Rozporządzenie Rady Ministrówz dnia 17 października 2017 r.w sprawie współpracy dotyczącej restytucji dóbr kultury, w tym zwrotu dóbr kultury
wyprowadzonych z naruszeniem prawa z terytorium państw członkowskich Unii Europejskiej
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 5 ust. 8 ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury zarządza się, co następuje:
§ 1.
Rozporządzenie określa:
1)
sposób współpracy, o której mowa w art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 25 maja 2017 r. o restytucji narodowych dóbr kultury, zwanej dalej „ustawą”;
2)
tryb i sposób współpracy ministra właściwego do spraw kultury i ochrony dziedzictwa
narodowego, zwanego dalej „ministrem”, i ministra właściwego do spraw zagranicznych
w przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2 i 3 ustawy;
3)
szczegółowy zakres zadań koordynatora modułu systemu IMI dotyczącego zwrotu dóbr kultury,
o którym mowa w art. 2 pkt 7 ustawy.
§ 2.
Organy i podmioty, o których mowa w art. 5 ust. 1 ustawy, zwane dalej „organami i
podmiotami współpracującymi”, wskazują ministrowi jednostki, komórki organizacyjne
oraz upoważnionych funkcjonariuszy lub pracowników, którzy współdziałają bezpośrednio
z komórką organizacyjną urzędu obsługującego ministra.
§ 3.
1.
Minister może powoływać grupy zadaniowe w celu odzyskania, w tym poszukiwania i zabezpieczenia,
dobra kultury objętego restytucją, zwane dalej „grupami zadaniowymi”. Powołując grupę
zadaniową, minister określa szczegółowy cel jej działania.
2.
Przedstawiciel ministra kieruje grupą zadaniową i określa tryb jej pracy, uwzględniając
potrzebę wymiany informacji i koordynacji czynności poszczególnych organów i podmiotów
współpracujących, których przedstawiciele wchodzą w skład grupy zadaniowej, służących
realizacji celu działania grupy.
3.
Organy i podmioty współpracujące wyznaczają swoich przedstawicieli do grup zadaniowych
na wniosek ministra, w terminie 7 dni od dnia przekazania wniosku.
4.
Jeżeli brak niezwłocznego podjęcia działań mających na celu poszukiwanie i zabezpieczenie
dobra kultury mógłby doprowadzić do jego utraty lub pogorszenia stanu zachowania,
organy i podmioty współpracujące wyznaczają swoich przedstawicieli do grup zadaniowych
na wniosek ministra, w terminie 1 dnia od dnia przekazania wniosku.
5.
W przypadku gdy w skład grupy zadaniowej wchodzi przedstawiciel prokuratury, jego
rola polega na wymianie informacji mających znaczenie dla celu powołania tej grupy.
§ 4.
1.
Organy i podmioty współpracujące przekazują niezwłocznie ministrowi posiadane informacje
dotyczące dóbr kultury objętych restytucją, w tym dóbr kultury wyprowadzonych z terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej z naruszeniem prawa, zagranicznych narodowych dóbr kultury,
o których mowa w art. 18 ust. 1 ustawy, lub dóbr kultury, co do których zachodzi podejrzenie,
że są zagranicznym narodowym dobrem kultury, o którym mowa w art. 18 ust. 1 ustawy,
w szczególności informacje o miejscu przechowywania lub ukrycia tych dóbr kultury,
oraz niezwłocznie powiadamiają o uzyskaniu informacji o odnalezieniu i odzyskaniu
poszukiwanego dobra kultury oraz o ustaleniu osób fizycznych, co do których
zachodzi przypuszczenie, że mogą władać poszukiwanym dobrem kultury, o ile nie narusza
to przepisów o ochronie informacji niejawnych lub w sposób istotny nie utrudni odzyskania
dobra kultury.
2.
Organy i podmioty współpracujące przekazują ministrowi na jego wniosek określone w
tym wniosku informacje dotyczące dóbr kultury objętych restytucją, wobec których organy
i podmioty współpracujące podejmowały działania, lub informacje dotyczące działań
związanych z restytucją dóbr kultury, w celu wypełniania zadań informacyjnych, ewidencyjnych
i analitycznych, w tym sporządzania sprawozdań, o których mowa w art. 3 ust. 2 pkt
6 ustawy.
§ 5.
Minister może na wniosek Prokuratora Generalnego, Komendanta Głównego Policji, Komendanta
Głównego Straży Granicznej, Szefa Krajowej Administracji Skarbowej lub z urzędu wstrzymać
wystąpienie o zwrot poszukiwanego dobra kultury za pośrednictwem systemu IMI lub upowszechnienie
informacji o nim w przypadku, jeżeli działania te mogłyby naruszyć tajemnicę postępowania
przygotowawczego lub przyczynić się do ujawnienia ważnych informacji mogących utrudnić
odzyskanie dobra kultury objętego restytucją.
§ 6.
1.
Służba zagraniczna podejmuje działania, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy,
na wniosek ministra lub z urzędu.
2.
W ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 5 ustawy, służba zagraniczna
zapewnia pomoc w zorganizowaniu pobytu i transportu osób wyznaczonych do tych działań
przez ministra.
3.
W przypadku gdy jest to konieczne ze względu na charakter czynności, służba zagraniczna:
1)
świadczy pomoc w ustaleniu tożsamości osób władających dobrem kultury objętym restytucją
i miejsca jego przechowywania;
2)
pośredniczy w kontaktach z policją i organami wymiaru sprawiedliwości za granicą;
3)
zapewnia asystę tłumacza języka kraju, w którym są podejmowane działania restytucyjne;
4)
uzgadnia czas i miejsce spotkań oraz oględzin dobra kultury;
5)
przekazuje dokumentację przygotowaną przez urząd obsługujący ministra podmiotom i
osobom zainteresowanym;
6)
zapewnia utrzymywanie kontaktu i prowadzenie rokowań z podmiotem władającym dobrem
kultury.
§ 7.
W przypadku gdy jest to uzasadnione okolicznościami sprawy, minister właściwy do spraw
zagranicznych na wniosek ministra zapewnia czasowe przechowywanie dobra kultury odzyskanego
w ramach restytucji prowadzonej przez Rzeczpospolitą Polską w placówkach zagranicznych
Rzeczypospolitej Polskiej.
§ 8.
1.
W przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, minister informuje ministra
właściwego do spraw zagranicznych o zamiarze wystąpienia wobec państwa obcego o zwrot
dobra kultury oraz o wystąpieniu przez państwo obce o zwrot dobra kultury wobec Rzeczypospolitej
Polskiej, jeżeli zwrot miałby nastąpić na zasadach określonych w art. 42 ustawy.
2.
W przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 2 ustawy, jeżeli brak niezwłocznego wystąpienia
wobec państwa obcego o zwrot dobra kultury mógłby doprowadzić do jego utraty lub pogorszenia
stanu zachowania, minister występuje wobec państwa obcego o zwrot dobra kultury oraz
informuje o tym fakcie ministra właściwego do spraw zagranicznych w terminie 7 dni
od dnia wystąpienia.
§ 9.
1.
W przypadkach, o których mowa w art. 5 ust. 3 ustawy, minister wraz z wnioskiem o
reprezentowanie Rzeczypospolitej Polskiej w sprawie dotyczącej restytucji dóbr kultury
prowadzonej przez Rzeczpospolitą Polską przedstawia ministrowi właściwemu do spraw
zagranicznych:
1)
stanowisko będące podstawą sformułowania noty dyplomatycznej;
2)
wniosek do państwa obcego o zwrot dobra kultury (wniosek restytucyjny) wraz z tłumaczeniem
na właściwy język obcy;
3)
inną dokumentację niezbędną do prowadzenia sprawy, a w razie potrzeby projekt porozumienia
z państwem obcym lub z jego podmiotami dotyczącego zwrotu dobra kultury, wraz z tłumaczeniem
na właściwy język obcy.
2.
Minister właściwy do spraw zagranicznych w przypadku złożenia wniosku, o którym mowa
w ust. 1 pkt 2:
1)
konsultuje z ministrem treść noty dyplomatycznej, o której mowa w ust. 1 pkt 1;
2)
przekazuje ministrowi kopię noty dyplomatycznej, o której mowa w ust. 1 pkt 1, w terminie
7 dni od dnia jej złożenia;
3)
przekazuje, w terminie 7 dni od dnia otrzymania, do wiadomości ministra stanowisko
państwa obcego w odpowiedzi na notę dyplomatyczną i dalszą korespondencję w sprawie
oraz uzgadnia z ministrem dalsze stanowisko i planowane działania;
4)
zapewnia przedstawicielowi ministra możliwość udziału w rokowaniach dotyczących zwrotu
dobra kultury.
3.
Minister właściwy do spraw zagranicznych w przypadku zgody państwa obcego na zwrot
dobra kultury:
1)
konsultuje z ministrem treść porozumienia dotyczącego zwrotu dobra kultury z państwem
obcym lub z jego podmiotami;
2)
występuje o udzielenie wymaganego pozwolenia na wywóz dobra kultury;
3)
udziela ministrowi pomocy w zorganizowaniu transportu dobra kultury na terytorium
Rzeczypospolitej Polskiej;
4)
przekazuje ministrowi kopię dokumentacji dotyczącej restytucji dobra kultury.
§ 10.
1.
Policja podejmuje działania, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy, na wniosek
ministra lub z urzędu.
2.
W ramach działań, o których mowa w art. 5 ust. 1 pkt 6 ustawy, Policja:
1)
zapewnia na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej asystę funkcjonariuszy Policji przy
czynnościach osób wyznaczonych przez ministra do przeprowadzenia oględzin dobra kultury
objętego restytucją lub uczestniczących w czynnościach zabezpieczenia tego dobra kultury,
w przypadku obawy zagrożenia dla bezpieczeństwa tych osób lub obawy ukrycia, uszkodzenia
lub zniszczenia dobra kultury;
2)
udziela wsparcia w zakresie ochrony przemieszczania na terytorium Rzeczypospolitej
Polskiej dobra kultury zabezpieczonego w ramach restytucji.
3.
W nagłych przypadkach osoby, o których mowa w ust. 2 pkt 1, mogą zwracać się o zapewnienie
asysty, o której mowa w ust. 2 pkt 1, bezpośrednio do właściwego miejscowo organu
Policji.
§ 11.
Do zadań ministra jako koordynatora modułu systemu IMI, o którym mowa w art. 2 pkt
7 ustawy, oprócz zadań określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady
(UE) nr 1024/2012 z dnia 25 października 2012 r. w sprawie współpracy administracyjnej
za pośrednictwem systemu wymiany informacji na rynku wewnętrznym i uchylającym decyzję
Komisji 2008/49/WE (Dz. Urz. UE L 316 z 14.11.2012, str. 1, z późn. zm.1)Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013,
str. 132, Dz. Urz. UE L 159 z 28.05.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 159 z 28.05.2014,
str. 11, Dz. Urz. UE L 147 z 12.06.2015, str. 24, Dz. Urz. UE L 200 z 26.07.2016,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 252 z 16.09.2016, str. 53.), należy:
1)
rejestrowanie oraz wyrejestrowanie w systemie IMI (z powiadomieniem krajowego koordynatora
systemu IMI) organów i podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, jako organów
właściwych, zwanych dalej „organami właściwymi”;
2)
sprawdzanie pod względem formalnym wniosków składanych przez państwa członkowskie
Unii Europejskiej za pośrednictwem systemu IMI oraz przesyłanie ich do organów właściwych
zgodnie z ich kompetencjami;
3)
sprawdzanie pod względem formalnym poprawności wniosków i informacji przesyłanych
za pośrednictwem systemu IMI do państw członkowskich Unii Europejskiej;
4)
powiadamianie organów właściwych o przesłaniu wniosków lub informacji do państw członkowskich
Unii Europejskiej w przypadkach określonych w art. 15 ustawy;
5)
powiadamianie organów właściwych o odnalezieniu narodowego dobra kultury RP w przypadku
określonym w art. 16 ustawy;
6)
powiadamianie organów właściwych o złożeniu przez państwo członkowskie Unii Europejskiej
wniosku o poszukiwanie zagranicznego narodowego dobra kultury wyprowadzonego z jego
terytorium z naruszeniem prawa oraz o treści tego wniosku, a także o odnalezieniu
zagranicznego narodowego dobra kultury w przypadku określonym w art. 21 ust. 1 ustawy;
7)
przesyłanie organom właściwym, w przypadkach uzasadnionych potrzebą zapewnienia właściwego
przepływu informacji oraz należytej współpracy, wniosków i informacji przekazywanych
za pośrednictwem systemu IMI dodatkowo w postaci papierowej z wytycznymi co do sposobu
wykonywania wniosków lub dodatkowymi informacjami ułatwiającymi poszukiwanie i odzyskanie
dobra kultury;
8)
analizowanie otrzymanych za pośrednictwem systemu IMI wniosków, zawiadomień i informacji;
9)
monitorowanie i koordynowanie sposobu wykorzystywania systemu IMI do realizacji zadań
organów właściwych;
10)
zapewnienie przeszkolenia użytkowników wyznaczonych przez organy właściwe w zakresie
sposobu korzystania i obsługi modułu systemu IMI dotyczącego zwrotu dóbr kultury.
§ 12.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem następującym po dniu ogłoszenia.
1)
Zmiany wymienionego rozporządzenia zostały ogłoszone w Dz. Urz. UE L 354 z 28.12.2013,
str. 132, Dz. Urz. UE L 159 z 28.05.2014, str. 1, Dz. Urz. UE L 159 z 28.05.2014,
str. 11, Dz. Urz. UE L 147 z 12.06.2015, str. 24, Dz. Urz. UE L 200 z 26.07.2016,
str. 1 oraz Dz. Urz. UE L 252 z 16.09.2016, str. 53.