Ustawaz dnia 21 kwietnia 2017 r.o zmianie ustawy o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach i tytule
w zakresie sztuki oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych, ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
oraz ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach
i tytule w zakresie sztuki wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 13:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Rozprawa doktorska, przygotowywana pod opieką promotora albo pod opieką promotora
i promotora pomocniczego, powinna stanowić oryginalne rozwiązanie problemu naukowego
lub oryginalne rozwiązanie problemu w oparciu o opracowanie projektowe, konstrukcyjne,
technologiczne, lub oryginalne dokonanie artystyczne, oraz wykazywać ogólną wiedzę
teoretyczną kandydata w danej dyscyplinie naukowej lub artystycznej oraz umiejętność
samodzielnego prowadzenia pracy naukowej lub artystycznej.
”
,
b)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Rozprawę doktorską może stanowić praca projektowa, konstrukcyjna, technologiczna,
wdrożeniowa lub artystyczna, jeżeli odpowiada warunkom określonym w ust. 1.
”
;
2)
w art. 33 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Prezes Rady Ministrów powołuje przewodniczącego Centralnej Komisji z grona jej członków.
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych w art. 21 w ust. 1 pkt 39 otrzymuje brzmienie:
„
39)
stypendia otrzymywane na podstawie przepisów o stopniach naukowych i tytule naukowym
oraz o stopniach i tytule w zakresie sztuki, stypendia doktoranckie otrzymywane na
podstawie przepisów o szkolnictwie wyższym lub stypendia przyznawane na podstawie
przepisów o zasadach finansowania nauki oraz inne stypendia naukowe i stypendia za
wyniki w nauce, których zasady przyznawania zostały zatwierdzone przez ministra właściwego
do spraw szkolnictwa wyższego, po zasięgnięciu opinii Rady Głównej Nauki i Szkolnictwa
Wyższego, albo przez ministra właściwego do spraw oświaty i wychowania;
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 195 po ust. 5 dodaje się ust. 5a w brzmieniu:
„
5a.
Kształcenie na studiach doktoranckich może odbywać się we współpracy z otoczeniem
społeczno-gospodarczym uczelni albo jednostki naukowej, w szczególności z przedsiębiorcami
lub innymi podmiotami zatrudniającymi uczestników tych studiów.
”
;
2)
w art. 195a ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
W jednostce organizacyjnej uczelni oraz w jednostce naukowej liczba uczestników stacjonarnych
studiów doktoranckich, którym przyznano stypendium doktoranckie finansowane ze środków,
o których mowa w art. 200 ust. 5 lub 6, z wyłączeniem liczby uczestników stacjonarnych
studiów doktoranckich, którym przyznano wyłącznie środki finansowe, o których mowa
w art. 200a ust. 2, nie może być mniejsza niż 50% liczby uczestników stacjonarnych
studiów doktoranckich ogółem.
”
;
3)
w art. 200 dodaje się ust. 6 i 7 w brzmieniu:
„
6.
Uczestnik studiów doktoranckich biorący udział w programie, o którym mowa w art. 26 ust. 3f ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki, może otrzymywać stypendium doktoranckie w wysokości minimalnego wynagrodzenia zasadniczego
asystenta ustalonego w przepisach o wynagradzaniu nauczycieli akademickich przyznawane
w trybie określonym w przepisach wydanych na podstawie art. 26 ust. 3q ustawy z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki i finansowane ze środków przeznaczonych na realizację programu.
7.
Uczestnik stacjonarnych studiów doktoranckich może otrzymywać stypendium doktoranckie
finansowane ze środków, o których mowa w ust. 5 albo 6.
”
;
4)
w art. 201 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Minister właściwy do spraw szkolnictwa wyższego określi, w drodze rozporządzenia,
warunki i tryb organizowania, prowadzenia i odbywania studiów doktoranckich, przyznawania
stypendiów doktoranckich, z wyłączeniem stypendium doktoranckiego finansowanego ze
środków, o których mowa w art. 200 ust. 6, oraz minimalną wysokość kwoty zwiększenia
stypendium doktoranckiego, uwzględniając:
1)
możliwość przedłużania czasu trwania studiów, w tym prawo do dodatkowego przedłużenia
okresu odbywania studiów doktoranckich o czas trwania urlopu związanego z rodzicielstwem,
z wyłączeniem urlopu wychowawczego, udzielonego na zasadach określonych w przepisach
ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy, mając na uwadze potrzebę prawidłowego przygotowania do przeprowadzenia przewodu
doktorskiego;
2)
warunki, jakie musi spełniać kierownik studiów doktoranckich, szczegółowe uprawnienia
organu tworzącego studia doktoranckie, rady jednostki organizacyjnej i kierownika
studiów doktoranckich, uwzględniając potrzebę zapewnienia sprawnego przebiegu studiów
i wysokiej jakości kształcenia;
3)
wymóg sprawowania opieki naukowej i prowadzenia zajęć dydaktycznych przez pracowników
posiadających aktualny dorobek naukowy opublikowany w okresie ostatnich pięciu lat
lub co najmniej pięcioletnie doświadczenie w prowadzeniu działalności badawczo-rozwojowej;
4)
wzór legitymacji doktoranta;
5)
wysokość opłat za wydanie legitymacji, nie większą niż koszty wydania dokumentu;
6)
tryb i okresy przyznawania stypendiów doktoranckich.
”
.
Art. 4.
W ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 5 po pkt 10a dodaje się pkt 10b w brzmieniu:
„
10b)
tworzenie warunków do rozwoju współpracy między środowiskiem naukowym a środowiskiem
społeczno-gospodarczym, w tym ustanowienie programu „Doktorat wdrożeniowy”, o którym
mowa w art. 26 ust. 3f;
”
;
2)
w art. 9 pkt 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
1)
jednostkom naukowym - na realizację zadań określonych w art. 5 pkt 4-8, 10-10b i 11a,
oraz na działalność upowszechniającą naukę, o której mowa w art. 25 ust. 4a, oraz
jednostkom naukowym reprezentującym podmioty, o których mowa w art. 2 pkt 12 i 14-16a,
na realizację zadań określonych w art. 5 pkt 6 i 7 oraz na działalność, o której mowa
w art. 18 ust. 1 pkt 2a i 4;
2)
uczelniom - na działalność, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 4, oraz na rozbudowę
i utrzymanie infrastruktury informatycznej nauki, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt
2a i art. 20 pkt 1 lit. b, a także na działalność upowszechniającą naukę, o której
mowa w art. 25 ust. 1 pkt 2 i ust. 4a, oraz w przypadku gdy zgodnie ze statutem w
strukturze uczelni nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych, na realizację
zadań określonych w art. 5 pkt 10b, oraz na działalność, o której mowa w art. 18 ust.
1 i 2 oraz art. 20;
”
;
3)
w art. 13 w ust. 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
W sprawie finansowania zadań określonych w art. 5 pkt 4, 6-10b i 11a Minister rozstrzyga,
w drodze decyzji, na podstawie wniosków złożonych przez uprawnione podmioty, po zasięgnięciu
opinii właściwego zespołu, o którym mowa w art. 52 ust. 1-3, z wyłączeniem:
”
;
4)
w art. 13c w ust. 1 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
Wniosek o przyznanie środków finansowych na realizację zadań określonych w art. 5
pkt 4 i 6-10b zawiera w szczególności:
”
;
5)
w art. 14 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W przypadku naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych przy przyznawaniu
środków na realizację zadań określonych w art. 5 pkt 4, 6-10b i 11a wnioskodawca może
zwrócić się do Ministra z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy w terminie 14 dni
od dnia otrzymania decyzji albo pisemnej informacji, o której mowa w art. 13 ust.
1a.
”
;
6)
w art. 14a w ust. 1 w pkt 4 wyrazy „art. 361 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze” zastępuje się wyrazami „art. 361 ust. 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe”;
7)
w art. 26:
a)
ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Minister właściwy do spraw nauki w Dzienniku Urzędowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor
Polski” ogłasza komunikaty o ustanowieniu programu lub przedsięwzięcia, z zastrzeżeniem
ust. 3, 3a i 3f.
”
,
b)
po ust. 3e dodaje się ust. 3f-3q w brzmieniu:
„
3f.
Minister ustanawia program „Doktorat wdrożeniowy”, którego celem jest tworzenie warunków
do rozwoju współpracy między środowiskiem naukowym a środowiskiem społeczno-gospodarczym
prowadzonej w ramach studiów doktoranckich, o których mowa w art. 195 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym.
3g.
Środki finansowe w ramach programu, o którym mowa w ust. 3f, mogą być przyznane, w
drodze corocznego konkursu ogłaszanego przez Ministra, na dofinansowanie kosztów wykorzystania
infrastruktury badawczej w celu realizacji badań naukowych prowadzonych w ramach stacjonarnych
studiów doktoranckich oraz na finansowanie stypendium doktoranckiego w okresie odbywania
studiów doktoranckich przewidzianym w ich programie, nie dłuższym niż 4 lata.
3h.
Wniosek o przyznanie środków finansowych w ramach programu, o którym mowa w ust. 3f,
może złożyć:
1)
jednostka naukowa, o której mowa w art. 2 pkt 9 lit. a-d, posiadająca kategorię naukową
A+ lub A:
a)
prowadząca studia doktoranckie albo
b)
w skład której wchodzi jednostka organizacyjna prowadząca studia doktoranckie,
2)
uczelnia, w której zgodnie z jej statutem nie wyodrębniono podstawowych jednostek
organizacyjnych, posiadająca kategorię naukową A+ lub A i prowadząca studia doktoranckie
- prowadząca udokumentowaną i systematyczną współpracę z przedsiębiorcami lub innymi
podmiotami w zakresie działalności badawczo-rozwojowej.
3i.
Podmiot, o którym mowa w ust. 3h pkt 1 i 2, może zgłosić do udziału w programie, o
którym mowa w ust. 3f, osobę posiadającą tytuł zawodowy magistra lub równorzędny,
przyjętą na stacjonarne studia doktoranckie, która jest lub zostanie zatrudniona w
pełnym wymiarze czasu pracy przez przedsiębiorcę albo inny podmiot, który wyraził
zgodę na jej udział w studiach doktoranckich w ramach programu. Do programu może przystąpić
corocznie nie więcej niż 500 osób.
3j.
Podmiot, któremu przyznano środki finansowe w ramach programu, o którym mowa w ust.
3f, po przeprowadzeniu rekrutacji na studia doktoranckie:
1)
przekazuje Ministrowi informacje o osobach, które zostały przyjęte na studia doktoranckie
w ramach programu,
2)
może przekazać Ministrowi informacje o osobach, które nie zostały przyjęte na studia
doktoranckie w ramach programu z powodu przekroczenia planowanej liczby osób określonej
w decyzji o przyznaniu środków finansowych w ramach programu
- zgodnie z zakresem informacji niezbędnych do przekazania środków finansowych w ramach
programu oraz zmiany decyzji o przyznaniu środków finansowych określonym w przepisach
wydanych na podstawie ust. 3q.
3k.
Minister zmienia decyzję o przyznaniu środków finansowych w ramach programu, o którym
mowa w ust. 3f, w przypadku gdy podmiot, któremu przyznano środki finansowe, nie przyjął
na studia doktoranckie w ramach programu planowanej liczby osób określonej w tej decyzji,
dostosowując wysokość środków finansowych do liczby osób, o których mowa w ust. 3j
pkt 1.
3l.
Minister może zmienić decyzję o przyznaniu środków finansowych w ramach programu,
o którym mowa w ust. 3f, w przypadku gdy podmiot, któremu przyznano środki finansowe,
ma możliwość przyjęcia na studia doktoranckie w ramach programu większej liczby osób
niż określona w tej decyzji, uwzględniając:
1)
wyniki oceny wniosku o przyznanie środków finansowych,
2)
informacje o osobach, o których mowa w ust. 3j pkt 2,
3)
liczbę wolnych miejsc w ramach limitu, o którym mowa w ust. 3i zdanie drugie,
4)
limit wydatków z budżetu państwa na realizację programu w danym roku
- dostosowując wysokość środków finansowych do liczby osób określonej w zmienionej
decyzji, przy czym przepisy ust. 3j pkt 1 i ust. 3k stosuje się odpowiednio.
3m.
Kształcenie uczestnika studiów doktoranckich biorącego udział w programie, o którym
mowa w ust. 3f, odbywa się we współpracy z zatrudniającym go przedsiębiorcą albo innym
zatrudniającym go podmiotem, który wskazuje spośród swoich pracowników kandydata na
opiekuna pomocniczego.
3n.
Opiekunem pomocniczym, który pełni istotną funkcję w sprawowaniu opieki nad uczestnikiem
studiów doktoranckich biorącym udział w programie, o którym mowa w ust. 3f, w całym
okresie studiów doktoranckich, może być osoba posiadająca:
1)
stopień naukowy doktora lub
2)
co najmniej pięcioletnie doświadczenie w prowadzeniu działalności badawczo-rozwojowej,
lub
3)
znaczące osiągnięcia w zakresie opracowania i wdrożenia w sferze gospodarczej lub
społecznej oryginalnego rozwiązania projektowego, konstrukcyjnego, technologicznego
lub artystycznego, o ponadlokalnym zakresie oraz trwałym i uniwersalnym charakterze.
3o.
Pracownikowi będącemu uczestnikiem studiów doktoranckich biorącym udział w programie,
o którym mowa w ust. 3f, przysługuje:
1)
zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu realizacji obowiązków,
o których mowa w art. 197 ust. 1-3 ustawy z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym,
2)
prawo do urlopu płatnego w wysokości 80% wynagrodzenia, w wymiarze 30 dni kalendarzowych,
na przygotowanie rozprawy doktorskiej lub przygotowanie się do egzaminu doktorskiego
oraz obrony rozprawy doktorskiej, przy czym z uprawnienia tego można skorzystać tylko
raz,
3)
zwolnienie od pracy z zachowaniem prawa do wynagrodzenia w celu uczestniczenia w egzaminie
doktorskim oraz w obronie rozprawy doktorskiej
- z wyłączeniem uprawnień o charakterze tożsamym z uprawnieniami, o których mowa w
pkt 1-3, określonych w przepisach Kodeksu pracy oraz przepisach ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o stopniach naukowych i tytule naukowym oraz o stopniach
i tytule w zakresie sztuki.
3p.
Uczestnik studiów doktoranckich biorący udział w programie, o którym mowa w ust. 3f,
jest obowiązany do przedstawienia rozprawy doktorskiej nie później niż w ostatnim
roku studiów doktoranckich.
3q.
Minister właściwy do spraw nauki określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe kryteria i tryb przyznawania, przekazywania oraz rozliczania środków finansowych
w ramach programu, o którym mowa w ust. 3f, w tym tryb:
a)
oceny wniosków o przyznanie środków finansowych,
b)
oceny realizacji finansowanych zadań,
2)
szczegółowy zakres informacji zawartych we wniosku o przyznanie środków finansowych
w ramach programu,
3)
szczegółowy zakres informacji niezbędnych do przekazania środków finansowych w ramach
programu oraz zmiany decyzji o przyznaniu środków finansowych w przypadkach, o których
mowa w ust. 3k i 3l,
4)
tryb wyznaczania i zmiany opiekuna pomocniczego w ramach programu,
5)
tryb przyznawania stypendium doktoranckiego w ramach programu oraz okresy, na które
jest przyznawane,
6)
szczegółowy zakres informacji zawartych w raporcie rocznym i raporcie końcowym z wykorzystania
środków finansowych w ramach programu, z uwzględnieniem informacji o realizacji zadań
oraz rozliczenia finansowego poniesionych kosztów
- mając na uwadze znaczenie praktyczne zadań przewidzianych do finansowania i ich
wpływ na realizację celów polityki naukowej, naukowo-technicznej, innowacyjnej i społecznej
państwa, prawidłowość wykorzystania wcześniej przyznanych środków finansowych na naukę,
rolę opiekuna pomocniczego w procesie kształcenia uczestnika studiów doktoranckich,
związek przyznawanego stypendium doktoranckiego z postępami w realizacji badań naukowych
uczestnika studiów doktoranckich, potrzebę uzyskiwania informacji niezbędnych do prawidłowego
przyznawania, przekazywania oraz rozliczania środków finansowych.
”
;
8)
w art. 31b w ust. 3 wyrazy „art. 12-15” zastępuje się wyrazami „art. 12, art. 12a, art. 13 i art. 14”.
Art. 5.
1.
Kandydatury na przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Stopni i Tytułów przedstawione
Prezesowi Rady Ministrów na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w
brzmieniu dotychczasowym, nie podlegają rozpatrzeniu.
2.
Prezes Rady Ministrów powoła przewodniczącego Centralnej Komisji do Spraw Stopni i
Tytułów na podstawie art. 33 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 1, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą, w terminie 30 dni od dnia wejścia w życie niniejszej ustawy.
Art. 6.
Dotychczasowe przepisy wykonawcze wydane na podstawie art. 201 ust. 1 ustawy zmienianej
w art. 3 zachowują moc do dnia wejścia w życie przepisów wykonawczych wydanych na
podstawie art. 201 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, jednak nie dłużej niż przez 6 miesięcy od dnia wejścia w życie niniejszej
ustawy.
Art. 7.
1.
Maksymalny limit wydatków z budżetu państwa będących skutkiem finansowym wejścia w
życie niniejszej ustawy wynosi:
1)
w 2017 r. - 5 170 tys. zł;
2)
w 2018 r. - 26 350 tys. zł;
3)
w 2019 r. - 47 530 tys. zł;
4)
w 2020 r. - 68 720 tys. zł;
5)
w 2021 r. - 84 750 tys. zł;
6)
w 2022 r. - 84 750 tys. zł;
7)
w 2023 r. - 84 750 tys. zł;
8)
w 2024 r. - 84 750 tys. zł;
9)
w 2025 r. - 84 750 tys. zł;
10)
w 2026 r. - 84 750 tys. zł.
2.
Minister właściwy do spraw nauki monitoruje wykorzystanie limitu wydatków, o których
mowa w ust. 1, oraz wdraża mechanizmy korygujące.
3.
W przypadku gdy wydatki z budżetu państwa na realizację programu „Doktorat wdrożeniowy”,
o którym mowa w art. 26 ust. 3f ustawy zmienianej w art. 4, w brzmieniu nadanym niniejszą
ustawą, w danym roku powodowałyby zagrożenie przekroczenia limitu określonego w ust.
1, w roku tym ogranicza się liczbę nowych uczestników studiów doktoranckich biorących
udział w tym programie w stopniu gwarantującym zapewnienie finansowania programu.
Art. 8.
Ustawa wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym
od osób fizycznych, ustawę z dnia 27 lipca 2005 r. - Prawo o szkolnictwie wyższym
oraz ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki.
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1933, 2169 i 2260 oraz z 2017 r. poz. 60, 777 i 858.