Ustawaz dnia 20 lipca 2018 r.o zmianie niektórych ustaw w celu obniżenia składek na ubezpieczenia społeczne osób
fizycznych wykonujących działalność gospodarczą na mniejszą skalę 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz ustawę z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 9 ust. 2a i 2b otrzymują brzmienie:
„
2a.
Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność,
podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności,
jeżeli z tytułu wykonywania umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o
świadczenie usług, do której zgodnie z Kodeksem cywilnym stosuje się przepisy dotyczące zlecenia, oraz współpracy przy wykonywaniu tych umów
podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej
podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, o której
mowa w art. 18 ust. 8. Może ona dobrowolnie, na swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami
emerytalnym i rentowymi również z tytułu, o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4. Osoba,
o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 4, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność,
dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe,
o której mowa w art. 18a albo art. 18c, podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu
i rentowym z obu tytułów, z zastrzeżeniem ust. 2c.
2b.
Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, prowadząca jednocześnie pozarolniczą działalność,
podlega obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tytułu tej działalności,
jeżeli z tytułu wykonywania pracy nakładczej podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia
emerytalne i rentowe jest niższa od najniższej podstawy wymiaru składek dla osób prowadzących
pozarolniczą działalność, o której mowa w art. 18 ust. 8. Może ona dobrowolnie, na
swój wniosek, być objęta ubezpieczeniami emerytalnym i rentowymi również z tytułu,
o którym mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2. Osoba, o której mowa w art. 6 ust. 1 pkt 2, prowadząca
jednocześnie pozarolniczą działalność, dla której właściwa jest podstawa wymiaru składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe, o której mowa w art. 18a albo art. 18c, podlega
obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z obu tytułów.
”
;
2)
w art. 18 po ust. 8 dodaje się ust. 8a w brzmieniu:
„
8a.
W przypadku gdy podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe stanowi
zadeklarowana kwota, zadeklarowanie przez ubezpieczonego kwoty wyższej niż obowiązująca
go najniższa podstawa wymiaru składek oznacza rezygnację z ustalenia podstawy wymiaru
składek w kwocie najniższej i nie podlega korekcie przez ubezpieczonego za miesiąc,
w którym zadeklarował wyższą kwotę podstawy wymiaru składek.
”
;
3)
po art. 18b dodaje się art. 18c w brzmieniu:
„
Art. 18c.
1.
Najniższa podstawa wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ubezpieczonych,
o których mowa w art. 8 ust. 6 pkt 1, których roczny przychód z tytułu prowadzenia
pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym nie przekroczył
trzydziestokrotności kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu poprzedniego
roku, uzależniona jest od tego przychodu.
2.
Najniższa podstawa wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, nie może przekroczyć 60%
prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia ogłoszonego w trybie art. 19 ust. 10 na
dany rok kalendarzowy i nie może być niższa niż 30% kwoty minimalnego wynagrodzenia
obowiązującego w styczniu danego roku.
3.
Najniższą podstawę wymiaru składek, o której mowa w ust. 1, ubezpieczony ustala na
dany rok kalendarzowy, mnożąc uzyskany przez ubezpieczonego przeciętny miesięczny
przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w poprzednim
roku kalendarzowym, obliczony zgodnie z ust. 4, przez współczynnik, o którym mowa
w ust. 5, ogłoszony na dany rok kalendarzowy. Otrzymany wynik jest zaokrąglany do
pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w
dół, jeśli jest niższa.
4.
Przeciętny miesięczny przychód z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej
w poprzednim roku kalendarzowym jest obliczany według następującego wzoru:
\(
{{roczny\ przychod\ z\ tytulu\ prowadzenia\ pozarolniczej\ dzialalnosci\ gospodarczej\
w\ poprzednim\ roku\ kalendarzowym} \over {liczba\ dni\ kalendarzowych\ prowadzenia\
pozarolniczej\ dzialalnosci\ gospodarczej\ w\ poprzednim\ roku\ kalendarzowym}} \times
30
\)
i jest zaokrąglany do pełnych groszy w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa
niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest niższa.
5.
Współczynnik na dany rok kalendarzowy jest obliczany według następującego wzoru:
\(
{{prognowane\ przecietne\ wynagrodzenie\ ogloszone\ w\ trybie\ art.\ 19\ ust.\ 10\
na\ dany\ rok\ kalendarzowy} \over {minimalne\ wynagrodzenie\ obowiazujace\ w\ styczniu\
danego\ roku\ kalendarzowego}} \times 0,24
\)
i jest zaokrąglany do czterech miejsc po przecinku w górę, jeśli na piątym miejscu
po przecinku jest liczba równa lub wyższa niż 5, lub w dół, jeśli jest niższa.
6.
Prezes Zakładu ogłasza wysokość współczynnika, o którym mowa w ust. 5, na dany rok
kalendarzowy, w formie komunikatu, w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej
„Monitor Polski”, w terminie 7 dni kalendarzowych od dnia ogłoszenia przez ministra
właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego, w trybie określonym w art. 19 ust.
10, kwoty prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia.
7.
Roczny limit przychodu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej,
o którym mowa w ust. 1, w przypadku rozpoczęcia, zakończenia lub zawieszenia prowadzenia
działalności w ciągu poprzedniego roku kalendarzowego zmniejsza się proporcjonalnie,
dzieląc trzydziestokrotność kwoty minimalnego wynagrodzenia obowiązującego w grudniu
poprzedniego roku kalendarzowego przez liczbę dni kalendarzowych w poprzednim roku
kalendarzowym i mnożąc przez liczbę dni kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności
gospodarczej w poprzednim roku kalendarzowym i jest zaokrąglany do pełnych groszy
w górę, jeśli końcówka jest równa lub wyższa niż 0,5 grosza, lub w dół, jeśli jest
niższa.
8.
Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zadeklarować jako podstawę wymiaru składek
na ubezpieczenia emerytalne i rentowe kwotę wyższą niż najniższa podstawa wymiaru
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe ustalona zgodnie z niniejszym artykułem.
9.
Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, przekazuje informację o rocznym przychodzie
z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskanym w poprzednim
roku kalendarzowym oraz o najniższej podstawie wymiaru składek ustalonej na dany rok
kalendarzowy w:
1)
imiennym raporcie miesięcznym albo
2)
w deklaracji rozliczeniowej - w przypadku, o którym mowa w art. 47 ust. 2
- składanych za styczeń danego roku kalendarzowego lub za pierwszy miesiąc rozpoczęcia
lub wznowienia prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej w danym roku kalendarzowym.
10.
Ubezpieczony, o którym mowa w ust. 1, może zrezygnować z uprawnienia do ustalenia
najniższej podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie
z niniejszym artykułem. Rezygnacja oznacza, że za miesiąc, w którym zrezygnował z
uprawnienia, oraz pozostałe miesiące kalendarzowe do końca danego roku kalendarzowego
ustala najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe na
zasadach określonych w art. 18 ust. 8.
11.
Przepisy niniejszego artykułu nie mają zastosowania do osób, które lub do których:
1)
w poprzednim roku kalendarzowym miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego
podatku dochodowego w formie karty podatkowej i korzystali ze zwolnienia sprzedaży
od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług ;
2)
spełniają warunki określone w art. 18a;
3)
w poprzednim roku kalendarzowym prowadziły pozarolniczą działalność gospodarczą przez
mniej niż 60 dni kalendarzowych;
4)
w poprzednim roku kalendarzowym także prowadziły pozarolniczą działalność, o której
mowa w art. 8 ust. 6 pkt 2-5;
5)
wykonują pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, na rzecz
którego przed dniem rozpoczęcia pozarolniczej działalności gospodarczej w bieżącym
lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywały w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego
stosunku pracy czynności wchodzące w zakres wykonywanej pozarolniczej działalności
gospodarczej;
6)
ustalały najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe
zgodnie z niniejszym artykułem przez 36 miesięcy kalendarzowych w ciągu ostatnich
60 miesięcy kalendarzowych prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej. Do
powyższych limitów wlicza się, jako pełny miesiąc, każdy miesiąc kalendarzowy, w którym
osoba odpowiednio ustalała najniższą podstawę składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe zgodnie z niniejszym artykułem lub prowadziła pozarolniczą działalność gospodarczą
przez co najmniej jeden dzień kalendarzowy.
12.
W przypadku osób, do których miały zastosowanie przepisy dotyczące zryczałtowanego
podatku dochodowego w formie karty podatkowej i które nie korzystały ze zwolnienia
sprzedaży od podatku od towarów i usług na podstawie art. 113 ust. 1 i 9 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług przez przychód, o którym mowa w ust. 1, należy rozumieć wartość sprzedaży, o której
mowa w art. 2 pkt 22 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług, podlegającej opodatkowaniu tym podatkiem, bez kwoty tego podatku.
”
;
4)
w art. 41 w ust. 3 po pkt 4 dodaje się pkt 4a w brzmieniu:
„
4a)
kwotę rocznego przychodu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej
uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym oraz kwotę najniższej podstawy wymiaru
składek uzyskaną na dany rok kalendarzowy w przypadku, o którym mowa w art. 18c ust.
9 pkt 1;
”
;
5)
w art. 46 w ust. 4 po pkt 3 dodaje się pkt 3a w brzmieniu:
„
3a)
kwotę rocznego przychodu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności gospodarczej
uzyskanego w poprzednim roku kalendarzowym oraz kwotę najniższej podstawy wymiaru
składek ustaloną na dany rok kalendarzowy w przypadku, o którym mowa w art. 18c ust.
9 pkt 2;
”
;
6)
w art. 47:
a)
w ust. 2a pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
na ubezpieczenia społeczne - kwotę w wysokości najniższej podstawy wymiaru składek
dla osób prowadzących pozarolniczą działalność, obowiązującej je i osoby z nimi współpracujące,
zaś w przypadku osób, o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. - Prawo przedsiębiorców - obowiązującej osoby z nimi współpracujące, z zastrzeżeniem ust. 2g;
”
,
b)
po ust. 2f dodaje się ust. 2g w brzmieniu:
„
2g.
Osoby prowadzące pozarolniczą działalność gospodarczą, opłacające składki wyłącznie
za siebie lub osoby z nimi współpracujące i ustalające najniższą podstawę wymiaru
składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe zgodnie z art. 18c są zwolnione z obowiązku
składania deklaracji rozliczeniowej lub imiennych raportów miesięcznych za kolejny
miesiąc po złożeniu deklaracji rozliczeniowej za pierwszy pełny miesiąc, do końca
roku kalendarzowego, na który ustaliły tę podstawę. Osoby te obowiązane są do złożenia
deklaracji rozliczeniowej za pierwszy miesiąc prowadzenia działalności gospodarczej
każdego kolejnego roku, na który ustaliły najniższą podstawę wymiaru składek na podstawie
art. 18c.
”
;
7)
po art. 48b dodaje się art. 48c w brzmieniu:
„
Art. 48c.
Ubezpieczony ustalający najniższą podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne
i rentowe zgodnie z art. 18c jest obowiązany przedstawić na żądanie Zakładu dokumenty
potwierdzające wysokość rocznego przychodu z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności
gospodarczej za poprzedni rok kalendarzowy, w terminie 14 dni kalendarzowych od dnia
doręczenia wezwania, pod rygorem ustalenia przez Zakład za wszystkie miesiące danego
roku kalendarzowego podstawy wymiaru składek na zasadach określonych w art. 18 ust.
8.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej w art. 52 w pkt 1 lit. h otrzymuje brzmienie:
„
h)
kwoty przychodów w podziale na źródła przychodów, w tym kwoty rocznego przychodu uzyskanego
przez podatnika, o którym mowa w art. 18c ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych , koszty ich uzyskania oraz dochody,
”
.
Art. 3.
Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych ogłasza wysokość współczynnika, o którym mowa
w art. 18c ust. 5 ustawy zmienianej w art. 1, na rok 2019, w formie komunikatu, w
Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, w terminie 7 dni kalendarzowych
od dnia ogłoszenia przez ministra właściwego do spraw zabezpieczenia społecznego,
w trybie określonym w art. 19 ust. 10 ustawy zmienianej w art. 1, kwoty prognozowanego
przeciętnego wynagrodzenia na rok 2019.
Art. 4.
Ustawa wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2019 r., z wyjątkiem art. 3, który wchodzi
w życie z dniem ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawę z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń
społecznych oraz ustawę z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 106, 138, 357, 398, 650, 697, 730, 771, 1076 i 1544.
3)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 650, 723, 1000, 1039, 1499 i 1544.
4)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2018 r.
poz. 106, 138, 357, 398, 650, 697, 730, 771, 1076, 1544 i 1577.