Rozporządzenie Ministra Rozwoju i Finansówz dnia 27 grudnia 2016 r.w sprawie sposobu określania profilu ryzyka banków i oddziałów banków zagranicznych
oraz uwzględniania tego profilu w wyznaczaniu składek na fundusz gwarancyjny banków 1)Minister Rozwoju i Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 września
2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Finansów (Dz.
U. poz. 1595).
Spis treści
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 289 ust. 11 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym,
systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa sposób określania profilu ryzyka banków i oddziałów banków
zagranicznych objętych obowiązkowym systemem gwarantowania depozytów wnoszących składki
na fundusz gwarancyjny banków, o którym mowa w art. 272 ust. 1 ustawy z dnia 10 czerwca 2016 r. o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym,
systemie gwarantowania depozytów oraz przymusowej restrukturyzacji, zwanej dalej „ustawą”, i sposób uwzględnienia tego profilu w wyznaczaniu składek
na ten fundusz:
1)
sposób obliczania składek należnych od poszczególnych banków i oddziałów banków zagranicznych
zobowiązanych do wniesienia składki;
2)
dobór wskaźników określających profil ryzyka banku i oddziału banku zagranicznego
oraz sposób ich wykorzystania;
3)
metody określania profilu ryzyka banku i oddziału banku zagranicznego;
4)
minimalny poziom ulgi przy wyliczaniu składki, w przypadku przynależności banku do
systemu ochrony instytucjonalnej;
5)
sposób uwzględnienia przynależności banku do sektora niskiego ryzyka przy wyliczaniu
składki;
6)
zasady stosowania składek minimalnych;
7)
zasady oraz tryb dokonywania korekt określonych składek do wysokości łącznej kwoty
składek w danym roku.
§ 2.
Ilekroć w rozporządzeniu jest mowa o:
1)
banku - należy przez to rozumieć bank krajowy w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe ;
2)
łącznej kwocie składek - należy przez to rozumieć łączną kwotę składek na fundusz
gwarancyjny banków na dany rok kalendarzowy, określoną przez Radę Funduszu zgodnie
z art. 293 ust. 1 pkt 1 ustawy;
3)
łącznej kwocie składek nadzwyczajnych - należy przez to rozumieć łączną kwotę składek
nadzwyczajnych na fundusz gwarancyjny banków, określoną przez Radę Funduszu zgodnie
z art. 293 ust. 2 ustawy;
4)
metodzie wyznaczania składek - należy przez to rozumieć odpowiednio metodę wyznaczania
składek, o których mowa w art. 286 ust. 1 oraz art. 291 ust. 1 ustawy, wnoszonych
przez banki albo oddziały banków zagranicznych na obowiązkowy system gwarantowania
depozytów w bankach i oddziałach banków zagranicznych, opracowaną przez Fundusz zgodnie
z przepisami rozporządzenia;
5)
oddziale banku zagranicznego - należy przez to rozumieć oddział banku zagranicznego
w rozumieniu art. 4 ust. 1 pkt 20 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe;
6)
podmiocie wnoszącym składki - należy przez to rozumieć bank lub oddział banku zagranicznego;
7)
rozporządzeniu (UE) nr 575/2013 - należy przez to rozumieć rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 575/2013 z dnia 26 czerwca
2013 r. w sprawie wymogów ostrożnościowych dla instytucji kredytowych i firm inwestycyjnych,
zmieniające rozporządzenie (UE) nr 648/2012 ;
8)
składce - należy przez to rozumieć środki należne od podmiotów wnoszących składki
zgodnie z art. 286 ust. 2 ustawy, w tym środki należne tytułem składek kwartalnych
lub tytułem składek nadzwyczajnych, o których mowa w art. 291 ustawy;
9)
środkach gwarantowanych - należy przez to rozumieć środki deponenta objęte ochroną
gwarancyjną do wysokości, o której mowa w art. 24 ust. 1 ustawy.
§ 3.
1.
Bankowy Fundusz Gwarancyjny, zwany dalej „Funduszem”, w zakresie oceny profilu ryzyka
podmiotu wnoszącego składki stosuje następujące kategorie ryzyka:
1)
kapitał;
2)
płynność i finansowanie;
3)
jakość aktywów;
4)
model prowadzenia działalności i zarządzanie;
5)
potencjalne straty Funduszu.
2.
Do oceny kategorii ryzyka, o której mowa w ust. 1:
1)
pkt 1, wykorzystuje się co najmniej następujące wskaźniki ryzyka:
a)
wskaźnik dźwigni,
b)
wskaźnik pokrycia kapitałem lub wskaźnik kapitału podstawowego Tier 1, o którym mowa
w art. 92 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 575/2013;
2)
pkt 2, wykorzystuje się co najmniej następujące wskaźniki ryzyka:
a)
wskaźnik pokrycia wypływów netto,
b)
wskaźnik stabilnego finansowania netto;
3)
pkt 3, wykorzystuje się co najmniej wskaźnik jakości kredytów;
4)
pkt 4, wykorzystuje się co najmniej następujące wskaźniki ryzyka:
a)
wskaźnik relacji aktywów ważonych ryzykiem do aktywów ogółem,
b)
wskaźnik stopy zwrotu z aktywów;
5)
pkt 5, wykorzystuje się co najmniej wskaźnik relacji aktywów nieobciążonych do środków
gwarantowanych.
3.
Fundusz może wprowadzić dodatkowe wskaźniki ryzyka przypisane do kategorii ryzyka
wskazanych w ust. 1.
4.
W przypadku oceny profilu ryzyka oddziałów banków zagranicznych Fundusz może wyłączyć
jeden lub więcej wskaźników, o których mowa w ust. 2, jeżeli wskaźniki te nie są dostępne
w związku z charakterem prawnym oddziałów banków zagranicznych lub wymogami nadzorczymi,
którym podlegają.
5.
W przypadku, o którym mowa w ust. 4, Fundusz może zastąpić wyłączony wskaźnik najbardziej
zbliżonym wskaźnikiem, odpowiednio odzwierciedlającym profil ryzyka oddziałów banków
zagranicznych albo podwyższyć wagi pozostałych wskaźników ryzyka o łączną wagę wyłączonego
wskaźnika.
§ 4.
1.
Suma wag przypisanych wszystkim wskaźnikom ryzyka wynosi 100%.
2.
W zakresie oceny profilu ryzyka podmiotów wnoszących składki Fundusz stosuje następujące
minimalne wagi w odniesieniu do kategorii ryzyka:
1)
kapitał - 18%;
2)
płynność i finansowanie - 18%;
3)
jakość aktywów - 13%;
4)
model prowadzenia działalności i zarządzanie - 13%;
5)
potencjalne straty Funduszu - 13%.
3.
Minimalna waga wskaźników ryzyka w ramach kategorii, o której mowa w ust. 2:
1)
pkt 1, dla wskaźnika:
a)
dźwigni wynosi 9%,
b)
pokrycia kapitałem lub wskaźnika kapitału podstawowego Tier 1, o którym mowa w art.
92 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 575/2013, wynosi 9%;
2)
pkt 2, dla wskaźnika:
a)
pokrycia wypływów netto wynosi 9%,
b)
stabilnego finansowania netto wynosi 9%;
3)
pkt 3, dla wskaźnika jakości kredytów wynosi 13%;
4)
pkt 4, dla wskaźnika:
a)
relacji aktywów ważonych ryzykiem do aktywów ogółem wynosi 6,5%,
b)
stopy zwrotu z aktywów wynosi 6,5%;
5)
pkt 5, dla wskaźnika relacji aktywów nieobciążonych do środków gwarantowanych wynosi
13%.
4.
Fundusz może podwyższyć minimalne wagi jednego lub kilku wskaźników ryzyka, o których
mowa w ust. 3, nie więcej jednak niż o 15 punktów procentowych.
5.
Łączne wagi dodatkowych wskaźników ryzyka, o których mowa w § 3 ust. 3, nie mogą przekraczać
25%, a wagi poszczególnych dodatkowych wskaźników ryzyka - 15%, z wyjątkiem dodatkowych
jakościowych wskaźników ryzyka reprezentujących wynik kompleksowej oceny profilu ryzyka
i zarządzania podmiotu, których waga może zostać zwiększona do 25%.
6.
W przypadku gdy Fundusz nie stosuje dodatkowych wskaźników ryzyka, o których mowa
w § 3 ust. 3, waga dla kategorii, o której mowa w § 3 ust. 1:
1)
pkt 1, wynosi 24%, w tym dla wskaźnika:
a)
dźwigni - 12%,
b)
pokrycia kapitałem lub wskaźnika kapitału podstawowego Tier 1, o którym mowa w art.
92 ust. 2 lit. a rozporządzenia (UE) nr 575/2013 - 12%;
2)
pkt 2, wynosi 24%, w tym dla wskaźnika:
a)
pokrycia wypływów netto - 12%,
b)
stabilnego finansowania netto - 12%;
3)
pkt 3, wynosi 18%, w tym dla wskaźnika jakości kredytów -18%;
4)
pkt 4, wynosi 17%, w tym:
a)
dla wskaźnika relacji aktywów ważonych ryzykiem do aktywów ogółem - 8,5%,
b)
dla wskaźnika stopy zwrotu z aktywów - 8,5%;
5)
pkt 5, wynosi 17%, w tym dla wskaźnika relacji aktywów nieobciążonych do środków gwarantowanych
- 17%.
§ 5.
W przypadku gdy Komisja Nadzoru Finansowego odstąpiła od stosowania wymogów, o których
mowa w art. 7, art. 8 lub art. 21 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, wartość wskaźników
ryzyka z kategorii, o których mowa w § 4 ust. 2 pkt 1 i 2, dla podmiotu wnoszącego
składki jest wyznaczana na poziomie skonsolidowanym lub częściowo skonsolidowanym.
§ 6.
1.
Fundusz stosuje mnożnik dodatkowej korekty ryzyka dla każdego podmiotu wnoszącego
składki (całkowita waga ryzyka) jako funkcję wskaźników ryzyka, o których mowa w §
4, określoną zgodnie z częścią A pkt 1-4 lub częścią B pkt 1 załącznika do rozporządzenia.
2.
Składka dla każdego podmiotu wnoszącego składki jest ustalana według odpowiedniej
metody wyznaczania składek opracowanej przez Fundusz, zgodnie z częścią A pkt 5-7
lub częścią B pkt 2-4 załącznika do rozporządzenia.
3.
Fundusz określa zakres całkowitej wagi ryzyka jednakowy dla wszystkich podmiotów wnoszących
składki, przy czym jej dolny zakres mieści się w przedziale od 50% do 75%, a górny
- w przedziale od 150% do 200%.
4.
Fundusz może rozszerzyć zakres całkowitej wagi ryzyka, uwzględniając różnice w zakresie
modeli prowadzenia działalności i profilu ryzyka między podmiotami wnoszącymi składki.
5.
Dla banków, które w pierwszym dniu kwartału, za który jest należna składka, były uczestnikami
systemu ochrony instytucjonalnej, o którym mowa w art. 2 pkt 6 ustawy z dnia 7 grudnia 2000 r. o funkcjonowaniu banków spółdzielczych,
ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających , przy wyliczaniu składki zgodnie z ust. 2, jest stosowana ulga polegająca na obniżeniu
o 50% całkowitej wagi ryzyka, o której mowa w ust. 1, zgodnie z częścią A pkt 6 lub
częścią B pkt 3 załącznika do rozporządzenia.
§ 7.
1.
Fundusz może zastosować składki minimalne niezależne od kwoty środków gwarantowanych
zgromadzonych w podmiocie wnoszącym składkę.
2.
W przypadku, o którym mowa w ust. 1, składka minimalna ma zastosowanie do wszystkich
podmiotów wnoszących składkę i jest uwzględniana przy wyliczaniu składki zgodnie z
częścią A pkt 6 ppkt 5 lub pkt 7 ppkt 5 załącznika do rozporządzenia:
1)
jako kwota doliczona do kwoty składki kwartalnej uzależnionej od ryzyka albo
2)
jako dolny poziom kwoty składki kwartalnej.
§ 8.
Fundusz może dopuścić wnoszenie niższej składki na fundusz gwarancyjny banków przez
podmioty wnoszące składki należące do sektorów niskiego ryzyka regulowanych na mocy
prawa krajowego, przez wprowadzenie dodatkowego wskaźnika ryzyka zgodnie z § 3 ust.
3, w ramach kategorii ryzyka, o której mowa w § 3 ust. 1 pkt 4.
§ 9.
1.
Fundusz określa całkowitą wagę ryzyka podmiotu wnoszącego składkę na podstawie danych
pochodzących z jego ostatniego rocznego sprawozdania finansowego, które było dostępne
w dniu 31 grudnia roku poprzedzającego rok kalendarzowy, na który są należne składki.
2.
Za dane, o których mowa w ust. 1, przyjmuje się dane przekazane zgodnie z właściwą
uchwałą Zarządu Narodowego Banku Polskiego dotyczącą przekazywania danych niezbędnych
do oceny sytuacji finansowej banków i ryzyka sektora bankowego, wydaną na podstawie
art. 23 ust. 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. o Narodowym Banku Polskim oraz z rozporządzeniem (UE) nr 575/2013, które były dostępne w dniu 31 grudnia roku
poprzedzającego rok kalendarzowy, na który są należne składki.
3.
Wskaźniki ryzyka, o których mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 oraz w ust. 3, lub dane potrzebne
do ich wyznaczenia mogą pochodzić ze źródeł innych niż roczne zatwierdzone sprawozdania
finansowe, w szczególności z informacji przekazywanych Funduszowi na podstawie art.
325-327 ustawy.
§ 10.
1.
Do czasu pełnego wdrożenia wskaźnika ryzyka, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 1 lit.
a, stosuje się zamiennie wskaźnik relacji kapitału Tier 1, o którym mowa w art. 25
rozporządzenia (UE) nr 575/2013, do aktywów ogółem określonych w załączniku nr 2 do
ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości lub zdefiniowanych zgodnie z międzynarodowymi standardami sprawozdawczości finansowej,
o których mowa w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1606/2002 z dnia 19 lipca 2002 r.
w sprawie stosowania międzynarodowych standardów rachunkowości .
2.
W przypadku gdy wskaźnik ryzyka, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 lit. a, nie został
w pełni wprowadzony zgodnie z art. 460 rozporządzenia (UE) nr 575/2013, Fundusz może
zastosować ten wskaźnik, biorąc pod uwagę etapy określone w art. 460 ust. 2 rozporządzenia
(UE) nr 575/2013, albo określić zamienny wskaźnik ryzyka z uwzględnieniem przepisów
wydanych na podstawie art. 137 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe.
3.
Wskaźnik ryzyka, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 lit. b, będzie stosowany od momentu
objęcia go obowiązkiem sprawozdawczym za rok objęty sprawozdaniem finansowym, o którym
mowa w § 9.
4.
Do momentu rozpoczęcia stosowania wskaźnika ryzyka, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt
2 lit. b, Fundusz podwyższa wagę minimalną wskaźnika ryzyka, o którym mowa w § 3 ust.
2 pkt 2 lit. a, albo odpowiedniego wskaźnika zamiennego określonego na podstawie ust.
2, o wagę minimalną wskaźnika ryzyka, o którym mowa w § 3 ust. 2 pkt 2 lit. b.
§ 11.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Minister Rozwoju i Finansów kieruje działem administracji rządowej - instytucje finansowe,
na podstawie § 1 ust. 2 pkt 4 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 30 września
2016 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Rozwoju i Finansów (Dz.
U. poz. 1595).
2)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 208 z 02.08.2013,
str. 68, Dz. Urz. UE L 321 z 30.11.2013, str. 6, Dz. Urz. UE L 165 z 04.06.2014, str.
31, Dz. Urz. UE L 11 z 17.01.2015, str. 37, Dz. Urz. UE L 143 z 09.06.2015, str. 7,
Dz. Urz. UE L 328 z 12.12.2015, str. 108, Dz. Urz. UE L 151 z 08.06.2016, str. 4 i
Dz. Urz. UE L 171 z 29.06.2016, str. 153.
3)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 216 z 21.08.2007,
str. 32 i Dz. Urz. UE L 97 z 09.04.2008, str. 62.