Rozporządzenie Ministra Edukacji Narodowejz dnia 28 sierpnia 2017 r.zmieniające rozporządzenie w sprawie warunków organizowania kształcenia, wychowania
i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie i zagrożonych
niedostosowaniem społecznym 1)Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie,
na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz.
U. poz. 1903).
Treść rozporządzenia
Na podstawie art. 71b ust. 7 pkt 2 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty zarządza się, co następuje:
§ 1.
W rozporządzeniu Ministra Edukacji Narodowej z dnia 24 lipca 2015 r. w sprawie warunków
organizowania kształcenia, wychowania i opieki dla dzieci i młodzieży niepełnosprawnych,
niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem społecznym wprowadza się następujące zmiany:
1)
w § 1 we wprowadzeniu do wyliczenia po wyrazach „dzieci i młodzieży” dodaje się wyrazy „posiadających orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego”;
2)
w § 2:
a)
ust. 1 i 2 otrzymują brzmienie:
„
1.
Kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełnosprawnych organizuje się w:
1)
gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych;
2)
gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi;
3)
gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych integracyjnych;
4)
gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych z oddziałami specjalnymi;
5)
gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych specjalnych;
6)
młodzieżowych ośrodkach wychowawczych;
7)
młodzieżowych ośrodkach socjoterapii;
8)
specjalnych ośrodkach szkolno-wychowawczych;
9)
specjalnych ośrodkach wychowawczych;
10)
ośrodkach rewalidacyjno-wychowawczych.
2.
Kształcenie, wychowanie i opiekę dla uczniów niepełnosprawnych w szkołach i oddziałach,
o których mowa w ust. 1 pkt 1-3, organizuje się w integracji z uczniami pełnosprawnymi
w szkole najbliższej miejsca zamieszkania ucznia niepełnosprawnego.
”
,
b)
uchyla się ust. 3-6;
3)
§ 3 otrzymuje brzmienie:
„
§ 3.
1.
Kształcenie, wychowanie i opiekę dla dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie
organizuje się w szkołach, oddziałach i ośrodkach, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt
1-6, na każdym etapie edukacyjnym.
2.
Kształcenie, wychowanie i opiekę dla dzieci i młodzieży zagrożonych niedostosowaniem
społecznym organizuje się w szkołach, oddziałach i ośrodkach, o których mowa w § 2
ust. 1 pkt 1-5, 7 i 9, na każdym etapie edukacyjnym.
3.
W gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych nie organizuje się oddziałów
specjalnych dla dzieci i młodzieży niedostosowanych społecznie i zagrożonych niedostosowaniem
społecznym.
”
;
4)
w § 4 uchyla się pkt 1;
5)
w § 5:
a)
w ust. 1:
-
-wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:„Szkoły, oddziały i ośrodki, o których mowa w § 2 ust. 1, zapewniają:”,
-
-w pkt 2 i 4 skreśla się wyrazy „dzieci lub”,
-
-w pkt 5 skreśla się wyrazy „dzieci lub” oraz wyrazy „dziećmi lub”,
b)
ust. 2 i 3 otrzymują brzmienie:
„
2.
Liczbę uczniów w oddziale gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej integracyjnej lub specjalnej
oraz w oddziale integracyjnym lub specjalnym w gimnazjum i szkole ponadgimnazjalnej
ogólnodostępnej określają przepisy wydane na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy.
3.
Za zgodą organu prowadzącego liczba uczniów, w tym uczniów niepełnosprawnych, w oddziale
gimnazjum i szkoły ponadgimnazjalnej integracyjnej i w oddziale integracyjnym w gimnazjum
i szkole ponadgimnazjalnej ogólnodostępnej może być niższa od liczby określonej w
przepisach wydanych na podstawie art. 60 ust. 2 ustawy.
”
,
c)
uchyla się ust. 4;
6)
§ 6 otrzymuje brzmienie:
„
§ 6.
1.
Indywidualny program edukacyjno-terapeutyczny, o którym mowa w art. 127 ust. 3 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe , zwany dalej „programem”, określa:
1)
zakres i sposób dostosowania wymagań edukacyjnych, o których mowa w art. 44b ust.
8 pkt 1 ustawy, do indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości
psychofizycznych ucznia, w szczególności przez zastosowanie odpowiednich metod i form
pracy z uczniem;
2)
zintegrowane działania nauczycieli i specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem,
a w przypadku ośrodków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 6-10 - także wychowawców grup
wychowawczych prowadzących zajęcia z wychowankiem w tym ośrodku, ukierunkowane na
poprawę funkcjonowania ucznia, w tym - w zależności od potrzeb - na komunikowanie
się ucznia z otoczeniem z użyciem wspomagających i alternatywnych metod komunikacji
(AAC), oraz wzmacnianie jego uczestnictwa w życiu szkolnym, w tym w przypadku:
a)
ucznia niepełnosprawnego - działania o charakterze rewalidacyjnym,
b)
ucznia niedostosowanego społecznie - działania o charakterze resocjalizacyjnym,
c)
ucznia zagrożonego niedostosowaniem społecznym - działania o charakterze socjoterapeutycznym;
3)
formy i okres udzielania uczniowi pomocy psychologiczno-pedagogicznej oraz wymiar
godzin, w którym poszczególne formy pomocy będą realizowane, zgodnie z przepisami
wydanymi na podstawie art. 22 ust. 2 pkt 11 ustawy;
4)
działania wspierające rodziców ucznia oraz - w zależności od potrzeb - zakres współdziałania
z poradniami psychologiczno-pedagogicznymi, w tym poradniami specjalistycznymi, placówkami
doskonalenia nauczycieli, organizacjami pozarządowymi, innymi instytucjami oraz podmiotami
działającymi na rzecz rodziny, dzieci i młodzieży, a w przypadku szkół i oddziałów,
o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 1-3 - również ze specjalnymi ośrodkami szkolno-wychowawczymi,
młodzieżowymi ośrodkami wychowawczymi i młodzieżowymi ośrodkami socjoterapii;
5)
zajęcia rewalidacyjne, resocjalizacyjne i socjoterapeutyczne oraz inne zajęcia odpowiednie
ze względu na indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości psychofizyczne
ucznia, a także działania z zakresu doradztwa edukacyjno-zawodowego i sposób realizacji
tych działań;
6)
zakres współpracy nauczycieli i specjalistów, a w przypadku ośrodków, o których mowa
w § 2 ust. 1 pkt 6-10 - także wychowawców grup wychowawczych, z rodzicami ucznia w
realizacji przez szkołę lub ośrodek zadań wymienionych w § 5 ust. 1;
7)
w przypadku uczniów niepełnosprawnych - w zależności od potrzeb - rodzaj i sposób
dostosowania warunków organizacji kształcenia do rodzaju niepełnosprawności ucznia,
w tym w zakresie wykorzystywania technologii wspomagających to kształcenie;
8)
w zależności od indywidualnych potrzeb rozwojowych i edukacyjnych oraz możliwości
psychofizycznych ucznia wskazanych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego
lub wynikających z wielospecjalistycznych ocen, o których mowa w ust. 4 lub 9 - wybrane
zajęcia edukacyjne, które są realizowane indywidualnie z uczniem lub w grupie liczącej
do 5 uczniów.
2.
W ramach zajęć rewalidacyjnych w programie należy uwzględnić w szczególności rozwijanie
umiejętności komunikacyjnych przez:
1)
naukę orientacji przestrzennej i poruszania się oraz naukę systemu Brailleʼa lub innych
alternatywnych metod komunikacji - w przypadku ucznia niewidomego;
2)
naukę języka migowego lub innych sposobów komunikowania się, w szczególności wspomagających
i alternatywnych metod komunikacji (AAC) - w przypadku ucznia niepełnosprawnego z
zaburzeniami mowy lub jej brakiem;
3)
zajęcia rozwijające umiejętności społeczne, w tym umiejętności komunikacyjne - w przypadku
ucznia z autyzmem, w tym z zespołem Aspergera.
3.
Program opracowuje zespół, który tworzą nauczyciele i specjaliści, prowadzący zajęcia
z uczniem, a w przypadku ośrodków, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 6-10 - także wychowawcy
grup wychowawczych prowadzący zajęcia z wychowankiem w tym ośrodku, zwany dalej „zespołem”.
4.
Zespół opracowuje program po dokonaniu wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania
ucznia, uwzględniając diagnozę i wnioski sformułowane na jej podstawie oraz zalecenia
zawarte w orzeczeniu o potrzebie kształcenia specjalnego, we współpracy, w zależności
od potrzeb, z poradnią psychologiczno-pedagogiczną, w tym poradnią specjalistyczną.
5.
Program opracowuje się na okres, na jaki zostało wydane orzeczenie o potrzebie kształcenia
specjalnego, nie dłuższy jednak niż etap edukacyjny. Program opracowuje się w terminie:
1)
do dnia 30 września roku szkolnego, w którym uczeń rozpoczyna od początku roku szkolnego
kształcenie w szkole lub ośrodku, o których mowa w § 2 ust. 1, albo
2)
30 dni od dnia złożenia w szkole lub ośrodku, o których mowa w § 2 ust. 1, orzeczenia
o potrzebie kształcenia specjalnego.
6.
Pracę zespołu koordynuje odpowiednio wychowawca oddziału lub wychowawca grupy wychowawczej,
do której uczęszcza uczeń, albo nauczyciel lub specjalista, prowadzący zajęcia z uczniem,
wyznaczony przez dyrektora szkoły lub ośrodka, o których mowa w § 2 ust. 1.
7.
Spotkania zespołu odbywają się w miarę potrzeb, nie rzadziej jednak niż dwa razy w
roku szkolnym.
8.
W spotkaniach zespołu mogą także uczestniczyć:
1)
na wniosek dyrektora szkoły lub ośrodka, o których mowa w § 2 ust. 1 - przedstawiciel
poradni psychologiczno-pedagogicznej, w tym poradni specjalistycznej, lub pomoc nauczyciela,
o których mowa w § 7 ust. 2 pkt 3, ust. 3 pkt 3 oraz w ust. 3a;
2)
na wniosek lub za zgodą rodziców ucznia albo pełnoletniego ucznia - inne osoby, w
szczególności lekarz, psycholog, pedagog, logopeda lub inny specjalista.
9.
Zespół, co najmniej dwa razy w roku szkolnym, dokonuje okresowej wielospecjalistycznej
oceny poziomu funkcjonowania ucznia, uwzględniając ocenę efektywności programu w zakresie,
o którym mowa w ust. 1, oraz, w miarę potrzeb, dokonuje modyfikacji programu. Okresowej
wielospecjalistycznej oceny poziomu funkcjonowania ucznia i modyfikacji programu dokonuje
się, w zależności od potrzeb, we współpracy z poradnią psychologiczno-pedagogiczną,
w tym poradnią specjalistyczną, a także - za zgodą rodziców ucznia - z innymi podmiotami.
10.
Wielospecjalistyczne oceny, o których mowa w ust. 4 i 9, uwzględniają w szczególności:
1)
indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne, mocne strony, predyspozycje, zainteresowania
i uzdolnienia ucznia;
2)
w zależności od potrzeb, zakres i charakter wsparcia ze strony nauczycieli, specjalistów
lub pomocy nauczyciela, o których mowa w § 7 ust. 1-3a;
3)
przyczyny niepowodzeń edukacyjnych lub trudności w funkcjonowaniu ucznia, w tym bariery
i ograniczenia utrudniające funkcjonowanie i uczestnictwo ucznia w życiu szkolnym,
a w przypadku ucznia realizującego wybrane zajęcia edukacyjne indywidualnie lub w
grupie liczącej do 5 uczniów, zgodnie ze wskazaniem zawartym w programie - także napotykane
trudności w zakresie włączenia ucznia w zajęcia realizowane wspólnie z oddziałem szkolnym
oraz efekty działań podejmowanych w celu ich przezwyciężenia.
11.
Rodzice ucznia albo pełnoletni uczeń mają prawo uczestniczyć w spotkaniach zespołu,
a także w opracowaniu i modyfikacji programu oraz dokonywaniu wielospecjalistycznych
ocen, o których mowa w ust. 4 i 9. Dyrektor szkoły lub ośrodka, o których mowa w §
2 ust. 1, zawiadamia pisemnie, w sposób przyjęty w danej szkole lub ośrodku, rodziców
ucznia albo pełnoletniego ucznia o terminie każdego spotkania zespołu i możliwości
uczestniczenia w tym spotkaniu.
12.
Rodzice ucznia albo pełnoletni uczeń otrzymują kopię:
1)
wielospecjalistycznych ocen, o których mowa w ust. 4 i 9;
2)
programu.
13.
Osoby biorące udział w spotkaniu zespołu są obowiązane do nieujawniania spraw poruszanych
na spotkaniu, które mogą naruszać dobra osobiste ucznia, jego rodziców, nauczycieli,
wychowawców grup wychowawczych lub specjalistów prowadzących zajęcia z uczniem, a
także innych osób uczestniczących w spotkaniu zespołu, o których mowa w ust. 8.
”
;
7)
w § 7:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
W gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych: ogólnodostępnych z oddziałami integracyjnymi
i integracyjnych zatrudnia się dodatkowo nauczycieli posiadających kwalifikacje w
zakresie pedagogiki specjalnej w celu współorganizowania kształcenia integracyjnego,
z uwzględnieniem realizacji zaleceń zawartych w orzeczeniu o potrzebie kształcenia
specjalnego.
”
,
b)
w ust. 2:
-
-wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:„W gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych, w których kształceniem specjalnym są objęci uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na autyzm, w tym zespół Aspergera, lub niepełnosprawności sprzężone, zatrudnia się dodatkowo:”,
-
-uchyla się pkt 2,
c)
w ust. 3:
-
-wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:„W gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych ogólnodostępnych, w których kształceniem specjalnym są objęci uczniowie posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na inne niż wymienione w ust. 2 niepełnosprawności, niedostosowanie społeczne lub zagrożenie niedostosowaniem społecznym, za zgodą organu prowadzącego można zatrudniać dodatkowo:”,
-
-uchyla się pkt 2,
d)
po ust. 3 dodaje się ust. 3a w brzmieniu:
„
3a.
W gimnazjach i szkołach ponadgimnazjalnych: specjalnych, integracyjnych, ogólnodostępnych
z oddziałami specjalnymi lub integracyjnymi dla uczniów posiadających orzeczenie o
potrzebie kształcenia specjalnego wydane ze względu na niepełnosprawność, za zgodą
organu prowadzącego można zatrudnić dodatkowo pomoc nauczyciela.
”
,
e)
ust. 4-6 otrzymują brzmienie:
„
4.
Nauczyciele, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1:
1)
prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami zajęcia edukacyjne oraz wspólnie z innymi
nauczycielami, specjalistami i wychowawcami grup wychowawczych realizują zintegrowane
działania i zajęcia określone w programie;
2)
prowadzą wspólnie z innymi nauczycielami, specjalistami i wychowawcami grup wychowawczych
pracę wychowawczą z uczniami niepełnosprawnymi, niedostosowanymi społecznie oraz zagrożonymi
niedostosowaniem społecznym;
3)
uczestniczą, w miarę potrzeb, w zajęciach edukacyjnych prowadzonych przez innych nauczycieli
oraz w zintegrowanych działaniach i zajęciach, określonych w programie, realizowanych
przez nauczycieli, specjalistów i wychowawców grup wychowawczych;
4)
udzielają pomocy nauczycielom prowadzącym zajęcia edukacyjne oraz nauczycielom, specjalistom
i wychowawcom grup wychowawczych realizującym zintegrowane działania i zajęcia, określone
w programie, w doborze form i metod pracy z uczniami niepełnosprawnymi, niedostosowanymi
społecznie oraz zagrożonymi niedostosowaniem społecznym;
5)
prowadzą zajęcia, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 4.
5.
Dyrektor szkoły, uwzględniając indywidualne potrzeby rozwojowe i edukacyjne oraz możliwości
psychofizyczne uczniów niepełnosprawnych, niedostosowanych społecznie oraz zagrożonych
niedostosowaniem społecznym, wyznacza zajęcia edukacyjne oraz zintegrowane działania
i zajęcia, określone w programie, realizowane wspólnie z innymi nauczycielami przez
nauczycieli, o których mowa w ust. 1, ust. 2 pkt 1 i ust. 3 pkt 1, lub w których nauczyciele
ci uczestniczą.
6.
Specjaliści i pomoc nauczyciela, o których mowa w ust. 2 pkt 1 i 3, ust. 3 pkt 1 i
3 oraz ust. 3a, realizują zadania wyznaczone przez dyrektora szkoły.
”
,
f)
dodaje się ust. 7 w brzmieniu:
„
7.
Dyrektor szkoły powierza prowadzenie zajęć, o których mowa w § 5 ust. 1 pkt 4, nauczycielom
lub specjalistom posiadającym kwalifikacje odpowiednie do rodzaju niepełnosprawności
ucznia.
”
;
8)
§ 8 otrzymuje brzmienie:
„
§ 8.
Uczniowie z chorobami przewlekłymi, z zaburzeniami psychicznymi, z zaburzeniami zachowania
i zagrożeni uzależnieniem, posiadający orzeczenie o potrzebie kształcenia specjalnego,
którzy przed dniem 1 września 2011 r. rozpoczęli naukę w gimnazjum lub szkole ponadgimnazjalnej
integracyjnej lub specjalnej, oddziale integracyjnym lub specjalnym w gimnazjum lub
szkole ponadgimnazjalnej ogólnodostępnej, mogą kontynuować naukę w takiej szkole lub
oddziale do ukończenia tej szkoły.
”
;
9)
po § 8 dodaje się § 8a w brzmieniu:
„
§ 8a.
Przepisy rozporządzenia stosuje się także do klas gimnazjum lub szkoły ponadgimnazjalnej
prowadzonych w szkołach innego typu oraz do dotychczasowych szkół artystycznych, o
których mowa w art. 363 ustawy z dnia 14 grudnia 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo
oświatowe .
”
.
§ 2.
Indywidualne programy edukacyjno-terapeutyczne opracowane dla uczniów przed dniem
1 września 2017 r. należy dostosować do wymogów określonych w rozporządzeniu zmienianym
w § 1, w brzmieniu nadanym niniejszym rozporządzeniem, w terminie do dnia 30 września
2017 r.
§ 3.
Rozporządzenie wchodzi w życie z dniem 1 września 2017 r.
1)
Minister Edukacji Narodowej kieruje działem administracji rządowej - oświata i wychowanie,
na podstawie § 1 ust. 2 rozporządzenia Prezesa Rady Ministrów z dnia 17 listopada
2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu działania Ministra Edukacji Narodowej (Dz.
U. poz. 1903).
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz. U. z 2016 r.
poz. 1954, 1985 i 2169 oraz z 2017 r. poz. 60, 949 i 1292.