Obwieszczenie Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznejz dnia 11 maja 2018 r.w sprawie ogłoszenia jednolitego tekstu rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz
innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym 1)Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej
- praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2329).
Spis treści
- Treść obwieszczenia
- Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca
2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych
oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - Przepisy ogólne dotyczące organizacji ręcznych prac transportowych
- Rozdział 3 - Ręczne przemieszczanie przedmiotów przez jednego pracownika
- Rozdział 4 - Zespołowe ręczne przemieszczanie przedmiotów
- Rozdział 5 - Przemieszczanie materiałów szkodliwych i niebezpiecznych
- Rozdział 6 - Przemieszczanie ładunków za pomocą poruszanych ręcznie wózków oraz taczek
- Rozdział 7 - Przemieszczanie ładunków przy użyciu ręcznie napędzanych dźwignic
- Rozdział 8 - Przepisy końcowe
Treść obwieszczenia
1.
Na podstawie art. 16 ust. 3 ustawy z dnia 20 lipca 2000 r. o ogłaszaniu aktów normatywnych i niektórych
innych aktów prawnych ogłasza się w załączniku do niniejszego obwieszczenia jednolity tekst rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie
bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych , z uwzględnieniem zmian wprowadzonych:
1)
rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2000 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych ;
2)
rozporządzeniem Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 marca 2009 r. zmieniającym
rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych ;
3)
rozporządzeniem Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 kwietnia 2017 r.
zmieniającym rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych
pracach transportowych .
2.
Podany w załączniku do niniejszego obwieszczenia tekst jednolity rozporządzenia nie
obejmuje:
1)
§ 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2000 r.
zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych
pracach transportowych , który stanowi:
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem ogłoszenia.
”
;
2)
odnośnika nr 2 oraz § 2 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 marca 2009 r. zmieniającego
rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych , które stanowią:
„
2) Przepisy niniejszego rozporządzenia wdrażają postanowienia dyrektywy Rady 90/269/EWG z dnia 29 maja 1990 r. w sprawie minimalnych wymagań dotyczących
ochrony zdrowia i bezpieczeństwa podczas ręcznego przemieszczania ciężarów w przypadku
możliwości wystąpienia zagrożenia, zwłaszcza urazów kręgosłupa pracowników .
”
„
§ 2.
Rozporządzenie wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
”
;
3)
§ 2 i § 3 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 25 kwietnia
2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy
ręcznych pracach transportowych , które stanowią:
„
§ 2.
Do dnia 31 stycznia 2018 r. masa ręcznie przetaczanych przedmiotów, o których mowa
w § 16 pkt 1 rozporządzenia zmienianego w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem,
nie może przekraczać 300 kg na jednego mężczyznę.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 2017 r.
”
.
1)
Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej kieruje działem administracji rządowej
- praca, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia
13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2329).
Załącznik - Tekst jednolity rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 14 marca 2000 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych oraz innych pracach związanych z wysiłkiem fizycznym1)Obecnie działem administracji rządowej - praca kieruje Minister Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2329).
Na podstawie art. 23715§ 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
obowiązki pracodawcy dotyczące zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych
pracach transportowych;
2)
wymagania dotyczące organizacji i sposobów wykonywania ręcznych prac transportowych,
z uwzględnieniem wymagań ergonomii;
33)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.)
dopuszczalne masy przemieszczanych przedmiotów, ładunków lub materiałów, dopuszczalne
wartości sił niezbędne do ich przemieszczania oraz dopuszczalne wartości wydatku energetycznego
na wykonanie pracy związanej z wysiłkiem fizycznym, w tym z podnoszeniem i przenoszeniem
przedmiotów, przez pracowników, z wyłączeniem pracowników młodocianych oraz kobiet
w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią;
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
„ręcznych pracach transportowych” - rozumie się przez to każdy rodzaj transportowania
lub podtrzymywania przedmiotów, ładunków lub materiałów przez jednego lub więcej pracowników,
w tym przemieszczanie ich poprzez: unoszenie, podnoszenie, układanie, pchanie, ciągnięcie,
przenoszenie, przesuwanie, przetaczanie lub przewożenie;
2)
„pracy dorywczej” - rozumie się przez to ręczne przemieszczanie przedmiotów, ładunków
lub materiałów nie częściej niż 4 razy na godzinę, jeżeli łączny czas wykonywania
tych prac nie przekracza 4 godzin na dobę;
3)
„sprzęcie pomocniczym” - rozumie się przez to środki mające na celu ograniczenie zagrożeń
i uciążliwości związanych z ręcznym przemieszczaniem przedmiotów, ładunków lub materiałów
oraz ułatwienie wykonywania tych czynności; do środków tych zalicza się w szczególności:
pasy, liny, łańcuchy, zawiesia, dźwignie, chwytaki, rolki, kleszcze, uchwyty, nosze,
kosze, legary, ręczne wciągniki i wciągarki, krążki i wielokrążki linowe, przestawne
pochylnie, taczki i wózki.
§ 3.
1.
Pracodawca jest obowiązany stosować odpowiednie rozwiązania techniczne i organizacyjne
zmierzające do wyeliminowania ręcznych prac transportowych.
2.
W razie braku możliwości wyeliminowania ręcznych prac transportowych, pracodawca -
w celu zmniejszenia uciążliwości i zagrożeń związanych z wykonywaniem tych czynności
- jest obowiązany organizować odpowiednio pracę i wyposażać pracowników w niezbędny
sprzęt pomocniczy oraz środki ochrony indywidualnej.
§ 4.
1.
Pracodawca jest obowiązany oceniać ryzyko zawodowe występujące przy ręcznych pracach
transportowych, w szczególności biorąc pod uwagę:
1)
masę przemieszczanego przedmiotu, jego rodzaj i położenie środka ciężkości;
2)
warunki środowiska pracy, w tym w szczególności temperaturę i wilgotność powietrza
oraz poziom czynników szkodliwych dla zdrowia;
3)
organizację pracy, w tym stosowane sposoby wykonywania pracy;
4)
indywidualne predyspozycje pracownika, takie jak sprawność fizyczna, wiek i stan zdrowia.
2.
Ocena ryzyka, o której mowa w ust. 1, powinna być dokonywana przy organizowaniu ręcznych
prac transportowych, a także po każdej zmianie organizacji pracy. Na podstawie oceny
ryzyka zawodowego pracodawca jest obowiązany podejmować działania mające na celu usunięcie
stwierdzonych zagrożeń.
§ 5.
1.
Przed dopuszczeniem pracownika do ręcznych prac transportowych pracodawca jest obowiązany:
1)
przeszkolić pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, w tym w szczególności
w zakresie prawidłowych sposobów wykonywania ręcznych prac transportowych, w trybie
określonym w odrębnych przepisach;
2)
zapewnić pracownikom informacje dotyczące przemieszczanego przedmiotu, w szczególności:
jego masy i położenia jego środka ciężkości, zwłaszcza w przypadku, gdy masa jest
nierównomiernie rozłożona;
3)
informować pracowników o wszystkich aspektach bezpieczeństwa i higieny pracy oraz
wymaganiach ergonomii, w tym o wynikach oceny ryzyka zawodowego, o której mowa w §
4, oraz o środkach bezpieczeństwa zapobiegających urazom, a zwłaszcza urazom kręgosłupa.
2.
W przypadku stwierdzenia, że sposób wykonywania pracy jest nieprawidłowy i stwarza
zagrożenia - pracodawca jest obowiązany zapewnić wstrzymanie tych prac do czasu zastosowania
odpowiednich działań eliminujących te zagrożenia, z uwzględnieniem działań, o których
mowa w ust. 1.
Rozdział 2
Przepisy ogólne dotyczące organizacji ręcznych prac transportowych
§ 6.
1.
Organizacja ręcznych prac transportowych, w tym stosowane metody pracy powinny zapewnić
w szczególności:
1)
ograniczenie długotrwałego wysiłku fizycznego, w tym zapewnienie odpowiednich przerw
w pracy na odpoczynek;
2)
wyeliminowanie nadmiernego obciążenia układu mięśniowo-szkieletowego pracownika, a
zwłaszcza urazów kręgosłupa, związanego z rytmem pracy wymuszonym procesem pracy;
3)
ograniczenie do minimum odległości ręcznego przemieszczania przedmiotów;
4)
uwzględnienie wymagań ergonomii.
2.
Przy ręcznym przemieszczaniu przedmiotów - tam gdzie jest to możliwe - należy zapewnić
sprzęt pomocniczy odpowiednio dobrany do ich wielkości, masy i rodzaju, zapewniający
bezpieczne i dogodne wykonywanie pracy.
35)Dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
Wydatek energetyczny netto niezbędny do wykonywania pracy związanej z wysiłkiem fizycznym,
w tym z podnoszeniem i przenoszeniem przedmiotów, w czasie zmiany roboczej nie może
przekraczać dla kobiet 5000 kJ, a przy pracy dorywczej 20 kJ/min.
45)Dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
Wydatek energetyczny netto niezbędny do wykonywania pracy fizycznej związanej z podnoszeniem
i przenoszeniem przedmiotów w czasie zmiany roboczej nie może przekraczać dla mężczyzn
8400 kJ, a przy pracy dorywczej 30 kJ/min.
§ 76)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. poz. 462), które weszło w życie z dniem 22 kwietnia 2009 r..
Organizując ręczne prace transportowe, należy brać pod uwagę konieczność unikania
ręcznego przemieszczania przedmiotów, gdy:
1)
przedmiot jest zbyt ciężki, za duży, nieporęczny lub trudny do utrzymania według oceny
osoby kierującej pracownikami;
2)
przedmiot jest niestabilny lub jego zawartość może się przemieszczać;
3)
przedmiot jest usytuowany tak, że wymaga trzymania lub operowania w odległości od
tułowia pracownika, albo ma tendencję do wyginania się lub obwijania wokół tułowia
pracownika;
4)
kształt lub struktura przedmiotu może powodować urazy u pracownika, zwłaszcza w przypadku
kolizji;
6)
przemieszczanie przedmiotu może być wykonywane tylko poprzez skręt tułowia;
7)
wykonanie pracy wymaga pochylenia tułowia pracownika o kąt większy od 45○ lub wykonywania czynności przemieszczania w pozycji niestabilnej;
8)
mogą wystąpić nagłe ruchy przedmiotu;
9)
stanowisko pracy lub jego otoczenie uniemożliwia przemieszczanie przedmiotu na wysokości
zapewniającej bezpieczeństwo lub przy prawidłowej pozycji ciała pracownika;
10)
powierzchnia jest nierówna, stwarzająca zagrożenie przy poruszaniu się lub jest śliska
w zetknięciu ze spodem obuwia pracownika;
11)
podłoga i powierzchnia robocza mają różne poziomy, co wymusza przemieszczanie przedmiotów
na różnych wysokościach;
12)
podłoga lub powierzchnia oparcia stóp jest niestabilna;
13)
przedmiot ogranicza pole widzenia pracownika;
14)
temperatura, wilgotność i wentylacja są niedostosowane do wykonywanej pracy.
§ 8.
18)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6..
Przy pracach związanych z ręcznym przemieszczaniem przedmiotów należy zapewnić wystarczającą
przestrzeń, zwłaszcza w płaszczyźnie pionowej, umożliwiającą zachowanie prawidłowej
pozycji ciała pracownika podczas pracy.
2.
Niedopuszczalne jest ręczne przemieszczanie przedmiotów przez pomieszczenia, schody,
korytarze albo drzwi zbyt wąskie w stosunku do rozmiarów tych przedmiotów, jeżeli
stwarza to zagrożenia wypadkowe.
§ 9.
1.
Powierzchnia, po której są przemieszczane ręcznie przedmioty, powinna być równa, stabilna
i nieśliska.
2.
Przejścia, drogi transportowe oraz tory i torowiska, po których są przemieszczane
przedmioty, powinny spełniać wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy określone w
odrębnych przepisach.
§ 10.
Pracodawca, u którego wykonywane są prace związane z ręcznym przemieszczaniem przedmiotów
nieporęcznych, niestabilnych, ze zmiennym środkiem ciężkości i innych, które z powodu
ich masy, kształtu lub właściwości mogą spowodować zagrożenie wypadkowe, określa w
wydanej zgodnie z art. 2374§ 2 Kodeksu pracy instrukcji szczegółowe zasady bezpiecznego postępowania przy przemieszczaniu takich
przedmiotów. Instrukcja ta powinna określać w szczególności sposoby postępowania przy
przemieszczaniu tych przedmiotów:
19)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.)
przedmiot nieporęczny lub trudny do uchwycenia i utrzymania powinien być przemieszczany
przy użyciu odpowiedniego sprzętu pomocniczego, nieograniczającego pola widzenia,
zapewniającego bezpieczeństwo podczas pracy;
2)
przedmioty, których środek ciężkości po ustawieniu w pozycji do podnoszenia i po podniesieniu
znajdowałby się powyżej połowy wysokości przedmiotu, nie powinny być przenoszone ręcznie,
chyba że do przeniesienia przedmiotu zastosowano uchwyty znajdujące się powyżej środka
ciężkości;
3)
zwoje taśmy, drutu, kabla itp. przedmioty podczas ich przenoszenia powinny być zabezpieczone
przed rozwinięciem i wyginaniem;
4)
w razie konieczności przenoszenia przedmiotu trzymanego w odległości większej niż
30 cm od tułowia, należy zmniejszyć o połowę dopuszczalną masę przedmiotu przypadającą
na jednego pracownika, określoną w § 13 ust. 1, lub zapewnić wykonywanie tych czynności
przez co najmniej dwóch pracowników.
§ 11.
1.
Ostre, wystające elementy przedmiotów przemieszczanych powinny być zabezpieczone w
sposób zapobiegający powstawaniu urazów.
2.
Opakowania przedmiotów przemieszczanych ręcznie powinny być wykonane z odpowiednio
wytrzymałych materiałów oraz nie powinny stwarzać zagrożeń wypadkowych związanych
w szczególności z ich kształtem, w tym ostrymi krawędziami. Jeżeli kształt lub rozmiar
opakowania przeznaczonego do ręcznego przemieszczania przedmiotów utrudnia lub uniemożliwia
bezpieczne ich przemieszczanie, opakowanie takie powinno być wyposażone w odpowiednie
uchwyty.
3.
Sposób rozmieszczenia przedmiotów w opakowaniach powinien zapewnić ich stabilność
podczas przemieszczania.
§ 12.
1.
Niedopuszczalne jest przenoszenie i przetaczanie przedmiotów po pochylniach, niezwiązanych
w sposób stały z konstrukcją budynku, o kącie nachylenia ponad 15○, oraz przenoszenie po schodach o kącie nachylenia ponad 60○.
2.
Maksymalne nachylenie pochylni związanych z budynkiem oraz na drogach transportowych
i w magazynach określają odrębne przepisy.
3.
Niedopuszczalne jest przebywanie pracownika między legarami podczas przetaczania przedmiotów
po pochyło ustawionych legarach.
Rozdział 3
Ręczne przemieszczanie przedmiotów przez jednego pracownika
§ 13.
1.
Masa przedmiotów podnoszonych i przenoszonych przez jednego pracownika nie może przekraczać:
1)
dla kobiet - 12 kg przy pracy stałej oraz 20 kg przy pracy dorywczej;
2)
dla mężczyzn - 30 kg przy pracy stałej oraz 50 kg przy pracy dorywczej.
2.
Masa przedmiotów podnoszonych przez jednego pracownika na wysokość powyżej obręczy
barkowej nie może przekraczać:
1)
dla kobiet - 8 kg przy pracy stałej oraz 14 kg przy pracy dorywczej;
2)
dla mężczyzn - 21 kg przy pracy stałej oraz 35 kg przy pracy dorywczej.
3.
Jeżeli przedmioty są przenoszone przez jednego pracownika na odległość przekraczającą
25 metrów, masa przenoszonych przedmiotów nie może przekraczać:
1)
dla kobiet - 12 kg;
2)
dla mężczyzn - 30 kg.
4.
Jeżeli przedmioty są przenoszone przez jednego pracownika pod górę po nierównej powierzchni,
pochylniach lub schodach, których maksymalny kąt nachylenia nie przekracza 30°, a
wysokość przekracza 4 metry, niezależnie od odległości, na jaką przedmioty są przenoszone,
to masa tych przedmiotów nie może przekraczać:
1)
dla kobiet - 12 kg;
2)
dla mężczyzn - 30 kg.
5.
Jeżeli przedmioty są przenoszone przez jednego pracownika pod górę po nierównej powierzchni,
pochylniach lub schodach, których maksymalny kąt nachylenia przekracza 30°, a wysokość
przekracza 4 metry, niezależnie od odległości, na jaką przedmioty są przenoszone,
to masa tych przedmiotów nie może przekraczać:
1)
dla kobiet - 8 kg przy pracy stałej oraz 12 kg przy pracy dorywczej;
2)
dla mężczyzn - 20 kg przy pracy stałej oraz 30 kg przy pracy dorywczej.
§ 14.
Podczas oburęcznego przemieszczania przedmiotów siła użyta przez pracownika niezbędna
do zapoczątkowania ruchu przedmiotu, mierzona równolegle do podłoża, nie może przekraczać
wartości:
1)
przy pchaniu - 300 N dla mężczyzn i 120 N dla kobiet;
2)
przy ciągnięciu - 250 N dla mężczyzn i 100 N dla kobiet.
§ 15.
Wartości sił używanych przez pracownika do poruszania elementów urządzeń (w szczególności
dźwigni, korb, kół, przycisków, pedałów) nie mogą przekraczać następujących wartości:
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
§ 16.
Dopuszczalne jest ręczne przetaczanie i wtaczanie przedmiotów o kształtach okrągłych
(w szczególności beczek, rur o dużych średnicach), pod warunkiem zachowania wartości
sił określonych w § 14, a ponadto przy spełnieniu następujących wymagań:
1)
masa ręcznie przetaczanych przedmiotów, po terenie poziomym o twardej i gładkiej nawierzchni,
nie może przekraczać 200 kg na jednego mężczyznę i 80 kg na jedną kobietę;
2)
masa ręcznie wtaczanych przedmiotów na pochylnie nie może przekraczać 50 kg na jednego
mężczyznę i 20 kg na jedną kobietę.
Rozdział 4
Zespołowe ręczne przemieszczanie przedmiotów
§ 1712)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
1.
Przenoszenie przedmiotów, których długość przekracza 4 m oraz masa przekracza 30 kg
dla mężczyzn i 20 kg dla kobiet, powinno odbywać się zespołowo, pod warunkiem aby
na jednego pracownika przypadała masa nieprzekraczająca:
1)
przy pracy stałej - 25 kg dla mężczyzn i 10 kg dla kobiet;
2)
przy pracy dorywczej - 42 kg dla mężczyzn i 17 kg dla kobiet.
2.
Podczas zespołowego ręcznego przemieszczania przedmiotów siła użyta przez pracownika
niezbędna do zapoczątkowania ruchu przedmiotu, mierzona równolegle do podłoża, nie
może przekraczać wartości:
1)
przy pchaniu - 250 N dla mężczyzn i 100 N dla kobiet;
2)
przy ciągnięciu - 210 N dla mężczyzn i 80 N dla kobiet.
3.
Niedopuszczalne jest zespołowe ręczne przemieszczanie przedmiotów na odległość przekraczającą
25 m lub o masie przekraczającej 500 kg dla mężczyzn i 200 kg dla kobiet.
§ 18.
1.
Przy zespołowym przenoszeniu przedmiotów należy zapewnić:
1)
dobór pracowników pod względem wzrostu i wieku oraz nadzór pracownika doświadczonego
w zakresie stosowania odpowiednich sposobów ręcznego przemieszczania przedmiotów i
organizacji pracy, wyznaczonego w tym celu przez pracodawcę;
2)
odstępy pomiędzy pracownikami co najmniej 0,75 m oraz stosowanie odpowiedniego sprzętu
pomocniczego.
2.
Przenoszenie przedmiotów długich i o dużej masie powinno odbywać się przy zastosowaniu
sprzętu pomocniczego, pozwalającego na transport takich przedmiotów z możliwie najmniejszym
unoszeniem ich ponad poziom podłoża.
3.
W przypadku zespołowego przenoszenia na ramionach przedmiotów, o których mowa w ust.
2, należy zapewnić, aby pracownicy:
1)
wkładali i opuszczali przenoszony przedmiot jednocześnie i na komendę;
2)
znajdowali się po jednej stronie przenoszonego przedmiotu;
3)
używali środków ochrony indywidualnej chroniących ramiona.
Rozdział 5
Przemieszczanie materiałów szkodliwych i niebezpiecznych
§ 19.
1.
Organizacja i metody prac związanych z ręcznym przemieszczaniem materiałów mogących
stwarzać zagrożenia w związku z ich właściwościami (żrących, trujących, pylących)
powinny eliminować lub ograniczać te zagrożenia.
2.
Wymagania dotyczące przemieszczania stopionego metalu, materiałów wybuchowych oraz
butli z gazami sprężonymi określają odrębne przepisy.
§ 20.
113)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
Niedopuszczalne jest przenoszenie przez jednego pracownika materiałów ciekłych - gorących,
żrących albo o właściwościach szkodliwych dla zdrowia, których masa wraz z naczyniem
i uchwytem przekracza 25 kg dla mężczyzn i 10 kg dla kobiet.
2.
Balony szklane z kwasami lub innymi cieczami żrącymi powinny być przewożone na specjalnych
wózkach.
3.
W wyjątkowych przypadkach balony, o których mowa w ust. 2, mogą być przenoszone przez
dwóch pracowników w odpowiednio wytrzymałych koszach z uchwytami.
4.
Niedopuszczalne jest przenoszenie balonów, o których mowa w ust. 2, na plecach lub
przed sobą.
Rozdział 6
Przemieszczanie ładunków za pomocą poruszanych ręcznie wózków oraz taczek
§ 21.
114)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 9 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
Dopuszczalna masa ładunku przemieszczanego na wózku po terenie płaskim o twardej i
gładkiej nawierzchni, łącznie z masą wózka, nie może przekraczać następujących wartości:
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
214)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 9 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
W przypadku przemieszczania ładunku na wózkach po nawierzchni nierównej lub nieutwardzonej
- dopuszczalna masa ładunku, łącznie z masą wózka, nie może przekraczać 60% wartości
określonych w ust. 1.
314)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 9 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
Niedopuszczalne jest ręczne przemieszczanie ładunków na wózkach po terenie o nachyleniu
większym niż 8% oraz na odległość większą niż 200 m.
4.
Wózki powinny zapewniać stabilność przy załadunku i rozładunku.
5.
Wózki przemieszczane na szynach oraz wózki kołowe przemieszczane na pochyleniach powinny
posiadać sprawnie działające hamulce.
§ 22.
115)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 10 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
Masa ładunku przemieszczanego na wózku szynowym, łącznie z masą wózka, nie może przekraczać
na jednego pracownika przy przemieszczaniu po terenie o nachyleniu:
1)
nieprzekraczającym 2% - 600 kg dla mężczyzn i 240 kg dla kobiet;
2)
większym niż 2% - 450 kg dla mężczyzn i 180 kg dla kobiet.
3.
Niedopuszczalne jest przemieszczanie ładunków na wózkach szynowych na pochyleniach
torów większych niż 4% oraz na odległość przekraczającą 400 m.
4.
Odległość między pojedynczymi wózkami na pochyleniach torów powinna wynosić co najmniej
25 m, a pomiędzy zestawami złożonymi z kilku wózków - co najmniej 50 m.
5.
Hamulce wózków szynowych przemieszczanych w zestawie powinny być sprawne, tak aby
gwarantowały szybkie zatrzymanie zestawu. Wszystkie wózki wchodzące w skład zestawu
powinny być ze sobą połączone.
6.
Wózki-wywrotki powinny posiadać sprawnie funkcjonujące urządzenia zabezpieczające
przed przypadkowym przechyleniem się koleby lub skrzyni oraz urządzenia do unieruchomienia
wózków w czasie przechylania koleby lub skrzyni.
§ 23.
1.
Sposób ładowania oraz rozmieszczenia ładunków na wózkach i taczkach powinien zapewniać
ich równowagę i stabilność podczas przemieszczania.
2.
Przedmioty przewożone na wózkach nie powinny wystawać poza obrys wózka i przysłaniać
pola widzenia. W wyjątkowych przypadkach dopuszczalne jest przewożenie przedmiotów
w warunkach niespełnienia tych wymagań, o ile praca odbywa się pod nadzorem zapewniającym
bezpieczne jej wykonanie.
§ 2417)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 12 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
1.
Masa ładunku przemieszczanego na wózku jednokołowym (taczce), łącznie z masą taczki,
nie może przekraczać przy przemieszczaniu:
1)
po terenie płaskim o twardej i gładkiej nawierzchni o nachyleniu:
a)
nieprzekraczającym 5% - 100 kg dla mężczyzn i 40 kg dla kobiet,
b)
większym niż 5% - 75 kg dla mężczyzn i 30 kg dla kobiet;
2)
po terenie o nierównej lub nieutwardzonej nawierzchni - 60% wartości określonych w
pkt 1.
2.
Niedopuszczalne jest ręczne przemieszczanie ładunków na taczce po terenie o nachyleniu
większym niż 8% oraz na odległość większą niż 200 m.
Rozdział 7
Przemieszczanie ładunków przy użyciu ręcznie napędzanych dźwignic
§ 25.
Dźwignice powinny posiadać wyraźne oznakowanie określające ich dopuszczalny udźwig.
§ 26.
1.
Stosowane do przemieszczania ładunków krążki, wielokrążki i wciągniki powinny być
przymocowane do posiadających odpowiednią wytrzymałość belek, haków, dźwigarów lub
innych konstrukcji - w sposób zapewniający bezpieczeństwo pracy.
2.
Stosowane wciągarki i przyciągarki powinny być przymocowane do podłoża w sposób zabezpieczający
przed ich przemieszczaniem podczas pracy.
§ 27.
Wciągarki i przyciągarki powinny posiadać sprawne hamulce oraz urządzenia uniemożliwiające
ruch wsteczny wału lub bębna.
§ 28.
Stosowane krążki i liny powinny być tak dobrane, aby niemożliwe było zakleszczenie
lub zsunięcie się liny.
§ 29.
1.
Elementy układów cięgnowych stosowanych podczas przemieszczania ładunków powinny spełniać
wymagania określone w Polskich Normach.
2.
Niedopuszczalne jest używanie lin i łańcuchów uszkodzonych lub o niedostatecznej wytrzymałości
albo niewłaściwie zamocowanych.
3.
Długość liny lub łańcucha powinna być tak dobrana, aby przy rozwinięciu, niezbędnym
do przemieszczenia ładunku, pozostały na bębnie co najmniej 2 zwoje.
§ 30.
Sposób zamocowania ładunku na haku powinien zapobiegać jego upadkowi lub gwałtownej
zmianie położenia.
§ 31.
Podnoszenie lub opuszczanie ładunków w miejscu przebywania pracowników powinno być
poprzedzone sygnałem ostrzegawczym. Przebywanie pracowników pod zawieszonym ładunkiem
jest niedopuszczalne.
Rozdział 8
Przepisy końcowe
§ 32.
Przepisy rozporządzenia stosuje się odpowiednio do ręcznego przemieszczania ludzi
lub zwierząt.
§ 3318)W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 13 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2..
Przepisy rozporządzenia nie naruszają wymagań określonych w przepisach o dozorze technicznym,
a także wymagań dotyczących ręcznego przemieszczania ciężarów przez młodocianych oraz
kobiety w ciąży i kobiety karmiące dziecko piersią, określonych w przepisach w sprawie
wykazu prac wzbronionych młodocianym i warunków ich zatrudniania przy niektórych z
tych prac, wydanych na podstawie art. 204 § 1 i 3 Kodeksu pracy, oraz w przepisach w sprawie wykazu prac uciążliwych, niebezpiecznych lub szkodliwych
dla zdrowia kobiet w ciąży i kobiet karmiących dziecko piersią, wydanych na podstawie
art. 176 § 2 Kodeksu pracy.
§ 34.
Traci moc rozporządzenie Ministrów Pracy i Opieki Społecznej oraz Zdrowia z dnia 1 kwietnia
1953 r. w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy pracowników zatrudnionych przy ręcznym
dźwiganiu i przenoszeniu ciężarów .
§ 3519)W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 18 września 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. poz. 930), które weszło w życie z dniem 4 października 2000 r..
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2002 r.
1)
Obecnie działem administracji rządowej - praca kieruje Minister Rodziny, Pracy i Polityki
Społecznej, na podstawie § 1 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z
dnia 13 grudnia 2017 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rodziny,
Pracy i Polityki Społecznej (Dz. U. poz. 2329).
2)
Tytuł w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Rodziny, Pracy
i Polityki Społecznej z dnia 25 kwietnia 2017 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie
bezpieczeństwa i higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. poz. 854),
które weszło w życie z dniem 1 maja 2017 r.
3)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
2.
4)
Przez § 1 pkt 2 lit. b rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
5)
Dodany przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
6)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 18 marca 2009 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i higieny
pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. poz. 462), które weszło w życie
z dniem 22 kwietnia 2009 r.
7)
Przez § 1 pkt 4 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
8)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 2 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
9)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 3 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 6.
10)
Rozdział w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 5 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku
2.
11)
Tytuł rozdziału w brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 6 rozporządzenia, o którym mowa
w odnośniku 2.
12)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 7 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
13)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 8 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
14)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 9 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
15)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 10 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
16)
Przez § 1 pkt 11 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
17)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 12 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
18)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 pkt 13 rozporządzenia, o którym mowa w odnośniku 2.
19)
W brzmieniu ustalonym przez § 1 rozporządzenia Ministra Pracy i Polityki Społecznej
z dnia 18 września 2000 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie bezpieczeństwa i
higieny pracy przy ręcznych pracach transportowych (Dz. U. poz. 930), które weszło
w życie z dniem 4 października 2000 r.