Ustawaz dnia 20 lipca 2017 r.o zmianie ustawy o zasadach finansowania nauki oraz niektórych innych ustaw 1)Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym
Centrum Badań i Rozwoju oraz ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum
Nauki.
Treść ustawy
Art. 1.
W ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o zasadach finansowania nauki wprowadza się następujące zmiany:
1)
uchyla się art. 4b;
2)
w art. 9 pkt 2 otrzymuje brzmienie:
„
2)
uczelniom - na realizację zadań, o których mowa w art. 5 pkt 10, na działalność, o
której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 4, oraz na rozbudowę i utrzymanie infrastruktury
informatycznej nauki, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 2a i art. 20 pkt 1 lit. b,
a także na działalność upowszechniającą naukę, o której mowa w art. 25 ust. 1 pkt
2 i ust. 4a, oraz w przypadku gdy zgodnie ze statutem w strukturze uczelni nie wyodrębniono
podstawowych jednostek organizacyjnych, na realizację zadań określonych w art. 5 pkt
10b, na działalność, o której mowa w art. 18 ust. 1 i 2 oraz art. 20;
”
;
3)
w art. 13 w ust. 1a po pkt 1 dodaje się pkt 1a w brzmieniu:
„
1a)
finansowania działalności upowszechniającej naukę w zakresie, o którym mowa w art.
25 ust. 5;
”
;
4)
w art. 13a pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
art. 23 ust. 1 pkt 1, 2 i 5, art. 24, art. 25 ust. 1, 3 i 4a oraz art. 26 - są przekazywane
uprawnionym podmiotom na podstawie umowy określającej warunki jej realizacji i finansowania,
a także rozliczania przyznanych środków finansowych;
”
;
5)
w art. 18 ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„
6.
W przypadku szczególnych potrzeb jednostki naukowej, wynikających z prowadzonych przez
nią badań naukowych lub prac rozwojowych, lub działań związanych z komercjalizacją
ich wyników, Minister może zwiększyć dotację, o której mowa w ust. 1 pkt 1, biorąc
pod uwagę:
1)
kategorię naukową posiadaną przez tę jednostkę;
2)
specyfikę i uwarunkowania działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej prowadzonej
przez tę jednostkę;
3)
znaczenie zadań realizowanych przez tę jednostkę dla rozwoju nauki, postępu cywilizacyjnego,
wzrostu innowacyjności gospodarki i rozwoju kulturalnego państwa.
”
;
6)
w art. 25:
a)
ust. 4a otrzymuje brzmienie:
„
4a.
Środki finansowe przeznaczone na finansowanie działalności upowszechniającej naukę
przyznaje się na realizację zadań związanych z wydawaniem czasopism i monografii naukowych
o wysokim poziomie merytorycznym i istotnym znaczeniu dla rozwoju nauki lub wzrostu
innowacyjności polskiej gospodarki, mających na celu upowszechnianie wyników najnowszych
badań naukowych lub prac rozwojowych, w celu wprowadzenia tych wyników do obiegu międzynarodowego
oraz zapewnienia do nich otwartego dostępu przez sieć Internet.
”
,
b)
ust. 7 otrzymuje brzmienie:
„
7.
Minister właściwy do spraw nauki określi, w drodze rozporządzenia:
1)
szczegółowe kryteria i tryb przyznawania środków finansowych na cele określone w ust.
1, 3, 4a i 5 w zakresie finansowania zadań związanych ze sporządzaniem ekspertyz,
opinii i ocen naukowych, oraz rozliczania tych środków, w tym tryb oceny:
a)
wniosków o finansowanie zadań z zakresu działalności upowszechniającej naukę,
b)
realizacji finansowanych zadań z zakresu działalności upowszechniającej naukę,
2)
szczegółowy zakres informacji zawartych:
a)
we wnioskach o finansowanie zadań z zakresu działalności upowszechniającej naukę,
b)
w raporcie rocznym i raporcie końcowym z wykorzystania środków finansowych przyznanych
na cele określone w ust. 1, 3, 4a i 5 w zakresie finansowania zadań związanych ze
sporządzaniem ekspertyz, opinii i ocen naukowych
- mając na uwadze znaczenie zadań przewidzianych do finansowania i ich wpływ na realizację
celów polityki naukowej, naukowo-technicznej i innowacyjnej państwa, potrzebę i znaczenie
upowszechniania informacji o roli nauki w rozwoju gospodarczym i społecznym kraju,
promowanie polskiej nauki za granicą, prawidłowość wykorzystania wcześniej przyznanych
środków finansowych na naukę oraz potrzebę uzyskiwania informacji niezbędnych do prawidłowego
przyznawania środków finansowych oraz ich rozliczania.
”
;
7)
w art. 27:
a)
ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„
1.
Minister może przyznać środki finansowe na organizowanie i finansowanie ustanowionego
programu lub przedsięwzięcia jednostce naukowej, podmiotowi działającemu na rzecz
nauki lub uczelni, wybranym w drodze konkursu.
”
,
b)
w ust. 3:
-
-pkt 3 otrzymuje brzmienie:„
3)
wymagania, jakie muszą spełniać jednostki naukowe, podmioty działające na rzecz nauki lub uczelnie, przystępujące do konkursu,”, -
-część wspólna otrzymuje brzmienie:„
-
-mając na uwadze sprawną organizację i cele ustanowionego programu lub przedsięwzięcia.
”, -
c)
ust. 4 otrzymuje brzmienie:
„
4.
Środki finansowe przeznaczone na organizowanie i finansowanie ustanowionego przez
Ministra programu lub przedsięwzięcia są przekazywane jednostce naukowej, podmiotowi
działającemu na rzecz nauki lub uczelni na podstawie umowy.
”
;
8)
w art. 30:
a)
ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
Minister ogłasza w Dzienniku Urzędowym Ministra komunikaty o środkach finansowych
na naukę przyznanych w formie dotacji zawierające nazwy jednostek naukowych lub innych
jednostek organizacyjnych oraz wysokość środków finansowych przyznanych przez Ministra.
”
,
b)
dodaje się ust. 4 w brzmieniu:
„
4.
Minister udostępnia w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej
komunikaty o:
1)
przedsięwzięciach w zakresie strategicznej infrastruktury badawczej wpisanych na Polską
Mapę Drogową Infrastruktury Badawczej;
2)
środkach finansowych na naukę przyznanych na podstawie umowy zawierające nazwy jednostek
naukowych lub innych jednostek organizacyjnych oraz wysokość środków finansowych przyznanych
przez Ministra;
3)
kategoriach naukowych przyznanych jednostkom naukowym i uczelniom, w których zgodnie
z ich statutami nie wyodrębniono podstawowych jednostek organizacyjnych.
”
;
9)
art. 47 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 47.
1.
Minister przyznaje kategorię naukową jednostce naukowej lub uczelni, o której mowa
w art. 42 ust. 7, w drodze decyzji, na okres do dnia przyznania kategorii naukowej
na podstawie kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności naukowej lub badawczo-rozwojowej.
Minister określa termin przeprowadzenia kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności
naukowej lub badawczo-rozwojowej i podaje go do wiadomości w drodze komunikatu udostępnionego
w Biuletynie Informacji Publicznej na swojej stronie podmiotowej.
2.
Nieubieganie się jednostki naukowej lub uczelni, o której mowa w art. 42 ust. 7, o
przyznanie kategorii naukowej w ramach kolejnej kompleksowej oceny jakości ich działalności
naukowej lub badawczo-rozwojowej, w terminie określonym zgodnie z ust. 1, skutkuje
wygaśnięciem decyzji o przyznaniu kategorii naukowej.
3.
Jednostka naukowa lub uczelnia, o której mowa w art. 42 ust. 7, niezadowolona z decyzji
w sprawie przyznanej kategorii naukowej może zwrócić się do Ministra z wnioskiem o
ponowne rozpatrzenie sprawy, w terminie 30 dni od dnia doręczenia decyzji.
4.
Wniosek, o którym mowa w ust. 3, jest opiniowany na posiedzeniu plenarnym Komitetu
Ewaluacji Jednostek Naukowych w terminie 2 miesięcy od dnia otrzymania wniosku.
5.
Do postępowań w sprawach przyznania kategorii naukowej jednostce naukowej lub uczelni,
o której mowa w art. 42 ust. 7, nie stosuje się art. 10 i art. 81 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r.
- Kodeks postępowania administracyjnego .
”
;
10)
w art. 52 w ust. 1 pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„
1)
zespoły specjalistyczne lub interdyscyplinarne, złożone z właściwych ekspertów - w
celu oceny:
a)
wniosków o przyznanie środków finansowych na naukę,
b)
wniosków o zmianę warunków umów, o których mowa w art. 13a,
c)
raportów rocznych i raportów końcowych z wykorzystania środków finansowych na naukę;
”
.
Art. 2.
W ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Badań i Rozwoju wprowadza się następujące zmiany:
1)
w art. 12 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„
3.
W pracach Rady może uczestniczyć, z głosem doradczym, przedstawiciel Prezydenta Rzeczypospolitej
Polskiej oraz po jednym przedstawicielu wyznaczonym przez ministrów właściwych do
spraw:
1)
budownictwa, planowania i zagospodarowania przestrzennego oraz mieszkalnictwa,
2)
energii,
3)
finansów publicznych,
4)
gospodarki złożami kopalin,
5)
pracy,
6)
rodziny,
7)
rozwoju regionalnego,
8)
rybołówstwa,
9)
zabezpieczenia społecznego,
10)
żeglugi śródlądowej
- spośród osób będących pracownikami administracji rządowej, do których kompetencji
należą sprawy nauki.
”
;
2)
w art. 20 ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„
2.
Ogłoszenie o naborze udostępnia się na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji
Publicznej.
”
;
3)
art. 40 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 40.
1.
Rozstrzygnięcia w sprawie przyznania środków finansowych na wykonanie projektów, w
tym promesy finansowania, o której mowa w art. 37 ust. 2, są podejmowane przez Dyrektora
w drodze decyzji, na podstawie listy rankingowej pozytywnie zaopiniowanych wniosków.
2.
W przypadku naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych wnioskodawcy
przysługuje odwołanie do komisji odwoławczej Rady, a w przypadku konkursów, o których
mowa w art. 17 pkt 6 - do Komitetu Sterującego, w terminie 14 dni od dnia doręczenia
decyzji Dyrektora.
3.
Komisja odwoławcza Rady lub Komitet Sterujący rozstrzyga w sprawie odwołania nie później
niż w terminie 3 miesięcy od dnia złożenia odwołania.
4.
Jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w
sprawach przyznania środków finansowych na wykonanie projektów stosuje się odpowiednio
przepisy ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego , z wyłączeniem art. 10, art. 13, art. 14, art. 28, art. 31, art. 56, art. 61 § 4,
art. 63, art. 64, art. 75-103, art. 107, art. 114-122 oraz art. 123.
5.
Na rozstrzygnięcie komisji odwoławczej Rady albo Komitetu Sterującego przysługuje
skarga do sądu administracyjnego.
”
;
4)
w art. 41 w ust. 2:
a)
wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
W umowie określa się w szczególności:
”
,
b)
w pkt 6 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 7 w brzmieniu:
„
7)
warunki rozwiązania umowy.
”
;
5)
po art. 44 dodaje się art. 44a w brzmieniu:
„
Art. 44a.
1.
Należności finansowe wynikające z rozliczenia środków finansowych przyznanych na wykonanie
projektów Dyrektor może umorzyć z urzędu albo na wniosek dłużnika, jeżeli:
1)
dłużnik został wykreślony z właściwego rejestru, a odpowiedzialność za długi nie przeszła
na osoby trzecie;
2)
zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się
sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych albo postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;
3)
sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika z przyczyn, o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe , albo umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 361 ust.
1 tej ustawy.
2.
Dyrektor, na uzasadniony wniosek dłużnika albo z urzędu, może odroczyć termin spłaty
lub rozłożyć na raty płatność należności finansowej wynikającej z rozliczenia środków
finansowych przyznanych na wykonanie projektów, albo umorzyć w całości albo w części
należność finansową wynikającą z rozliczenia środków finansowych przyznanych na wykonanie
projektów, o ile umorzenie nie będzie stanowiło pomocy publicznej lub pomocy de minimis , jeżeli:
1)
wystąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków gospodarczych, której strony nie mogły przewidzieć
w dniu otrzymania środków finansowych, z powodu której zapłata należności przez dłużnika
groziłaby znacznym pogorszeniem jego sytuacji ekonomicznej;
2)
wystąpiły ważne zdarzenia losowe niezależne od dłużnika;
3)
jest to uzasadnione ryzykiem naukowym wynikającym z charakteru wykonywanego projektu;
4)
jest to uzasadnione ważnymi względami społecznymi lub gospodarczymi oraz uzasadnionym
interesem Skarbu Państwa.
3.
Umorzenie należności finansowej wynikającej z rozliczenia środków finansowych przyznanych
na wykonanie projektów wymaga zgody Ministra w przypadku, o którym mowa:
1)
w ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1-3, jeżeli wartość należności finansowej przekracza 150 000
zł;
2)
w ust. 2 pkt 4.
4.
Spłata należności finansowej odroczonej albo rozłożonej na raty następuje na podstawie
umowy zawartej z dłużnikiem.
5.
Do umorzenia należności finansowych wynikających z rozliczenia środków finansowych
przyznanych na wykonanie projektów w przypadkach, o których mowa w ust. 1, stosuje
się odpowiednio przepisy o pomocy publicznej lub pomocy de minimis.
6.
Dyrektor zamieszcza, na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej,
kwartalną informację o umorzeniach należności finansowych wynikających z rozliczenia
środków finansowych przyznanych na wykonanie projektów, zawierającą wykaz podmiotów
wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia, do końca miesiąca
następującego po zakończeniu kwartału.
”
.
Art. 3.
W ustawie z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum Nauki wprowadza się następujące zmiany:
1)
art. 33 otrzymuje brzmienie:
„
Art. 33.
1.
Rozstrzygnięcia w sprawie przyznania środków finansowych na badania zakwalifikowane
do finansowania w drodze konkursów, o których mowa w art. 20 ust. 2, w tym promesy
finansowania, o której mowa w art. 27 ust. 3, są podejmowane przez Dyrektora w drodze
decyzji w terminie 6 miesięcy od upływu terminu składania wniosków.
2.
W przypadku naruszenia procedury konkursowej lub innych naruszeń formalnych wnioskodawcy
przysługuje odwołanie do Komisji Odwoławczej Rady w terminie 14 dni od dnia doręczenia
decyzji Dyrektora.
3.
Komisja Odwoławcza Rady rozstrzyga w sprawie odwołania nie później niż w terminie
3 miesięcy od dnia złożenia odwołania.
4.
Jeżeli przepisy ustawy albo przepisy odrębne nie stanowią inaczej, do postępowań w
sprawie przyznania środków finansowych na badania zakwalifikowane do finansowania
w drodze konkursów, o których mowa w art. 20 ust. 2, stosuje się odpowiednio przepisy
ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego , z wyłączeniem art. 10, art. 13, art. 14, art. 28, art. 31, art. 56, art. 61 § 4,
art. 63, art. 64, art. 75-103, art. 107, art. 114-122 oraz art. 123.
5.
Na decyzję Komisji Odwoławczej Rady przysługuje skarga do sądu administracyjnego.
”
;
2)
w art. 34 w ust. 2:
a)
wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„
W umowie określa się w szczególności:
”
,
b)
w pkt 7 kropkę zastępuje się średnikiem i dodaje się pkt 8 w brzmieniu:
„
8)
warunki rozwiązania umowy.
”
;
3)
po art. 35 dodaje się art. 35a w brzmieniu:
„
Art. 35a.
1.
Należności finansowe wynikające z rozliczenia środków finansowych przyznanych na podstawie
art. 33 ust. 1 Dyrektor może umorzyć z urzędu albo na wniosek dłużnika, jeżeli:
1)
dłużnik został wykreślony z właściwego rejestru, a odpowiedzialność za długi nie przeszła
na osoby trzecie;
2)
zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się
sumy wyższej od kosztów egzekucyjnych albo postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne;
3)
sąd oddalił wniosek o ogłoszenie upadłości dłużnika z przyczyn, o których mowa w art. 13 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe , albo umorzył postępowanie upadłościowe z przyczyn, o których mowa w art. 361 ust.
1 tej ustawy.
2.
Dyrektor, na uzasadniony wniosek dłużnika albo z urzędu, może umorzyć, w całości albo
w części, należność finansową wynikającą z rozliczenia środków finansowych przyznanych
na podstawie art. 33 ust. 1, odroczyć termin spłaty tej należności lub rozłożyć ją
na raty, o ile nie będzie to stanowiło pomocy publicznej lub pomocy de minimis , jeżeli:
1)
wystąpiła nadzwyczajna zmiana stosunków gospodarczych, której strony nie mogły przewidzieć
w dniu otrzymania środków finansowych, z powodu której zapłata należności przez dłużnika
groziłaby znacznym pogorszeniem jego sytuacji ekonomicznej;
2)
wystąpiły ważne zdarzenia losowe niezależne od dłużnika;
3)
jest to uzasadnione ryzykiem naukowym wynikającym z charakteru wykonywanego projektu;
4)
jest to uzasadnione ważnymi względami społecznymi lub gospodarczymi oraz uzasadnionym
interesem Skarbu Państwa.
3.
Umorzenie należności finansowej wynikającej z rozliczenia środków finansowych przyznanych
na podstawie art. 33 ust. 1 wymaga zgody Ministra w przypadku, o którym mowa:
1)
w ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 1-3, jeżeli wartość należności finansowej przekracza 150 000
zł;
2)
w ust. 2 pkt 4.
4.
Spłata należności finansowej odroczonej albo rozłożonej na raty następuje na podstawie
umowy zawartej z dłużnikiem.
5.
Do umorzenia należności finansowych wynikających z rozliczenia środków finansowych
przyznanych na podstawie art. 33 ust. 1, w przypadkach, o których mowa w ust. 1, stosuje
się odpowiednio przepisy o pomocy publicznej lub pomocy de minimis.
6.
Dyrektor zamieszcza, na stronie podmiotowej Centrum w Biuletynie Informacji Publicznej,
kwartalną informację o umorzeniach należności finansowych wynikających z rozliczenia
środków finansowych przyznanych na podstawie art. 33 ust. 1, zawierającą wykaz podmiotów
wraz ze wskazaniem wysokości umorzonych kwot i przyczyn umorzenia, do końca miesiąca
następującego po zakończeniu kwartału.
”
.
Art. 4.
Jednostka naukowa lub uczelnia, którym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy
została przyznana dotacja, o której mowa w art. 18 ust. 1 pkt 1 ustawy zmienianej
w art. 1, może złożyć do ministra właściwego do spraw nauki wniosek o zwiększenie
tej dotacji w oparciu o przesłanki określone w art. 18 ust. 6 ustawy zmienianej w
art. 1, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą.
Art. 5.
Do umarzania, odraczania terminu spłaty i rozkładania na raty należności finansowych
wynikających z rozliczenia środków finansowych przyznanych:
1)
na wykonanie projektów zgodnie z przepisami ustawy zmienianej w art. 2, przed dniem
wejścia w życie niniejszej ustawy - stosuje się art. 44a ustawy zmienianej w art.
2, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą;
2)
na podstawie art. 33 ust. 1 ustawy zmienianej w art. 3, przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy - stosuje się art. 35a ustawy zmienianej w art. 3, w brzmieniu nadanym
niniejszą ustawą.
Art. 6.
1.
Do umowy o wykonanie i finansowanie projektu zawartej przed dniem wejścia w życie
niniejszej ustawy, na podstawie ustawy zmienianej w art. 2, stosuje się art. 41 ust.
2 tej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym.
2.
Do umowy o realizację i finansowanie projektu badawczego zawartej przed dniem wejścia
w życie niniejszej ustawy, na podstawie ustawy zmienianej w art. 3, stosuje się art.
34 ust. 2 tej ustawy, w brzmieniu dotychczasowym.
Art. 7.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia, z wyjątkiem art. 1 pkt
6, który wchodzi w życie z dniem 1 stycznia 2018 r.
1)
Niniejszą ustawą zmienia się ustawy: ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym
Centrum Badań i Rozwoju oraz ustawę z dnia 30 kwietnia 2010 r. o Narodowym Centrum
Nauki.