Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansówz dnia 6 marca 2017 r.w sprawie systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej, polityki wynagrodzeń
oraz szczegółowego sposobu szacowania kapitału wewnętrznego w bankach 1)Minister Rozwoju i Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 września
2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Finansów (Dz.
U. poz. 1595).
Spis treści
- Treść rozporządzenia
- Rozdział 1 - Przepisy ogólne
- Rozdział 2 - System zarządzania ryzykiem
- Rozdział 3 - Polityka wynagrodzeń
- Rozdział 4 - System kontroli wewnętrznej
- Rozdział 5 - Procedury anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w banku procedur i standardów etycznych
- Rozdział 6 - Szacowanie kapitału wewnętrznego i utrzymywanie funduszy własnych na poziomie wynikającym z polityki banku
- Rozdział 7 - Zasady zarządzania ryzykiem płynności i finansowania
- Rozdział 8 - Przepisy dostosowujące i końcowe
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 9f ust. 1 oraz art. 128 ust. 6 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe zarządza się, co następuje:
Rozdział 1
Przepisy ogólne
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
szczegółowy sposób funkcjonowania w bankach systemu zarządzania ryzykiem i systemu
kontroli wewnętrznej, w tym tryb anonimowego zgłaszania wskazanemu członkowi zarządu
lub rady nadzorczej naruszeń prawa oraz obowiązujących w banku procedur i standardów
etycznych;
2)
szczegółowy zakres polityki wynagrodzeń i sposób jej ustalania;
3)
szczegółowy sposób szacowania kapitału wewnętrznego i dokonywania przez bank przeglądów
strategii i procedur szacowania i stałego utrzymywania kapitału wewnętrznego (utrzymywania
poziomu funduszy własnych na poziomie nie niższym niż oszacowany kapitał wewnętrzny
banku).
§ 2.
1.
System zarządzania ryzykiem, system kontroli wewnętrznej, szacowanie kapitału wewnętrznego
i dokonywanie przeglądów strategii i procedur szacowania kapitału wewnętrznego i utrzymywania
poziomu funduszy własnych na poziomie nie niższym niż oszacowany kapitał wewnętrzny
banku, polityka wynagrodzeń oraz procedury anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz
obowiązujących w banku procedur i standardów etycznych funkcjonują w banku na podstawie
strategii zarządzania bankiem, strategii zarządzania ryzykiem, polityk, procedur i
planów.
2.
System zarządzania ryzykiem, system kontroli wewnętrznej oraz proces szacowania kapitału
wewnętrznego i utrzymywania poziomu funduszy własnych na poziomie nie niższym niż
oszacowany kapitał wewnętrzny banku odnoszą się do działalności prowadzonej bezpośrednio
przez bank oraz uwzględniają funkcjonowanie banku w holdingach, o których mowa w art. 141f ust. 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe, zwanej dalej „ustawą - Prawo bankowe”, oraz w systemach ochrony, o których mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych,
ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających , zwanych dalej „systemami ochrony”.
§ 3.
1.
Funkcjonujące w banku system zarządzania ryzykiem i system kontroli wewnętrznej są
zorganizowane w banku na trzech niezależnych poziomach.
2.
Na pierwszy poziom składa się zarządzanie ryzykiem w działalności operacyjnej banku.
3.
Na drugi poziom składa się co najmniej:
1)
zarządzanie ryzykiem przez pracowników na specjalnie powoływanych do tego stanowiskach
lub w komórkach organizacyjnych, niezależnie od zarządzania ryzykiem, o którym mowa
w ust. 2;
2)
działalność komórki do spraw zgodności.
4.
Na trzeci poziom składa się działalność komórki audytu wewnętrznego.
5.
Na wszystkich trzech poziomach, w ramach systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli
wewnętrznej, pracownicy banku w związku z wykonywaniem obowiązków służbowych odpowiednio
stosują mechanizmy kontrolne, o których mowa w § 36 ust. 1, lub niezależnie monitorują
przestrzeganie mechanizmów kontrolnych.
6.
W przypadku banków będących uczestnikami systemu ochrony mechanizmy kontrolne na trzecim
poziomie oraz niezależne monitorowanie ich przestrzegania stosuje bank zrzeszający
zarządzający tym systemem albo zarządzająca tym systemem jednostka zarządzająca, o
której mowa w art. 22d ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych,
ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, zwana dalej „jednostką zarządzającą”.
§ 4.
Zarząd banku projektuje, wprowadza oraz zapewnia działanie systemu zarządzania ryzykiem,
systemu kontroli wewnętrznej, szacowania kapitału wewnętrznego, utrzymywania poziomu
funduszy własnych na poziomie nie niższym niż oszacowany kapitał wewnętrzny i dokonywania
przeglądów strategii i procedur szacowania kapitału wewnętrznego, polityki wynagrodzeń
oraz procedur anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w banku procedur
i standardów etycznych w szczególności przez:
1)
zapewnienie struktury organizacyjnej dostosowanej do wielkości i profilu ponoszonego
ryzyka i umożliwiającej skuteczne wykonywanie zadań;
2)
opracowanie, przyjęcie i powiązanie strategii zarządzania bankiem z systemem zarządzania
ryzykiem, systemem kontroli wewnętrznej, polityką wynagrodzeń oraz procesem szacowania
kapitału wewnętrznego i utrzymywania poziomu funduszy własnych na poziomie nie niższym
niż oszacowany kapitał wewnętrzny banku;
3)
opracowanie, przyjęcie i wdrożenie strategii i polityk oraz zapewnienie wdrożenia
planów, o których mowa w § 2 ust. 1, zgodnie z przyjętymi zasadami legislacji wewnętrznej,
oraz monitorowanie ich przestrzegania;
4)
ustanowienie odpowiednich zasad raportowania, w tym zasad raportowania zarządu do
rady nadzorczej;
5)
zapewnienie przejrzystości działań banku oraz przyjęcie i wprowadzenie zasad polityki
informacyjnej;
6)
wprowadzanie niezbędnych korekt i udoskonaleń systemu zarządzania w przypadku zmiany
wielkości i profilu ryzyka w działalności banku oraz czynników otoczenia gospodarczego
lub wykrycia nieprawidłowości w funkcjonowaniu systemu zarządzania.
§ 5.
Zarząd banku zapewnia zgodność działania banku z obowiązującymi przepisami prawa,
z uwzględnieniem działania banku na podstawie przepisów prawa innego państwa i powiązań
banku z innymi podmiotami, które mogłyby utrudnić skuteczne zarządzanie bankiem.
§ 6.
1.
Rada nadzorcza sprawuje nadzór nad wprowadzeniem systemu zarządzania ryzykiem, systemu
kontroli wewnętrznej, szacowania kapitału wewnętrznego i dokonywania przeglądów strategii
i procedur szacowania kapitału wewnętrznego i utrzymywania poziomu funduszy własnych
na poziomie nie niższym niż oszacowany kapitał wewnętrzny banku, polityki wynagrodzeń
oraz procedur anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w banku procedur
i standardów etycznych oraz ocenia ich adekwatność i skuteczność. W celu realizacji
tych zadań rada nadzorcza w szczególności:
1)
wybiera członków zarządu posiadających odpowiednie kwalifikacje do sprawowania wyznaczonych
im funkcji;
2)
zatwierdza przyjętą przez zarząd strategię zarządzania bankiem oraz nadzoruje jej
przestrzeganie;
3)
monitoruje skuteczność czynności wykonywanych przez członków zarządu w związku z realizacją
ich zadań w zakresie systemu zarządzania;
4)
nadzoruje przestrzeganie w banku polityk, procedur i planów, o których mowa w § 2
ust. 1.
2.
W przypadku banków będących uczestnikami systemu ochrony nadzór nad działalnością
komórki audytu wewnętrznego systemu ochrony sprawuje organ nadzorujący system ochrony
w rozumieniu art. 22e ust. 3 pkt 2 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych,
ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających.
Rozdział 2
System zarządzania ryzykiem
§ 7.
1.
W ramach systemu zarządzania ryzykiem bank zarządza ryzykiem przez identyfikację,
pomiar lub szacowanie, kontrolę, monitorowanie ryzyka oraz raportowanie o ryzyku.
2.
Niezależnie od funkcjonowania systemu zarządzania ryzykiem w banku na podstawie dokumentów,
o których mowa w § 2 ust. 1, zarządzanie ryzykiem w banku realizowane jest także na
podstawie odpowiednich analiz.
3.
W ramach kontroli ryzyka bank zabezpiecza się przed ryzykiem lub je ogranicza, wprowadzając
odpowiednie do skali i złożoności działalności banku mechanizmy kontroli ryzyka, w
szczególności w postaci limitów, o których mowa w § 14.
4.
Zarządzanie ryzykiem w banku realizowane jest przez zarząd w ramach przypisanych mu
obowiązków oraz:
1)
na pierwszym poziomie, o którym mowa w § 3 ust. 2;
2)
na drugim poziomie w zakresie, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 1.
§ 8.
Zarząd banku projektuje, wprowadza oraz zapewnia działanie systemu zarządzania ryzykiem,
w szczególności przez:
1)
określanie bieżącej i przyszłej gotowości banku do podejmowania ryzyka;
2)
opracowywanie i przyjmowanie strategii zarządzania ryzykiem;
3)
wprowadzanie podziału realizowanych w banku zadań, zapewniającego niezależność zarządzania
ryzykiem na pierwszym poziomie, o którym mowa w § 3 ust. 2, od zarządzania ryzykiem
na drugim poziomie w zakresie, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 1;
4)
nadzorowanie zarządzania ryzykiem na pierwszym i drugim poziomie, o których mowa w
§ 3;
5)
opracowywanie i akceptowanie polityk oraz zapewnianie wdrożenia procedur, na podstawie
których funkcjonować ma w banku system zarządzania ryzykiem, zgodnie z przyjętymi
zasadami legislacji wewnętrznej, oraz monitorowanie ich przestrzegania;
6)
nadzorowanie wielkości i profilu ryzyka w banku, w tym ryzyka związanego z działalnością
podmiotów zależnych, z uwzględnieniem funkcjonowania banku w holdingach, o których
mowa w art. 141f ust. 1 ustawy - Prawo bankowe;
7)
ustanawianie zasad raportowania przez jednostki organizacyjne, komórki organizacyjne
oraz stanowiska organizacyjne banku o rodzajach i wielkości ryzyka w działalności,
w sposób umożliwiający monitorowanie poziomu ryzyka w banku.
§ 9.
Członek lub członkowie zarządu banku, o których mowa w art. 22a ust. 4 ustawy - Prawo bankowe, odpowiadają w szczególności za:
1)
nadzór nad zarządzaniem ryzykiem na drugim poziomie w zakresie, o którym mowa w §
3 ust. 3 pkt 1;
2)
dostarczanie zarządowi i radzie nadzorczej banku kompleksowych informacji na temat
ryzyka.
§ 10.
Rada nadzorcza sprawuje nadzór nad wprowadzeniem systemu zarządzania ryzykiem oraz
ocenia adekwatność i skuteczność tego systemu, w szczególności przez:
1)
zatwierdzenie określonego przez zarząd banku akceptowalnego ogólnego poziomu ryzyka
oraz monitorowanie jego przestrzegania;
2)
zatwierdzenie przyjętej przez zarząd banku strategii zarządzania ryzykiem oraz monitorowanie
jej przestrzegania;
3)
nadzór nad opracowaniem, przyjęciem i wdrożeniem polityk i procedur, na podstawie
których funkcjonować ma w banku system zarządzania ryzykiem;
4)
nadzór nad wykonywaniem przez członków zarządu obowiązków, o których mowa w § 8 i
§ 9;
5)
określenie zasad raportowania do rady nadzorczej o rodzajach i wielkości ryzyka w
działalności, po uprzednim przedstawieniu propozycji przez zarząd, w sposób umożliwiający
nadzorowanie systemu zarządzania ryzykiem w banku;
6)
coroczną ocenę adekwatności i skuteczności systemu zarządzania ryzykiem.
§ 11.
1.
W ramach nadzoru nad systemem zarządzania ryzykiem rada nadzorcza może zlecić bieżące
monitorowanie systemu zarządzania ryzykiem komitetowi do spraw ryzyka, o którym mowa
w art. 9cb ust. 1 pkt 2 ustawy - Prawo bankowe, lub połączonemu komitetowi, o którym mowa w art. 9cb ust. 5 tej ustawy.
2.
Bez względu na zlecenie bieżącego monitorowania systemu zarządzania ryzykiem komitetom
wskazanym w ust. 1 na radzie nadzorczej spoczywa odpowiedzialność za nadzór i coroczną
ocenę adekwatności i skuteczności systemu zarządzania ryzkiem.
§ 12.
1.
Bank stosuje metody identyfikowania i pomiaru lub szacowania ryzyka, kontroli ryzyka,
monitorowania i raportowania o ryzyku związanym z jego działalnością, dostosowane
do wielkości i profilu ryzyka.
2.
Częstotliwość pomiaru lub szacowania ryzyka dostosowana jest do wielkości oraz profilu
i rodzajów ryzyka w działalności banku.
3.
Stosowane przez bank metody pomiaru lub szacowania ryzyka uwzględniają aktualnie prowadzoną
i planowaną działalność banku oraz kryteria udzielania zezwoleń, o których mowa w
art. 329 ust. 1, art. 352 ust. 1 i art. 358 ust. 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego
i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych
dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego rozporządzenie (UE)
nr 648/2012 , zwanego dalej „rozporządzeniem nr 575/2013”, z uwzględnieniem przepisów części
trzeciej, tytułu III, rozdziału 2 tego rozporządzenia.
§ 13.
1.
W ramach pomiaru ryzyka bank przeprowadza testy warunków skrajnych.
2.
Testy warunków skrajnych są przeprowadzane w banku na podstawie założeń zapewniających
rzetelny pomiar lub szacowanie ryzyka.
§ 14.
1.
W ramach kontroli ryzyka bank stosuje limity dostosowane do wielkości i profilu ryzyka
występującego w banku.
2.
Przyjęte rodzaje limitów oraz ich wysokość zatwierdza zarząd banku lub odpowiednie
komitety powołane przez zarząd banku.
3.
Bank określa w procedurach zasady ustalania i aktualizowania wysokości limitów, o
których mowa w ust. 1, oraz częstotliwość monitorowania ich przestrzegania i raportowania
o wynikach tego monitoringu.
4.
Wysokość limitów, o których mowa w ust. 1, jest dostosowana do zaakceptowanego przez
radę nadzorczą akceptowalnego ogólnego poziomu ryzyka.
5.
Analizy będące podstawą do określenia wysokości limitów są odpowiednio udokumentowane.
§ 15.
W ramach kontroli ryzyka bank określa sposób postępowania w przypadku przekroczenia
limitów, o których mowa w § 14 ust. 1, sposoby wyeliminowania tego przekroczenia oraz
środki mające na celu zapobieżenie takim sytuacjom w przyszłości.
§ 16.
Monitorowanie ryzyka odbywa się z częstotliwością umożliwiającą dostarczanie radzie
nadzorczej, zarządowi i innym wskazanym przez zarząd jednostkom organizacyjnym, komórkom
organizacyjnym oraz stanowiskom organizacyjnym banku informacji o zmianach wielkości
i profilu ryzyka banku.
§ 17.
1.
W banku funkcjonuje system sprawozdawczości zarządczej, wspomagający proces decyzyjny
w zakresie zarządzania ryzykiem w banku, na który składa się w szczególności raportowanie
o ryzyku.
2.
Raportowanie o ryzyku:
1)
powinno zawierać rzetelne, dokładne i aktualne dane oraz dostarczać wykorzystywanych
w zarządzaniu ryzykiem informacji na temat rodzajów, wielkości i profilu ryzyka w
działalności banku;
2)
służy ocenie skutków decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem w banku i monitorowaniu
przestrzegania limitów, o których mowa w § 14 ust. 1.
§ 18.
Realizując strategię zarządzania ryzykiem, bank wprowadza i aktualizuje polityki i
procedury zarządzania ryzykiem, określające w szczególności:
1)
w zakresie ryzyka kredytowego i kontrahenta:
a)
wewnętrzne metody pozwalające na dokonanie identyfikacji, pomiaru lub szacowania ryzyka
kredytowego ekspozycji wobec poszczególnych dłużników, papierów wartościowych lub
pozycji sekurytyzacyjnych oraz ryzyka kredytowego na poziomie portfela; metody te
nie mogą opierać się wyłącznie lub w mechaniczny sposób na zewnętrznych ocenach wiarygodności
kredytowej; jeżeli dla celów obliczania wymogów kapitałowych bank stosuje oceny sporządzane
przez zewnętrzne instytucje oceny wiarygodności kredytowej lub wymóg kapitałowy oparty
jest na fakcie nieposiadania takiej oceny przez ekspozycję, bank nie jest zwolniony
z uwzględnienia dodatkowo innych istotnych informacji przy ocenie poziomu utrzymywanego
kapitału wewnętrznego,
b)
kryteria oceny zdolności kredytowej klientów banku, umożliwiające ograniczanie ryzyka
kredytowego związanego z produktami i usługami, które bank oferuje,
c)
zasady dywersyfikacji portfela ekspozycji kredytowych, dostosowane do ustalonego przez
bank dopuszczalnego poziomu ryzyka kredytowego, z uwzględnieniem rynków, na których
działa bank,
d)
zasady zarządzania ryzykiem kredytowania w walutach obcych, za które uznaje się rzeczywiste
lub potencjalne zagrożenie dla wyników i kapitałów banku związane z kredytami w walutach
obcych udzielanymi kredytobiorcom niezabezpieczonym, rozumianym jako kredytobiorcy
detaliczni lub małe i średnie przedsiębiorstwa, nieposiadający dochodu w walucie kredytu
lub zabezpieczenia finansowego w postaci instrumentu finansowego, którzy są narażeni
na niedopasowanie walutowe pomiędzy walutą kredytu a walutą zabezpieczenia,
e)
system klasyfikacji ekspozycji kredytowych do kategorii ryzyka i tworzenia rezerw
na ryzyko związane z działalnością banku zgodnie z rozporządzeniem Ministra Finansów z dnia 16 grudnia 2008 r. w sprawie zasad tworzenia
rezerw na ryzyko związane z działalnością banków lub system identyfikacji ekspozycji kredytowych, które utraciły wartość, dokonywania
odpisów aktualizujących z tytułu utraty wartości bilansowych ekspozycji kredytowych
i tworzenia rezerw na pozabilansowe ekspozycje kredytowe,
f)
zasady zarządzania ryzykiem rozliczenia lub dostawy, za które uznaje się ryzyko, że
instrumenty dłużne, instrumenty kapitałowe, waluty obce lub towary, z wyjątkiem transakcji
odkupu i transakcji udzielania lub zaciągania pożyczek papierów wartościowych lub
towarów, pozostaną nierozliczone po ustalonych datach rozliczenia albo dostawy;
2)
w zakresie ryzyka rezydualnego - zasady zarządzania ryzykiem wynikającym z mniejszej
niż założona przez bank skuteczności stosowanych w banku technik ograniczania ryzyka
kredytowego;
3)
w zakresie ryzyka koncentracji, zarówno na poziomie jednostkowym, jak i skonsolidowanym,
z uwzględnieniem dużych ekspozycji, rozumianych zgodnie z art. 392 rozporządzenia
nr 575/2013, oraz uwzględniając wartość ekspozycji obliczoną zgodnie z art. 389, art.
390 oraz art. 429 ust. 4 rozporządzenia nr 575/2013 - stanowiące część zasad dotyczących
zarządzania ryzykiem kredytowym zasady:
a)
zarządzania ryzykiem koncentracji z tytułu ekspozycji wobec każdego kontrahenta, w
tym kontrahentów centralnych, grup powiązanych kontrahentów i kontrahentów działających
w tym samym sektorze gospodarki, regionie geograficznym, prowadzących tę samą działalność
lub obrót takimi samymi towarami, ekspozycji denominowanych w tej samej walucie lub
indeksowanych do tej samej waluty, a także z tytułu stosowania technik ograniczenia
ryzyka kredytowego oraz zarządzania ryzykiem koncentracji związanym z dużymi pośrednimi
ekspozycjami kredytowymi, takimi jak pojedynczy wystawca zabezpieczenia, uwzględniające
zapewnienie spójności w odniesieniu do polityki kredytowej, polityki w zakresie inwestycji
kapitałowych oraz polityki w zakresie transakcji pozabilansowych,
b)
zarządzania ryzykiem koncentracji wynikającym z ekspozycji wobec podmiotów i osób,
o których mowa w art. 79 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe,
c)
uwzględniania w testach warunków skrajnych co najmniej scenariuszy istotnego pogorszenia
się sytuacji finansowej podmiotów, wobec których bank posiada ekspozycje powodujące
ryzyko koncentracji, jak również możliwej do zrealizowania wartości przyjętych zabezpieczeń,
d)
przeprowadzania okresowych przeglądów wszystkich ekspozycji powodujących ryzyko koncentracji
w celu identyfikacji, pomiaru lub szacowania towarzyszącego im ryzyka oraz umożliwienia
podejmowania właściwych decyzji w zakresie zarządzania ryzykiem koncentracji,
e)
uwzględniania zasad ustanawiania limitu dużych ekspozycji, o którym mowa w akapicie
drugim w art. 395 ust. 1 rozporządzenia nr 575/2013;
4)
w zakresie ryzyka wynikającego z sekurytyzacji:
a)
zasady zarządzania ryzykiem, pozwalające w szczególności na identyfikację, pomiar
lub szacowanie ryzyka z tytułu przeprowadzonych transakcji sekurytyzacyjnych, w tym
ryzyka utraty reputacji, występującego w przypadku złożonych struktur czy produktów,
w szczególności w celu pełnego odzwierciedlenia ekonomicznej istoty transakcji - dla
banku będącego inwestorem, jednostką sponsorującą lub inicjującą, o których mowa w
części trzeciej, tytule II, rozdziale 5 rozporządzenia nr 575/2013,
b)
plany zachowania płynności, mające na celu uwzględnienie skutków planowej i przedterminowej
spłaty należności - dla banku inicjującego odnawialne transakcje sekurytyzacyjne z
opcją przedterminowej spłaty, o których mowa w części trzeciej, tytule II, rozdziale
5 rozporządzenia nr 575/2013;
5)
w zakresie ryzyka wynikającego ze zmian warunków makroekonomicznych - zasady zarządzania,
w tym zabezpieczenia banku przed ryzykiem wynikającym ze zmian warunków makroekonomicznych
oraz jego wpływem na wysokość minimalnych wymogów kapitałowych w przyszłości;
6)
w zakresie ryzyka rynkowego - zasady pozwalające na zarządzanie ryzykiem, w tym na
pomiar ryzyka rynkowego, które bank uznaje za istotne, przy czym bank powinien zabezpieczać
się również przed ryzykiem braku płynności, które może występować na pewnych rynkach;
7)
w zakresie ryzyka stopy procentowej w portfelu bankowym - zasady zarządzania ryzykiem
wynikającym z możliwych zmian stóp procentowych, w odniesieniu do pozycji zaliczanych
do portfela bankowego, obejmujące w szczególności testy warunków skrajnych, mające
na celu ustalenie, jakiej wielkości zmiany wartości ekonomicznej banku nastąpią przy
założeniu nagłej i nieoczekiwanej zmiany poziomu stóp procentowych o 2 punkty procentowe;
8)
w zakresie ryzyka operacyjnego:
a)
zasady zarządzania ryzykiem operacyjnym, w tym zasady identyfikacji, rejestracji i
monitorowania strat z tytułu ryzyka operacyjnego oraz przyjęte przez bank określenie
ryzyka operacyjnego na potrzeby stosowania tych zasad, uwzględniające możliwość wystąpienia
straty wynikającej z niedostosowania lub zawodności procesów wewnętrznych, ludzi i
systemów lub ze zdarzeń zewnętrznych, obejmujące również ryzyko prawne oraz uwzględniające
zdarzenia charakteryzujące się niską częstotliwością występowania, lecz wysokimi stratami,
b)
plany utrzymania ciągłości działania zapewniające ciągłe i niezakłócone działanie
banku oraz plany awaryjne służące zapewnieniu możliwości prowadzenia bieżącej działalności
banku i ograniczeniu strat w przypadku wystąpienia niekorzystnych zdarzeń wewnętrznych
i zewnętrznych, mogących poważnie zakłócić tę działalność,
c)
zasady zarządzania kadrami, w tym rekrutacji, monitorowania potrzeb kadrowych oraz
planowania zaplecza kadrowego,
d)
zasady zarządzania ryzykiem powierzenia wykonywania czynności podmiotom zewnętrznym,
e)
zasady zarządzania ryzykiem modeli, rozumianym jako ryzyko potencjalnej straty, jaką
może ponieść bank w wyniku decyzji, które mogły zasadniczo opierać się na danych uzyskanych
przy zastosowaniu modeli wewnętrznych, z powodu błędów w opracowaniu, wdrażaniu lub
stosowaniu takich modeli:
-
-kompleksowo ustalające sposób zarządzania wykorzystywanymi przez bank modelami, z uwzględnieniem zasady proporcjonalności,
-
-zapewniające, że stosowane modele, w szczególności ich założenia, są poddawane okresowej ocenie wewnętrznej, uwzględniającej testowanie i weryfikację historyczną,
f)
zasady zarządzania ryzykiem systemów, związanym z prawidłowym, efektywnym i bezpiecznym
wspieraniem działalności banku przez jego środowisko teleinformatyczne;
9)
w zakresie ryzyka płynności i finansowania - zasady zarządzania tym ryzykiem, z uwzględnieniem
przepisów rozdziału 7;
10)
w zakresie ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej - zasady zarządzania ryzykiem nadmiernej
dźwigni finansowej, o którym mowa w art. 128 ust. 2a ustawy - Prawo bankowe, przy czym w ramach zarządzania ryzykiem stosowane są wskaźniki ryzyka obejmujące
wskaźnik określony zgodnie z art. 429 rozporządzenia nr 575/2013 i wskaźnik niedopa
sowania między aktywami i zobowiązaniami; w szczególności polityki i procedury mają
służyć przeciwdziałaniu przez bank temu ryzyku przez odpowiednie uwzględnianie potencjalnego
wzrostu ryzyka nadmiernej dźwigni finansowej spowodowanego obniżeniem funduszy własnych
banku w związku ze spodziewanymi lub zrealizowanymi stratami, w zależności od mających
zastosowanie zasad rachunkowości, a w konsekwencji umożliwić bankowi przetrwanie szeregu
różnych zdarzeń powodujących napięcia finansowe, dotyczących ryzyka nadmiernej dźwigni
finansowej.
§ 19.
Stosowany przez bank model do obliczania współczynników delta dla opcji lub warrantu
będących przedmiotem obrotu poza rynkiem regulowanym, o którym mowa w art. 329 ust.
1, art. 352 ust. 1 i art. 358 ust. 3 rozporządzenia nr 575/2013, spełnia następujące
warunki:
1)
model wyceny opcji lub warrantu zapewnia zgodność z cenami rynkowymi opcji;
2)
dokumentacja modelu zawiera co najmniej opis modelu wyceny opcji lub warrantu stanowiącego
podstawę obliczania współczynnika delta z uwzględnieniem specyfikacji rodzajów opcji
lub warrantu i instrumentów bazowych objętych modelem, sposobu szacowania jego parametrów
oraz specyfikacji i weryfikacji założeń modelu;
3)
założenia teoretyczne modelu wyceny opcji lub warrantu są spełnione lub bank wykaże,
że ich niespełnienie nie wpływa istotnie na wielkość obliczonych współczynników delta;
4)
mechanizm dostarczania danych na potrzeby modelu jest niezależny od działalności handlowej
banku i osób lub komórek organizacyjnych wykorzystujących obliczone współczynniki
delta, przy czym warunek ten można uznać za spełniony również, jeżeli istnieje bieżąca,
niezależna weryfikacja danych wprowadzanych przez osoby lub komórki organizacyjne
wykorzystujące obliczone współczynniki delta; bank dokumentuje wszystkie wykorzystywane
źródła danych oraz powiązania pomiędzy danymi;
5)
metody aktualizacji danych zawierają mechanizmy zapewniające poprawność i aktualność
danych wykorzystywanych w modelu, przy czym bank posiada odpowiednie procedury, w
przypadku gdy danych nie można zaktualizować;
6)
bank korzysta ze wszystkich dostępnych źródeł danych; bank może pominąć źródło danych,
jeżeli uzna i wykaże, że dane z tego źródła są wyraźnie mniej wiarygodne niż dane
z pozostałych źródeł;
7)
bank na bieżąco aktualizuje i dokumentuje wykorzystywane źródła danych;
8)
bank posiada procedury w zakresie zarządzania ryzykiem w odniesieniu do pkt 4-7;
9)
estymacja parametrów modelu zapewnia możliwie najlepsze wykorzystanie dostępnych danych,
przy czym bank może stosować uproszczenia lub pominąć dane, o ile wykaże, że nie wpływa
to istotnie na wielkość obliczonych współczynników delta lub że pominięcie danych
poprawia jakość modelu wyceny opcji lub warrantu;
10)
za stosowanie modelu wyceny opcji lub warrantu odpowiada właściwa komórka kontroli
ryzyka na drugim poziomie, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 1, a stosowanie procedur
w zakresie zarządzania ryzykiem zapewnia właściwą kontrolę i weryfikację działania
modelu wyceny, w tym jakości danych, estymacji parametrów oraz stosowania modelu,
oraz zapewnia niezależność funkcjonowania modelu od działalności handlowej banku i
osób lub komórek organizacyjnych wykorzystujących obliczone współczynniki delta.
§ 20.
Bank wprowadza zasady zarządzania innymi niż wymienione w § 18 rodzajami ryzyka, które
zostały zidentyfikowane jako istotne w prowadzonej działalności bankowej.
§ 21.
Przed wprowadzeniem nowego produktu bank przeprowadza proces przygotowawczy, obejmujący
w szczególności:
1)
analizę zgodności produktu ze strategią zarządzania bankiem i strategią zarządzania
ryzykiem;
2)
identyfikację istotnych rodzajów ryzyka związanych z produktem w ramach systemu zarządzania
ryzykiem;
3)
uwzględnienie rodzaju produktu w stosowanych metodach identyfikacji, pomiaru lub szacowania
ryzyka;
4)
ustalenie limitów, zasad ewidencji księgowej i raportowania;
5)
zatwierdzenie wprowadzenia produktu przez zarząd banku lub odpowiednie komitety powołane
przez zarząd banku.
§ 22.
1.
W banku sprawowany jest nadzór nad ryzykiem związanym z działalnością podmiotów zależnych.
2.
Zasady zarządzania ryzykiem w podmiotach zależnych powinny wynikać z przyjętej przez
bank strategii zarządzania ryzykiem i być zgodne, z uwzględnieniem rodzaju działalności
prowadzonej przez te podmioty, z zasadami określonymi w § 18.
3.
W banku dokonywana jest ocena wielkości i profilu ryzyka związanego z działalnością
podmiotów zależnych.
Rozdział 3
Polityka wynagrodzeń
§ 23.
Przyjęta przez bank polityka wynagrodzeń wspiera:
1)
prawidłowe i skuteczne zarządzanie ryzykiem i nie zachęca do podejmowania nadmiernego
ryzyka wykraczającego poza zatwierdzony przez radę nadzorczą akceptowalny ogólny poziom
ryzyka;
2)
realizację strategii zarządzania bankiem i strategii zarządzania ryzykiem oraz ogranicza
konflikt interesów.
§ 24.
Bank prowadzi wykaz osób, których działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil
ryzyka banku, o których mowa w art. 9ca ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, określonych zgodnie z rozporządzeniem delegowanym Komisji (UE) nr 604/2014 z dnia
4 marca 2014 r. uzupełniającym dyrektywę Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE
w odniesieniu do regulacyjnych standardów technicznych w odniesieniu do kryteriów
jakościowych i właściwych kryteriów ilościowych ustalania kategorii pracowników, których
działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka instytucji (Dz. Urz. UE L 167
z 06.06.2014, str. 30, z późn. zm.4)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 144 z 01.06.2016,
str. 21.), z zastrzeżeniem § 29 ust. 3.
§ 25.
1.
Polityka wynagrodzeń określa:
1)
stałe składniki wynagrodzenia oraz
2)
zmienne składniki wynagrodzenia
- z tym że w odniesieniu do członków rady nadzorczej bank może nie wprowadzać podziału
wynagrodzenia na stałe składniki wynagrodzenia i zmienne składniki wynagrodzenia oraz
nie stosować przepisów rozporządzenia dotyczących zmiennych składników wynagrodzenia.
2.
Polityka wynagrodzeń w zakresie zmiennych składników wynagrodzenia, z zastrzeżeniem
§ 29 ust. 3, uwzględnia następujące zasady:
1)
w przypadku gdy wysokość zmiennych składników wynagrodzenia zależy od wyników, podstawą
do określenia łącznej wysokości wynagrodzenia jest ocena wyników osoby, o której mowa
w § 24, i danej jednostki organizacyjnej oraz wyników banku krajowego w obszarze odpowiedzialności
tej osoby, z uwzględnieniem wyników całego banku krajowego; przy ocenie indywidualnych
wyników bierze się pod uwagę kryteria finansowe i niefinansowe;
2)
ocena wyników odbywa się za co najmniej trzy lata, tak aby wysokość wynagrodzenia
zależnego od wyników uwzględniała cykl koniunkturalny banku i ryzyko związane z prowadzoną
przez bank działalnością gospodarczą;
3)
gwarantowane zmienne składniki wynagrodzenia mają charakter wyjątkowy i występują
jedynie w momencie nawiązania stosunku pracy lub zawarcia innej umowy stanowiącej
podstawę sprawowania funkcji i ograniczają się do pierwszego roku zatrudnienia lub
sprawowania funkcji;
4)
stałe składniki wynagrodzenia stanowią na tyle dużą część wynagrodzenia, aby możliwe
było prowadzenie elastycznej polityki zmiennych składników wynagrodzenia, w tym obniżanie
lub nieprzyznawanie zmiennych składników wynagrodzenia, przy czym bank określa odpowiedni
stosunek zmiennych składników wynagrodzenia do stałych składników wynagrodzenia z
zastosowaniem następujących zasad:
a)
stosunek zmiennych składników wynagrodzenia do stałych składników wynagrodzenia nie
może przekraczać 100% w odniesieniu do każdej osoby, o której mowa w § 24,
b)
bank może stosować wyższy maksymalny stosunek zmiennych składników wynagrodzenia do
stałych składników wynagrodzenia, o którym mowa w lit. a, nie wyższy jednak niż 200%,
za zgodą odpowiednio walnego zgromadzenia, zebrania przedstawicieli lub rady nadzorczej
w przypadku banku państwowego, z zastosowaniem następującej procedury:
-
-w przypadku banków działających w formie spółki akcyjnej oraz banków spółdzielczych zgoda wyrażana jest w formie uchwały zapadającej większością 2/3 głosów w obecności osób reprezentujących co najmniej połowę kapitału zakładowego; w przypadku braku kworum uchwała zapada większością 3/4 głosów,
-
-zarząd banku ogłasza odpowiednio akcjonariuszom, udziałowcom lub członkom rady nadzorczej w przypadku banku państwowego, w siedzibie lub na stronie internetowej banku, co najmniej na trzy tygodnie przed dniem odpowiednio walnego zgromadzenia, zebrania przedstawicieli lub posiedzenia rady nadzorczej w przypadku banku państwowego, rekomendację dotyczącą podwyższenia stosunku zmiennych składników wynagrodzenia do stałych składników wynagrodzenia, wskazującą powody i zakres rekomendowanego pod
wyższenia, w tym w szczególności liczbę osób objętych podwyższeniem oraz pełnione
przez nie funkcje, a także wpływ podwyższenia na możliwość spełnienia przez bank wymogów
wynikających z przepisów prawa, z uwzględnieniem w szczególności wymogów kapitałowych;
w przypadku spółki publicznej ogłoszenie powinno być dokonane na stronie internetowej
spółki co najmniej na dwadzieścia sześć dni przed terminem walnego zgromadzenia,
-
-bank niezwłocznie informuje Komisję Nadzoru Finansowego, zwaną dalej „Komisją”, o rekomendowanym poziomie podwyższenia stosunku zmiennych składników wynagrodzenia do stałych składników wynagrodzenia, przekazując porządek odpowiednio obrad lub posiedzenia oraz rekomendację,
-
-bank informuje Komisję o podjętych uchwałach i przekazuje jej kopię protokołu obrad odpowiednio walnego zgromadzenia lub zebrania przedstawicieli lub posiedzenia rady nadzorczej w terminie czternastu dni od dnia podjęcia uchwał,
-
-bank obowiązany jest do zawarcia z osobą, o której mowa w § 24, będącą akcjonariuszem bądź udziałowcem banku umowy, w której akcjonariusz albo udziałowiec zobowiąże się do niegłosowania osobiście ani przez pełnomocnika, ani jako pełnomocnik innej osoby, przy podejmowaniu uchwał, o których mowa w tiret pierwszym, nie później niż w terminie miesiąca od dnia powstania obowiązku zawarcia takiej umowy,
c)
przy ustalaniu wartości zmiennych składników wynagrodzenia w celu obliczenia stosunku
zmiennych składników wynagrodzenia do stałych składników wynagrodzenia bank może,
z uwzględnieniem wytycznych Europejskiego Urzędu Nadzoru Bankowego dotyczących hipotetycznej
stopy dyskontowej mającej zastosowanie do zmiennych składników wynagrodzenia, zastosować
do maksymalnie 25% zmiennych składników wynagrodzenia hipotetyczną stopę dyskontową,
pod warunkiem że ta część wynagrodzenia wypłacana jest w instrumentach, które są odraczane
na okres nie krótszy niż 5 lat;
5)
łączna wysokość zmiennych składników wynagrodzenia przyznawanego osobom, o których
mowa w § 24, nie ogranicza zdolności banku do podwyższenia funduszy własnych banku;
6)
świadczenie przypadające z tytułu rozwiązania umowy o pracę lub innej umowy stanowiącej
podstawę sprawowania funkcji powinno odzwierciedlać nakład pracy osoby, o której mowa
w § 24, jej wydajność i jakość w ciągu ostatnich trzech lat, w trakcie których była
ona uznawana za osobę, której działalność zawodowa ma istotny wpływ na profil ryzyka
banku, a w przypadku gdy dana osoba była uznawana za osobę, której działalność zawodowa
ma istotny wpływ na profil ryzyka banku, krócej niż przez trzy lata - za ten okres;
zasady dotyczące świadczeń przypadających z tytułu rozwiązania umowy o pracę lub innej
umowy stanowiącej podstawę sprawowania funkcji są określane tak, aby zapobiegały wynagradzaniu
złych wyników, biorąc pod uwagę kryteria, o których mowa w pkt 1; bank przewiduje
w umowie z osobą możliwość wstrzymania, ograniczenia lub odmowy wypłaty lub realizacji
tego świadczenia w takiej sytuacji;
7)
w bankach działających w formie spółki akcyjnej co najmniej 50% zmiennych składników
wynagrodzenia mających stanowić zachętę do szczególnej dbałości o długoterminowe dobro
banku stanowią:
a)
akcje lub związane z nimi instrumenty finansowe albo odpowiadające im instrumenty
niepieniężne, w przypadku banku, którego akcje nie są przedmiotem obrotu na rynku
regulowanym,
b)
inne instrumenty w rozumieniu art. 52 lub art. 63 rozporządzenia nr 575/2013 lub inne
instrumenty, które mogą zostać w pełni przekształcone w instrumenty kapitału podstawowego
Tier I lub które mogą podlegać odpisowi obniżającemu wartość, które w każdym wypadku
odpowiednio odzwierciedlają wiarygodność kredytową banku kontynuującego działalność
i są przeznaczone do wykorzystania jako zmienne składniki wynagrodzenia
- przy czym bank ma obowiązek zapewnienia w polityce wynagrodzeń, regulaminie pracy,
regulaminie wynagradzania, umowie o pracę lub innej umowie stanowiącej podstawę sprawowania
funkcji przez osobę, o której mowa w § 24, że osoba ta nie może zbyć tych instrumentów
wcześniej, niż wynika to z zasad określonych przez bank;
8)
co najmniej 40% zmiennych składników wynagrodzenia wypłaca się po zakończeniu okresu
oceny, za jaki to wynagrodzenie przysługuje, przy czym wypłata następuje nie wcześniej
niż w ciągu 3 do 5 lat, w równych rocznych ratach płatnych z dołu, i wynagrodzenie
to jest uzależnione od efektów pracy danej osoby, o której mowa w § 24, w okresie
oceny, o którym mowa w pkt 2, za jaki przysługuje wynagrodzenie, oraz uwzględnia ryzyko
banku; w przypadku zmiennych składników wynagrodzenia opiewających na szczególnie
dużą kwotę, określoną w polityce wynagrodzeń, wypłacie w takim terminie podlega nie
mniej niż 60% zmiennych składników wynagrodzenia; okres odroczenia wypłaty, nie krótszy
niż 3 do 5 lat, ustala się zgodnie z cyklem koniunkturalnym, charakterem działalności,
ryzykiem z nią związanym oraz obowiązkami osób, o których mowa w § 24; bank przewiduje
w polityce wynagrodzeń, regulaminie pracy, regulaminie wynagradzania, umowie o pracę
lub innej umowie stanowiącej podstawę sprawowania funkcji przez tę osobę, że wypłata
zmiennych składników wynagrodzenia tej osobie może być ograniczana lub wstrzymywana
w sytuacji, o której mowa w art. 142 ust. 1 ustawy - Prawo bankowe;
9)
zmienne składniki wynagrodzenia, w tym również część, o której mowa w pkt 8, są przyznawane
lub wypłacane, gdy jest to odpowiednio uzasadnione sytuacją finansową całego banku
krajowego, jego wynikami, efektami pracy jednostki organizacyjnej, w której osoba,
o której mowa w § 24, była zatrudniona, oraz efektami pracy tej osoby;
10)
bank ma obowiązek zapewnienia w polityce wynagrodzeń, regulaminie pracy, regulaminie
wynagradzania, umowie o pracę lub innej umowie stanowiącej podstawę sprawowania funkcji,
skuteczności realizacji polityki wynagrodzeń; polityka wynagrodzeń, regulamin pracy,
regulamin wynagradzania, umowa o pracę lub inna umowa stanowiąca podstawę sprawowania
funkcji zapewniają możliwość wstrzymania, ograniczenia, odmowy wypłaty lub realizacji
zmiennych składników wynagrodzenia; bank określa szczegółowe kryteria dotyczące wstrzymania,
ograniczenia, odmowy wypłaty lub realizacji zmiennych składników wynagrodzenia; takie
kryteria obejmują w szczególności sytuacje, w których dana osoba, o której mowa w
§ 24:
a)
uczestniczyła w działaniach, których wynikiem były znaczne straty banku, lub była
odpowiedzialna za takie działania,
b)
nie spełniła odpowiednich standardów dotyczących rękojmi bezpiecznego i ostrożnego
zarządzania bankiem;
11)
polityka uznaniowych świadczeń emerytalnych, o których mowa w art. 4 ust. 1 pkt 73
rozporządzenia nr 575/2013, zwanych dalej „uznaniowymi świadczeniami emerytalnymi”,
stanowić ma zachętę do szczególnej dbałości o długoterminowe dobro banku, w szczególności
przez uwzględnienie następujących zasad:
a)
uznaniowe świadczenia emerytalne osoby, o której mowa w § 24, która rozwiązuje z bankiem
umowę przed osiągnięciem wieku emerytalnego, wypłacane są w postaci instrumentów,
o których mowa w pkt 7, przy czym w umowie o pracę lub innej umowie z tą osobą stanowiącej
podstawę sprawowania funkcji lub w innych stosownych regulacjach bank przewiduje wstrzymanie
wydania tych instrumentów na okres 5 lat od dnia rozwiązania umowy,
b)
uznaniowe świadczenia emerytalne osoby, o której mowa w § 24, która osiąga wiek emerytalny,
wypłacane są w postaci instrumentów, o których mowa w pkt 7, przy czym osoba ta zobowiązuje
się w umowie z bankiem do niezbywania tych instrumentów przez okres 5 lat od dnia
rozwiązania umowy;
12)
świadczenia przyznane przez bank osobie, o której mowa w § 24, w związku z rozwiązaniem
umowy z poprzednim pracodawcą lub z podmiotem, z którym ta osoba zawarła umowę o świadczenie
usług lub umowę o podobnym charakterze, stanowią zmienny składnik wynagrodzenia i
podlegają zasadom wypłaty określonym w polityce wynagrodzeń;
13)
osoby, o których mowa w § 24, zobowiązują się do niekorzystania z indywidualnych strategii
hedgingowych lub ubezpieczeń dotyczących wynagrodzenia i odpowiedzialności w celu
podważania skutków uwzględniania ryzyka w mającym do nich zastosowanie systemie wynagradzania;
14)
zmienne składniki wynagrodzenia powinny być rozliczane i wypłacane w sposób przejrzysty,
zapewniający efektywną realizację polityki wynagrodzeń; regulamin pracy, regulamin
wynagradzania, umowa o pracę lub inna umowa stanowiąca podstawę sprawowania funkcji
powinny być sformułowane w sposób uniemożliwiający unikanie obowiązków wynikających
z polityki wynagrodzeń;
15)
w przypadku banków, które korzystają z pomocy państwa, w szczególności na podstawie
ustawy z dnia 12 lutego 2009 r. o udzielaniu przez Skarb Państwa wsparcia instytucjom
finansowym lub ustawy z dnia 12 lutego 2010 r. o rekapitalizacji niektórych instytucji oraz o rządowych
instrumentach stabilizacji finansowej :
a)
w przypadku zagrożenia spełniania wymogów w zakresie funduszy własnych, określonych
w przepisach prawa oraz wynikających z indywidualnych decyzji dotyczących banku oraz
terminowego wycofania się ze wsparcia publicznego, zmienne składniki wynagrodzenia
są ściśle ograniczone do odsetka dochodu netto,
b)
bank dostosowuje wysokość i składniki wynagrodzenia w celu wsparcia prawidłowego zarządzania
ryzykiem i długoterminowego wzrostu wyników banku, w tym wprowadza ograniczenia wynagrodzeń
zarządu banku,
c)
zmienne składniki wynagrodzenia wypłaca się członkom zarządu banku jedynie w uzasadnionych
przypadkach;
16)
objęte polityką wynagrodzeń kryteria określania:
a)
stałych składników wynagrodzenia, zależnych od doświadczenia zawodowego i zakresu
odpowiedzialności związanej z pełnioną funkcją, oraz
b)
zmiennych składników wynagrodzenia, zależnych od zrównoważonych i dostosowanych do
ryzyka wyników lub innych czynników określonych w polityce wynagrodzeń
- są w polityce wynagrodzeń wyraźnie wyodrębnione.
§ 26.
Wyniki banku przyjmowane w celu określenia zmiennych składników wynagrodzenia powinny
uwzględniać koszt ryzyka banku, koszt kapitału i ryzyko płynności w perspektywie długoterminowej,
z zastrzeżeniem § 29 ust. 3.
§ 27.
Kierownicy komórki audytu wewnętrznego, komórki do spraw zgodności, komórki prawnej,
komórek organizacyjnych odpowiedzialnych za zarządzanie ryzykiem na drugim poziomie
w zakresie, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 1, oraz za sprawy kadrowe są wynagradzani
w zakresie wynagrodzenia zmiennego za osiągnięcie celów wynikających z pełnionych
przez nich funkcji, a ich wynagrodzenie nie może być uzależnione od wyników finansowych
uzyskiwanych w kontrolowanych przez nich obszarach działalności banku.
§ 28.
Zmienne składniki wynagrodzenia osób, o których mowa w § 24, odpowiedzialnych za zarządzanie
ryzykiem na drugim poziomie w zakresie, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 1, kierowanie
komórką do spraw zgodności oraz kierowanie komórką audytu wewnętrznego, są opiniowane
i monitorowane przez komitet do spraw wynagrodzeń lub, jeżeli nie powołano takiego
komitetu, przez radę nadzorczą banku.
§ 29.
1.
Wdrożenie polityki wynagrodzeń podlega niezależnemu wewnętrznemu przeglądowi dokonywanemu
nie rzadziej niż raz w roku. Raport z przeglądu przedstawiany jest radzie nadzorczej
i komitetowi do spraw wynagrodzeń, jeżeli taki komitet został powołany.
2.
Bank stosuje przepisy niniejszego rozdziału odpowiednio do formy prawnej, w jakiej
działa, rozmiaru działalności, ryzyka związanego z prowadzoną działalnością, wewnętrznej
organizacji oraz charakteru, zakresu i stopnia złożoności prowadzonej działalności.
Polityka wynagrodzeń w podmiotach zależnych banku powinna być zgodna z zasadami określonymi
w niniejszym rozdziale, z uwzględnieniem rodzaju działalności prowadzonej przez te
podmioty.
3.
W Banku Gospodarstwa Krajowego polityki wynagrodzeń nie stosuje się do pracowników,
o których mowa w ustawie z dnia 9 czerwca 2016 r. o zasadach kształtowania wynagrodzeń osób kierujących
niektórymi spółkami . Składniki wynagrodzenia, o których mowa w § 25 ust. 1 pkt 1 i 2, tych pracowników
ustala się zgodnie z art. 11a ustawy z dnia 14 marca 2003 r. o Banku Gospodarstwa Krajowego .
Rozdział 4
System kontroli wewnętrznej
§ 30.
System kontroli wewnętrznej funkcjonuje w sposób zapewniający osiąganie celów, o których
mowa w art. 9c ust. 1 ustawy - Prawo bankowe.
§ 31.
1.
Bank wyodrębnia procesy uznane za istotne w oparciu o strategię zarządzania bankiem,
model biznesowy banku, wpływ danego procesu na wynik finansowy i adekwatność kapitałową
banku, strategię zarządzania ryzykiem oraz apetyt na ryzyko.
2.
Bank dokonuje powiązania procesów uznanych za istotne z celami, o których mowa w art.
9c ust. 1 ustawy - Prawo bankowe.
§ 32.
1.
Do obowiązków zarządu banku należy zaprojektowanie, wprowadzenie oraz zapewnianie
we wszystkich jednostkach organizacyjnych, komórkach organizacyjnych i stanowiskach
organizacyjnych banku funkcjonowania adekwatnego i skutecznego systemu kontroli wewnętrznej,
który obejmuje funkcję kontroli, komórkę do spraw zgodności i komórkę audytu wewnętrznego
oraz zapewnia niezależność, o której mowa w § 39, i środki finansowe, o których mowa
w § 40 ust. 3.
2.
Zarząd banku zapewnia funkcjonowanie systemu kontroli wewnętrznej w podmiotach zależnych.
3.
Zarząd banku podejmuje działania mające na celu zapewnienie ciągłości działania systemu
kontroli wewnętrznej, w tym właściwej współpracy wszystkich pracowników banku w ramach
funkcji kontroli oraz współpracy z komórką do spraw zgodności, komórką audytu wewnętrznego,
a także zapewnienie dostępu pracownikom tych komórek do niezbędnych dokumentów źródłowych,
w tym zawierających informacje prawnie chronione w związku z wykonywaniem przez nich
obowiązków służbowych.
4.
W przypadku wykrycia nieprawidłowości przez system kontroli wewnętrznej zarząd banku
podejmuje odpowiednie działania w celu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości, w
tym określone środki naprawcze i dyscyplinujące.
5.
W ramach zapewniania przez system kontroli wewnętrznej przestrzegania przepisów prawa,
regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych:
1)
zarząd banku odpowiada za efektywne zarządzanie w banku ryzykiem braku zgodności,
rozumianym jako ryzyko skutków nieprzestrzegania przepisów prawa, regulacji wewnętrznych
oraz standardów rynkowych;
2)
zarząd banku odpowiada za opracowanie polityki zgodności, zapewnienie jej przestrzegania
i składanie radzie nadzorczej lub komitetowi audytu, jeżeli został powołany, raportów
w sprawie zarządzania w banku ryzykiem braku zgodności;
3)
polityka zgodności zawiera podstawowe zasady zapewniania zgodności działania banku
z przepisami prawa, regulacjami wewnętrznymi i standardami rynkowymi przez wszystkich
pracowników banku, w tym podstawowe zasady zapewniania zgodności na pierwszym poziomie,
o którym mowa w § 3 ust. 2, i na drugim poziomie, o którym mowa w § 3 ust. 3 pkt 2,
oraz wyjaśnia główne elementy procesu zarządzania ryzykiem braku zgodności, o których
mowa w § 37 pkt 4-8;
4)
w przypadku wykrycia nieprawidłowości w stosowaniu polityki zgodności zarząd banku
podejmuje odpowiednie działania w celu usunięcia tych nieprawidłowości, w tym środki
naprawcze lub dyscyplinujące.
§ 33.
Zarząd banku, nie rzadziej niż raz w roku, informuje radę nadzorczą o sposobie wypełnienia
zadań, o których mowa w § 32 ust. 1.
§ 34.
1.
Rada nadzorcza sprawuje nadzór nad wprowadzeniem systemu kontroli wewnętrznej.
2.
W ramach nadzoru nad działalnością banku rada nadzorcza monitoruje skuteczność systemu
kontroli wewnętrznej w oparciu o informacje uzyskane od komórki do spraw zgodności,
komórki audytu wewnętrznego, zarządu banku oraz komitetu audytu, jeżeli został powołany.
3.
Rada nadzorcza dokonuje corocznej oceny adekwatności i skuteczności systemu kontroli
wewnętrznej, w tym corocznej oceny adekwatności i skuteczności funkcji kontroli, komórki
do spraw zgodności oraz komórki audytu wewnętrznego.
4.
Jeżeli w banku został powołany komitet audytu, rada nadzorcza przeprowadza oceny,
o których mowa w ust. 3, na podstawie opinii tego komitetu.
5.
W ramach zapewniania przez system kontroli wewnętrznej przestrzegania przepisów prawa,
regulacji wewnętrznych oraz standardów rynkowych rada nadzorcza banku:
1)
nadzoruje wykonywanie obowiązków przez zarząd dotyczących zarządzania ryzykiem braku
zgodności;
2)
zatwierdza politykę zgodności banku;
3)
co najmniej raz w roku ocenia stopień efektywności zarządzania ryzykiem braku zgodności
przez bank.
§ 35.
Na funkcję kontroli, o której mowa w art. 9c ust. 2 pkt 1 ustawy - Prawo bankowe, składają się:
1)
mechanizmy kontrolne;
2)
niezależne monitorowanie przestrzegania mechanizmów kontrolnych;
3)
raportowanie w ramach funkcji kontroli.
§ 36.
1.
Bank posiada co najmniej następujące rodzaje mechanizmów kontrolnych dostosowanych
do specyfiki banku:
1)
procedury;
2)
podział obowiązków;
3)
autoryzacja, w szczególności autoryzacja operacji finansowych i gospodarczych;
4)
kontrola dostępu;
5)
kontrola fizyczna;
6)
proces ewidencji operacji finansowych i gospodarczych w systemach: księgowym, sprawozdawczym
i operacyjnym;
7)
inwentaryzacja;
8)
dokumentowanie odstępstw;
9)
wskaźniki wydajności;
10)
szkolenia.
2.
Bank przypisuje kluczowe mechanizmy kontrolne procesom, o których mowa w § 31.
3.
Bank zapewnia dokumentację funkcji kontroli w szczególności przez:
1)
rejestrowanie każdej operacji, transakcji, produktu i usługi oraz opis systemu, procesu,
struktury organizacyjnej, a także struktury holdingu, o którym mowa w art. 141f ust.
1 ustawy - Prawo bankowe, jeżeli bank funkcjonuje w ramach takiego holdingu;
2)
opis, w formie matrycy funkcji kontroli, powiązania celów, o których mowa w art. 9c
ust. 1 ustawy - Prawo bankowe, z procesami w działalności banku, które przez bank zostały uznane za istotne, oraz
kluczowymi mechanizmami kontrolnymi i niezależnym monitorowaniem przestrzegania tych
mechanizmów kontrolnych.
§ 37.
Do obowiązków komórki do spraw zgodności należy:
1)
opracowanie regulaminu funkcjonowania komórki do spraw zgodności, określającego co
najmniej cel, zakres i szczegółowe zasady działania komórki do spraw zgodności;
2)
wykonywanie czynności określonych w pkt 4-8 na podstawie regulaminu funkcjonowania
komórki do spraw zgodności oraz procedur i metodyk;
3)
dokumentowanie czynności określonych w pkt 4-8;
4)
identyfikowanie ryzyka braku zgodności, w szczególności przez analizę przepisów prawa,
regulacji wewnętrznych banku, standardów rynkowych oraz wyników wewnętrznych postępowań
wyjaśniających przeprowadzanych przez komórkę do spraw zgodności;
5)
ocena ryzyka braku zgodności przez pomiar lub szacowanie tego ryzyka;
6)
projektowanie i wprowadzanie, bazujących na ocenie ryzyka braku zgodności, mechanizmów
kontroli ryzyka braku zgodności;
7)
monitorowanie wielkości i profilu ryzyka braku zgodności po zastosowaniu mechanizmów
kontroli ryzyka braku zgodności;
8)
okresowe przekazywanie raportów w zakresie ryzyka braku zgodności do zarządu i rady
nadzorczej lub komitetu audytu, jeżeli został powołany.
§ 38.
Do obowiązków komórki audytu wewnętrznego należy:
1)
opracowanie regulaminu funkcjonowania komórki audytu wewnętrznego, określającego co
najmniej cel, zakres i szczegółowe zasady działania komórki audytu wewnętrznego;
2)
przeprowadzanie badań audytowych na podstawie regulaminu funkcjonowania komórki audytu
wewnętrznego oraz procedur i metodyk badania;
3)
przeprowadzanie badań audytowych obejmujących badanie adekwatności i skuteczności
systemu zarządzania ryzykiem i systemu kontroli wewnętrznej w całej działalności banku,
w tym mechanizmów kontroli ryzyka, o których mowa w § 7 ust. 3, oraz mechanizmów kontrolnych,
o których mowa w § 36 ust. 1;
4)
przeprowadzanie badań audytowych zgodnie z zakresem i częstotliwością określonymi
w planach audytu i dostosowanymi do zidentyfikowanych obszarów ryzyka i poziomu jego
istotności;
5)
odpowiednie dokumentowanie badania audytowego;
6)
sprawdzanie efektywności realizacji zaleceń wydanych przez komórkę audytu wewnętrznego
w ramach badań audytowych;
7)
okresowe przekazywanie raportów do zarządu i rady nadzorczej lub komitetu audytu,
jeżeli został powołany, w szczególności w zakresie realizacji planów audytu, wyników
przeprowadzonych badań audytowych oraz statusu realizacji zaleceń wydanych po przeprowadzonych
badaniach audytowych.
§ 39.
1.
W banku funkcjonują mechanizmy zapewniające niezależność komórki audytu wewnętrznego
oraz komórki do spraw zgodności.
2.
Zarząd i rada nadzorcza zatwierdzają regulamin funkcjonowania komórki do spraw zgodności
i komórki audytu wewnętrznego.
3.
Osoba kierująca komórką audytu wewnętrznego oraz osoba kierująca komórką do spraw
zgodności mają zapewniony bezpośredni kontakt z członkami zarządu i rady nadzorczej.
4.
Osoba kierująca komórką audytu wewnętrznego oraz osoba kierująca komórką do spraw
zgodności lub osoby je zastępujące uczestniczą w posiedzeniach zarządu banku.
5.
Osoba kierująca komórką audytu wewnętrznego oraz osoba kierująca komórką do spraw
zgodności lub osoby je zastępujące uczestniczą w posiedzeniach rady nadzorczej i komitetu
audytu, jeżeli został powołany, w przypadku gdy przedmiotem posiedzenia są zagadnienia
związane z systemem kontroli wewnętrznej, w tym zapewnianiem zgodności, audytem wewnętrznym
lub zarządzaniem ryzykiem.
6.
Powołanie osoby kierującej komórką audytu wewnętrznego oraz osoby kierującej komórką
do spraw zgodności odbywa się za zgodą rady nadzorczej.
7.
Odwołanie osoby kierującej komórką audytu wewnętrznego oraz osoby kierującej komórką
do spraw zgodności odbywa się za zgodą rady nadzorczej po uprzednim wysłuchaniu tych
osób przez radę nadzorczą.
8.
W banku funkcjonuje szczegółowy tryb kontroli wynagrodzeń pracowników zatrudnionych
w komórce audytu wewnętrznego oraz komórce do spraw zgodności, zapewniający niezależność
i obiektywizm wypełniania przez nich zadań oraz umożliwiający zatrudnianie osób o
odpowiednich kwalifikacjach, doświadczeniu i umiejętnościach, o których mowa odpowiednio
w § 40 ust. 1 i 2.
9.
W banku istnieją mechanizmy chroniące pracowników komórki audytu wewnętrznego i komórki
do spraw zgodności przed nieuzasadnionym wypowiedzeniem umowy o pracę.
10.
W przypadku zmiany na stanowisku kierującego komórką audytu wewnętrznego lub kierującego
komórką do spraw zgodności bank niezwłocznie informuje o tym Komisję wraz ze wskazaniem
przyczyny zmiany.
11.
Komórka audytu wewnętrznego nie może być łączona z innymi komórkami organizacyjnymi,
funkcjami i stanowiskami w banku. Pracownicy tej komórki nie mogą wykonywać innych
obowiązków niż wynikające z jej zadań.
12.
Komórka do spraw zgodności nie może być łączona z innymi komórkami organizacyjnymi,
funkcjami i stanowiskami w banku. Pracownicy tej komórki nie mogą wykonywać innych
obowiązków niż wynikające z zadań tej komórki.
13.
Przepisu ust. 12 nie stosuje się do banków spółdzielczych zrzeszonych w bankach zrzeszających.
§ 40.
1.
Pracownicy komórki audytu wewnętrznego posiadają kwalifikacje, doświadczenie i umiejętności
w zakresie badania ryzyka występującego w działalności banku oraz mają dostęp do wszelkich
niezbędnych informacji.
2.
Pracownicy komórki do spraw zgodności posiadają kwalifikacje, doświadczenie i umiejętności
w zakresie zarządzania ryzykiem braku zgodności występującym w działalności banku
oraz mają dostęp do wszelkich niezbędnych informacji.
3.
Zarząd jest odpowiedzialny za zapewnienie środków finansowych niezbędnych do skutecznego
wykonywania zadań oraz systematycznego podnoszenia umiejętności i kwalifikacji przez
pracowników komórki audytu wewnętrznego oraz komórki do spraw zgodności.
§ 41.
1.
Zasady określone w § 30-40 stosuje się odpowiednio w przypadku banków spółdzielczych,
w których na podstawie art. 10 ustawy - Prawo bankowe kontrola wewnętrzna jest wykonywana przez bank zrzeszający.
2.
Zasady określone w § 30-40 stosuje się odpowiednio w przypadku banków spółdzielczych
lub banków zrzeszających, w których na podstawie art. 22i ust. 4 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych,
ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających kontrola wewnętrzna została powierzona organowi zarządzającemu systemem ochrony.
§ 42.
Przepisy rozporządzenia nie wyłączają stosowania obowiązków wynikających z innych
przepisów dotyczących warunków technicznych i organizacyjnych, regulujących działalność:
1)
banku prowadzącego działalność maklerską, o której mowa w art. 69 ust. 2 i 4 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi , zwanej dalej „ustawą o obrocie instrumentami finansowymi” - w zakresie wykonywania
działalności maklerskiej;
2)
banku powierniczego, o którym mowa w art. 3 pkt 36 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi - w zakresie działalności związanej z prowadzeniem rachunków papierów wartościowych
i rachunków zbiorczych.
§ 43.
W przypadku banku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w zakresie czynności, o których mowa w art. 70 ust. 2 tej ustawy:
1)
system kontroli wewnętrznej poza obowiązkami określonymi w § 30-40 zapewnia:
a)
badanie zgodności działalności banku i czynności wykonywanych w ramach tej działalności
przez osoby powiązane, z regulacjami rynków, na których działa bank, regulacjami Krajowego
Depozytu Papierów Wartościowych S.A., izb rozliczeniowych i izb rozrachunkowych, o
których mowa w art. 68a ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz giełdowych
izb rozrachunkowych, o których mowa w art. 2 pkt 4 ustawy z dnia 26 października 2000 r. o giełdach towarowych , których uczestnikiem jest bank,
b)
skuteczność procedur dotyczących przepływu informacji poufnych i informacji stanowiących
tajemnicę zawodową oraz zabezpieczenia dostępu do nich,
c)
skuteczność procedur dotyczących rozpatrywania skarg i wniosków klientów oraz prowadzenia
rejestru skarg,
d)
skuteczność procedur dotyczących przeciwdziałania praniu pieniędzy oraz finansowaniu
terroryzmu;
2)
komórka do spraw zgodności, poza obowiązkami określonymi w § 37, oraz z uwzględnieniem
mechanizmów, o których mowa w § 39, i środków finansowych, o których mowa w § 40 ust.
3:
a)
identyfikuje, ocenia przez pomiar lub szacowanie, kontroluje, monitoruje i raportuje
o ryzyku braku zgodności z przepisami prawa regulującymi wykonywanie czynności, o
których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz doradza i świadczy bieżącą pomoc osobom powiązanym wykonującym czynności w
ramach prowadzonej przez bank działalności, w wypełnianiu przez nich obowiązków zgodnie
z przepisami prawa regulującymi wykonywanie tych czynności,
b)
w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz do roku, sporządza i przesyła
do zarządu i rady nadzorczej raport odnośnie do zapewniania zgodności działalności
banku z przepisami prawa regulującymi wykonywanie czynności, o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, zawierający w szczególności opis środków podejmowanych w przypadkach niezgodności
z przepisami prawa regulującymi wykonywanie tych czynności przez bank;
3)
komórka audytu wewnętrznego, poza obowiązkami określonymi w § 38, oraz z uwzględnieniem
mechanizmów, o których mowa w § 39, i środków finansowych, o których mowa w § 40 ust.
3:
a)
przeprowadza badania audytowe obejmujące badanie stosowanych systemów oraz wdrożonych
regulaminów i procedur pod względem ich prawidłowości i skuteczności w wypełnianiu
przez bank obowiązków wynikających z przepisów prawa regulujących wykonywanie czynności,
o których mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, oraz sprawdza efektywność realizacji zaleceń wydanych w ramach badań audytowych,
b)
w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz do roku, sporządza i przesyła
do zarządu i rady nadzorczej raport z wykonywania przez komórkę audytu wewnętrznego
powierzonych jej zadań, zawierający informacje, czy podjęto odpowiednie środki naprawcze
w banku w przypadku ewentualnych nieprawidłowości.
§ 44.
W przypadku banku, o którym mowa w art. 70 ust. 2 ustawy o obrocie instrumentami finansowymi, w zakresie czynności, o których mowa w art. 70 ust. 2 tej ustawy, kierujący komórką
do spraw zgodności pełni jednocześnie rolę inspektora nadzoru zgodności wykonującego
czynności nadzoru zgodności z przepisami prawa regulującymi wykonywanie tych czynności.
Rozdział 5
Procedury anonimowego zgłaszania naruszeń prawa oraz obowiązujących w banku procedur i standardów etycznych
§ 45.
1.
Bank opracowuje i wdraża procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników naruszeń
prawa oraz obowiązujących w banku procedur i standardów etycznych, zwanych dalej „naruszeniami”.
2.
Przez obowiązujące w banku procedury, o których mowa w ust. 1, rozumie się wszelkie
akty wewnętrzne, w tym regulaminy, instrukcje, systemy i rozwiązania przyjęte w danym
banku.
3.
Bank zapewnia możliwość zgłaszania przez pracowników naruszeń za pośrednictwem specjalnego,
niezależnego i autonomicznego kanału komunikacji.
4.
Procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników naruszeń określają co najmniej:
1)
sposób odbierania zgłoszeń w sprawie naruszeń, zapewniający w szczególności możliwość
odbierania zgłoszeń bez podawania tożsamości przez pracownika dokonującego zgłoszenia;
2)
sposób ochrony pracownika dokonującego zgłoszenia, zapewniający co najmniej ochronę
przed działaniami o charakterze represyjnym, dyskryminacją lub innymi rodzajami niesprawiedliwego
traktowania;
3)
sposób ochrony danych osobowych pracownika dokonującego zgłoszenia oraz osoby, której
zarzuca się dokonanie naruszenia, zgodnie z przepisami ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o ochronie danych osobowych ;
4)
zasady zapewniające zachowanie poufności pracownikowi dokonującemu zgłoszenia, w przypadku
gdy pracownik ten ujawnił swoją tożsamość lub jego tożsamość jest możliwa do ustalenia;
5)
wskazanie osób odpowiedzialnych za odbieranie zgłoszeń naruszeń, z uwzględnieniem,
że w przypadku gdy zgłoszenie dotyczy członka zarządu, powinno być ono przyjęte przez
radę nadzorczą;
6)
sposób przekazywania członkowi zarządu, o którym mowa w ust. 5, lub radzie nadzorczej
oraz pracownikom, jednostkom organizacyjnym i komórkom organizacyjnym wyznaczonym
zgodnie z ust. 6 informacji związanych ze zgłoszeniem naruszenia, niezbędnych do prawidłowej
weryfikacji tego zgłoszenia, z uwzględnieniem ograniczenia zakresu przekazywanych
informacji odpowiednio do celów realizowanych przez procedurę oraz treści zgłoszenia
naruszenia;
7)
rodzaj i charakter działań następczych podejmowanych na skutek:
a)
odebrania zgłoszenia naruszenia,
b)
weryfikacji zgłoszenia naruszenia
- oraz sposób koordynacji tych działań;
8)
termin usunięcia przez bank danych osobowych zawartych w zgłoszeniach naruszeń;
9)
w przypadku pozytywnej weryfikacji zasadności zgłoszenia naruszenia termin powiadomienia
przez członka zarządu wskazanego zgodnie z ust. 5 albo przez radę nadzorczą, gdy zgłoszenie
dotyczy członka zarządu, osoby, której zarzuca się dokonanie naruszenia, o dokonanym
zgłoszeniu naruszenia oraz o przeprowadzonej procedurze weryfikacji zasadności zgłoszenia
naruszenia, z zastrzeżeniem zachowania poufności, o której mowa w pkt 4.
5.
Zarząd ustala wewnętrzny podział kompetencji wskazujący członka zarządu, do którego
są zgłaszane naruszenia oraz odpowiedzialnego za bieżące funkcjonowanie procedur anonimowego
zgłaszania naruszeń. Wewnętrzny podział kompetencji podlega zatwierdzeniu przez radę
nadzorczą.
6.
Członek zarządu, o którym mowa w ust. 5, lub rada nadzorcza, po otrzymaniu zgłoszenia,
wyznacza pracowników, jednostki organizacyjne lub komórki organizacyjne odpowiedzialne
za podejmowanie i koordynowanie weryfikacji zgłoszenia naruszenia oraz podejmowanie
działań następczych.
7.
Zarząd jest odpowiedzialny za adekwatność i skuteczność procedur anonimowego zgłaszania
przez pracowników naruszeń.
8.
W przypadku negatywnej weryfikacji zasadności zgłoszenia naruszenia i oddalenia podejrzeń
w nim zawartych członek zarządu wskazany zgodnie z ust. 5 albo rada nadzorcza, gdy
zgłoszenie dotyczy członka zarządu, niezwłocznie powiadamiają osobę, której zarzucono
dokonanie naruszenia, o dokonanym zgłoszeniu naruszenia oraz o przeprowadzonej procedurze
weryfikacji zasadności zgłoszenia naruszenia, z zastrzeżeniem zachowania poufności,
o której mowa w ust. 4 pkt 4.
9.
W przypadku, o którym mowa w ust. 8, bank niezwłocznie usuwa ze swoich systemów dane
osobowe zawarte w zgłoszeniu naruszenia, pozostawiając w systemach, przez okres 5
lat, licząc od pierwszego dnia roku następującego po roku, w którym dokonano zgłoszenia,
inne informacje zawarte w zgłoszeniu naruszenia oraz informacje o podjętych działaniach
następczych.
10.
W przypadku banków będących uczestnikami systemu ochrony informacje, o których mowa
w ust. 4 pkt 9, przekazywane są również do banku zrzeszającego zarządzającego tym
systemem albo do jednostki zarządzającej.
11.
Członek zarządu, o którym mowa w ust. 5, regularnie, nie rzadziej niż raz na pół roku,
przekazuje radzie nadzorczej informacje o otrzymanych istotnych zgłoszeniach naruszeń.
12.
Rada nadzorcza, w zależności od potrzeb, nie rzadziej jednak niż raz w roku, ocenia
adekwatność i skuteczność procedury anonimowego zgłaszania przez pracowników naruszeń.
13.
Bank przeprowadza wstępne i regularne szkolenia pracowników banku w zakresie zgłaszania
naruszeń, w szczególności obowiązujących w tym zakresie procedur.
Rozdział 6
Szacowanie kapitału wewnętrznego i utrzymywanie funduszy własnych na poziomie wynikającym z polityki banku
§ 46.
1.
W banku funkcjonuje proces szacowania kapitału wewnętrznego wynikającego z ryzyka
występującego w działalności banku.
2.
W celu utrzymywania funduszy własnych na poziomie wynikającym z polityki banku oraz
ryzyka występującego w działalności banku bank uwzględnia następujące elementy składające
się na zarządzanie kapitałowe:
1)
długoterminowe cele kapitałowe banku;
2)
preferowaną strukturę kapitału;
3)
kapitałowe plany awaryjne;
4)
utrzymywanie poziomu funduszy własnych na poziomie nie niższym niż oszacowany kapitał
wewnętrzny banku.
§ 47.
Niezależnie od funkcjonowania w banku procesu szacowania kapitału wewnętrznego oraz
przeglądów strategii i procedur szacowania kapitału wewnętrznego na podstawie dokumentów,
o których mowa w § 2 ust. 1, szacowanie kapitału wewnętrznego oraz dokonywanie takich
przeglądów są realizowane w banku na podstawie odpowiednich analiz. Zarządzanie kapitałowe
oraz dokonywanie przeglądów procesu zarządzania kapitałowego są realizowane w banku
na podstawie polityk, procedur, planów i analiz.
§ 48.
Zarząd banku odpowiada za skuteczność procesu szacowania kapitału wewnętrznego i zarządzania
kapitałowego oraz dokonywania przeglądów strategii i procedur szacowania kapitału
wewnętrznego i zarządzania kapitałowego, wprowadzając niezbędne korekty w razie zmiany
poziomu ryzyka w działalności banku oraz czynników otoczenia gospodarczego.
§ 49.
1.
Zarząd banku odpowiada za opracowanie, wprowadzenie oraz aktualizację polityki w zakresie
szacowania kapitału wewnętrznego i zarządzania kapitałowego oraz dokonywania przeglądów
strategii i procedur szacowania kapitału wewnętrznego i zarządzania kapitałowego.
2.
Rada nadzorcza banku zatwierdza politykę w zakresie szacowania kapitału wewnętrznego
i zarządzania kapitałowego oraz dokonywania przeglądów strategii i procedur szacowania
kapitału wewnętrznego i zarządzania kapitałowego.
§ 50.
Zarząd banku jest odpowiedzialny za oszacowanie kapitału wewnętrznego na poziomie
zapewniającym pokrycie wszystkich istotnych rodzajów ryzyka.
§ 51.
Proces szacowania kapitału wewnętrznego i zarządzanie kapitałowe oraz dokonywanie
przeglądów strategii i procedur szacowania kapitału wewnętrznego i zarządzania kapitałowego
są odpowiednio udokumentowane.
§ 52.
1.
Proces szacowania kapitału wewnętrznego uwzględnia strategię zarządzania ryzykiem
oraz obejmuje w szczególności:
1)
kryteria uznawania poszczególnych rodzajów ryzyka za istotne;
2)
proces ustalania kapitału wewnętrznego w zależności od poziomu ryzyka w banku;
3)
mechanizmy kontroli ryzyka w obszarze szacowania kapitału wewnętrznego i utrzymywania
poziomu funduszy własnych na poziomie nie niższym niż oszacowany kapitał wewnętrzny
banku.
2.
Proces szacowania kapitału wewnętrznego jest dostosowany do wielkości i profilu ryzyka
w banku.
§ 53.
1.
Zarząd banku jest odpowiedzialny za przeprowadzenie regularnych przeglądów strategii
i procedur szacowania kapitału wewnętrznego i zarządzania kapitałowego, tak aby były
odpowiednie do wielkości i profilu ryzyka w banku. Proces szacowania kapitału wewnętrznego
i zarządzanie kapitałowe podlegają przeglądowi nie rzadziej niż raz do roku.
2.
Niezależnie od okresowych przeglądów proces szacowania kapitału wewnętrznego i zarządzanie
kapitałowe są odpowiednio dostosowywane, w szczególności w sytuacji pojawienia się
nowych rodzajów ryzyka, znaczących zmian w strategii i planach działania oraz środowisku
zewnętrznym, w którym działa bank.
§ 54.
Proces szacowania kapitału wewnętrznego oraz proces przeglądu strategii i procedur
szacowania kapitału wewnętrznego i zarządzania kapitałowego podlegają okresowej ocenie,
dokonywanej przez komórkę audytu wewnętrznego.
§ 55.
1.
Bank, który podczas obliczania wymogów w zakresie funduszy własnych z tytułu ryzyka
pozycji, zgodnie z częścią trzecią, tytułem IV, rozdziałem 2 rozporządzenia nr 575/2013,
dokonał kompensowania swoich pozycji w jednej lub większej liczbie akcji wchodzących
w skład indeksu giełdowego z pozycją lub pozycjami z tytułu terminowego kontraktu
typu futures na indeks giełdowy lub z tytułu innego produktu powiązanego z indeksem
giełdowym, oszacowuje odpowiedni kapitał wewnętrzny zapewniający zabezpieczenie przed
bazowym ryzykiem straty w wyniku zmiany wartości kontraktu terminowego typu futures
lub innego produktu, która nie byłaby w pełni zgodna ze zmianą kursów akcji wchodzących
w skład indeksu. Bank dokonuje oszacowania kapitału wewnętrznego w przypadku, gdy
posiada przeciwstawne pozycje w terminowych kontraktach typu futures na indeksy giełdowe,
które nie są identyczne pod względem terminu realizacji kontraktu lub składu indeksu
bądź też pod względem obu tych cech.
2.
Stosując zasady określone w art. 345 rozporządzenia nr 575/2013, bank oszacowuje odpowiedni
kapitał wewnętrzny na pokrycie ryzyka straty istniejącego w okresie pomiędzy podjęciem
początkowego zobowiązania a następnym dniem roboczym.
Rozdział 7
Zasady zarządzania ryzykiem płynności i finansowania
§ 56.
W ramach zasad zarządzania ryzykiem płynności bank w szczególności wprowadza:
1)
polityki i procedury dotyczące zarządzania ryzykiem płynności z uwzględnieniem adekwatnych
horyzontów czasowych, w tym horyzontu śróddziennego, zapewniające utrzymywanie przez
bank odpowiednich buforów płynnościowych, proporcjonalne do wielkości, zakresu i stopnia
złożoności działalności, profilu ryzyka i tolerancji ryzyka płynności oraz dopasowane
do linii biznesowych, walut, jednostek organizacyjnych i podmiotów zależnych banku;
2)
zasady funkcjonowania mechanizmu alokacji w odniesieniu do kosztów płynności, korzyści
i ryzyka;
3)
zasady ustalania tolerancji ryzyka płynności w odniesieniu do wszystkich istotnych
linii biznesowych;
4)
zasady zarządzania ryzykiem płynności, uwzględniające bieżące i przewidywane istotne
przepływy pieniężne w ramach aktywów, pasywów, pozycji pozabilansowych, w tym zobowiązań
warunkowych, oraz wynikające z nich możliwe skutki ryzyka utraty reputacji;
5)
zasady zarządzania ryzykiem finansowania, rozumianym jako zagrożenie niedostatku stabilnych
źródeł finansowania w perspektywie średnio- i długoterminowej, skutkujące rzeczywistym
lub potencjalnym ryzykiem niewywiązania się przez bank z zobowiązań finansowych w
momencie ich wymagalności w perspektywie średnio- i długoterminowej, bądź w całości,
bądź związanym z koniecznością poniesienia nieakceptowalnych kosztów finansowania;
6)
zasady dokonywania rozróżnienia pomiędzy aktywami stanowiącymi zabezpieczenie zobowiązań
a wolnymi od obciążeń aktywami, które są stale dostępne, w szczególności w sytuacjach
nadzwyczajnych;
7)
zasady uwzględniania podmiotu, u którego znajdują się aktywa wolne od obciążeń, państwa,
w którym aktywa te są zgodnie z prawem zapisane w rejestrze lub na rachunku, a także
ich kwalifikowalności oraz monitorowania możliwości uruchomienia aktywów we właściwym
czasie; wymogu wprowadzenia takich zasad nie stosuje się do banków spółdzielczych
zrzeszonych w banku zrzeszającym, będących uczestnikami systemu ochrony, jeżeli podmiotami,
u których znajdują się aktywa wolne od obciążeń, są wyłącznie bank zrzeszający lub
spółka zależna od banku zrzeszającego;
8)
zasady uwzględniania istniejących ograniczeń prawnych i operacyjnych w stosunku do
możliwego transferu płynności i aktywów wolnych od obciążeń pomiędzy podmiotami, zarówno
wewnątrz Europejskiego Obszaru Gospodarczego, jak i poza nim;
9)
podlegające regularnym przeglądom mechanizmy kontroli ryzyka ograniczające ryzyko
płynności, w tym system limitów, bufory płynnościowe i plany finansowania, zapewniające
odporność banku na szereg różnych skrajnych warunków;
10)
zasady opracowywania scenariuszy warunków skrajnych dotyczących poziomu płynności
i mechanizmów kontroli ryzyka ograniczających ryzyko płynności, z uwzględnieniem:
a)
konieczności dokonywania co najmniej raz w roku przeglądu założeń scenariuszy warunków
skrajnych,
b)
zasady, że scenariusze warunków skrajnych dotyczą w szczególności pozycji pozabilansowych
i innych zobowiązań warunkowych, w tym jednostek specjalnego przeznaczenia do celów
sekurytyzacji lub innych jednostek specjalnego przeznaczenia, o których mowa w rozporządzeniu
nr 575/2013, w stosunku do których bank pełni rolę jednostki sponsorującej lub dostarcza
znaczące wsparcie na utrzymanie płynności;
11)
zasady uwzględniania w scenariuszach warunków skrajnych uwarunkowań wewnętrznych,
systemowych oraz stanowiących połączenie różnych wariantów, z uwzględnieniem możliwych
interakcji, przy czym scenariusz łączny nie powinien stanowić prostej agregacji poszczególnych
scenariuszy, ale zakładać wystąpienie szoku systemowego i ponadprzeciętnych problemów
banku jednocześnie; scenariusze powinny uwzględniać różne okresy i natężenie warunków
skrajnych;
12)
zasady dostosowywania polityk i procedur, w tym limitów dotyczących ryzyka płynności
do rezultatów testów warunków skrajnych płynności oraz uwzględniania tych rezultatów
w planach awaryjnych płynności;
13)
zatwierdzone przez zarząd plany awaryjne płynności określające właściwe działania
i odpowiednie środki wykonawcze w celu pokrycia ewentualnego braku płynności, w tym
w stosunku do jednostek organizacyjnych mających siedzibę w innych państwach członkowskich,
z uwzględnieniem że plany te powinny być testowane co najmniej raz w roku oraz uaktualniane
na podstawie rezultatów testów warunków skrajnych;
14)
zasady dotyczące podejmowania z wyprzedzeniem koniecznych działań operacyjnych w celu
zapewnienia możliwości natychmiastowego wdrożenia planów awaryjnych płynności, o których
mowa w pkt 13, przy czym działania te obejmują posiadanie zabezpieczenia dostępnego
w trybie natychmiastowym na potrzeby pozyskania finansowania z banku centralnego,
w tym w walucie innego państwa członkowskiego lub walucie państwa trzeciego, w stosunku
do którego bank posiada ekspozycje, oraz - jeżeli to konieczne z punktu widzenia operacyjnego
- na terytorium przyjmującego państwa członkowskiego lub państwa trzeciego, którego
waluty dotyczy ekspozycja.
Rozdział 8
Przepisy dostosowujące i końcowe
§ 57.
Przepisy rozporządzenia nie mają zastosowania do zmiennych składników wynagrodzeń
należnych za rok 2016 oraz za lata poprzednie.
§ 58.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 maja 2017 r., z wyjątkiem § 36 ust. 3 pkt
2, który wchodzi w życie z dniem 1 lipca 2017 r.
1)
Minister Rozwoju i Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 września
2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Finansów (Dz.
U. poz. 1595).
2)
Niniejsze rozporządzenie: 1) w zakresie swojej regulacji uzupełnia wdrożenie dyrektywy
Parlamentu Europejskiego i Rady 2013/36/UE z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie warunków
dopuszczenia instytucji kredytowych do działalności oraz nadzoru ostrożnościowego
nad instytucjami kredytowymi i firmami inwestycyjnymi, zmieniającej dyrektywę 2002/87/WE
i uchylającej dyrektywy 2006/48/WE oraz 2006/49/WE (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013,
str. 338, Dz. Urz. UE L 208 z 02.08.2013, str. 73, Dz. Urz. UE L 60 z 28.02.2014,
str. 34, Dz. Urz. UE L 173 z 12.06.2014, str. 190, Dz. Urz. UE L 337 z 23.12.2015,
str. 35 oraz Dz. Urz. UE L 20 z 25.01.2017, str. 1); 2) służy stosowaniu rozporządzenia
Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca 2013 r. w sprawie
wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych, zmieniającego
rozporządzenie (UE) nr 648/2012 (Dz. Urz. UE L 176 z 27.06.2013, str. 1, Dz. Urz.
UE L 208 z 02.08.2013, str. 68, Dz. Urz. UE L 321 z 30.11.2013, str. 6, Dz. Urz. UE
L 165 z 04.06.2014, str. 31, Dz. Urz. UE L 11 z 17.01.2015, str. 37, Dz. Urz. UE L
143 z 09.06.2015, str. 7, Dz. Urz. UE L 328 z 12.12.2015, str. 108, Dz. Urz. UE L
151 z 08.06.2016, str. 4, Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 153, Dz. Urz. UE L
336 z 10.12.2016, str. 36 oraz Dz. Urz. UE L 20 z 25.01.2017, str. 4).
3)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 208 z 02.08.2013,
str. 68, Dz. Urz. UE L 321 z 30.11.2013, str. 6, Dz. Urz. UE L 165 z 04.06.2014, str.
31, Dz. Urz. UE L 11 z 17.01.2015, str. 37, Dz. Urz. UE L 143 z 09.06.2015, str. 7,
Dz. Urz. UE L 328 z 12.12.2015, str. 108, Dz. Urz. UE L 151 z 08.06.2016, str. 4,
Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 153, Dz. Urz. UE L 336 z 10.12.2016, str. 36
oraz Dz. Urz. UE L 20 z 25.01.2017, str. 4.
4)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 144 z 01.06.2016,
str. 21.