań agresywnych lub ucieczkowych w przeszłości;
3)
aktualny stan zdrowia, w tym stan psychiczny i somatyczny;
4)
uzależnienie od alkoholu lub substancji psychoaktywnych;
5)
związek pomiędzy zaburzeniami psychicznymi a zachowaniami niebezpiecznymi;
6)
ogólną sprawność fizyczną;
7)
szczególne wskazania do postępowania leczniczego i rehabilitacyjnego;
8)
przebieg i wyniki dotychczasowego leczenia i rehabilitacji.
§ 6.
1.
Przed umieszczeniem nieletniego w zakładzie, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 1 i 2,
sąd może zwrócić się do Instytutu Psychiatrii i Neurologii w Warszawie, zwanego dalej
„Instytutem”, o wskazanie właściwego zakładu. W tym celu sąd przesyła Instytutowi
orzeczenie o zastosowaniu środka leczniczego wraz ze zgromadzoną w sprawie dokumentacją
lekarską.
2.
Wskazując właściwy zakład, Instytut bierze w szczególności pod uwagę okoliczności,
o których mowa w § 5.
3.
Instytut wskazuje sądowi właściwy zakład w terminie 14 dni od dnia otrzymania dokumentów,
o których mowa w ust. 1.
4.
Po wydaniu opinii Instytut niezwłocznie zwraca sądowi otrzymaną dokumentację.
§ 7.
Do zakładu, do którego sąd skierował nieletniego z powodu zaburzeń psychicznych, upośledzenia
umysłowego, choroby psychicznej, uzależnienia od alkoholu lub substancji psychoaktywnych,
przewóz zapewnia na polecenie sądu właściwy zakład, w którym ma być wykonywany środek
leczniczy.
§ 8.
Zakład po przyjęciu nieletniego jest obowiązany do:
1)
niezwłocznego powiadomienia sądu o przyjęciu nieletniego do zakładu;
2)
powiadomienia rodziców lub opiekuna nieletniego oraz prokuratora o przyjęciu nieletniego
do zakładu;
3)
zapoznania nieletniego z zakresem jego praw i obowiązków.
§ 9.
Przy przyjęciu do zakładu wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 1-3 nieletni poddawany jest
badaniu psychiatrycznemu, internistycznemu i neurologicznemu.
§ 10.
1.
W przypadku wystąpienia u nieletniego przyjmowanego lub przebywającego już w zakładach,
wymienionych w § 2 ust. 1 pkt 1-3, zaburzeń pourazowych, powypadkowych lub innych
chorób, lekarz kieruje nieletniego niezwłocznie do podmiotu6)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2., wymienionego w § 2 ust. 1 pkt 4.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, zakład, w którym nieletni przebywa, niezwłocznie
powiadamia sąd, nieletniego, rodziców lub opiekuna nieletniego oraz prokuratora o
konieczności przeniesienia nieletniego.
3.
Sposób przewozu nieletniego do innego podmiotu leczniczego niebędącego przedsiębiorcą2)Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 marca
2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania,
przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. poz. 564), które weszło w życie z dniem 31 marca 2017 r. określa lekarz kierujący, o którym mowa w ust. 1.
§ 11.
1.
W ramach postępowania leczniczego lub rehabilitacyjnego jest możliwe przenoszenie
nieletniego na podstawie orzeczenia sądu do innego zakładu dysponującego odpowiednimi
zabezpieczeniami oraz odpowiednimi możliwościami leczniczymi, rehabilitacyjnymi.
2.
Z wnioskiem o przeniesienie, o którym mowa w ust. 1, występuje do właściwego sądu
kierownik zakładu, w którym nieletni przebywa. We wniosku należy podać powody uzasadniające
konieczność przeniesienia nieletniego do innego zakładu, dołączyć kopie orzeczenia
sądu o umieszczeniu w zakładzie i opinie, o których mowa w § 2 ust. 2, oraz ewentualnie
inne opinie specjalistyczne, o których mowa w ustawie z dnia 26 października 1982 r. o postępowaniu w sprawach nieletnich.
3.
O przeniesienie do innego zakładu może wystąpić również nieletni, rodzice lub opiekun
nieletniego oraz prokurator. W takich przypadkach zakład, w którym przebywa nieletni,
przesyła sądowi wniosek oraz dokumentację, o której mowa w ust. 2, wraz z opinią kierownika
zakładu.
§ 12.
Rozpoznając wniosek o przeniesienie nieletniego, sąd może zwrócić się do Instytutu
o wskazanie odpowiedniego zakładu. W tym celu sąd przesyła Instytutowi dokumentację,
o której mowa w § 11 ust. 2.
§ 13.
1.
Instytut wskazuje sądowi zakład, do którego można przenieść nieletniego, w terminie
14 dni od dnia otrzymania dokumentacji, o której mowa w § 11 ust. 2. Wskazanie zawiera
uzasadnienie.
2.
Po wskazaniu zakładu, o którym mowa w ust. 1, Instytut niezwłocznie zwraca sądowi
otrzymaną dokumentację.
§ 14.
Przewóz nieletniego do innego zakładu wymienionego w § 2 ust. 1, na podstawie orzeczenia
sądu, zapewnia zakład wnioskujący przeniesienie.
§ 15.
1.
Zakład powiadamia sąd, nie rzadziej niż co 6 miesięcy, o stanie zdrowia nieletniego
i postępach w leczeniu, rehabilitacji oraz jest obowiązany do niezwłocznego powiadomienia
sądu o ustaniu przyczyny pobytu nieletniego w zakładzie.
2.
Zakład niezwłocznie powiadamia policję oraz sąd o samowolnym oddaleniu się nieletniego
z zakładu oraz o dokonaniu przez niego czynu zabronionego.
3.
Zwolnienie nieletniego z zakładu następuje na podstawie prawomocnego postanowienia
sądu, chyba że wykonywanie środka leczniczego ustaje z mocy prawa.
§ 16.
Bezpieczeństwo i właściwe warunki pobytu nieletnich w zakładach dysponujących warunkami
wzmocnionego zabezpieczenia zapewnia się przez:
1)
stały nadzór nad nieletnimi przebywającymi w zakładzie;
2)
posiadanie drzwi i okien wyposażonych w urządzenia uniemożliwiające nieletnim samowolne
oddalenie się z zakładu;
3)
wyposażenie w:
a)
system telewizji wewnętrznej umożliwiający obserwację drzwi wejściowych, okien zewnętrznych,
sal ogólnych, izolatek oraz korytarzy,
b)
elektroniczny system sygnalizujący niekontrolowane otwarcie drzwi i okien;
4)
bezpośredni dostęp do ogrodzonego terenu rekreacyjnego;
5)
zatrudnienie personelu pracującego z nieletnimi w liczbie co najmniej dwukrotnie większej
niż pojemność zakładu (liczba łóżek w zakładzie);
6)
odpowiednie warunki do realizacji obowiązku szkolnego.
§ 17.
Bezpieczeństwo i właściwe warunki pobytu nieletnich w zakładach dysponujących warunkami
maksymalnego zabezpieczenia zapewnia się przez spełnienie wymagań określonych w §
16, a ponadto:
1)
wyposażenie personelu w system elektronicznych urządzeń alarmowych sygnalizujących
zagrożenie ze strony pacjentów;
2)
otoczenie zakładu oświetlonym, nadzorowanym za pośrednictwem telewizji wewnętrznej
gładkim murem o wysokości co najmniej 5,5 m lub innymi zabezpieczeniami o porównywalnej
skuteczności, uniemożliwiającymi samowolne oddalenie umieszczonego nieletniego;
3)
zatrudnienie personelu pracującego z nieletnimi w liczbie co najmniej trzykrotnie
większej niż pojemność zakładu (liczba łóżek w zakładzie), w tym personelu sprawującego
ochronę nad nieletnimi w liczbie nie mniejszej niż dwie trzecie pojemności zakładu.
§ 18.
Nieletni przebywający w zakładzie jest objęty zaplanowanym i zindywidualizowanym postępowaniem
leczniczym, rehabilitacyjnym, mającym na celu poprawę stanu zdrowia i zachowania w
stopniu umożliwiającym powrót do życia w społeczeństwie i dalsze leczenie w warunkach
poza takim zakładem.
§ 19.
1.
Zajęcia rehabilitacyjne organizuje się w zakładzie realizującym środek leczniczy,
zgodnie z przepisami o organizowaniu zajęć rehabilitacyjnych w szpitalach psychiatrycznych.
2.
Zindywidualizowane postępowanie diagnostyczne, lecznicze i rehabilitacyjne w przypadku
nieletnich uzależnionych od alkoholu lub substancji psychoaktywnych, obejmuje w szczególności:
1)
diagnostykę zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania związanych z używaniem alkoholu
lub substancji psychoaktywnych;
2)
leczenie szkód zdrowotnych spowodowanych używaniem alkoholu lub substancji psychoaktywnych;
3)
indywidualną i grupową psychoterapię osób uzależnionych;
4)
działania konsultacyjno-edukacyjne dla osób uzależnionych i ich rodzin.
3.
Wobec nieletnich realizowany jest obowiązek szkolny zgodnie z przepisami ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty 7)Obecnie: ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz.
996), która weszła w życie z dniem 1 września 2017 r..
§ 20.
1.
Nieletni przebywający w zakładzie ma prawo do:
1)
właściwej opieki i warunków pobytu i leczenia zapewniających higienę, bezpieczeństwo,
ochronę przed wszelkimi formami przemocy fizycznej bądź psychicznej oraz ochronę i
poszanowanie jego godności osobistej;
2)
świadczeń zdrowotnych, opieki psychologicznej i socjalnej;
3)
wykonywania praktyk i korzystania z posług religijnych;
4)
ochrony i utrzymania więzi rodzinnych;
5)
wysyłania i otrzymywania korespondencji oraz niekontrolowanych rozmów telefonicznych;
6)
poszanowania prywatności z ograniczeniami wynikającymi ze specyfiki zakładu;
7)
uczestniczenia w życiu zakładu;
8)
składania próśb, skarg, wniosków i odwołań do organu właściwego do ich rozpatrywania.
2.
Korzystanie przez nieletnich z przysługujących im praw nie może naruszać praw innych
osób i zakłócać ustalonego w zakładzie porządku.
§ 21.
Nieletni przebywający w zakładzie jest obowiązany:
1)
przestrzegać ustalonego w zakładzie regulaminu;
2)
przestrzegać zasad współżycia społecznego;
3)
przestrzegać zasad bezpieczeństwa na terenie zakładu;
4)
stosować się do poleceń personelu;
5)
poprawnie traktować inne osoby;
6)
dbać o stan zdrowia i higienę osobistą;
7)
dbać o kulturę osobistą i kulturę słowa;
8)
sprzątać pomieszczenia, w których przebywa, i utrzymywać należyty porządek, chyba
że aktualny stan zdrowia to uniemożliwia.
§ 22.
Pobyt nieletniego w zakładzie dysponującym warunkami maksymalnego i wzmocnionego zabezpieczenia
nie powinien trwać dłużej, niż jest to konieczne dla bezpieczeństwa nieletniego i
jego otoczenia.
§ 23.
§ 24.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia9)Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 9 maja 2005 r..
1)
Minister Zdrowia kieruje działem administracji rządowej - zdrowie, na podstawie §
1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 10 stycznia 2018 r. w sprawie
szczegółowego zakresu działania Ministra Zdrowia (Dz. U. poz. 95).
2)
Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 6 marca
2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych zasad kierowania, przyjmowania,
przenoszenia, zwalniania i pobytu nieletnich w publicznych zakładach opieki zdrowotnej
(Dz. U. poz. 564), które weszło w życie z dniem 31 marca 2017 r.
3)
Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 lit. a tiret pierwsze rozporządzenia, o którym
mowa w odnośniku 2.
4)
Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 lit. a tiret drugie rozporządzenia, o którym
mowa w odnośniku 2.
5)
Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
2.
6)
Ze zmianą wprowadzoną przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
7)
Obecnie: ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (Dz. U. z 2018 r. poz.
996), która weszła w życie z dniem 1 września 2017 r.
8)
Przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
9)
Rozporządzenie zostało ogłoszone w dniu 9 maja 2005 r.
Załącznik nr 1 - Tekst załącznika10)Przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
10)
Przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
Załącznik nr 2 - Tekst załącznika10)Przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
10)
Przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
Załącznik nr 3 - Tekst załącznika10)Przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
10)
Przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.